Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Nguyễn Hữu Kha: Bồ tát Thiều Chửu

07/07/201700:01:00(Xem: 3319)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online vào thứ Ba và thứ Sáu hàng tuần).
________________

 
NGUYỄN HỮU KHA: BỒ TÁT THIỀU CHỬU
 (1902 - 1954)
 
Nguyễn Hữu Kha là một nhà giáo dục, một tu sĩ, một vị bồ tát, một chí sĩ yêu nước. Đạo hiệu Thiều Chửu (Chổi Quét Bụi). Quê quận Đống Đa, Hà Nội. Cha là Cử nhân Nguyễn Hữu Cầu là nhà đấu tranh chống Pháp, một trong những người đã sáng lập Trường Đông Kinh Nghĩa Thục (1906-1908).
Cha ông, Pháp đày Côn Đảo, gia đình sống cơ cực. Lúc nhỏ, ông được bà nội dạy chữ Nho và giáo lý đạo Phật, nhờ đó, ông thông Tứ thư, Ngũ kinh. Sau đấy, ông theo học Quốc ngữ và mài miệt tự học thông hiểu cả chữ: Anh, Pháp và Nhật.
 
Ông ăn mỗi ngày một bữa, mặc áo nâu sồng, từ truyền thống gia đình yêu nước, ông không hợp tác với Pháp hay cư trú vùng Pháp chiếm đóng. Năm 1920, cụ Cử Cầu ra tù, mở hiệu thuốc Lợi Nhân Đường ở Ngã Tư Sở. Ông học được nghề thuốc, trở thành vị lương y chữa bệnh không lấy tiền.
 
Năm 1935, ông thành lập báo Đuốc Tuệ, ông là cây viết vững vàng và liên tục. Ông tham gia Hội truyền bá Quốc ngữ để mở mang dân trí.
Năm 1936, ông cùng bà Cả Mọc (Hoàng Thị Uyển) thành lập hội Tế sinh, giúp đỡ trẻ mồ côi và người nghèo.
Năm 1937, ông cùng bà Cả Mọc và ông Hoàng Đạo Thúy (em bà Cả Mọc) đi quyên tiền, để giúp dân bị lụt ở Bắc Ninh và Bắc Giang.
Năm 1941, khi trường Phật học Phổ Quang mở rộng, ông dạy chữ Nho và giảng giáo lý đạo Phật.
 
Năm 1945, Hồ Chí Minh mời ông làm bộ trưởng Bộ Cứu tế Xã hội (có tài liệu nói: Bộ Giáo dục) cho chính phủ lâm thời, ông từ chối.
Hội Tế Sinh của ông tạm trú ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên; nơi đây xảy ra vụ cải cách ruộng đất, đã tố cáo ông và nhiều nông dân bị hàm oan. Ông u uất, ngày 15-7-1954 trầm mình ở sông Cầu!
Ông để lại hàng trăm tác phẩm rất giá trị, nổi tiếng: Hán Việt từ điển, dịch Khóa hư lục của Trần Thái Tông...
 
*- Thiết nghĩ: Bồ tát Nguyễn Hữu Kha là bậc tuệ giác đã để lại công đức to lớn. Bồ tát mong mỏi Phật giáo Việt Nam ngày càng phát triển rộng rãi trong nhân gian, lộ trình của Bồ tát về tu tập cho tăng sĩ và tín đồ, đã thiết tha đề xuất: 
 
- Tăng luật: Đức Phật Tổ đã căn dặn “Giới luật ta đã định bất tất phải giữ tất cả. Điều luật nhẹ, nhỏ, tuỳ theo sự tình cũng có thể gia giảm được cả”. Vì thế, ông đề nghị: Những giới luật nhỏ, có thể chế định thích hợp với giới luật Phật giáo Việt Nam để cải sửa phù hợp với phong tục.
- Tăng già: Tăng già có 3 hình thức thường sinh hoạt: Một là tụng kinh, hai khất thực, ba là làm ruộng vườn. Ngày nay, xã hội ta đã thay đổi, nên sinh hoạt của Tăng già cũng cần thích nghi: Y dược, giáo dục và công nghệ; đảm trách các việc này, sẽ không trở ngại đến việc tu tập trong đạo Phật.
- Hoằng pháp: Tăng sĩ ngày nay không nên tu ẩn dật, nên thực hành cứu độ nhân gian theo tuệ ý của Phật Tổ, như: Mở trường học, mở nhà thương, mở nhà dưỡng lão...
- Tu tập: Định học là gạn trong dần, gọt bỏ suy tư tán loạn. Thiền học là môn học siêu việt từ Bát Nhã. Tu tập Thiền và Định nên phân biệt trước sau, chứ không nên tách biệt.
- Dịch kinh: Ông nói “Vì sao chúng ta không có tinh thần tự lập, chỉ dùng kinh chữ Hán?. Kinh chữ Phạn dịch ra chữ Hán được thì dịch ra chữ ta được?. Chữ quốc ngữ của ta rất dễ phổ biến, dịch âm lại đúng hơn chữ Hán”. Ông đã dịch 14 bộ kinh của đạo Phật: Tứ thập nhị chương, Pháp Hoa, Dược Sư, Lục Tổ Đàn kinh, Kinh Di Đà, Vì sao tôi tin Phật giáo, Thủy Sám, Địa Tạng, Kim Cương Bát Nhã, Viên Giác, Phật học cương yếu, Phả Môn, Di Giáo, Kinh Lễ sáu phương. 
 
