Hôm nay,  

Một Năm Lại Qua

03/01/202113:45:00(Xem: 2779)



Tối 31 tháng 12, trên chương trình 20 giờ TV, Tổng thống Emmanuel Macron của Pháp đọc diễn văn chúc mừng Năm mới nhơn dân Pháp. Theo thành kiến, người Pháp chúc mừng Năm mới phải sau 12 giờ đêm 31 tháng 12. Cũng như chúc mừng Noël cũng phải sau 12 giờ đêm 24/12.
Trước giờ thì chỉ chúc «vui lễ»!
Ông Tổng thống Macron phá lệ!

Năm nay, trong bài diễn văn chúc mừng Năm mới, ông bày tỏ niềm «hi vọng» ở năm 2021 với sư giựt dậy, ngay vào mùa xuân tới, sẽ «phát minh một nền kinh tế mạnh hơn. Nghĩa là kinh tế Pháp sẽ cùng lúc tạo công ăn việc làm,sáng tạo hơn, bảo vệ khí hậu và môi sinh hơn, và đoàn kết hơn».
Lập tức, cánh tả, đối lập muôn năm, lên tiếng công kích ông Macron ông dám cho họ là những người ngu. Bí thư đảng cộng sản Pháp quả quyết «năm 2020, mà cả năm 2021, là năm đen, lời chúc rổng tuếch, vậy đâu là hi vọng?». Bí thư đảng «Nước Pháp đứng lên» chê «lời chúc không thực tế» …
Trong năm 2020, tình hình thế giới đầy biến động, đầy bạo loạn do dịch vũ hán gây ra, mà do tranh chấp quyền lực gây ra cũng có.
Đêm giao thừa năm 2019, ông Macron cũng lên TV chúc mừng «Năm mới tốt đẹp!» và «Năm mới sức khỏe!». Sức khỏe và Tốt đẹp chưa kịp thấy thì đúng vào lúc năm cũ sửa soạn nhường bước cho Năm mới, virus vũ hán xuất hiện và tràn tới gây tang thương, chết chóc và đảo lộn nếp sống cả nhơn loại mà chưa biết bao giờ kết thúc. Nước Pháp dĩ nhiên không thoát khỏi nạn đại dịch hoành hành như các nước láng giềng Ý, Anh, Tây-ban-nha.

Còn một «Năm mới tốt đẹp»?
Qua cuối tháng giêng năm mới xảy ra một biến cố quan trọng: nước Anh rút ra khỏi Liên hiệp u châu, làm mất một năm đàm phán thủ tục.
Ngày 28 tháng 5, Huê kỳ rơi vào bạo loạn sau cái chết của tên da đen George Floyd ở Minnesota do cảnh sát đè cổ vì phạm tội xài tiền giả và bỏ chạy khi cảnh sát can thiệp. Nạn nhơn là một tội phạm có thành tích. Chuyện chỉ cần đưa ra Tòa xét xử nhưng lại làm điên đảo nước Mỹ chỉ vì chiếc ghế của phòng bầu dục trong Tòa Bạch ốc.Và bầu cử xong nhưng kết quả có nhiều tranh cãi, khó tránh bạo loạn kéo dài. Kẻ bảo bầu cử gian lận, người nói không. Nhưng kẻ nói gian lận là số đông thì vấn đề phải có, và cần phải được giải quyết thỏa đáng để khôi phục tư cách Tổng thống là thật sự đắc cử.
Ngày 16 tháng 10, một tên Hồi giáo cắt đầu Thầy Giáo dạy Sử Địa Samuel Paty ở vùng Paris vì ông đã dám dùng bức hí họa Mohamed làm tài liệu dạy học trò Quyền Tự do diễn đạt. Qua 2 hôm sau, cả nước Pháp biểu tình phản đối và bày tỏ sự tôn trọng Quyền Tự do căn bản là một yếu tố không thể tách rời nền văn minh Pháp. Nhưng báo chí Mỹ lại lên tiếng công kích Pháp nhơn danh « thế tục », đàn áp Hồi giáo. Tiếp theo, phần lớn báo chí Mỹ đồng loạt công kích TT. Macron là « Hũu khuynh theo những người tiền nhiệm bảo thủ truyền thống».
Ngày 7/11, ứng cử viên Joe Biden được cho là thắng cử và Huê kỳ trở thành nước chia rẽ sâu xa chưa từng có. Phe ông Joe Biden muốn kết thúc nhiệm kỳ Tổng thổng của ông Donald Trump. Phe kia thì muốn ông Trump ở lại Nhà Trắng thêm 4 năm nữa. Họ phủ nhận kết quả bầu cử vì cho là gian lận. Nếu vào Nhà Trắng được, ông Biden sẽ phải khó khăn hàn gắn lại 2 nước Mỹ mâu thuẫn nhau, phục hồi kinh tế xã hội bi dịch vũ hán tàn phá cực kỳ nặng. Về đối ngoại, ông sẽ đối phó với đảng cộng sản tàu như thế nào khi Xi chỉ muốn từng bước áp đặt mô hình « tư bản độc quyền » (le capitalisme autoritaire) của Trung quốc lên thế giới và cả nước Huê kỳ? Liệu ông sẽ có đủ can đảm vì quyền lợi nước Mỹ mà coi nhẹ quyền lợi riêng trong mối « quan hệ » với Tàu từ lâu nay hay không?
Thật sự năm 2020 là một năm kinh tế suy sụp, nhiều nhà nước mang nợ, xã hội xáo trộn sâu sắc, người chết chóc vì bệnh dịch, … Nhưng năm «2020 có phải là năm tồi tệ nhứt Lịch sử không?».

