Trang Sử Việt: Nguyễn Hữu Kha: Bồ tát Thiều Chửu

07/07/201700:01:00(Xem: 4154)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online vào thứ Ba và thứ Sáu hàng tuần).
________________

 
NGUYỄN HỮU KHA: BỒ TÁT THIỀU CHỬU
 (1902 - 1954)
 
Nguyễn Hữu Kha là một nhà giáo dục, một tu sĩ, một vị bồ tát, một chí sĩ yêu nước. Đạo hiệu Thiều Chửu (Chổi Quét Bụi). Quê quận Đống Đa, Hà Nội. Cha là Cử nhân Nguyễn Hữu Cầu là nhà đấu tranh chống Pháp, một trong những người đã sáng lập Trường Đông Kinh Nghĩa Thục (1906-1908).
Cha ông, Pháp đày Côn Đảo, gia đình sống cơ cực. Lúc nhỏ, ông được bà nội dạy chữ Nho và giáo lý đạo Phật, nhờ đó, ông thông Tứ thư, Ngũ kinh. Sau đấy, ông theo học Quốc ngữ và mài miệt tự học thông hiểu cả chữ: Anh, Pháp và Nhật.
 
Ông ăn mỗi ngày một bữa, mặc áo nâu sồng, từ truyền thống gia đình yêu nước, ông không hợp tác với Pháp hay cư trú vùng Pháp chiếm đóng. Năm 1920, cụ Cử Cầu ra tù, mở hiệu thuốc Lợi Nhân Đường ở Ngã Tư Sở. Ông học được nghề thuốc, trở thành vị lương y chữa bệnh không lấy tiền.
 
Năm 1935, ông thành lập báo Đuốc Tuệ, ông là cây viết vững vàng và liên tục. Ông tham gia Hội truyền bá Quốc ngữ để mở mang dân trí.
Năm 1936, ông cùng bà Cả Mọc (Hoàng Thị Uyển) thành lập hội Tế sinh, giúp đỡ trẻ mồ côi và người nghèo.
Năm 1937, ông cùng bà Cả Mọc và ông Hoàng Đạo Thúy (em bà Cả Mọc) đi quyên tiền, để giúp dân bị lụt ở Bắc Ninh và Bắc Giang.
Năm 1941, khi trường Phật học Phổ Quang mở rộng, ông dạy chữ Nho và giảng giáo lý đạo Phật.
 
Năm 1945, Hồ Chí Minh mời ông làm bộ trưởng Bộ Cứu tế Xã hội (có tài liệu nói: Bộ Giáo dục) cho chính phủ lâm thời, ông từ chối.
Hội Tế Sinh của ông tạm trú ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên; nơi đây xảy ra vụ cải cách ruộng đất, đã tố cáo ông và nhiều nông dân bị hàm oan. Ông u uất, ngày 15-7-1954 trầm mình ở sông Cầu!
Ông để lại hàng trăm tác phẩm rất giá trị, nổi tiếng: Hán Việt từ điển, dịch Khóa hư lục của Trần Thái Tông...
 
*- Thiết nghĩ: Bồ tát Nguyễn Hữu Kha là bậc tuệ giác đã để lại công đức to lớn. Bồ tát mong mỏi Phật giáo Việt Nam ngày càng phát triển rộng rãi trong nhân gian, lộ trình của Bồ tát về tu tập cho tăng sĩ và tín đồ, đã thiết tha đề xuất: 
 
- Tăng luật: Đức Phật Tổ đã căn dặn “Giới luật ta đã định bất tất phải giữ tất cả. Điều luật nhẹ, nhỏ, tuỳ theo sự tình cũng có thể gia giảm được cả”. Vì thế, ông đề nghị: Những giới luật nhỏ, có thể chế định thích hợp với giới luật Phật giáo Việt Nam để cải sửa phù hợp với phong tục.
- Tăng già: Tăng già có 3 hình thức thường sinh hoạt: Một là tụng kinh, hai khất thực, ba là làm ruộng vườn. Ngày nay, xã hội ta đã thay đổi, nên sinh hoạt của Tăng già cũng cần thích nghi: Y dược, giáo dục và công nghệ; đảm trách các việc này, sẽ không trở ngại đến việc tu tập trong đạo Phật.
- Hoằng pháp: Tăng sĩ ngày nay không nên tu ẩn dật, nên thực hành cứu độ nhân gian theo tuệ ý của Phật Tổ, như: Mở trường học, mở nhà thương, mở nhà dưỡng lão...
- Tu tập: Định học là gạn trong dần, gọt bỏ suy tư tán loạn. Thiền học là môn học siêu việt từ Bát Nhã. Tu tập Thiền và Định nên phân biệt trước sau, chứ không nên tách biệt.
- Dịch kinh: Ông nói “Vì sao chúng ta không có tinh thần tự lập, chỉ dùng kinh chữ Hán?. Kinh chữ Phạn dịch ra chữ Hán được thì dịch ra chữ ta được?. Chữ quốc ngữ của ta rất dễ phổ biến, dịch âm lại đúng hơn chữ Hán”. Ông đã dịch 14 bộ kinh của đạo Phật: Tứ thập nhị chương, Pháp Hoa, Dược Sư, Lục Tổ Đàn kinh, Kinh Di Đà, Vì sao tôi tin Phật giáo, Thủy Sám, Địa Tạng, Kim Cương Bát Nhã, Viên Giác, Phật học cương yếu, Phả Môn, Di Giáo, Kinh Lễ sáu phương. 
 
