Hôm nay,  
Việt Báo Online

Cuộc Đời Của Một Con Đường

10/10/201805:34:00(Xem: 1496)
Cuộc Đời Của Một Con Đường

CUỘC ĐỜi CỦA MỘT CON ĐƯỜNG

 

phan ni tấn

 

"Ký ức tuổi thơ tôi trong ngôi nhà thân thuộc chúng tôi sống đã theo tôi cho đến tận bây giờ". Tuyết, em bà con chú bác của tôi, lúc nhớ về một con đường ở Sài Gòn, đã viết như vậy.

Khoảng giữa năm 1960, Ba Má tôi mở quán cà phê ở ngã ba đường Phạm Ngũ Lão – Đề Thám. Má tôi có khiếu buôn bán, quán khai trương gần tháng nay vẫn đông nghẹt khách phải mướn thêm người chạy bàn. Lúc đó tôi học trường nữ Gia Long, anh tôi theo học trường Trung học Pétrus Ký. Buổi chiều đi học về hai anh em mới xuống quán phụ giúp.  Nhà có hai tầng, tầng trên để ở, tầng dưới bán quán.

blank

Vào thời đó, đường Phạm Ngũ Lão (tên cũ dưới thời Pháp thuộc là đường Colonel Grimaud) thuộc quận Nhứt, Sài Gòn nổi tiếng là "con đường báo chí", vì phần lớn nhà in, nhà xuất bản và tòa soạn báo chí đều tập trung trên con đường này. Nếu tính từ đầu đường Phạm Ngũ Lão với rạp hát Thanh Bình, ngó xéo qua chợ Thái Bình thì cuối đường là nhà ga xe lửa Sài Gòn.

Sức mạnh của kỹ nghệ báo chí đã biến con đường Phạm Ngũ Lão thành "Con đường báo chí", lúc nào cũng nhộn nhịp người qua kẻ lại, nhất là các văn nhân, thi sĩ, nhạc sĩ, họa sĩ, kịch sĩ, nghệ sĩ cải lương, phóng viên nhà báo, thợ sắp chữ in, thợ sửa bản vỗ… thường xuyên ra vào các tòa soạn báo chí, các tiệm cà phê, quán cóc. Đường Phạm Ngũ Lão, một đoạn đường một bên là dẫy tường nhà ga xe lửa Sài Gòn, một bên là cơ sở kinh doanh báo chí, nhà in, nhà xuất bản... Các tạp chí Văn,  Phổ Thông, Tuổi Ngọc, Khởi Hành, Thời Tập, Vấn Đề, Thế giới, Kịch Ảnh, Điện Ảnh,  nhật báo Tiếng Vang, Sàigòn Mới…, quán cà phê, quán cóc nhộn nhịp người ra người vào, chưa kể đoạn giữa Đề Thám và Đỗ Quang Đẩu nhiều nhà in với tiếng máy in sách báo rầm rập suốt ngày đêm không ngừng nghỉ.

Người ta thường nghĩ về chiến tích của con đường báo chí như nghĩ về chợ sách trải dài trên đại lộ Lê Lợi, bên kia đường là nhà sách Khai Trí, tưởng như trường tồn và ổn định mãi mãi. Nhưng rồi nước mất, nhà tan, những hình ảnh văn học đẹp đẽ trong mắt người Sài Gòn đã bị tịch thu, chất đống và thiêu cháy, cùng lúc đời sống tinh thần lẩn vật chất của toàn miền Nam Việt Nam bị thay đổi đến tận gốc rễ. Việt Cộng gọi là "đổi đời".

Sau 30 tháng 4, 1975, riêng đường Phạm Ngũ Lão không bị đổi tên như những con đường khác, nhưng Sài Gòn đã phơi bày ra một vết thương chí tử bởi lịch sử chiến tranh giữa hai miền Nam Bắc: Sài Gòn thân yêu của người miền Nam bị đổi tên thành tên một xác người. Đó là một quyết định man rợ của những lãnh tụ man rợ từ bên kia chiến tuyến sau khi kết thúc cuộc chiến.

