Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Lê Trung Nghĩa

09/06/201700:01:00(Xem: 4206)
LÊ TRUNG NGHĨA
 (1904 - 1947)
 
    Lê Trung Nghĩa, sinh tại tỉnh Phú Yên, thân phụ là Lê Minh Điểu làm quan thời vua Khải Định, mẹ là bà Nguyễn Thị Hương quê ở làng Phong Thạnh, quận Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.
Lê Trung Nghĩa - nhà báo của nông dân nghèo
   Lê Trung Nghĩa tốt nghiệp Sư phạm, về quê mẹ dạy môn lịch sử thời Pháp thuộc. Ông lại sửa câu: “Nos ancêtres étaient les Gaulois” (Tổ tiên của chúng ta là Gaulois) thành ra: “Les ancêtres des Francais étaient les Gaulois”. (Tổ tiên của người Pháp là Gaulois) là đúng sự thật lịch sử. Viên Thanh tra học chánh người Pháp, thấy vậy hắn la lối với lời lẽ khinh khi người Việt: “Sale Annamite!” (Tên Annam bẩn thỉu!).
 
    Ông thấy bị xúc phạm dân tộc mình nên tranh luận đến cùng. Tên thanh tra tát ông một bạt tai, ông đánh trả lại, chúng bắt ông giam 3 tháng mới thả ra. 
     Say đấy, ông vô Sài Gòn cộng tác với các báo: Đông Pháp Thời báo, Đuốc Nhà Nam, L’Indochine Nouvelle, Tribune Indochinoise... Ông lấy bút hiệu Việt Nam, người ta hỏi vì sao lấy bút danh này?. Ông từ tốn: “Nhà văn Pháp lấy bút hiệu Anatole France, có sao đâu?!. Tôi lấy bút hiệu Việt Nam là để mình đừng quên Tổ quốc và Dân tộc mình, cũng để nhắc nhở đừng làm hoen ố bút danh của mình”.
     Ông viết phóng sự điều tra rất nổi tiếng, đã vạch trần tội ác thực dân, bọn tham quan ô lại, 
 
     Vào đầu thế kỷ 20, tại Nam Bộ đất hoang còn thênh thang, ai muốn vùng đất nào thì đăng ký xin làm chủ vùng đất ấy rồi khai phá. Có những gia đình nông dân khai khẩn và canh tác nhưng họ không hiểu cách đăng ký chủ quyền. Trong khi ấy, người có thế lực lại hiểu cách làm đơn xin giấy chủ quyền (bằng khoán) trên vùng đất thục do nông dân đã khai khẩn?!. 
 
      Năm 1928, tại Giá Rai, Bạc Liêu xảy ra vụ “Đồng Nọc Nạn” là cánh đồng khoảng 70 ha thuộc làng Phong Thạnh, huyện Giá Rai, Bạc Liêu. Gia đình nông dân Tám Luông đã đến vùng đất hoang này khai khẩn để sinh sống cho đến đời con của ông tiếp tục canh tác. Một Hoa kiều có thế lực ở Bạc Liêu là Mã Ngân, thường gọi là Bang Tắc lại dòm ngó rồi xin được giấy chủ quyền, cho người đến thu tô thì nông dân chống cự, xô xác đã gây cho 1 cảnh sát Tournier chết; gia đình nông dân có 4 người bị chết. Vụ án ra tòa đại hình Cần Thơ và chỉ gia đình nông dân chịu án. 
     Ký giả Việt Nam Lê Trung Nghĩa đến điều tra và tường thuật lại trên báo La Tribune Indochinoise, khiến cho “Đồng Nọc Nạn” trở thành điển hình trong các vụ điền chủ cướp đất ở miền Tây. 
 
