Hôm nay,  

Kha Luân Bố và Tây Ban Nha

02/11/201808:32:00(Xem: 3520)

Kha Luân Bố và Tây Ban Nha

 

Trịnh Thanh Thủy

 

Hằng năm Hoa Kỳ thường chọn ngày Monday trong tuần thứ hai của October làm ngày lễ Columbus Day để tưởng niệm phút giây đầu tiên Christopher Columbus đặt chân lên Châu Mỹ năm 1492. Không chỉ Hoa Kỳ làm lễ tưởng niệm Columbus mà ở Ý và Tây Ban Nha, họ cũng làm lễ tưởng niệm ông. Tuy nhiên, Spain chọn ngày ông mất là ngày May 20th, 1506 để tưởng nhớ ông vào 20 tháng 5 hàng năm. Tôi may mắn khi đến thăm Spain lại trúng ngày lễ trên nên chứng kiến được sự kiện lịch sử này. Những nhà thờ đã làm lễ, đèn, cờ, và lẵng hoa được treo khắp nơi trong nhiều thành phố.

Đoàn du lịch chúng tôi được ghé thăm thành phố Seville, Spain là nơi có ngôi nhà thờ trung cổ lớn nhất thế giới, có lăng mộ chôn cất Columbus khi ông mất. Tôi được vào xem các tác phẩm nổi tiếng hoạ về ông và chuyến hải hành mà nhà thờ này đã lưu giữ. Đó là những bức họa nổi tiếng thế giới của các họa sĩ Tây Ban Nha El GrecoMurilloZurbarán. Tháp chuông Giralda của nhà thờ này cao hơn 91m.

Seville là thành phố ở phía nam Tây Ban Nha, thủ phủ của vùng Andalucía và tỉnh Sevilla. Thành phố có hải cảng bên sông Guadalquivir cho tàu biển vào. Thành phố này xuất khẩu rượu vang, dầu olivecam và mỏ kim loại. Còn có nhiều công trình được xây dựng thời Trung cổ như dinh hoàng gia Alcázar, là hoàng cung được người Moors xây năm 1181. Các di tích của nền văn minh Moors tại thành phố này còn lưu lại ở các tuyến phố nhỏ hẹp và ngoằn ngoèo là các tòa nhà trắng, các đài nước và các tường thành bao quanh thành phố một thời. Seville còn là cái nôi, nơi khai sinh của Flamenco.

 
blank

Pic 1. Một phần Quảng trường Plaza de España

 blank

Pic 2. Một phần Quảng trường Plaza de España

 blank

Pic 3. Nghệ sĩ đường phố trước Quảng trường Plaza de Espana

 

Chưa bao giờ tôi đứng trước một quảng trường có các lâu đài cổ đẹp đến vậy. Đó là quảng truờng Plaza de España trong khu công viên Maria Luisa được xây dựng vào năm 1928 cho cuộc triển lãm Ibero-Hoa Kỳ năm 1929. Đây là một ví dụ điển hình cho một bước ngoặt thay đổi qua các thời đại trong các kiến trúc cổ. Nó có sự pha trộn của thời Phục hưng và Moorish Revival (Neo-Mudéjar) trong phong cách kiến ​​trúc Tây Ban Nha.

Giữa những lầu đài phế tích, trong một góc cầu, người đàn ông vẽ mặt, mặc trang phục dân da đỏ, buông lơi những nốt thấp trầm bổng rồi đột nhiên bắt hơi vọt lên những nốt cao vút của bài "El Condo Pasa" cổ điển. Tiếng sáo theo gió ban mai phả nhẹ vào không gian của Quảng trường Plaza de España làm xao động tim tôi. Không cần nhắc, hình ảnh của người da đỏ thổi sáo khiến người ta nhớ đến việc Kha Luân Bố tìm ra châu Mỹ. Ông ta là một trong những nghệ sĩ đường phố ở nhiều thành phố du lịch mà tôi bước chân qua, nhất là Âu Châu. Một góc khác của khu lầu đài cổ lại có một nghệ sĩ đường phố  khác. Anh ngồi với mái tóc dài buông rũ, chiếc quần Jean bạc màu, trong tay anh âm nhạc đã khơi lên. Tiếng đại hồ cầm trầm ấm, réo rắt những tấu khúc Bethoven, Mozart, làm sống dậy những bóng ma quý tộc quá khứ hiện về, chập chờn quay cuồng trong những điệu luân vũ. Thành quách, lâu đài còn đây, đâu rồi những con người muôn năm cũ? Những bức tranh bằng gạch men khảm trên vách tường còn lưu dấu các cuộc đối thoại xa xưa của Kha Luân Bố lúc xin tiền bảo trợ của triều đình Tây Ban Nha cho chuyến hải hành xuyên đại dương của ông.

Kha Luân Bố hay Christopher Columbus(1451-May 20,1506) là một hoa tiêu, nhà thám hiểm người Ý, sinh ra tại Cộng hòa Genova, và đã hoàn thành bốn chuyến đi qua Đại Tây Dương dưới sự bảo trợ của các vị vua Tây Ban Nha. Ông đã dẫn đầu các cuộc thám hiểm châu Âu đầu tiên đến vùng biển Caribbean, Trung Mỹ và Nam Mỹ. Ông đã đi biển từ lúc còn nhỏ và thường du lịch rất xa về phía Bắc. Ông hiểu biết rất rộng về địa lý, thiên văn học và lịch sử. Ông đã hoạch định và tìm kiếm một lối đi bằng đường biển về phía tây đến Đông Ấn, hy vọng thu được nhiều lợi nhuận từ việc buôn bán gia vị.

 
blank

Pic 4. Tranh tường bằng gạch men trước Plaza miêu tả cảnh Columbus yết kiến vua Spain

 blank

Pic 5. Thành phố giăng đèn, cờ và hoa tưởng niệm Columbus

 blank

Pic 6. Dinh Hoàng gia Alcazar của người Moors năm 1181

 

 

Cuộc phiêu lưu kỳ thú của ông.

