Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Lê Trung Nghĩa

09/06/201700:01:00(Xem: 4699)
LÊ TRUNG NGHĨA
 (1904 - 1947)
 
    Lê Trung Nghĩa, sinh tại tỉnh Phú Yên, thân phụ là Lê Minh Điểu làm quan thời vua Khải Định, mẹ là bà Nguyễn Thị Hương quê ở làng Phong Thạnh, quận Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.
Lê Trung Nghĩa - nhà báo của nông dân nghèo
   Lê Trung Nghĩa tốt nghiệp Sư phạm, về quê mẹ dạy môn lịch sử thời Pháp thuộc. Ông lại sửa câu: “Nos ancêtres étaient les Gaulois” (Tổ tiên của chúng ta là Gaulois) thành ra: “Les ancêtres des Francais étaient les Gaulois”. (Tổ tiên của người Pháp là Gaulois) là đúng sự thật lịch sử. Viên Thanh tra học chánh người Pháp, thấy vậy hắn la lối với lời lẽ khinh khi người Việt: “Sale Annamite!” (Tên Annam bẩn thỉu!).
 
    Ông thấy bị xúc phạm dân tộc mình nên tranh luận đến cùng. Tên thanh tra tát ông một bạt tai, ông đánh trả lại, chúng bắt ông giam 3 tháng mới thả ra. 
     Say đấy, ông vô Sài Gòn cộng tác với các báo: Đông Pháp Thời báo, Đuốc Nhà Nam, L’Indochine Nouvelle, Tribune Indochinoise... Ông lấy bút hiệu Việt Nam, người ta hỏi vì sao lấy bút danh này?. Ông từ tốn: “Nhà văn Pháp lấy bút hiệu Anatole France, có sao đâu?!. Tôi lấy bút hiệu Việt Nam là để mình đừng quên Tổ quốc và Dân tộc mình, cũng để nhắc nhở đừng làm hoen ố bút danh của mình”.
     Ông viết phóng sự điều tra rất nổi tiếng, đã vạch trần tội ác thực dân, bọn tham quan ô lại, 
 
     Vào đầu thế kỷ 20, tại Nam Bộ đất hoang còn thênh thang, ai muốn vùng đất nào thì đăng ký xin làm chủ vùng đất ấy rồi khai phá. Có những gia đình nông dân khai khẩn và canh tác nhưng họ không hiểu cách đăng ký chủ quyền. Trong khi ấy, người có thế lực lại hiểu cách làm đơn xin giấy chủ quyền (bằng khoán) trên vùng đất thục do nông dân đã khai khẩn?!. 
 
      Năm 1928, tại Giá Rai, Bạc Liêu xảy ra vụ “Đồng Nọc Nạn” là cánh đồng khoảng 70 ha thuộc làng Phong Thạnh, huyện Giá Rai, Bạc Liêu. Gia đình nông dân Tám Luông đã đến vùng đất hoang này khai khẩn để sinh sống cho đến đời con của ông tiếp tục canh tác. Một Hoa kiều có thế lực ở Bạc Liêu là Mã Ngân, thường gọi là Bang Tắc lại dòm ngó rồi xin được giấy chủ quyền, cho người đến thu tô thì nông dân chống cự, xô xác đã gây cho 1 cảnh sát Tournier chết; gia đình nông dân có 4 người bị chết. Vụ án ra tòa đại hình Cần Thơ và chỉ gia đình nông dân chịu án. 
     Ký giả Việt Nam Lê Trung Nghĩa đến điều tra và tường thuật lại trên báo La Tribune Indochinoise, khiến cho “Đồng Nọc Nạn” trở thành điển hình trong các vụ điền chủ cướp đất ở miền Tây. 
 
     Khoảng 10 năm sau, ông đốc phủ Lê Quang Liêm người có thế lực ở Rạch Giá thời ấy, ông Liêm đã xin và được nhà cầm quyền chuẩn y “2.000 mẫu đất” ở làng Thạnh Quới, Rạch Giá mà thực tế vùng đất này đã có hàng trăm gia đình nông dân khai khẩn và sinh sống qua nhiều đời. Dân ta thán, ký giả Việt Nam Lê Trung Nghĩa lặn lội từ Sài Gòn xuống Rạch Giá để điều tra hư thực. 
 
     Ông Liêm nghe vậy, gửi thư hăm dọa ký giả Việt Nam phải ngưng ngay loạt bài điều tra nếu không sẽ kiện ra tòa, nhưng ký giả Việt Nam không nao núng. Sau một tuần, ông Liêm lên Sài Gòn, đi xe hơi đến nhà ký giả. Khi gặp mặt, ông Liêm tỏ cử chỉ hối lỗi về lá thơ đã gởi trước đấy, rồi mở cặp da lấy ra một xấp giấy bạc độ chừng 2.000 đồng, đưa cho nhà báo và năn nỉ ngưng thiên phóng sự điều tra. Số tiền này đối với nhà báo Việt Nam thì rất lớn, vì lương nhà báo khi đấy là 80 đồng một tháng. 
 
     Nhà báo mỉm cười: “Xin ông cất tiền vào cặp đi! Tôi làm báo vì lương tâm chớ không vì tiền bạc! Nếu ông bằng lòng để vùng đất ấy cho dân cày làm ruộng nuôi gia đình, như họ đã làm từ mấy chục năm qua và không đuổi họ ra khỏi nơi đấy thì tôi sẽ ngưng thiên điều tra này ngay”.  
     Ông Liêm lấy 1.000 đồng nữa, đưa cho nhà báo cả hai xấp và nài nỉ tiếp. Nhà báo bực bội và lạnh lùng: “Chào ông, rồi ra khỏi nhà!”.   
 
      Đêm đến, nhà báo miệt mài viết thiên điều tra vào thời gian cuối năm phải chịu cái lạnh cắt da vì nhà nghèo?! 
      Ngày 30-3-1948, quân Pháp đánh chiếm xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, Huế. Lê Trung Nghĩa và vợ ông đều bị giết ở đấy. 
 
Cảm mộ: Lê Trung Nghĩa
  
Lê Trung Nghĩa, tiết nghĩa hào hùng!
Bọn Pháp hung hăng, đấu đến cùng
Thương cảm nông dân, sao nhịn nhục
Cường hào hiếp đáp, khó khăn dung?! 
  
Nguyễn Lộc Yên  


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.