Bồ tát đề xuất “Cứu độ nhân gian cụ thể”, rồi dấn thân:
- Từ thiện xã hội: Năm 1937, tham gia cứu trợ đồng bào các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang bị lũ lụt. Năm 1943, ông lập am Tế Độ chữa bệnh Đông y cho dân nghèo. Năm 1945, Hội Tế Sinh của ông đã cứu hàng nghìn người bị đói năm Ất Dậu.
 
Cái chết “Thiên cổ kỳ oan” do “Cải cách ruộng đất” Cộng sản Việt Nam gây ra, ông không van xin hay do dự, chỉ mong đem lại lợi ích cho đời; đấy là hạnh nguyện của Bồ tát vậy?!!!.
 
Cảm niệm: Thiều Chửu
  
Thiều Chửu, trừ Tây gẫm nể nang
Thương đời, lo đạo giữa trần gian
Học đường, Phật tự luôn sang sửa
Bồ tát cứu nguy, nghĩa chứa chan
.
Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sau nhiều ngày, với nhiều “phương án cứu hộ” rất nặng phần trình diễn của nhà nước Việt Nam, chung cuộc, giới truyền thông của xứ sở này đã đồng loạt (và ái ngại) loan tin: “Bé Hạo Nam đã tử vong!”
Hôm đầu tháng Hai DL vừa qua, một chiếc khinh khí cầu kích thước bằng 3 chiếc xe buýt bay vào không phận Mỹ và đã đặt chính quyền Biden cũng như hệ thống phòng ngự Bắc Mỹ vào tình trạng báo động. Chỉ vài tiếng đồng hồ sau người ta biết đích xác đó là khinh khí cầu do thám của Trung quốc, và ngay tức khắc, thông tin này tràn ngập TV, báo chí, mạng xã hội...
Đầu năm mới Qúy Mão không ai muốn nghe chuyện xui, nhưng dân gian và báo chí của đảng CSVN lại chỉ nói đến những nguy cơ tiềm ẩn đang đe dọa sự sống còn của chế độ...
✱ HĐ Tham Mưu Trưởng LQ/JCS: Tổng thống Kennedy và Johnson đều không tin tưởng vào các cố vấn quân sự của họ, vì cho rằng các tướng lĩnh và đô đốc thiếu sự tinh tế về mặt chính trị - Giới quân sự bất bình vì "coi lực lượng quân sự là công cụ để thương lượng về mặt ngoại giao". ✱ McNamara: Một khi bổ sung quân số sẽ tăng thêm chi phí về nhân sự, về chính trị và kinh tế do cuộc chiến gây ra, làm suy giảm khả năng của quốc gia một khi cuộc chiến kéo dài. ✱ JCS: McNamara chủ trương tìm kiếm một giải pháp hòa đàm về cuộc chiến - thúc giục Hà Nội đi đến bàn đàm phán hòa bình...
Cái thời bao cấp (thổ tả) ấy, may quá, đã xa như dĩ vãng. Sau khi Đảng dũng cảm nhìn vào sự thực, quyết tâm đổi mới toàn diện, và cương quyết bẻ lái con tầu tổ quốc (theo hướng kinh tế thị trường) thì bộ mặt của xã hội đã hoàn toàn thay đổi ...
Hiệp định về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết ngày 27 tháng 1 năm 1973 tại Paris, gồm có 9 chương và 23 điều khoản. Nội dung mà Chính phủ Hoa Kỳ, Chính phủ VNDCCH, Chính phủ VNCH và Chính phủ CMLTMNVN đồng thuận không phải là thoả hiệp giữa hai phe thắng và thua, mà nhằm quy định việc ngưng mọi cuộc giao tranh, Hoa Kỳ rút quân trong vòng 60 ngày ra khỏi Việt Nam, QĐNDVN được ở lại miền Nam; bù lại, Hà Nội trao trả các tù binh Hoa Kỳ, VNCH và MTGPMN cùng hoạt động trên lãnh thổ của mình...
Tại sao rất ít người Việt đọc sách Việt? Tôi muốn nói đến sách văn chương, sách triết học, sách khoa học. Đây là ba nguồn kiến thức, tư tưởng lớn của nhân loại. Nếu lấy ra hết ba loại hiểu biết này, con người chỉ là đàn bò nhai lại và tranh cãi. Nếu một người không có hiểu biết nào từ ba nguồn cung cấp trên, người đó không thể khác hơn con bò. Tuy nhiên, việc này không bao giờ xảy ra.
Hôm thứ Sáu 13/1/2023 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden tiếp Thủ tướng Kishida Fumio của Nhật Bản tại phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc. Chương trình nghị sự của hai nguyên thủ quốc gia hẳn phải đề cập đến hiểm họa an ninh từ Trung quốc, mà cả hai quốc gia trong thời gian những năm gần đây đều đặt lên trọng tâm hàng đầu
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.