Hôm nay,  
Việt Báo Online

Con Gà Trong Võ Thuật

21/03/201700:05:00(Xem: 6533)
Con Gà Trong Võ Thuật

Ga Choi 1


MỘT CHÚT TÂM TÌNH VỚI BẠN ĐỌC:


Cho tới Tết Nguyên Đán năm ĐINH DẬU này, đã qua hơn hai mươi mùa xuân, người viết vẫn chung thủy cùng bạn đọc, cùng Việt Báo để mỗi năm cống hiến một bài viết về Võ đạo, Võ học và Võ thuật. Hầu hết các bài viết đặt trọng tâm vào phân tích, khảo luận võ học trên lãnh vực lịch sử, triết lý và kỹ năng võ công của nhiều môn võ khác nhau như võ Truyền thống Việt Nam, võ Thiếu Lâm, Thái Cực quyền, Phật Gia quyền, Kiến An quyền, Vịnh Xuân, Đường Lang quyền, võ Nam Dương, võ Thái Lan .v.v.. Bạn đọc đã tán thưởng, đón nhận nhiệt tình, nhưng có lẽ cũng còn có độc giả cho rằng: "Rằng hay thì thật là hay..." nhưng quá nặng về triết lý, chuyên môn kỹ thuật nên hơi "khô" chưa đem lại nhiều tính giải trí, thư giãn cho người đọc.

Trong dịp xuân về, có lần một nhà thơ nổi tiếng đương đại yêu võ thuật (người đã khơi nguồn cảm hứng cho người viết) có gợi ý: "giá mà mỗi bài võ của mỗi năm mới mang tên hay có biểu tượng một loài vật trong 12 con giáp của năm ấy thì... tuyệt!). Hảo ý cực kỳ ấn tượng này cứ canh cánh bên lòng, mãi đến nay mới thể hiện được.

1. Thập Nhị Địa Chi trong Âm lịch và Ngũ hình trong võ thuật:

Thập nhị địa chi có 12 con giáp (Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi) mà trong võ học hầu như chỉ có võ của chùa Thiếu Lâm mới chiêm nghiệm, mô phỏng các động tác của một số loài vật, linh cầm, mãnh thú để chế tác ra các chiêu thức võ thuật. Trong số các con vật được mô phỏng, người ta chỉ đặc biệt chú trọng và đề cập đến 5 mô hình đặc thù (the five distinct styles) là Rồng, Cọp, Beo, Rắn và chim Hạc (Long, Hổ, Báo, Xà, Hạc). Vậy thì làm sao mà viết "Võ Chuột" cho năm Tý, "Võ Dê" cho năm Mùi, "Võ Lợn" cho năm Hợi, "Võ Chó" cho năm Tuất. Võ thuật Trung Hoa có Võ Khỉ (Hầu Quyền) nhưng không được các học giả võ học xếp vào 5 mô hình linh cầm mãnh thú nói trên. Con gà hầu như không được chú trọng trong võ thuật Thiếu Lâm chính thống, tài liệu võ thuật về con Khỉ và loại gia cầm này rất hiếm lại mơ hồ, không nhất quán. Tuy nhiên cũng rải rác có một vài chiêu thức có liên quan đến con gà (hiếm) như tư thế "Kim Kê Độc Lập" (Gà Vàng đứng một chân, golden rooster stands on one leg) trong Thiếu Lâm Mai Hoa quyền, Võ Đang Thái Cực quyền, Kim Kê quyền, Kiến An Nhật Nguyệt quyền. Thế Kim Kê Độc Lập trong các bài quyền nói trên đều có hình tượng Tấn pháp giống nhau: Hạc tấn (cũng được gọi là Kim Kê tấn), nhưng nhân dáng và bộ vị hai tay hoàn toàn khác nhau.

Vo Kim ke 3
Kim Kê tấn.



