Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Về Một Cuốn Sách, Về Một con Người

27/08/201608:12:00(Xem: 4418)

Về Một Cuốn Sách, Về Một con Người.

Nguyễn Văn Sâm

 

blankC:\Users\samanh\Desktop\Folders Dang Lam viec\Hình ảnh\NVS_NTLiêm.jpeg

.

 

Mười ngày trước khi mất, GS Nguyễn Thanh Liêm có tổ chức Ra Mắt  quyển sách cuối đời của mình, và tôi có hân hạnh được mời làm diển giả cùng với Thẩm Phán Phạm Đình Hưng mà tôi từng quen biết khi làm việc chung trong Quốc Hội Lập Hiến 1966-1967.

Một tuần sau, GS Liêm gọi tôi xin bài nói chuyện hôm đó, tôi thú thiệt là mình đã ứng khẩu, vì ông ngi khut với chỗ tôi đứng nên không thấy tôi nói cương và đã có vài lần ấp úng. Ông cười hiền như thuở nào. Tôi hứa sẽ viết lại theo ý cũ và xin được trao cho ông vào cuối tuần nầy với điều kiện ‘Anh kể cho tôi nghe về 20% sự thật mà anh chưa viết trong sách như anh đã hóm hỉnh thú nhận hôm đó’. Ông hiền lành nhỏ nhẹ: ‘Thôi mà, toa phá moi hoài’.

Nhưng chưa hết tuần ông đã ra đi, chưa kịp nhận bài viết về mình. Giữ lời hứa với người đã khuất, tôi vẫn tiếp tục viết cho xong với lòng buồn rười rượi như đương chịu đám tang một người thân trong gia đình. Nhưng biết trao bài cho ai đây? Thôi thì bắt chước người xưa, ‘treo gươm trên mộ rồi ra đi’, cho lên các trang báo điện tử quen biết, như là một nén nhang thắp thêm cho người đàn anh tôi quí trọng vì bây giờ muốn phá anh cũng không còn có dịp nữa. NVS

  

Quyển Sách Chân Thật Về Ba Giai Đoạn Đời Người.

Để cho bài nói chuyện được thân mật, tôi xin phép được gọi GS Liêm bằng anh như thường dùng ở ngoài đời. Thêm vào đó anh Liêm là người đàn anh luôn luôn đi trước tôi trong mọi lãnh vực.

Khi tôi vào học năm đầu tiên ở trường Petrus Ký thì anh Liêm đang theo năm cuối để thi Tú Tài II chương trình Pháp. Khi anh hoàn tất chương trình Cử Nhân Văn Chương Việt Hán của trường Đại học Văn Khoa Sàigon thì tôi mới chập chửng vào năm Dự Bị của trường này. Khi anh đã dạy vài năm ở trường Petrus Ký và đã đi khỏi trường thì tôi mới lục đục về đây làm lính mới tò te.

Đặc biệt khi anh từ chối lời đề nghị của LM. Thanh Lãng về trường Đại Học Văn Khoa làm Phụ Khảo trong Ban Văn Chương Việt Nam thì vị trí đó rớt xuống tôi. Xin có lời cám ơn lần nữa dầu tôi thường nhắc chuyện nầy với anh như là một sự biết ơn và may mắn cho tôi.

Khi anh sang Mỹ thì tôi còn lận đận ở quê nhà để nghe tiếng bấc tiếng chì của ban quân quản trường về chuyện lưu dụng, lưu dung và thanh lọc với những tháng ngày lê thê lơ láo vô trường nhưng không được bước chưn vào lớp.

Có những điều tôi không bao giờ theo được bước chưn anh, dầu là sau cả vạn dặm, đó là cái bằng cấp Tiến Sĩ và lòng thương mến thiệt tình của tất cả những ai từng gặp anh. Tóm lại, anh là đàn anh đáng quí của nhiều người và của riêng tôi, nên nói/viết những dòng nầy là sự hân hành vô vàn...