Bồ tát đề xuất “Cứu độ nhân gian cụ thể”, rồi dấn thân:
- Từ thiện xã hội: Năm 1937, tham gia cứu trợ đồng bào các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang bị lũ lụt. Năm 1943, ông lập am Tế Độ chữa bệnh Đông y cho dân nghèo. Năm 1945, Hội Tế Sinh của ông đã cứu hàng nghìn người bị đói năm Ất Dậu.
 
Cái chết “Thiên cổ kỳ oan” do “Cải cách ruộng đất” Cộng sản Việt Nam gây ra, ông không van xin hay do dự, chỉ mong đem lại lợi ích cho đời; đấy là hạnh nguyện của Bồ tát vậy?!!!.
 
Cảm niệm: Thiều Chửu
  
Thiều Chửu, trừ Tây gẫm nể nang
Thương đời, lo đạo giữa trần gian
Học đường, Phật tự luôn sang sửa
Bồ tát cứu nguy, nghĩa chứa chan
.
Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hãy nhìn vào nước láng giềng Canada. Đây chẳng phải là thiên đàng gì, nhưng họ đối phó với các vấn đề tốt hơn Mỹ nhiều lần, kể cả đại dịch Covid19. Vancouver, Canada, với phân nửa dân số là gốc Châu Á và hàng chục chuyến bay mỗi ngày đến từ vùng này, chỉ cách Seattle của Mỹ 3 giờ lái xe. Lẽ ra Vancouver phải bị nhiễm dịch nặng, nhưng hệ thống y tế đã đối phó rất hữu hiệu.
Bữa rồi, chắc gặp lúc đang vui miệng, dịch giả Bùi Xuân Bách kể cho bằng hữu nghe một chuyện hài ngăn ngắn: “Trên thành một chiếc xe tải có kẻ khẩu hiệu: ‘Đuổi kịp và vượt nước Mỹ” (khẩu hiệu thời Khrushchyov, Bí Thư Thứ Nhất của ĐCS Liên Xô). Chả biết có ai đó lại viết thêm: ‘Không tin – Đừng có bịp!”
Các hãng thăm dò ỳ dân đã thống nhất kết luận hầu hết ý kiến cho rằng Tổng thống Trump không có khả năng đối phó với cuộc khủng hoảng kỳ thị mầu da, dịch Covid 19 và tình trạng kinh tế suy sụp do nạn dịch gây ra. Đa số người được hỏi ý kiến cũng đồng ý, chính quyền Trump rất ít có khả năng làm cho tình hình sáng sủa hơn trước ngày bầu cử 3/11/2020. Nếu đúng như thế thì cán cân sẽ nghiêng về phía liên danh Joe Biden-Kamala Harris.
Tiến Sĩ Sanjay Gupta là bác sĩ giải phẫu thần kinh ở Grady Memorial Hospital (Atlanta, GA). Ông cũng là giáo sư ở Emory University School of Medicine, và là Chief Medical Correspondent của CNN. Nhân mùa tựu trường thời đại dịch, ông chia sẻ ý kiến, và tham khảo của ông với tư cách là một người cha về quyết định có cho con mình trở lại trường học hay không?
Người xưa thường nói «Chồng già vợ trẻ là tiên, Vợ già chồng trẻ là duyên 3 đơi» . Nhưng trong trường hợp cặp uyên ương Marc Lavoine và Line Papin, tưởng nên nói lại «Chồng già vợ trẻ là duyên 3 đời» mới hợp.
Chiều thứ Ba ngày 11 tháng 8, cựu Phó tổng thống Joe Biden đã chính thức thông báo nữ Thượng Nghị Sĩ Kamala Harris của tiểu bang California đã được ông mời chọn làm ứng viên phó tổng thống, đứng chung vào liên danh trong cuộc tranh cử tổng thống 2020. Trong thư gởi đến cử tri ủng hộ, ông viết rằng, "Tôi đã quyết định rằng Kamala Harris là người tốt nhất để giúp tôi tranh cử cùng Donald Trump và Mike Pence, để rồi dẫn dắt quốc gia từ tháng Một năm 2021. Tôi cần một người tài trí, cứng rắn và sẳn sàng dẫn dắt quốc gia sát cánh cùng tôi. Kamala là mẫu người đó"
Chỉ còn ba tháng nữa là đến ngày bầu cử tổng thống 2020 và một số các chức vụ dân cử khác, nước Mỹ đang bị phân rẽ hơn bao giờ hết kể từ cuộc chiến Việt Nam lồng trong bối cảnh của Chiến tranh Lạnh.
Mà nào có riêng chi thân phận của 41 sinh linh lớn bé mang dòng máu Việt. Biển Hồ cạn nước, tình hữu nghị Việt/Miên cũng đang cạn dần theo. Rồi ra, trong số 750.000 kiều bào ở Cambodia thì ít nhất cũng phải có đến hơn nửa sẽ phải tìm đường trở về cố quốc. Chứ còn nơi nao để mà dung thân nữa?
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.