Năm 2020?
« Bonne Année !». Khi mọi người gặp nhau hoặc qua điệ thoại chúc nhau « Năm mới tốt đẹp !» là Năm mới 2021 đã tới.
Nhìn lại năm cũ, tuần báo Time của Huê kỳ vội viết « Đúng là một năm tồi tệ nhứt trong Lịch sử, vì nạn dịch vũ hán hoành hành». Một sự khám phá lớn và bất ngờ của biên tập viên văn hóa Stéphanie Zacharek!
Nhưng có phải thật sự năm 2020 là năm tội tệ nhứt trong Lịch sử nhơn loại hay không?
Cứ cho năm 2020 là năm tồi tệ nhưng chắc chắn không tồi tệ nhứt trong Lịch sử nhơn loại.
Thật vậy không cần phải ngược dòng thời gian chi cho xa. Trong thế kỷ qua, những năm của Lê-nin, của Hitler, của Staline, của Mao, của Hồ Chí Minh, của Pol Pot,...không rùng rợn, không hãi hùng với thảm nạn người cộng sản giết hàng loạt nhơn dân, giết hơn 100 triêu người để thiết lập và duy trì chế độ cướp được của nhơn dân các nơi?
Trước khám phá của tuần báo Time về tầm vóc tồi tệ của năm cũ, ông Macron tuyên bố «Thật khó có được 20 tuổi vào năm 2020». Bởi vì nó có thể «khá hơn trước kia» chăng?
Chẳng lẽ nhiều người ngày nay lại sớm quên thời gian mình đã sống qua như vậy? Những năm 1939-1940 hoặc vào những năm trước đó, như 1914-1918, chiến tranh đã giết hại 20 triệu nhơn mạng mà phần lớn là thanh niên. Vì tuổi trẻ bị lùa đi lính. Chắc trong ký ức tập thể của nhiều người Việt nam còn nhớ chỉ trong những năm cuối của chiến tranh do cộng sản đem tới Việt nam, Hà nội đã ném hằng vạn vị thành niên vào chiến trường đến nỗi ở nhà quê Miền Bắc, ra đồng, chỉ thấy khăn tang trên đầu phụ nữ kéo cày. Thì những năm đó có tồi tệ không? Nhưng «nhứt Lịch sử» chưa?