Cũng trên con đường Phạm Ngũ Lão này, những gì liên quan tới ngành kinh doanh báo chí, ấn loát, văn phòng, tiệm buôn, quán xá đồng loạt bị đóng cửa. Những tiếng động rầm rập của hệ thống máy in đều im hơi lặng tiếng. Giới văn nghệ sĩ, kẻ bị bắt, người lẩn trốn, người giải nghệ, người vượt biên ra nước ngoài, khiến "Con đường báo chí" như gương mặt thiếu máu, mất sinh khí trở nên ảm đạm, tiêu điều. Bên kia nhà ga xe lửa Sài Gòn cũng ngưng hoạt động, không ai chăm sóc để cỏ dại mọc um tùm.

Ba Má tôi mất đã nhiều năm. Anh tôi, sĩ quan tham mưu hành quân thuộc Liên Đoàn 4 Biệt Động Quân cũng đã hy sinh trong một trận đánh ngoài Bình Định.  Căn nhà với tiệm cà phê của chúng tôi trên con đường Phạm Ngũ Lão, con đường báo chí bị tước đi danh hiệu, cũng trở nên buồn bã như tôi. Lúc đó tôi mới để ý tới dãy phố Phạm Ngũ Lão nhộn nhịp trở thành một thực thể chông chênh. Nó chẳng đẹp đẽ chút nào. Nó giống như hàm răng lệu bệu, vàng ệch của một ông già xấu xí, cái cao, cái thấp, cái nhô ra, cái thụt vào.  

Lúc mất đi một cái gì quen thuộc, người ta mới nghĩ tới nó. Như tôi thường nghĩ tới mà thương cho những người thân đã ra người thiên cổ. Và tôi nghĩ tới nó, nhìn lại nó rồi giựt mình nhận ra nó, con đường Phạm Ngũ Lão, lâu rồi, lâu lắm vẫn là một "người bạn thâm niên" mà hàng ngày bán buôn, lui tới tôi vẫn lơ là sự hiện hữu của nó.

Khi viết ra câu chuyện cuộc đời của đường Phạm Ngũ Lão từng là "người bạn cũ", tôi cảm thấy rất dễ chịu. Giống như một nhà thầu kỳ cựu, con đường Phạm Ngũ Lão dần dà tái định hình khu phố. Cư dân ở đây, cũ cũng như mới, lại làm chứng cho sự trở mình của con đường. Thế nhưng vì thời thế đổi thay, trong khi con đường trở mình vực dậy,  dù muốn dù không, nó đã xóa mờ dấu vết về lịch sử của chính nó: "con đường báo chí".

Năm 1986, đường Phạm Ngũ Lão, vốn là một chiến tích trong giới kỹ nghệ báo chí được mệnh danh "con đường báo chí" đã trở thành khu phố Tây ba-lô. Khách du lịch, đa số người Phương tây, thường đeo ba-lô hành lý nên người Sài Gòn gọi họ là Tây ba-lô. Từ đó, đường Phạm Ngũ Lão, gương mặt thiếu máu của nó đã lấy lại sinh khí, ngày càng phát triển.

Nhưng đó là chuyện của một con đường. Nó phụ thuộc vào dòng sống của con người. Qua nhiều năm tháng sau này, ai dám nói khu phố Tây ba-lô trên đường Phạm Ngũ Lão vẫn là một thực thể sinh động. Nó tiếp tục vươn lên, uyển chuyển hơn hay mềm mại hơn để rồi tàn lụi? Như dấu vết của "con đường báo chí" đã tàn lụi. Tàn lụi như một chế độ.

