Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Thuốc Lá Điện, E-Cigarettes, Có Nguy Hiểm Không?

15/10/201900:00:00(Xem: 1656)

Khoảng chừng mười năm trước đây, thuốc lá điện (TLĐ) được tung ra thị trường và thu hút tức thì người tiêu thụ nó. Cộng đồng y tế hành động ngay để tìm hiểu thêm về ảnh hưởng của TLĐ.  Họ tìm thấy được là muì vị hoá chất và các ‘gia vị’ trong TLĐ cũng như chính điếu thuốc điện này có thề gây ra nguy hại, tuy là ít hơn loại thuốc lá cổ điển nhưng chúng không an toàn.

Rhonda Williams, Trưởng Bộ Y tế Vermont lo về việc ngăn ngừa các bệnh kinh niên và trách nhiệm về việc kiểm soát ngăn ngừa việc dùng thuốc lá.  Bà sẽ giúp chúng ta hiểu biết thêm về ảnh hưởng của việc dùng TLD trong bài phỏng vấn sau đây:

TLĐ là gì?

Thuốc lá điện được biết qua tên Anh ngữ là: e-cigarettes, e-vaporizers hay electronic nicotine delivery system, chạy bằng pin.  Pin đốt nóng một dung dịch lỏng cho tới một độ đủ nóng để nó biến thành hơi.  Người hút hít hơi này thường chứa trong đó chất nicotine, muì thơm và các hoá chất khác.

      ‘Điếu hút ‘ này được gọi bằng những tên khác nhau như:  thuốc lá điện, ống hút điện, ‘điếu cầy’ điện, bình hút... Nó có hình dạng như ống hút, cây viết, cái thỏi ghi nhớ dữ kiện USB và có thể là ở dạng bình chưá dung dịch lỏng.  Hiện nay có hơn 460 hiệu e-cigarettes trên thị trường. 

Từ “vaping” và JUULing là gì?

Hít hơi – vaping- chỉ việc hút điếu TLĐ vì nó tạo ra hơi như hơi nước.  Thông thường nhất là từ: JUUL hay JUULing: hút bằng điếu hiệu JUUL.  JUUL thành lập năm 2015 và đưa vào thị trường năm 16, hiện giờ là thương hiệu phổ thong nhất về TLĐ và chiếm lĩnh 70% thị trường này.

   Người ta dùng từ JUUL để chỉ việc hút thuốc lá điện, nó cùng nghĩa với từ ‘vaporing’ nhưng đặc biệt chỉ về loại TLĐ hiệu này.  Hãng JUUL thiết kế rất khéo nên học sinh dễ che dấu qua mặt được thầy cô và hiệu trưởng .  Nó rất dễ dấu và mang đi đựơc bất cứ nơi nào.

 TLĐ  nguy hiểm và độc hại ra sao?

Một khảo sát năm 2018 về thiếu niên cho thấy chúng bị tiếp cận với độc tố khi dùng TLĐ.  Ta khó mà nhận ra sự tiếp cận này, vì muì của TLĐ không giống như muì thuốc là thường.  Muì của nó như là mùi trái cây, muì kẹo thơm ‘bông gòn’ nhưng chúng vẫn là từ hoá chất.

Hơi của TLĐ là loại gì?

Dù cho hơi TLĐ chưá ít độc tố hơn 7.000  loại hoá chất trong thuốc lá thường, nó có thể chưá các chất gây ra ung thư như: chì, hợp chất hữu cơ độc, các hoá chất khác mà người ta tìm ra trong TLĐ.  Khi chất lỏng đi qua buồng của điếu và bị đốt nóng lên, nó trở thành hơi. Và có thể chứa các hoá chất thấm vào ống dẫn hơi.  Các hoá chất này gồm có cadmium, chì , nikel, và diacetyl.  Một khảo cứu cho thấy hơn 75% TLĐ cho thấy có chứa trong đó chất diacetyl, một chất làm sinh ra bịnh phổi và thừơng nhất là thứ bệnh phổi mà  phế nang phổi bị nở ra như bắp rang – popcorn lung.

Loại hơi này có thể là do những phân tử cực mịn bám vào phổi  và máu.  Trong một khảo cứu năm 2018 tìm thấy nguy hiễn này bị nhân đôi lên cho bệnh đau tim cho người thường dùng TLĐ.

TLĐ có chứa chất nicotine không?

    Các nghiên cứu cho thấy quả là phần lớn TLĐ có chứa nicotine.  Nicotine là chất dễ làm gây ra nghiện ngập.  Nó cũng độc hại cho việc não phát triển ở vị tuổi thành niên và thiếu nên cho đến khi họ ở khoản hai mươi lăm tuổi.  Chất nicotine còn độc hại cho các bào thai.