2. Con gà với “Võ Tàu” và “Võ Ta”

Xưa người ta gọi võ dân tộc, võ dân gian là VÕ TA, tức võ cổ truyền Việt Nam ngày nay để phân biệt với "VÕ TÀU" có xuất xứ hoặc du nhập từ Trung Hoa. Như trên đã nói, VÕ TÀU không coi trọng, không mặn mòi với loài gà, thế nhưng ở một số quốc gia Đông Nam Á kỹ chiến thuật gà chọi lại được trọng dụng và khai thác đưa vào dòng võ chiến đấu đối kháng và tự vệ như Miến Điện (THAING hay Bando), Nam Dương (Pencat Silat) Thái Lan (Muay Thai) hay Việt Nam (VÕ TA, võ cổ truyền Việt Nam). Từ trước năm 1975, ở miền Nam Việt Nam cũng đã có một vài hệ phái võ cổ truyền áp dụng kỹ năng chiến đấu của gà chọi hình thành một võ phái nổi tiếng và khá đông môn sinh là Kim Kê môn hay Kim Kê quyền Tây Sơn Nhạn, vị Chưởng Môn là võ sư Đặng Vân Anh. Các đệ tử võ phái thường mang họ Kim (nữ) và Kê (nam).

Những giai thoại, chi tiết về loài gà có liên quan đến võ thuật chưa hết, nhưng trong khuôn khổ hạn hẹp, ở đây chúng ta sẽ chỉ chú tâm vào một thể loại Võ Gà Việt Nam ấn tượng nhất, ý nghĩa nhất, không chỉ là niềm tự hào cho dòng võ dân tộc Việt Nam mà còn là vì người sáng tạo ra môn võ này đã góp công lớn vào công cuộc cứu quốc an dân, giữ vững giang sơn, trợ lực hai người anh hào kiệt thống lĩnh quân dân Việt Nam đánh tan 30 vạn tinh binh nhà Thanh xâm lăng tổ quốc ta cách đây hơn 200 năm. Đó là một trong Tây Sơn tam kiệt: Nguyễn Lữ.

Nhìn chung, có lẽ môn võ Gà mới lạ này không có nhiều tuyệt kỹ công phu, chiêu thức không "điệu nghệ" hoa mỹ bằng võ thuật Thiếu Lâm nhưng lại nổi trội ở tính chiến đấu thực dụng, đơn giản, học mau đạt kết quả, thích hợp cho việc huấn luyện nhanh đáp ứng nhu cầu chiến đấu khẩn cấp và trận mạc.

Vo Kim ke 4
Các đệ tử võ phái Kim Kê thường mang họ Kim (nữ) và Kê (nam).