 

15/10/2018(Xem: 337)
BPSOS cùng 5 tổ chức xã hội dân sự Việt Nam nộp bản báo cáo chung cho Uỷ Ban Chống Tra Tấn của Liên Hiệp Quốc để chuẩn bị cho cuộc kiểm điểm đối với Việt Nam về thực thi Công Ước LHQ về Chống Tra Tấn
15/10/2018(Xem: 578)
tôi nhận được vài hình ảnh người Việt Nam tại Hà Nội đem hoa đến viếng bức tượng của ông McCain tại hồ Trúc Bạch. Tôi xúc động nhiều trước hình ảnh đầy lòng nhân ái này
15/10/2018(Xem: 759)
Điều may mắn là Mỹ đã chịu lùi bước. Nhưng việc này đã đảm bảo một điều khoản ít nghiêm ngặt hơn: Hiệp định USMCA phải được tái tục, gia hạn 16 năm một lần. Người ta hy vọng rằng các việc tái duyệt xét trong tương lai sẽ diễn ra
15/10/2018(Xem: 543)
diễn đàn độc lập chủ yếu bàn về những vấn đề thời sự -- đóng góp giữ gìn tiếng Việt, blog có phần học tiếng Việt (Youtube) mỗi tuần một bài cho con em hoặc qúy vị nào chỉ biết tiếng Anh và muốn học tiếng Việt
15/10/2018(Xem: 609)
Việt Nam sẽ hợp tác quân sự với Hoa Kỳ ở mức độ không đe dọa nền an ninh của Trung Quốc ngoại trừ Hoa Lục lộ ý định tấn công Việt Nam. Nếu Việt Nam trở thành “đồng minh” quân sự của Mỹ thì Việt Nam sẽ trở thành một “Ukraina thứ hai”.
15/10/2018(Xem: 1167)
dù ông đã ra đi, nhưng hơn 300 tác phẩm âm nhạc của ông qua từng giai đoạn lịch sử của đất nước mà ông để lại cho đời, sẽ mãi mãi là một kho tàng văn hóa vĩnh cửu cho các thế hệ sau được học hỏi, được nghiên cứu và thưởng thức.
14/10/2018(Xem: 611)
Thế Tôn đã trình bày thế giới được hình thành qua một thời gian rất dài, đến hàng trăm triệu năm. Ngài đã cho chúng ta thấy không có một vị thần linh nào hay một đấng cứu thế nào xuất hiện để tạo ra hình hài con người
14/10/2018(Xem: 2298)
Cuộc phỏng vấn trên truyền hình của đài ABC News hôm thứ sáu (12/10) vừa qua với Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump đã gây sôi nổi rất nhiều
14/10/2018(Xem: 984)
dù chưa tìm thấy dấu hiệu chắc chắn nào xác định sự hiện hữu của sự sống ngoài trái đất, nhưng chúng ta càng ngày càng tiến gần hơn trong tiến trình khám phá ra sự sống ở những hành tinh khác
13/10/2018(Xem: 1228)
Thành viên của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose. Bài này nêu lên nỗi quan ngại chung của tất cả các bậc phụ huynh đối với tệ nạn bạo lực súng tại trường học.)
13/10/2018(Xem: 1325)
tôi viết bài:"Những lá phiếu chuyên chở hồn dân tộc". Nhận được nhiều ý kiến của chiến hữu. Trong đó có 2 câu hỏi. Hỏi rằng. Sao lại phê phán tướng Bình và tại sao lại bầu cho nghị viên Nguyễn Tâm
13/10/2018(Xem: 1128)
Năm nay có đến 24 ứng cử viên gốc Việt trong kỳ bầu cử vào tháng 11 này để vào 16 chức vụ, từ thành phố đến tiểu bang. Trên các Đài radio, TV, các báo
13/10/2018(Xem: 676)