Ai cũng đều thấy dịch vũ hán khủng khiếp thật nhưng có bằng nạn Dịch đen (la Peste noire) ở thế kỷ XIV đã giết 1/3 dân Pháp (7 triệu trên gần 2O triệu)? Và cúm tây-ban-nha (grippe espagnole) giết 400 000 dân Pháp trong mùa đông Đệ nhứt Thế chiến?
Hâu quả là nạn đói, trẻ con phải làm việc kiếm sống, trẻ sơ sinh chết như rạ! Có kinh khủng không? Nhưng có nhứt Lịch sử chưa?


Báo chí Huê kỳ trong gần đây như đang chuyển hướng mạnh. Khuynh Tả!
Trước đây, trong suốt thời gian dài, báo chí Huê kỳ là mẫu mực cho báo chí thế giới. Ví nó là cái gì ngược lại với Pravda (Sự Thật), cơ quan ngôn luận của đảng cộng sản nga, thứ nói dối theo hệ thống nhưng mang tên là «Sự Thật».
Ngày nay, chẳng lẽ báo chí Huê kỳ đã bị «Sự thật hóa»? (pravdaisées). Nói một thứ tiếng của chánh thống? Chỉ trừ một sốt ít còn hoạt động ngoài luồng.
Nếu không phải đúng như vậy thì đã không có một New York Times đưa ra chủ trương từ tháng 7 năm 2020 khi viết Black, phải viết hoa khi nói tới người da đen, và viết chữ thường white khi nói về người da trắng. Còn tờ Washington Post, chủ báo là chủ cửa hàng tạp hóa Amazon, công khai nói ông Emmanuel Macron cho đánh số thứ tự học sinh người Hồi giáo để nhận diện thay tên họ. Bởi vì chánh sách «thế tục» (la laicité) của Pháp chỉ là biến thể của chủ nghĩa vô thần trong chế độ độc tài cực hữu như Đức Quốc xã.
Cách nói này thật sự không khác gì tờ Pravda của Nga trước đây hay tờ Nhân Dân của Hà nội ngày nay.

Trước thế giới khủng hoảng
Hiện thế giới đang khủng hoảng. Đó là điều ai cũng thấy nhưng nó đúng là nghiêm trọng nhứt trong thế hệ của chúng ta? Chánh phủ các nước, các giới thẩm quyền đang tìm giải pháp cho khủng hoảng. Những quyết định chắc chắn sẽ ảnh hưởng thay đổi bộ mặt thế giới trong nhiều năm. Không chỉ về hệ thống y tế của chúng ta mà còn cả về kinh tế, chánh trị, văn hóa của chúng ta nữa.
Nhưng thế giới ngày mai này sẽ định hình như thế nào, khi bão tố đã qua? Vì khi hết khủng hoảng, con người còn lại, tai qua nạn khỏi, sẽ sống bình thường. Nhưng trong một thế giới chắc chắn sẽ khác hơn.
Dĩ nhiên vì tiến trình lịch sử cũng sẽ nhanh hơn. Đời sống sẽ như thế nào khi phần lớn người ta làm việc ở nhà bằng điện thoại, liên hệ với nhau qua viễn thông? Tuổi trẻ sẽ thế nào về tâm sinh lý khi trường học các cấp đều đóng cửa, học qua mạng? Bình thường xí nghiệp, Bộ Giáo dục sẽ không bao giờ chấp nhận cách làm việc hay học hành như vậy. Nhưng trong tình hình khủng hoảng nên không có gì còn bình thường hết cả. Nhưng có đúng năm 2020 là năm tồi tệ nhứt Lịch sử nhơn loại không?