  Ngay cả khi da bị tiếp xúc, nhất là trẻ con, cũng bị ảnh hưởng xấu.  Trung tâm Kiểm soát Chất độc New England phát triển một chương trình nghiên cứu về TLĐ nhằm ngăn ngừa những tai hại này, và làm giảm đi sự tiếp xúc với nó.  Họ nhận ra là càng ngày sự tiệp xúc với TLĐ ngày càng bị tăng.  Có khi nước trong điếu nhỏ ra ngòai hay dính vào mắt phải đi cấp cứu.  Một em bé ở Upsate New York bị tử vong vì tiếp cận với TLĐ.

TLĐ có giúp ta bỏ hút được không?

Hai mươi lăm phần trăm người hút TLĐ ở tb Vermont báo là họ dùng TLĐ như là phương cách sau cùng để bỏ được hút thuốc lá.  Cơ quan chúng tôi thấy khuynh hứơng này ngày càng gia tăng.  Bỏ hút thuốc là một việc rất khó khăn, kể cả việc bỏ hút TLĐ.  Có một vài trường hợp hút TLĐ có thể có hiệu quả trong cố gắng này, nhưng trong cuộc thăm dò rộng rải năm 2018 của Viện Dược học cho 800 trường hợp thì thấy hút TLĐ không giúp ta bỏ hút được. Ngừơi hút TLĐ lại không chịu dùng cách giúp bỏ hút như: keo dán, kẹo cao su, kẹo ngậm, giao tới tận nhà cho họ. Nên tham khảo với bác sĩ của mình để tìm ra cách giúp bỏ được hút thích hợp với mình.

Cho biết nhận định của bà, Rhonda, về TLĐ là gì?

Nhận định chính mà tôi có đựơc là trong khi TLĐ ít có hại hơn nhưng nó không an toàn. Thực sự thì nó có thể nguy hại cho thanh niên khi họ không nhận ra tiềm năng bị tiếp xúc với chất nicotine và chịu rủi ro là sẽ bị trở nên ghiền. Cho nên tôi suy nghĩ là về vai trò của mình và về ta nên nói như thế nào, ra sao, cho vấn đề này để ngăn chận các  em đừng hút TLĐ, dù ta là cha mẹ, thầy cô hay là nhân viên y tế cũng vậy.

•Vài chi tiết về công ty TLĐ tên JUUL

Juul Labs, Inc. Là công ty TLĐ xuất xứ từ Pax Lab năm 2017.  Công ty này tạo ra thuốc lá Juul tạo ra sản phẩm có chất nicotine muối từ lá cây thuốc lá vào một ống hút.

Hiệu Juul này trở thành hiệu TLĐ phổ thông nhất nước Mỹ vào cuối năm ‘ 17  và tời tháng Chín năm ’18 thì nó chiếm 72% thị trừơng.  Việc dùng Juul rộng rãi trong giới trẻ khiến công đồng sức khoẻ công chúng và Bộ Y Dược phải quan tâm lo ngại.  Độ cô đọng của nicotine của hiệu Juul đưa đến nhiều nguy hại cho sức khỏe của thanh niên hơn các hiệu khác.

Hai người sáng lập ra hiệu Juul là A. Bowen và James Monsees.  Đầu tiên họ lập công ty tên Ploom khi còn là sinh viên ở ĐH Stanford, và sau này họ tạo ra lọai ống hút tên Pax cho cần sa và lá cây thuốc lá quấn.  Cho đền tháng Tám năm 2018, Bowens là giám đốc kỹ thuật, và Monsees là giám đốc về Sản phẩm của Juul.

 