     Khoảng 10 năm sau, ông đốc phủ Lê Quang Liêm người có thế lực ở Rạch Giá thời ấy, ông Liêm đã xin và được nhà cầm quyền chuẩn y “2.000 mẫu đất” ở làng Thạnh Quới, Rạch Giá mà thực tế vùng đất này đã có hàng trăm gia đình nông dân khai khẩn và sinh sống qua nhiều đời. Dân ta thán, ký giả Việt Nam Lê Trung Nghĩa lặn lội từ Sài Gòn xuống Rạch Giá để điều tra hư thực. 
 
     Ông Liêm nghe vậy, gửi thư hăm dọa ký giả Việt Nam phải ngưng ngay loạt bài điều tra nếu không sẽ kiện ra tòa, nhưng ký giả Việt Nam không nao núng. Sau một tuần, ông Liêm lên Sài Gòn, đi xe hơi đến nhà ký giả. Khi gặp mặt, ông Liêm tỏ cử chỉ hối lỗi về lá thơ đã gởi trước đấy, rồi mở cặp da lấy ra một xấp giấy bạc độ chừng 2.000 đồng, đưa cho nhà báo và năn nỉ ngưng thiên phóng sự điều tra. Số tiền này đối với nhà báo Việt Nam thì rất lớn, vì lương nhà báo khi đấy là 80 đồng một tháng. 
 
     Nhà báo mỉm cười: “Xin ông cất tiền vào cặp đi! Tôi làm báo vì lương tâm chớ không vì tiền bạc! Nếu ông bằng lòng để vùng đất ấy cho dân cày làm ruộng nuôi gia đình, như họ đã làm từ mấy chục năm qua và không đuổi họ ra khỏi nơi đấy thì tôi sẽ ngưng thiên điều tra này ngay”.  
     Ông Liêm lấy 1.000 đồng nữa, đưa cho nhà báo cả hai xấp và nài nỉ tiếp. Nhà báo bực bội và lạnh lùng: “Chào ông, rồi ra khỏi nhà!”.   
 
      Đêm đến, nhà báo miệt mài viết thiên điều tra vào thời gian cuối năm phải chịu cái lạnh cắt da vì nhà nghèo?! 
      Ngày 30-3-1948, quân Pháp đánh chiếm xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, Huế. Lê Trung Nghĩa và vợ ông đều bị giết ở đấy. 
 
Cảm mộ: Lê Trung Nghĩa
  
Lê Trung Nghĩa, tiết nghĩa hào hùng!
Bọn Pháp hung hăng, đấu đến cùng
Thương cảm nông dân, sao nhịn nhục
Cường hào hiếp đáp, khó khăn dung?! 
  