Thời ấy chủ nghĩa đế quốc và sự cạnh tranh kinh tế giữa các nước đang phát triển ở Âu Châu. Các quốc gia giàu mạnh tìm cách kiếm của cải từ việc thành lập những con đường thương mại và chinh phục các nước yếu làm thuộc địa. Từ lâu Châu Âu đã có những con đường giao thương an toàn tới Trung Quốc và Ấn Độ.

Âu Châu thời đó ít có các gia vị vì khí hậu và phong thổ họ không thể trồng các gia vị, trà và các thứ bên khí hậu nhiệt đới mới có. Do đó gia vị rất đắt, các thứ tơ lụa tinh xảo và mỹ thuật từ Ấn Độ và Trung Quốc được đưa tới Âu Châu bằng đường bộ rất xa nên trở nên mắc mỏ. Từ lúc Đế chế Mông Cổ nắm quyền bá chủ (Pax Mongolica, hay "Hòa bình Mông Cổ") cộng thêm sự sụp đổ của Constantinopolis vào tay những người Hồi giáo năm 1453, con đường bộ dẫn tới châu Á không còn an toàn nữa. Các thủy thủ Bồ Đào Nha phải đi về phía nam vòng quanh châu Phi để tới châu Á.

Năm 1480, Kha Luân Bố đã phát triển một kế hoạch đi tới Ấn Độ (Indies) (sau này dùng để chỉ tất cả vùng phía nam và phía đông châu Á) bằng cách đi thẳng về phía tây xuyên qua "Đại Dương" (Đại Tây Dương).

Có ý kiến cho rằng Columbus đã gặp nhiều khó khăn khi vận động tài trợ cho kế hoạch của mình bởi vì những người châu Âu tin rằng Trái Đất phẳng. Trên thực tế, có ít người ở thời đại ấy tin vào chuyến đi của ông(và rõ ràng không có thủy thủ hay nhà hàng hải nào) tin vào điều đó chỉ vì khoảng cách giữa 2 lục địa vào thời ấy quá xa để tàu bè có thể mang theo đầy đủ thức ăn và nước uống. Những lý luận của Columbus dựa trên chu vi của hình cầu đó.

Vấn đề Columbus phải đương đầu là các chuyên gia không chấp nhận những ước tính khoảng cách tới Ấn Độ của ông. Chu vi thực của Trái Đất khoảng 40.000 km và khoảng cách từ Đảo Canary tới Nhật Bản là khoảng 19.600 kilô mét. Không con tàu nào ở thế kỷ 15 có thể mang đủ lương thực và nước ngọt để đi từ Đảo Canary tới Nhật Bản. Đa số các thủy thủ và nhà hàng hải châu Âu kết luận một cách chính xác rằng, những thủy thủ từ châu Âu đi về hướng tây để tới châu Á sẽ chết vì đói khát trước khi tới nơi.

 
blank

Pic 7. Sân bên trong Alcazar

 blank

Pic 8. Trần nhà Alcazar

 blank

Pic 9. Trong Alcazar

 

Họ đã đúng, nhưng Tây Ban Nha, chỉ vừa mới thống nhất sau cuộc hôn nhân của Ferdinand và Isabella lại muốn liều lĩnh để có lợi thế thương mại với Đông Ấn trước các nước châu Âu khác. Columbus đã hứa hẹn điều đó với họ.

Những tính toán của ông về chu vi Trái Đất và khoảng cách từ quần đảo Canary tới Nhật Bản không chính xác. Nhưng hầu như mọi người châu Âu đều sai lầm khi cho rằng khoảng cách đại dương giữa châu Âu và châu Á là không thể vượt qua. Dù Columbus đến khi chết vẫn cho rằng mình đã mở ra một con đường hàng hải trực tiếp tới châu Á, trên thực tế ông đã lập ra một con đường biển giữa châu Âu và châu Mỹ. Chính con đường tới châu Mỹ này, chứ không phải con đường tới Nhật Bản đã mang lại lợi thế cạnh tranh cho Tây Ban Nha để trở thành một đế chế thương mại. Khi ông tới Châu Mỹ, ông lại tưởng lầm mình đã tới Ấn Độ(India) ở Châu Á. Do đó khi thấy thổ dân Da đỏ ông gọi họ là Indian(người Ấn) vì vậy ngày nay người thổ dân Da Đỏ được gọi là Indian trùng với lối gọi người Ấn Độ cũng Indian.

Sự kiện Phát hiện ra châu Mỹ của Columbus là một trong những sự kiện quan trọng nhất trong lịch sử nhân loại, là sự tiếp xúc giữa hai thế giới vốn phát triển tách biệt nhau kể từ buổi bình minh của loài người.
 

Trịnh Thanh Thủy

Tài liệu tham khảo

Christopher Columbus

https://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_Columbus

  

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
Có 6 loại cán bộ, đảng viên sẽ bị loại khỏi thành phần Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa XIV, nhưng tiêu chuẩn người được chọn “vẫn cũ như trái đất”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.