3. Đông Định Vương Nguyễn Lữ, “Võ Gà Chọi” Hùng Kê Quyền

Tây Sơn tam kiệt có 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ. Đó là một gia đình gồm những thiên tài võ thuật và quân sự. Nguyễn Nhạc và Nguyễn Huệ có thể hình cao to uy vũ, riêng Nguyễn Lữ thì lại có dáng dấp nho sinh mảnh khảnh, lúc nhỏ có khuynh hướng giỏi văn hơn võ, sở thích là thuật chọi gà. Cùng chí hướng và hoài bão trừ tàn khử bạo, kiến quốc an dân, Nguyễn Lữ cũng cố gắng cùng hai anh khổ luyện võ công để trở thành một võ lâm cao thủ. Nguyễn Nhạc giỏi kiếm thuật, Nguyễn Huệ có tài sử dụng côn và thương xuất chúng, Nguyễn Lữ thiên về nhu hơn cương, giỏi về Miên quyền và khoái kiếm (cách đánh kiếm rất nhanh). Từ thuở hàn vi, Nguyễn Huệ đã có sức mạnh và võ công siêu phàm, nổi tiếng với bài Nghiêm thương dũng mãnh, giới võ lâm giang hồ thuở ấy nể phục Thương pháp tuyệt vời của Nguyễn Huệ, cho rằng thương thuật của Nguyễn Huệ có thể sánh với La nguyên soái (La Thành) đời Đường và Tổng giáo đầu Lâm Xung trong Thủy Hử. Giống như Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ có biệt tài quan sát, phân tích, nghiền ngẫm sự vật để lãnh hội và sáng tạo thành kỹ thuật võ công. Khi xem các cuộc chọi gà, Nguyễn Lữ chăm chú các động tác vươn, vờn, ngoắc đầu, vỗ cánh, mổ và đá liên hồi của các chú gà đá thiện chiến. Nguyễn Lữ thích thú nhất là kế nghi binh của một chú gà giả thua quay đầu bỏ chạy, bất thình lình quay ngoắt lại mổ và đá tới tấp vào con gà địch thủ đang hăm hở đuổi theo mất cảnh giác, hoặc phóng vọt lên cao và xà xuống đá liên hoàn vào đầu địch thủ, khác nào chiêu Hồi mã thương lợi hại. Lần khác, Nguyễn Lữ chứng kiến một con gà trống không cao to bằng đối thủ là một con gà chọi "mặt đỏ mào dầy", nhưng sau một hồi đấm (mổ) đá ác liệt, gà chọi "mặt đỏ mào dầy" bỏ chạy như... vịt. Nguyễn Lữ chiêm nghiệm ra rằng thể tạng cao lớn chưa hẳn là yếu tố tối ưu để chiến thắng mà cần có kỹ thuật (cách đánh cho khéo), tốc độ (phải thật nhanh) và "chiến lược" (mưu mẹo). Từ đó ông rút ra bài học: Thấp có thể đánh cao, nhỏ có thể thắng lớn, yếu có thể đánh mạnh. Dựa trên công trình nghiên cứu tỉ mỉ, công phu và nguyên lý đó, Nguyễn Lữ tức Đông Định Vương sau này, thái dụng, cải biến, sáng tạo thêm thành chiêu thức võ thuật, hệ thống hóa đòn đánh, đá của gà chọi thành một môn võ mới lạ: VÕ GÀ CHỌI, rất hiệu quả trong cận chiến, trong khi đó Nguyễn Huệ (Bắc Bình Vương, rồi Quang Trung hoàng đế sau này) cũng sáng tác một bài quyền chiến đấu đầy tốc độ và uy lực: Bài Yến Phi quyền. Dân gian thuở ấy rất thích nét đẹp dũng mãnh của Yến Phi quyền, gọi và VÕ ÉN BAY, lại kháo nhau rằng con gà là loại gia cầm... có võ cho nên mới có bài Võ Gà Chọi. Vốn là một người văn võ song toàn, nghe dân chúng gọi võ của mình là VÕ GÀ CHỌI, không êm tai chút nào, Đông Định Vương bèn đặt tên cho sáng tác võ thuật của mình là HÙNG KÊ QUYỀN còn được truyền thụ phổ biến đến ngày nay.

HÙNG KÊ QUYỀN
Lưỡng kê giao thủ thủy tranh hùng
Song túc tề phi trảo thượng xung
Trấn ải kim thương như Bạch Hổ
Thủ quan ngân kiếm tựa Thanh Long
Xuyên hầu độc tiễn tăng ư trác
Hồi thủ đơn câu thọ tứ hung
Khiêu, tẩu, vượt, trầm thiên sở tứ
Nhu, cương, cường, nhược tận kỳ trung.

Dịch nghĩa:

Hai con gà chọi nhau để tranh hùng
Hai chân cùng bay, móng chân đâm hất lên
Trấn biên ải, cây thương vàng như cọp trắng
Giữ cửa quan, lưỡi kiếm bạc tựa rồng xanh.
Mũi tên độc đâm vào hầu được cất giấu từ mỏ gà (mổ thóc)
Quay đầu móc đâm vào ngực kẻ địch
Chạy, nhảy lên, luồn, hụp xuống là thế trời cho
Mềm, cứng, mạnh, yếu, tất cả đều trong bài quyền này.