Xin trở về quyển sách. Đó là một quyển hồi ký với ưu điểm là tác giả không có ý định đánh bóng mình, ông chỉ kể lại, bằng sự khiêm tốn và chơn thành, những sự kiện xảy ra trong đời mà ông còn nhớ được với cái tuổi hơn tám mươi phải ra vô thường xuyên bịnh viện.

Vậy mà người đọc sẽ thấy, biết và học hỏi được nhiều điều trong đó. Chắc chắn như vậy.

Sách gồm ba phần: Thời trẻ tuổi, lúc trưởng thành và những năm trên nước Mỹ.

Thời tuổi trẻ của anh là những ngày cơ cực khó khăn vì cuộc chiến trong vùng. Cuộc chiến mà cái chết vô lý và tàn nhẫn rót lên đầu người dân vô tội, hằn sâu vô ký ức non nớt của một đứa trẻ của tuổi mười một mười hai. Cuộc chiến mà những người nhơn danh cách mạng coi mạng sống thường dân trong vùng nhỏ hơn bọt bèo. Anh kể chuyện về cái chết đau thương của người đàn bà trẻ, đã từng ôm ẳm săn sóc anh khi anh còn nhỏ chỉ vì chị ta hay đi về Mỹtho để mua bán lặt vặt kiếm sống trong hoàn cảnh khó khăn. Anh nói về những thằng chõng chết trôi thường thấy, những con người bất hạnh biến thành thằng chõng bị họ cho đi mò tôm vì những hành vi vô tình nào đó tôi biết chắc rằng chẳng qua một cuộc xét xử công  bình nào.

Anh kể về bọn cướp lộng hành trên sông, về những nguy nan của người dân trong vùng khi nhận thấy mình sống bên cái chết nên bất chấp nguy hiễm cố gắng để vượt thoát ra vùng yên ổn.

Phần nầy là  tài liệu quí giá cho người đọc biết sinh hoạt thôn quê thời khói lửa vừa qua cũng như lòng ác độc của những người lợi dụng thời cơ. Phần nầy người đọc nên đọc giửa những hàng chữ.

Phần nói về giai đoạn trưởng thành, anh viết về những hoạt động đổi mới trong ngành giáo dục, có thể nói là giai đoạn hanh thông trong đời anh. Ra trường đậu cao, về trường lớn nhưng anh không chạy theo chuyện kiếm ra tiền thiệt nhiều mà đi về phía cải tổ giáo dục, tổ chức soạn đề thi sao cho nghiêm  minh, không lộ đề đã đành, mà còn thực hiện việc cải tổ kỳ thi sao cho hợp lý. Phần này cho thấy những đóng góp cụ thể của anh trong ngành, tôi nghĩ cái giá trị con người anh phát huy từ giai đoạn nầy.

Phần nói về thời gian ở Mỹ, anh cho biết những phấn đấu của mình khi đã hơn nửa đời người mà bị thảy vô vùng đất mới. Rồi vừa học vừa làm trong chật vật anh thành công về mặt học vấn nhưng thất bại ở mặt gia đình cũng như tài chánh. Đến tuổi về hưu anh quyết định dấn thân vào lãnh vực bảo tồn và phát huy văn hóa của cộng đồng VN ở ngoài nước. Từ quan niệm nầy, anh chủ trương tập san Đồng Nai Cửu Long, anh thành lập Lê Văn Duyệt Foundation, anh làm cố vấn cho các hội đoàn hoạt động về văn hóa, anh đứng ra tổ chức truy điệu những người có công với chánh thể VNCH... Và đặc biệt nhứt, anh nêu cao gương sáng làm người yêu quí những giá trị tinh thần của người Việt hải ngoại, trong đó có sự chân thành và đoàn kết.  

Con người của anh Liêm là con người trí thức có thủy chung do đó ta không lạ khi anh dâng sách của mình cho ông bà nội ngoại, cho cha mẹ và gởi người trước, tặng người sau...

