Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Lê Trung Nghĩa

09/06/201700:01:00(Xem: 3739)
LÊ TRUNG NGHĨA
 (1904 - 1947)
 
    Lê Trung Nghĩa, sinh tại tỉnh Phú Yên, thân phụ là Lê Minh Điểu làm quan thời vua Khải Định, mẹ là bà Nguyễn Thị Hương quê ở làng Phong Thạnh, quận Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.
Lê Trung Nghĩa - nhà báo của nông dân nghèo
   Lê Trung Nghĩa tốt nghiệp Sư phạm, về quê mẹ dạy môn lịch sử thời Pháp thuộc. Ông lại sửa câu: “Nos ancêtres étaient les Gaulois” (Tổ tiên của chúng ta là Gaulois) thành ra: “Les ancêtres des Francais étaient les Gaulois”. (Tổ tiên của người Pháp là Gaulois) là đúng sự thật lịch sử. Viên Thanh tra học chánh người Pháp, thấy vậy hắn la lối với lời lẽ khinh khi người Việt: “Sale Annamite!” (Tên Annam bẩn thỉu!).
 
    Ông thấy bị xúc phạm dân tộc mình nên tranh luận đến cùng. Tên thanh tra tát ông một bạt tai, ông đánh trả lại, chúng bắt ông giam 3 tháng mới thả ra. 
     Say đấy, ông vô Sài Gòn cộng tác với các báo: Đông Pháp Thời báo, Đuốc Nhà Nam, L’Indochine Nouvelle, Tribune Indochinoise... Ông lấy bút hiệu Việt Nam, người ta hỏi vì sao lấy bút danh này?. Ông từ tốn: “Nhà văn Pháp lấy bút hiệu Anatole France, có sao đâu?!. Tôi lấy bút hiệu Việt Nam là để mình đừng quên Tổ quốc và Dân tộc mình, cũng để nhắc nhở đừng làm hoen ố bút danh của mình”.
     Ông viết phóng sự điều tra rất nổi tiếng, đã vạch trần tội ác thực dân, bọn tham quan ô lại, 
 
     Vào đầu thế kỷ 20, tại Nam Bộ đất hoang còn thênh thang, ai muốn vùng đất nào thì đăng ký xin làm chủ vùng đất ấy rồi khai phá. Có những gia đình nông dân khai khẩn và canh tác nhưng họ không hiểu cách đăng ký chủ quyền. Trong khi ấy, người có thế lực lại hiểu cách làm đơn xin giấy chủ quyền (bằng khoán) trên vùng đất thục do nông dân đã khai khẩn?!. 
 
      Năm 1928, tại Giá Rai, Bạc Liêu xảy ra vụ “Đồng Nọc Nạn” là cánh đồng khoảng 70 ha thuộc làng Phong Thạnh, huyện Giá Rai, Bạc Liêu. Gia đình nông dân Tám Luông đã đến vùng đất hoang này khai khẩn để sinh sống cho đến đời con của ông tiếp tục canh tác. Một Hoa kiều có thế lực ở Bạc Liêu là Mã Ngân, thường gọi là Bang Tắc lại dòm ngó rồi xin được giấy chủ quyền, cho người đến thu tô thì nông dân chống cự, xô xác đã gây cho 1 cảnh sát Tournier chết; gia đình nông dân có 4 người bị chết. Vụ án ra tòa đại hình Cần Thơ và chỉ gia đình nông dân chịu án. 
     Ký giả Việt Nam Lê Trung Nghĩa đến điều tra và tường thuật lại trên báo La Tribune Indochinoise, khiến cho “Đồng Nọc Nạn” trở thành điển hình trong các vụ điền chủ cướp đất ở miền Tây. 
 
     Khoảng 10 năm sau, ông đốc phủ Lê Quang Liêm người có thế lực ở Rạch Giá thời ấy, ông Liêm đã xin và được nhà cầm quyền chuẩn y “2.000 mẫu đất” ở làng Thạnh Quới, Rạch Giá mà thực tế vùng đất này đã có hàng trăm gia đình nông dân khai khẩn và sinh sống qua nhiều đời. Dân ta thán, ký giả Việt Nam Lê Trung Nghĩa lặn lội từ Sài Gòn xuống Rạch Giá để điều tra hư thực. 
 
     Ông Liêm nghe vậy, gửi thư hăm dọa ký giả Việt Nam phải ngưng ngay loạt bài điều tra nếu không sẽ kiện ra tòa, nhưng ký giả Việt Nam không nao núng. Sau một tuần, ông Liêm lên Sài Gòn, đi xe hơi đến nhà ký giả. Khi gặp mặt, ông Liêm tỏ cử chỉ hối lỗi về lá thơ đã gởi trước đấy, rồi mở cặp da lấy ra một xấp giấy bạc độ chừng 2.000 đồng, đưa cho nhà báo và năn nỉ ngưng thiên phóng sự điều tra. Số tiền này đối với nhà báo Việt Nam thì rất lớn, vì lương nhà báo khi đấy là 80 đồng một tháng. 
 
     Nhà báo mỉm cười: “Xin ông cất tiền vào cặp đi! Tôi làm báo vì lương tâm chớ không vì tiền bạc! Nếu ông bằng lòng để vùng đất ấy cho dân cày làm ruộng nuôi gia đình, như họ đã làm từ mấy chục năm qua và không đuổi họ ra khỏi nơi đấy thì tôi sẽ ngưng thiên điều tra này ngay”.  
     Ông Liêm lấy 1.000 đồng nữa, đưa cho nhà báo cả hai xấp và nài nỉ tiếp. Nhà báo bực bội và lạnh lùng: “Chào ông, rồi ra khỏi nhà!”.   
 
      Đêm đến, nhà báo miệt mài viết thiên điều tra vào thời gian cuối năm phải chịu cái lạnh cắt da vì nhà nghèo?! 
      Ngày 30-3-1948, quân Pháp đánh chiếm xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, Huế. Lê Trung Nghĩa và vợ ông đều bị giết ở đấy. 
 
Cảm mộ: Lê Trung Nghĩa
  
Lê Trung Nghĩa, tiết nghĩa hào hùng!
Bọn Pháp hung hăng, đấu đến cùng
Thương cảm nông dân, sao nhịn nhục
Cường hào hiếp đáp, khó khăn dung?! 
  
Nguyễn Lộc Yên  


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Quốc gia nào cũng có nhà nước nên vai trò của chính quyền không thể tránh. Nhưng quả lắc khi nghiêng về nhà nước quá xa thì bóp nghẹt thị trường tự do còn khi chuyển sang tư nhân quá mức lại tạo ra bất ổn (khủng hoảng kinh tế) và hố sâu giàu nghèo. Một nghịch lý khác là khi xã hội xáo trộn, kinh tế suy trầm thì một bên là Mác Xít trỗi dậy, bên kia là Phát Xít nổi lên như xảy ra vào các thập niên 1930 hay 2010.
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.