Vo Kim ke 5
Các đệ tử võ phái Kim Kê thường mang họ Kim (nữ) và Kê (nam).



Xuân Đinh Dậu sảng khoái với Hùng Kê Quyền để nhớ lại Xuân Kỷ Dậu với chiến thắng Đống Đa Ngọc Hồi bất diệt.

Mong rằng bạn đọc sảng khoái với môn Võ Gà dân dã trong những ngày Xuân tươi đẹp Đinh Dậu này, tinh thần dân tộc và hào khí dâng lên để chúng ta cùng nhớ về một mùa Xuân đại thắng của dân tộc trước quân xâm lược hung hăng, tàn ác dày xéo non sông, tàn sát đồng bào ta: Đó là chiến thắng Đống Đa Ngọc Hồi năm Kỷ Dậu 1789 Quang Trung Nguyễn Huệ đã thống lĩnh quân dân Việt, ngự giá thân chinh đánh tan 30 vạn (có tài liệu nói 50 vạn, Tàu nói 20 vạn) quân giặc ngoại xâm phương Bắc ào ạt như thác lũ xâm phạm tổ quốc ta, các danh tướng Tàu Tôn Sĩ Nghị, Sầm Nghi Đống, Hứa Thế Hanh đều thảm bại và đền tội. Với chiến lược thần tốc và chiến thắng oanh liệt Đống Đa Ngọc Hồi đúng ngày mồng 5 Tết Kỷ Dậu, Nguyễn Huệ trong Tây Sơn tam kiệt đã đánh đuổi giặc ngoại xâm, giữ yên bờ cõi toàn vẹn, bảo vệ dân lành được dân Việt nhớ ơn và ngưỡng mộ, giới quân sự thế giới tôn vinh là một thiên tài quân sự, một Napoleon Bonaparte phương Đông...

... Đến đây chắc chúng ta có thể tạm ngưng tản mạn được rồi, miên man mãi, không khéo lại tránh được cái "khô" mà vướng phải cái "nhạt" thì khổ quá! Vậy thì xin mượn ý Tố Như tiên sinh để... "lưu luyến tạm chia tay", hẹn bạn đọc mùa Xuân sau nhé...

"Võ (Gà) nhà quê tản mạn dông dài
Mua vui cũng được một vài... "quát tơ" (1 quarter = 15 phút)