Nguồn: Rhonda Williams, Trưởng Bộ Y Tế  Vermont

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Twitter đã không còn thực thi chính sách cấm thông tin sai lệch về COVID-19. Quyết định được đăng âm thầm trong phần quy định trên trang web công ty, được để là có hiệu lực từ ngày 23 tháng 11 năm 2022. Điều này đã khiến các chuyên gia nghiên cứu và sức khỏe cộng đồng lo ngại về những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra.
Để đề phòng các bệnh về đường hô hấp trong mùa đông, một số người đã “tăng cường” hệ thống miễn dịch của mình bằng các thực/dược phẩm bổ sung và thức ăn giàu chất dinh dưỡng. Một số người còn kết hợp với các biện pháp như giữ khoảng cách xã hội, đeo khẩu trang, tiêm phòng cúm và COVID-19, giúp giảm nguy cơ bị nhiễm bệnh hoặc phát bệnh nặng; đối với một số khác, họ chỉ dựa vào các thực/dược phẩm bổ sung.
Nghiên cứu từ những năm 1950 và 1960 cho thấy các loại nấm gây bệnh chỉ sinh sống ở một số vùng nhất định tại Hoa Kỳ. Nhưng hiện nay, các khoa học gia tin rằng các loại nấm này đang lan rộng và gây nhiễm trùng phổi nghiêm trọng trên toàn quốc. Nghiên cứu mới được công bố trong tháng 11 trên tạp chí Clinical Infectious Diseases chỉ ra rằng, các bác sĩ đang dựa vào các bản đồ đã lỗi thời về nấm gây bệnh và họ có thể bỏ sót các triệu chứng của nhiễm trùng phổi nghiêm trọng do nấm gây ra.
Theo nghiên cứu “The neurons that restore walking after paralysis” (Tế bào thần kinh phục hồi khả năng đi lại sau khi bị liệt) được công bố trên tạp chí Nature trong tháng 11 năm 2022, chín người bị liệt do chấn thương tủy sống nghiêm trọng đã lấy lại được khả năng đi lại nhờ sự kết hợp của kích thích điện từ cột sống dưới và vật lý trị liệu.
Cặp song sinh một trai một gái, tên là Lydia và Timothy Ridgeway, có thể đã phá vỡ kỷ lục phôi thai đông lạnh lâu nhất từng sinh ra. Người giữ kỷ lục trước đó là Molly Everette Gibson, sinh ra từ một phôi thai đã được đông lạnh trong khoảng 27 năm. Mẹ của cô, Tina Gibson, người cấy phôi thai vào cơ thể mình và sinh ra cô mới được 1 tuổi khi phôi thai đó được đông lạnh.
Vì Vi-rút Hợp Bào Đường Hô Hấp (RSV), bệnh cúm, và COVID-19 tiếp tục ảnh hưởng đến người dân California sớm hơn thường lệ trong năm nay, nên Nhà Dịch Tễ Học của tiểu bang, cũng chính là bác sĩ Erica Pan, kêu gọi mọi người trên toàn tiểu bang bảo vệ bản thân và gia đình của họ trước nhiều loại vi-rút đang hoành hoành.
Cơ Quan Kiểm Soát Thực Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chuẩn thuận loại thuốc điều trị đầu tiên có khả năng trì hoãn – có thể trong nhiều năm – sự khởi phát của bệnh tiểu đường Loại 1, một căn bệnh thường xuất hiện ở thanh thiếu niên.
Nước Mỹ có vấn đề về uống rượu. Theo nghiên cứu mới của Trung tâm Kiểm soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC), việc tiêu thụ rượu quá mức đã góp phần gây ra ước tính một phần tám số ca tử vong, hay12.9 phần trăm trên tổng số người Mỹ từ 20 đến 64 tuổi. Uống quá nhiều rượu cũng là nguyên nhân gây ra 1/5 số ca tử vong - 20,3% - ở người Mỹ từ 20 đến 49 tuổi, theo nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí JAMA Network Open.
Vắn tắt, người càng lớn tuổi, số lượng tế bào thần kinh giảm và khả năng về tâm trí sẽ giảm đi. Một số triệu chứng nhẹ như hay quên, hay lẫn lộn có thể chấp nhận như là sự lão hoá bình thường. Khi các triệu chứng này gia tăng, tiến triển đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật, lúc đó người ta dùng từ "dementia" hay "mất trí" theo nghĩa đen, hay bịnh lẫn. Có nhiều nguyên nhân cho dementia. Bịnh Alzheimer là nguyên nhân của phần lớn người mắc dementia. Một số nguyên nhân dementia chữa được, chưa có thuốc thay đổi được bịnh Alzheimer (disease-modifying drugs), chỉ có những thuốc giúp giảm triệu chứng thôi (symptomatic treatment).
Các Telomere* đóng một vai trò thiết yếu trong việc xác định số lần một tế bào có thể phân chia. Telomere là 1 đoạn DNA có trình tự (TTAGGG) lặp lại nhiều lần ở đầu mỗi nhiễm sắc thể, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ phân tử DNA khỏi các tác động gây hại và sự mất ổn định của hệ genome. Trong chu trình của một tế bào bình thường, quá trình phân bào sẽ khiến cho một phần của telomere bị mất đi. Khi độ dài của telomere đạt tới mức giới hạn thì tế bào sẽ tự chết theo chương trình (apotosis**). Do vậy, độ dài của telomere có thể coi như chiếc đồng hồ sinh học để xác định “tuổi thọ” của tế bào và các cơ quan.