Nếu có ai hỏi tôi trong sách Sự Thật Đời Tôi, câu nào, đoạn nào đáng chú ý nhứt, tôi sẽ không ngần ngại nói đó là mười sáu trang Lời Nói Đầu, mười sáu trang rất trí thức, bộc lộ rõ ràng con người thật của GS Nguyễn Thanh Liêm, một con người dễ thương có tâm hồn và thấu hiểu lẽ sinh hóa của cuộc sống.

Và câu chót của quyển sách ‘những phút cuối cùng của tôi sẽ chấm dứt bài viết nơi đây’. Câu chót nầy như một lời tiên đoán đồng thời là một lời than chấp nhận cái chết sắp tới của anh.

Nhưng anh Liêm ơi, nếu cuộc đời anh viết đơn giản lại là Nguyễn Thanh Liêm (1933 - 2016) thì với mọi người cái gạch nối – nầy mới quan trọng, đó là thời gian cống hiến của anh cho văn hóa, cho giáo dục, cho cộng đồng và cho từng cá nhân biết hay từng nghe tiếng anh.

Tôi tự an ủi khi nghe tin dữ về sự ra đi của anh rằng anh bây giờ thong dong trở về cõi Trời, vì đã đến trần gian của nước VN đau khổ với nhiệm vụ gì đó phải thực hiện, anh đã làm xong, tới lúc trở về Trời như những danh nhân, những anh hùng liệt nữ VN trước đây trong lịch sử.

Anh Liêm, anh tin tôi đi, sự nghiệp của anh sẽ còn được biết đến lâu dài....

 

Nguyễn Văn Sâm

(Tháng 8, ngày buồn 23, 2016)

 


..

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Như vậy là bao trùm mọi lĩnh vực quốc phòng, an ninh xã hội có nhiệm vụ bảo vệ đảng và chế độ bằng mọi giá. Nhưng tại sao, giữa lúc tệ nạn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái đạo đức, lối sống và tình trạng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn còn ngổng ngang thì lại xẩy ra chuyện cán bộ nội chính lừng khừng trong nhiệm vụ?
Nhật báo Washington Post của Mỹ ghi nhận là: “Tổng thống Pháp Macron vốn dĩ đã rất tức giận khi được tham vấn tối thiểu trước khi Mỹ rút khỏi Afghanistan. Điều đó bây giờ đã tăng lên. Chính quyền Biden nên xem xét sự không hài lòng của Pháp một cách nghiêm túc. Hoa Kỳ cần các đối tác xuyên Đại Tây Dương vì đang ngày càng tập trung chính sách đối ngoại vào cuộc cạnh tranh cường quốc với Trung Quốc. Và trong số này, Pháp được cho là có khả năng quân sự cao nhất.
Sau khi tấm ảnh người đàn ông đi xe máy chở người chết cuốn chiếu, chạy qua đường phố của tỉnh Sơn La (vào hôm 12 tháng 9 năm 2016 ) được lưu truyền trên mạng, Thời Báo – Canada đã kêu gọi độc giả góp tay ủng hộ gia đình của nạn nhân. Số tiền nhận được là 1,800.00 Gia Kim, và đã được những thân hữu của toà soạn – ở VN – mang đến tận tay gia đình của người xấu số, ở Sơn La.
Công bằng mà nói, ngày càng có nhiều sự đồng thuận là chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc trong khu vực. Sự răn đe đòi hỏi những khả năng đáng tin cậy. Liên minh mới này phù hợp với lý luận đó.
Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc Hội Đức 2021 trước đây tôi đã giới thiệu lần lượt ba ứng cử viên: Scholz của SPD, Laschet (CDU) và Baerbock (Xanh). Nhưng trong những tháng qua có khá nhiều tin giật gân nên để rộng đường dư luận tôi lại mạn phép ghi ra vài điểm chính bằng Việt ngữ từ vài tin tức liên quan đến cuộc bầu cử 2021 được truyền thông và báo chí Đức loan tải.
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.