Võ sư Nguyễn Lâm

Thiếu Lâm Kiến An Công Phu VN, Võ Cổ Truyền Việt Nam

20/03/201700:05:00(Xem: 4102)
Tết là pháo, là câu đối, là bánh chưng, dưa hành, nhưng còn một điều không thể thiếu trong mấy ngày Tết - là cờ bạc.
19/03/201700:05:00(Xem: 11856)
Lê Thương, một nhạc sĩ tài ba, một vị thầy giáo tài giỏi, đức độ, một người nặng lòng với nước non, một nghệ sĩ lãng mạn với tâm hồn bay bổng thanh cao.
18/03/201700:05:00(Xem: 3032)
Nhưng khi chuyển sang tiếng Việt, dường như bài thơ mất đi cái không khí lạ lẫm của sự so sánh và liên tưởng giữa họa sĩ và thi sĩ, giữa họa và thơ.
17/03/201700:05:00(Xem: 4035)
Buổi trưa này thuộc vào mùa gì nhỉ, anh lẩm nhẩm tính toán. Vâng đầu mùa xuân.
16/03/201700:05:00(Xem: 7718)
Cuối tháng tư 75, Cộng quân chiếm miền Nam, coi giáo sư biệt phái là thành phần khả nghi, có tội như các sĩ quan hiện dịch.
15/03/201700:05:00(Xem: 4869)
Khi có ý định phiêu lưu du lịch Cuba, một cảm giác hồi hộp lạ lùng dấy lên trong chúng tôi.
14/03/201700:05:00(Xem: 3249)
ngồi bó gối tự hỏi – Bao giờ? Bao giờ?
13/03/201700:05:00(Xem: 6100)
K bỏ ống nghe xuống, hình như cố nín thở. Không bận tâm quay lại phía tôi, cô nhìn đăm đăm ra ngoài cửa sổ, búi tóc to sau gáy treo lửng lơ, cũng tựa như kiểu cô đang lơ lửng đâu đó.
12/03/201700:05:00(Xem: 3433)
Đã qua rồi, thuở thần tiên!
11/03/201700:05:00(Xem: 5729)
Tôi vẫn nhớ rõ hình ảnh buổi sáng hôm đó, tuy đã nhiều năm trôi qua.
10/03/201700:05:00(Xem: 3524)
Năm 2016 là năm đầy 100 tuổi của cơ quan National Park Service (NPS), được Quốc Hội Mỹ lập ra để điều hành hệ thống công viên nay gồm 413 đơn vị, trong đó 59 đơn vị là công viên quốc gia.
09/03/201700:05:00(Xem: 10732)
Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua, có một ứng viên nhẩy ra biểu diễn thế “vô chiêu” này và đại thắng thật.
08/03/201700:05:00(Xem: 5161)
Gần đây, cái tên Vanessa Vân Ánh Võ đã trở thành một khuôn mặt nghệ sĩ quen thuộc với cộng đồng người Việt California.
07/03/201700:05:00(Xem: 2945)
Thơ viết trên máy bay
06/03/201700:05:00(Xem: 6539)
Từ ngày được vô can trong vụ cướp nhà ông Thượng Nguyễn nhờ có những lời làm chứng công bằng của Nhung, con gái khổ chủ, thì Sinh bỗng đổi hẳn tính nết.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 03/2019, một thanh niên 18 tuổi đã chia sẻ video về ngày thứ 6 kinh hoàng ở Christchurch, New Zealand, và đã bị buộc tội phát tán video kích động bạo lực.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Bộ Năng lượng Mỹ đã giao cho Intel cùng Cray Computing một hợp đồng sản xuất hệ thống siêu máy tính mới mang tên Aurora trị giá 500 triệu USD. Dự kiến, Aurora sẽ được hoàn thiện và lắp đặt tại phòng nghiên cứu Argonne, dưới sự điều hành của đại học Chicago.
Đuôi sao và bình minh trong bức tranh toàn cảnh đêm được chụp lại vào ngày 19/03/2019. Khung cảnh nhìn về phía chân trời phía đông từ La Nava de Santiago, Tây Ban Nha. Để tạo ra nó, một loạt các khung hình kỹ thuật số liên tục được ghi lại trong khoảng 2 giờ và kết hợp để theo dõi chuyển động đồng tâm của các ngôi sao qua bầu trời đêm.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Liên minh châu Âu (EU) đã đưa ra mức phạt 1.5 tỷ EUR (khoảng 1.7 tỷ USD) do vi phạm luật chống độc quyền, cụ thể là hợp đồng hạn chế mà công ty đã áp đặt lên các khách hàng sử dụng dịch vụ quảng cáo AdSense.