Người 20 tuổi năm nay có bất hạnh không?
Điều lạ là tại sao nhà báo ở Huê kỳ không thấy họ đang sống những ngày tháng an lành hạnh phúc? Đời sống của họ thật sự sung mãn, an toàn.
Sau nhiều số báo công kích chánh trị Pháp là khuynh Hũu, có xu hướng độc tài, kỳ thị da đen, đàn áp Hồi giáo hành đạo, ngược đãi di dân lậu, … nay tuần báo Time lại nhận định năm 2020 là năm thảm hại nhứt Lịch sử. Không riêng gì những người sanh sau từ Thế chiến II, lớp 20 tuổi vào năm nay cũng thấy không có chết chóc, đói rét, bịnh tật như những năm khác trước đây, như đã nhắc lại trên đây. Điều đó có thể phủ nhận sự nhận xét lệch lạc của biên tập viên văn hóa Stephanie Zacharek của Time. Theo sử gia Huê kỳ, ông J.L. Gaddis, cho rằng từ sau Đệ II Thế chiến là một nền «hòa bình lâu dài», không có một xung đột nào quan trọng giữa các cường quốc. Bạo lực trong xã hội của chúng ta cũng không còn đáng quan tâm cho lắm, và tuổi thọ của người dân các nước kéo dài đáng kể. Những tiến bộ y khoa đã cải thiện đời sống của chúng ta rất nhiều, giúp chúng ta không còn bị quá đau đớn vì những bệnh tất như trước đây. Theo trang Web Human Progress, thập niên 2010 là những năm tốt đẹp nhứt cho nhơn loại, ít thảm họa và giàu có hơn bao giờ hết.

Sanh nhằm thời này có phải là may mắn không?
Nếu nhà báo của tuần báo Time đem năm 2020 so sánh với những năm vàng son gần đây mà nói năm nay là xấu, là khó khăn, thì đúng. Cứ đem năm 2020 so sánh với bất kỳ năm nào từ năm 1989 để kết luận rằng năm nay là thảm hại, thì có thể chấp nhận được.
Nhưng tại sao tác giả lại quên đi chính mình sanh ra trong thế hệ hiện tại?

Lớp trước, những người 70 tuổi, nếu là người Tàu, sẽ thấy kinh hoàng khi nhớ lại những năm 58-63, sau những «Bước Đại nhảy vọt», có hằng mươi triêu người chết đói và dẫn đến nạn ăn thịt người để sống. Lớp người này sau đó còn là nhơn chứng những vụ hành quyết dã man trong chiến dịch Cách mạng Văn hóa do Mao phát động rầm rộ.
Năm 2020, Huê kỳ bị đám da đen nổi loạn, đập phá, đốt nhà cửa, nền dân chủ có xuống cấp, dịch vũ hán hành hung, tất cả cũng chỉ mới xảy ra vào gần ngày bầu cử Tổng thống. Trước đó, suốt nhiều năm dài, kinh tế và xã hội Huê kỳ đã được cải thiên khá tốt, thất nghiệp còn lối 4%, đồng đô-la mạnh lên,...thì có thể cho rằng năm rồi là năm xấu nhứt trong những năm trước đó.
Xưa nay, chơn trời tâm lý của người Huê kỳ chỉ dừng lại ở biên giới xứ Huê kỳ mà họ tưởng là thế giới bên ngoài. Trước thảm nạn đại dịch vũ hán, dân Huê kỳ hoang mang và lo sợ. Nhiều người quên rằng dịch vũ hán tàn phá nước phát triển mạnh hơn những nước nghèo. Như Phi châu, chẳng hạn. Nhưng nhịp nhàng theo tốc độ phát triển của dịch, những nhà khoa học cũng đã nhanh chóng tìm được phương tiện sớm chế ngự virus. Nhờ đó xã hội của chúng ta sẽ sớm phục hồi sau thảm họa này.
Năm 2020 nếu thật sự là năm khó khăn, thiết nghĩ nó cũng không bằng những năm khó khăn hơn hết trong 5 thập niên trước đây!

Nguyễn thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ khủng hoảng niềm tin sâu rộng, khi những biến cố dồn dập khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang. Gần đây, vụ án Jeffrey Epstein đã trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, buộc công chúng phải nhìn lại hình ảnh của giới tinh hoa quyền lực trong chính trường và thương trường quốc tế – những tầng lớp từng được xem là biểu tượng của trí thức và các giá trị đạo đức trong thượng tầng xã hội. Nhiều sự thật được phơi bày, trong khi nỗ lực phục hồi công lý vẫn còn được chờ đợi thực thi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.