Trong kỳ bầu cử vào ngày 6 tháng 11 sắp tới, cử tri trên toàn California sẽ có cơ hội bỏ phiếu trên 11 dự luật trưng cầu dân ý, gọi là propositions. Đây là con số các dự luật tương đối ít so với các kỳ bầu cử trước đây, nhưng không kém phần quan trọng. Việc chọn lựa đối với các dự luật này không phải là một vấn đề đơn giản cho đa số các cử tri. Tuy nhiên, chọn lựa không đúng có khi còn tai hại hơn là không chọn lựa. Bài viết này chỉ nhằm mục đích giải thích các điều khoản căn bản và ảnh hưởng của các điều khoản này để cử tri có thể dễ hiểu và chọn lựa cho chính mình.
13/10/2018(Xem: 667)
Dư luận Việt Nam trong mấy ngày nay nói nhiều tới 2 cái chết liền nhau. Ngày 21/9, Chủ tịch nước, Đại tướng Trần Đại Quang chết. Ngày 1/10, Đỗ Mười, cựu Tổng Bí thư, cựu Thủ tướng, cựu nhiều thứ nữa.., chết. Có dư luận cho rằng chết như vậy là một sự mất mát quá lớn cho Việt Nam. Lại cũng có dư luận bày tỏ sự vui mừng: chết con nào đỡ con nấy! ("Chết một con nhòn con muỗi"? - Nhớ chừng câu nói ở nhà quê, mấy bà già trầu hay nói khi có người ở ác, bị xã hội ghét, chết đi nhưng không biết rõ "nhòn" hay chữ gì mới đúng?).
12/10/2018(Xem: 1244)
Hoa Kỳ và Trung Cộng liên tục lôi kéo Việt Nam đứng về phía họ. Việt Cộng theo Trung Cộng thì ăn bom đạn Mỹ, theo Mỹ thì bị quan thầy Trung Cộng tiêu diệt vì tên đầy tớ nầy đã bị cấy”sinh tử phù” và cho đội cái “vòng kim cô” từ lâu rồi.
Tin công nghệ
Tháng 10/2018, Google chính thức ngừng bỏ thầu dự án Joint Enterprise Defense Infrastructure (JEDI), một hợp đồng cung cấp dịch vụ điện toán đám mây khổng lồ có giá trị tới 10 tỷ USD. Công ty đưa ra quyết định bỏ thầu sau khi bị nhân viên phản đối và lo ngại dự án có thể vi phạm các nguyên tắc đạo đức về AI mà Google đã tự đặt ra.
Nhìn từ xa, tổng thể M16 trông giống một con đại bàng. Nhưng khi tiến gần hơn một chút, có thể thấy tinh vân Đại Bàng lại chứa một vùng sáng, tựa như một cửa sổ mở ra vào trung tâm của một vỏ khí bụi tối lớn hơn. Qua khung cửa sổ, toàn bộ một cụm sao mở xuất hiện với nhiều ngôi sao mới đang hình thành. Trong lỗ hổng đó, những chiếc cột cao và những vầng viên tròn của bụi đen cùng khí phân tử lạnh nằm bên những ngôi sao trẻ màu xanh.
Tính đến tháng 10/2018, HTC đang lâm vào khủng hoảng, nhưng điều đó không thể ngăn cản hãng thử nghiệm các sản phẩm mới.
Hồi năm 2017, Google phát hành sản phẩm tai nghe Pixel Buds, không chỉ tích hợp trợ lý ảo Google Assistant mà còn hỗ trợ dịch thuật theo thời gian thực bằng Google Translate. Kể từ đó, nhiều chiếc tai nghe hỗ trợ Google Assistant được các hãng khác ra mắt, nhưng thiếu tính năng dịch. Đến khoảng giữa tháng 10/2018, Google cho biết sẽ mở khoá tính năng dịch theo thời gian thực cho mọi tai nghe có Google Assistant.
Khoảng giữa tháng 10/2018, bằng một kỹ thuật chỉnh sửa gen hoàn toàn mới, các nhà khoa học Trung Quốc tuyên bố đã có thể tạo ra thành công một con chuột con là con của 2 con chuột mẹ mà không cần tới chuột đực.