Khoảng giữa tháng 03/2019, chỉ một ngày sau khi làm mới iPad Air và iPad mini, Apple tiếp tục phát hành cập nhật phần cứng mới dành cho iMac. Cả model 21.5 inch và 27 inch đều được nâng cấp về phần cứng với việc hỗ trợ CPU Intel thế hệ 8 và 9. Ngoài ra, còn có tuỳ chọn GPU AMD Radeon Pro Vega dành cho những người cần sức mạnh đồ họa. iMac 21.5 inch mới sẽ có giá từ 1,299 USD trong khi model màn hình 27 inch sẽ có giá từ 1,799 USD.
Google từng xác nhận rằng ứng dụng email phổ biến của hãng - Inbox by Gmail – sẽ ngừng hoạt động vào mùa xuân năm 2019 nhưng không tiết lộ ngày cụ thể. Đến khoảng giữa tháng 03/2019, điều này đã chính thức được Google xác nhận. "Inbox by Gmail" sẽ ngừng hoạt động từ ngày 02/04/2019
Trước khi ra mắt năm 2007, Apple đã bí mật phát triển dự án iPhone của hãng trong ít nhất 2.5 năm. Trong khoảng thời gian đó, hầu hết những người làm việc trong công ty chỉ biết tới thiết bị qua tên mã M68 và Purple 2. Apple muốn tạo ra một ngạc nhiên lớn cho mọi người về chiếc iPhone nên với ngay cả kỹ sư phát triển nó cũng không biết hình dáng nó như thế nào.
Ngày 21/03/2019, thương vụ giữa hãng phim Walt Disney Company's và công ty 20st Century Fox chính thức kí kết, hoàn tất thỏa thuận, hai tên tuổi lớn nhất nhì Hollywood sẽ chính thức "về chung một nhà".
Khoảng giữa tháng 03/2019, tại Hội nghị Nhà phát triển Game GDC diễn ra ở San Francisco, Google đã ra mắt một nền tảng hoàn toàn mới có tên là “Stadia”. Đây là nền tảng cho phép chơi game thông qua dịch vụ đám mây của Google, tất cả những gì người dùng cần chỉ là trình duyệt Chrome và mạng Internet tốc độ cao.
Qualcomm từng thông báo sẽ sớm ra mắt một dòng sản phẩm mới. Khoảng giữa tháng 03/2019, hãng đã chính thức giới thiệu dòng chipset hoàn toàn mới có tên QCS400, một bộ vi xử lý dành riêng cho các thiết bị âm thanh thông minh.
Trong thông cáo báo chí khoảng giữa tháng 03/2019, Apple cho biết, Standford Medicine đã công bố kết quả của cuộc nghiên cứu thông qua phần mềm Apple Heart Study tại “Hội thảo và triển lãm khoa học hàng năm của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ lần thứ 68”.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Apple bất ngờ ra mắt chiếc iPad Air hoàn toàn mới với màn hình 10.5 inch lớn hơn và có giá 499 USD.
Dù Face ID vẫn hoạt động trong công việc nhận dạng gương mặt của mỗi người và phát hiện những cách lách luật, nó vẫn bị lừa bởi những cặp song sinh trong gia đình. Trước đây, khi lần đầu ra mắt iPhone X, đã có hàng loạt video trên YouTube chứng minh vấn đề.
Tinh vân Đầu ngựa tối và Tinh vân Orion phát sáng là những khung cảnh vũ trụ tương phản. Cách Trái đất 1,.500 năm ánh sáng, ở trong một trong những chòm sao dễ nhận biết nhất của bầu trời đêm, chúng xuất hiện ở các góc đối diện của bức tranh khảm hai ảnh tuyệt đẹp.
Khoảng giữa tháng 03/2019, một số nguồn tin Đức cho biết, có thể BMW và tập đoàn Daimler - công ty mẹ của thương hiệu Mercedes-Benz đang thương lượng về kế hoạch cùng phát triển nền tảng xe điện. Dù vẫn chưa có gì chắc chắn nhưng nếu thành công, phân khúc xe mà cả hai nhà sản xuất xe hơi hàng đầu nước Đức hướng đến là các mẫu xe cỡ nhỏ và cỡ trung. Việc sử dụng chung nền tảng cùng nhau phát triển được cho là sẽ giúp tiết kiệm ít nhất 8 tỷ USD trong suốt 7 năm đối với cả 2 bên.