Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Vua Hàm Nghi: Nguyễn Phúc Ưng Lịch

01/07/201600:01:00(Xem: 3425)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
.
 VUA HÀM NGHI: NGUYỄN PHÚC ƯNG LỊCH
(1872 - 1943)
.
Nguyễn Phúc Ưng Lịch là con thứ 5 của Kiên Thái vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và em Chánh Mông tức là vua Đồng Khánh sau này. Sau khi vua Kiến Phúc mất, hai cường thần Tường và Thuyết lập em Kiến Phúc là Nguyễn Phúc Ưng Lịch 12 tuổi lên ngôi ngày 2-8-1884, niên hiệu Hàm Nghi. 
      Khâm sứ Pierre Paul Rheinart nói: “Lập vua lên ngôi sao không xin phép Pháp?”. Sau đấy, giữa triều đình Huế và Khâm sứ Pháp dàn xếp tạm yên. Tuy nhiên, Tôn Thất Thuyết thấy Pháp kiêu căng khó nhịn nhục, vào đêm 4-7-1885 (22-5 Ất Dậu), cho quân triều đình tấn công Pháp. Sáng ngày Pháp phản công với vũ khí tối tân nên quân triều đình bị thất bại. 
.
      Tôn Thất Thuyết phò vua lên Tân Sở ở Quảng Trị (chiến khu đã xây chuẩn bị sẵn), Vua Hàm Nghi ngồi trong kiệu bị chao đảo liên tục, đầu bị va vào thành kiệu đau đớn, vua phải nằm trên võng cho lính cáng, vua rất chán nản nhưng sau một thời gian thấy được lòng son sắt các quan và quân dân cùng hiệp lực chống giặc và dần dà quen với sự gian khổ nên vua trở nên kiên cường, cho truyền chiếu Cần vương, kêu gọi toàn dân chống Pháp. 
     Từ đó, Nghĩa quân khắp ba miền đất nước Việt Nam, khởi nghĩa chống Pháp rầm rộ theo chiếu Cần vương. Pháp lo chống đỡ khắp nơi rất vất vả, sau đó chúng mua chuộc tên bội phản Trương Quang Ngọc, Ngọc và đồng bọn lén đột nhập vào trại của vua đêm 1-11-1888, bắt vua nạp cho Pháp để lấy thưởng. Vua nói: “Ngươi giết ta đi, còn hơn đem ta về nộp cho Tây”. Sau đấy, Rheinart báo cho vua biết là Thái hậu đang bệnh nặng, nếu vua muốn thăm thì sẽ đưa về gặp mặt. Vua đáp: “Tôi thân đã tù, nước đã mất, còn dám nghĩ gì đến cha mẹ, anh em nữa sao?!”. 
 .
Sau khi bị truất, người ta gọi cựu hoàng là Quận công Ưng Lịch. Ông bị đưa vào Saigon và ngày 13-12-1888, xuống tàu đày đi Algerie. Khi đến xứ người, trong mười tháng đầu, ông rất ít tiếp xúc với người bản xứ, không học tiếng Pháp là tiếng của kẻ đã cướp nước mình, mọi việc đều phải qua người phiên dịch là Trần Đình Thanh, được cử đi theo vua. Người dân Alger thường gọi ông với một tên thân thiện: “Ông Hoàng An Nam” (Prince d’Annam), bởi nhà vua luôn nói tiếng Việt, đầu búi tó, đội khăn đóng, mặc áo dài đen, quần trắng, ăn các món ăn Việt do người Việt nấu. Nhưng về sau, thấy người Pháp ở Algérie thân thiện, khác với người Pháp xâm lược Việt Nam, nên từ tháng 11 năm 1889, ông bắt đầu học tiếng Pháp. Vài năm sau, ông nói và viết tiếng Pháp được thông thạo, ông cũng tiếp xúc với những người trí thức Pháp. 
 .
Năm 1899, ông sang thăm Paris và đến xem cuộc triển lãm của danh họa Paul Gauguin. Sau này, “Ông Hoàng An Nam” khi vẽ tranh đã ảnh hưởng bởi phong cách của Gauguin.  Năm 1904, khi đấy cựu hoàng 33 tuổi, cưới cô Marcelle Laloe (1884-1974) làm vợ, cô là con gái luật sư chánh án tòa thượng thẩm Alger. Ngày cưới, cựu Hoàng ăn mặc kiểu Việt Nam: áo dài, khăn đóng, búi tóc cổ truyền, đi trên chiếc xe song mã rước vị hôn thê đến nhà thờ làm lễ. Cựu Hoàng có ba người con: Như Mai sinh năm 1905; Như Lý sinh năm 1908; và một trai út Minh Đức sinh năm 1910. 
      Ngày 4-1-1943 (có sách ghi ngày 14-1-1944), cựu hoàng Hàm Nghi qua đời vì bệnh tại biệt thự Gia Long ở thủ đô Alger, được chôn cất ở Sarlat (Sarlat-la-Canéda), vùng Aquitaine thuộc nước Pháp.
 .