Nguyễn Lộc Yên  


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nước tìm chỗ trũng thì tiền cũng biết chạy vòng quanh thế giới kiếm lời. Thị trường nhà đất ở Nhật bị sụp vào đầu thập niên 1990 nên tiền chạy sang Đông Nam Á và Đông Âu tìm các con rồng sắp cất cánh. Khi Đông Á và Đông Âu bị khủng hoảng vào cuối thập niên 1990 tiền lại đổ vào Mỹ và Nam Âu bơm thành hai bong bóng địa ốc rồi vỡ tung năm 2007 (Mỹ) và 2010 (Nam Âu).
Tôi tình cờ tìm được ấn bản Lá Thư Về Làng của nhạc sỹ Thanh Bình, do nxb Lúa Mới phát hành, năm 1956. Vào thời điểm đó, tuy chưa đủ tuổi để cắp sách đến trường nhưng tôi cũng đã thuộc lời của nhạc phẩm này rồi vì nghe mấy bà chị và radio hay hát
Thới gian vẫn không ngừng trôi, hết xuân lại hạ, ngày tháng dần qua như nước chảy mây bay, sóng sau đè sóng trước, từng thế hệ lần lượt nối tiếp nhau. Ba chẳng mấy chốc giờ đã lên nội, ngoại. Tóc ba đã bạc trắng mái đầu, mỏi gối chồn chân… Thương ba nhưng đành chịu thôi, quy luật sinh – lão – bệnh – tử có chừa ai đâu!
Khi vừa nhận chức, Tổng thống Joe Biden đã phát biểu rằng dân chúng Mỹ sẽ có thể tụ họp ăn mừng Lễ Độc lập 4/7 trong hè sắp tới. Điều đó chắc sẽ xảy ra vì còn một tháng nữa là đến ngày 4/7, trong khi tiểu bang California là nơi đã có những giới hạn khắc khe nhất nước trong việc phòng chống Covid thì cũng đang mở cửa ra. Nhiều trường phổ thông và đại học đang tổ chức lễ tốt nghiệp, trong giãn cách xã hội và giới hạn khách tham dự là dấu hiệu đáng mừng cho sinh viên học sinh. Giờ N sắp điểm với Covid-19 ở California. Chiến thắng cơn đại dịch trên nước Mỹ cũng đã thật gần.
Nhưng ngặt nổi, cả 3 Văn kiện Cương lĩnh, Điều lệ đảng và Hiến pháp đều tập trung vào một mục tiêu là bảo vệ tuyệt đối quyền cai trị độc tôn và độc tài cho đảng. Cho nên, khi tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” của cán bộ đảng vẫn “tưng bừng hoa lá cành” đe dọa vị trí cầm quyền của đảng và sự sống còn của chế độ thì “bảo vệ nội bộ” cũng chính là giữ cho đảng khỏi vỡ từ trong lòng Chế độ.
Tuần này đã mang đến một sự thay đổi đầy ngạc nhiên trong cuộc tranh luận về dịch Covid. Tổng thống Biden đã ký một sắc lệnh hành pháp ra lệnh cho giới tình báo Hoa Kỳ tái xét cuộc điều tra về nguồn gốc của virus. Lệnh xảy ra sau khi Avril Haines, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia, thừa nhận là chúng ta không kết luận được căn bệnh khởi phát như thế nào.
Một số người cho rằng việc điều tra hình sự tổ chức Trump Organization là một vụ án chính trị hay để trả thù thì có thể biết thêm rằng, thủ tục tố tụng hay Đại Bồi Thẩm Đoàn theo hiến định nói riêng là nhằm để bảo vệ cho người dân được đối xử công bằng, không bị tấn công vì mục đích riêng tư hay chính trị. Vì trong quá trình điều tra và xem xét hồ sơ do các công tố viên cung cấp, Đại BTĐ cũng có thể đưa ra quyết định là không đủ bằng chứng thuyết phục để truy tố.
Chả phải vô cớ mà tiếng nói của Nguyên Ngọc bỗng trở nên tiếng cú: “Chế độ này thế nào cũng sụp đổ. Nhưng không biết nó sẽ sụp đổ theo kịch bản nào?” Kịch bản nào cũng được vì ngày nào mà cái chính thể hiện hành còn tồn tại thì cả nước Việt sẽ không có lối ra, chứ chả riêng chi vùng cao nguyên Đồng Văn – Mèo Vạc.
Tháng 6 năm 1983 tôi rời Hoa Kỳ lên đường qua Togo dạy học. Sau ba tháng huấn luyện tại chỗ, tôi và các bạn được chính thức tuyên thệ trở thành Tình nguyện viên Peace Corps, trước khi về nơi công tác nhận nhiệm sở. Trong nhóm 20 giáo viên toán lý hoá và sư phạm, có bạn lên tận vùng Dapaong, sát biên giới phía bắc Togo với Upper Volta (bây giờ là Burkina Faso), có bạn về Tsévie cách thủ đô chừng 30 cây số. Hai bạn thân là giảng viên sư phạm Anh ngữ làm việc ngay tại thủ đô Lomé.
Trong hai tháng qua, những vụ dùng súng giết người ở trong gia đình, kể cả ở trường học đã liên tiếp xảy ra. Người ta sau đó cầu nguyện rồi lại cầu nguyện và không có một biện pháp nào để cứu chữa. Những thảm họa về súng đạn, dù kinh hoàng cách mấy rồi cũng chìm đắm vào dòng thác lũ của những biến cố về chính trị
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.