Tháng 10/2018, các quan chức Lầu Năm Góc đã lên tiếng cảnh báo một vụ xâm nhập dữ liệu ảnh hưởng tới các quân nhân viên của họ. Hacker chưa rõ danh tính đã giành được quyền truy cập vào thông tin cá nhân và số thẻ tín dụng của các nạn nhân.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trang Electrek cho biết Tesla đã sản xuất được chiếc Model 3 thứ 100,000. Đây là cột mốc quan trọng của hãng trong việc sản xuất xe điện, vì chỉ 1 năm trước đó, hồi tháng 07/2017, Tesla chỉ xuất xưởng được vỏn vẹn 30 chiếc Model 3. Hiện hãng đang có tốc độ xuất xưởng 5000 xe Model 3 mỗi tháng.
Khoảng giữa tháng 10/2018, theo truyền thông Đài Loan, TSMC tiếp tục thắng thầu hợp đồng và trở thành hãng gia công độc quyền cho chip A13 của Apple trong năm 2019. Như vậy, đây sẽ là năm thứ 4 liên tiếp TSMC chịu trách nhiệm sản xuất độc quyền chip A cho Apple.
Khoảng giữa tháng 10/2018, BMW cho biết sẽ chi ra 3.6 tỷ Euro để nâng tỷ lệ cổ phần của mình từ 50% lên 75% trong liên doanh với hãng xe Trung Quốc. Thỏa thuận mới sẽ cho phép BMW trở thành hãng xe nước ngoài đầu tiên nắm quyền kiểm soát một doanh nghiệp ở Trung Quốc
Khoảng giữa tháng 10/2018, Apple công bố mua lại công nghệ quản lý điện năng của hãng Dialog với giá 300 triệu USD, và thoả thuận sẽ trả thêm 300 triệu USD để mua lại công ty trong vòng 3 năm tiếp theo. Ngoài ra, Apple còn thuê 300 kỹ sư của Dialog để phục vụ cho dự án riêng để đẩy nhanh việc phát triển chip quản lý điện năng và sạc cho iPhone.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trang Reuters cho biết, Amazon đã phát triển công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tuyển dụng, nhưng kế hoạch không thành vì công ty phát hiện hệ thống phân biệt giới tính, chống lại nữ giới.
Đây không phải là khoảnh khắc mới mẻ của một tinh vân xa xôi được Kính viễn vọng không gian Hubble chụp lại, mà đám mây bụi sáng kì ảo trong ảnh là cảnh tượng của một chiếc tên lửa SpaceX Falcon 9 cất cánh dọc theo bờ tây nước Mỹ ngay sau hoàng hôn ngày 07/10/2018. Được phóng từ Căn cứ Không quân Vandenberg trên bờ biển trung tâm bang California, tầng thứ nhất của tên lửa đã quay trở lại căn cứ an toàn sau 8 phút.
Khoảng giữa tháng 10/2018, các nhà khoa học tại trường đại học kỹ thuật Eindhoven, Hà Lan và đại học Keio, Nhật Bản đã phát triển một bộ xét nghiệm chẩn đoán có nguồn gốc từ giấy, với giá thành rẻ nhưng có thể kiểm tra nhanh khá nhiều dạng bệnh truyền nhiễm.
Việc Samsung đang phát triển một chiếc smartphone màn hình gập không còn là bí mật. Công ty Hàn Quốc được xác nhận đang phát triển smartphone màn hình gập trong nhiều năm. Khoảng giữa tháng 10/2018, DJ Koh, người đứng đầu mảng di động của Samsung đã khẳng định rằng sẽ hé lộ về thiết bị mới tại Hội nghị SDC 2018 vào tháng 11/2018. Tuy nhiên, smartphone màn hình gập của Samsung sẽ không bán ra trong năm 2018.