 *- Thiết nghĩ: Vua Hàm Nghi, nếu không kiên cường chống thực dân Pháp, như vua Đồng Khánh, Khải Định thì ngày nay không ai trọng vọng ông. Nhưng ông đã sắt son chống thực dân Pháp. Đến khi sa cơ thất thế, cựu Hoàng luôn thiết tha gìn giữ quốc thể. Tinh thần ấy đã thể hiện khi ông mới đến Algérie, chẳng những Cựu Hoàng luôn nói tiếng Việt, không học tiếng Pháp. Đầu vẫn búi tó, đội khăn đóng, mặc áo dài đen, quần trắng, ăn các món ăn Việt. Trong ngày hôn lễ, ông ăn mặc vẫn gìn giữ phong tục cổ truyền của nước ta, người Việt ở nước ngoài mấy ai làm được như ông?!. 
.
Cảm phục: Vua Hàm Nghi
 .
Vua Hàm Nghi, dũng cảm, kiên cường!
Xâm lược hung hăng, há nhịn nhường
Kháng chiến chống Tây, bền bỉ chống
Lưu đày, khắc khoải nhớ quê hương?!
.
Nguyễn Lộc Yên

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
OECD dự đoán đến cuối năm 2021 GDP Trung Quốc tăng trưởng 10% trong khi GDP Hoa Kỳ chỉ trở lại bằng năm 2019 [1], trong lúc Âu Châu và Nhật Bản mất thêm nhiều năm nửa mới phục hồi. Như vậy nếu thương chiến tái khởi động hiệp 2 thì Trung Quốc vừa ở thế mạnh hơn trước lại càng dễ dàng chia rẽ các nước Tây Phương.
Nếu các cuộc thăm dò dư luận phản ảnh trung thực trên lá phiếu cử tri thì cựu Phó Tổng thống Dân chủ Joe Biden sẽ là Tổng thống Mỹ thứ 46 sau cuộc bầu cử ngày 3/11 (2020).
Kinh nghiệm của tôi với chế độ cộng sản tuy ngắn nhưng (chắc) đủ. Ngay sau khi họ chiếm được miền Nam, những sợi giây thun ở đây cũng đã lật đật thun nhỏ ngay lại. Những trang sách hay những cái bao ni lông cũng thế, cũng đang trắng tinh liền vội vã biến thành sắc mầu đen xỉn.
Bàn chuyện ma quỷ là một việc vô cùng nguy hiểm vì đây là một vấn đề rất nhạy cảm được thiên hạ liệt vào loại mê tín dị đoan. Tin ma hay không tin ma là quyền tự do của mỗi người. Xin đừng phán xét.
Tôi đến thăm nhà sách Tú Quỳnh từ sáng sớm thứ Bảy 18 tháng 10, 2020, cốt để nhìn lại một nơi chốn thân quen của người Việt tị nạn ở Quận Cam, trước khi nó đóng cửa vĩnh viễn. Cơn lốc đại dịch Covid 19 chưa qua mà hậu quả thảm hại đã giáng xuống khắp nơi từ nhân mạng tới tài chánh và bao nhiêu món ăn tinh thần cũng theo đó mà ra đi.
Nhân khi đọc bài Thành Tựu Niết bàn của Cư sỹ Nguyên giác Phan Tấn Hải, chúng tôi xin phép kết hợp với thuyết big bang của Stephen Hawking và tiến trình giác ngộ của Đức Phật, và sự sống và chết theo Phật giáo để luận bàn về Niết bàn, giải đáp thắc mắc đức Phật chết rồi đi về đâu? Đây chỉ là khởi niệm mới lạ, biết đâu tương lai sẽ có người chứng minh được.
Phiên toà xử người dân Đồng Tâm cùng cái án tử hình, chung thân dành cho con cháu cụ Kình đã phủ xuống tâm trạng u ám cho tất cả chúng ta. Nhưng sự việc không dừng ở đó, công an đã bắt giam nhà báo Phạm Đoan Trang, đồng tác giả của ấn bản “Báo Cáo Đồng Tâm”.
Ông mô tả mình là một người chủ trương “tôn trọng sự sống – (pro-life),” ủng hộ Tu chính án số 2 (quyền sở hữu vũ khí,) cổ võ một bộ máy chính quyền nhỏ, một kế hoạch quốc phòng mạnh mẽ, và là một người bảo thủ tôn trọng quốc ca” đã nói là hiện nay nước Mỹ không còn là một quốc gia dân chủ gương mẫu, và rằng “chúng ta cần phải có một Tổng Thống cho tất cả mọi người Mỹ, chứ không phải chỉ cho một nửa nước Mỹ.”
Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm.
Vấn đề không phải là để truy thù hay báo oán. Truyền thống văn hoá bao dung dân tộc Việt không cho phép bất cứ ai thực hiện điều đó. Tuy nhiên, quá khứ cần phải được thanh thoả – và không thể thanh thỏa bằng một (hay vài) cuốn truyện– để chúng ta đều cảm thấy được nhẹ lòng, và an tâm hơn khi hướng đến tương lai.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.