Hôm nay,  
Việt Báo Online

Đánh Giày Và Những Thăng Trầm Của Nghề Nghiệp

16/04/201600:00:00(Xem: 3426)
Đánh Giày Và Những Thăng Trầm Của Nghề Nghiệp
"Dép râu dẫm nát đời tuổi trẻ
Nón tai bèo che khuất tương lai"

Ở Miền Nam, sau 30/04/75, nghề đánh giày không thể tồn tại vì không còn ai mang giày. Người người đều mang dép nhựt. Ít có ai mang dép râu ngoại trừ những thành phần " 30 tháng 4".

Ở Pháp, nghề đánh gìày chỉ mới trở lại cách nay vài năm, hoàn toàn với phong cách mới, sau một thời gian dài vắng bóng. Do quan điểm giai cấp khi đảng xã hội lên cầm quyền vì cho rằng đánh giày là việc làm hạ thấp nhơn phẩm và bị bốc lột chớ không vì lớp sóng phế hưng đất nước. Trái lại, ở Nga, từ thời Poutine, tức hết cộng sản, nghề đánh giày đã phải dần dần thu hẹp và sau cùng dẹp tiệm do áp lực thị trường và thuế vụ. Trong lúc đó, ở nhiều nơi khác như Anh, Mỹ, nghề đánh giày vẫn tồn tại và cải tiến.

Ngày nay, đánh giày ở Pháp trở kại và là một nghề nghiệp đem lại lợi nhuận như bao nhiêu nghề khác. Người hành nghề đánh giày không phải là những đứa trẻ mồ côi, nghèo khổ, người thất học, vói chiếc hộp gổ, tay bết đầy xi-ra, không làm nghề gì khác được, mà là những người có học khá, chọn nghề này vì yêu thích.

Nơi hành nghề đánh giày không chỉ là những khu thương mải sang trọng, khu văn phòng cao cấp, mà nghề đánh giày đã vào thẳng Điện Elysée của Paris và làm mất chức một Cố vấn đặc biệt của Tổng thống François Hollande.


Đánh giày ở Paris thời xưa.

Quyền lực nghề đánh giày

Ông Aquilino Morelle, Cố vấn thân cận của Tổng thống François Hollande đã phải từ nhiệm trong vòng 24 giờ dưới áp lực của cấp trên sau khi bị phát hiện ông đưa vào Điện Elysée một người đánh giày để phục vụ riêng cho ông. Nhưng điều quan trọng và thú vị là chuyện này bổng làm cho nghề đánh giày tưởng chừng đã hoàn toàn bị quên lảng bổng xuất hiện, không chỉ trên thị trường, mà còn là đề tài thời sự chiếm vị trí hàng đầu trên hệ thống thông tin của Pháp.

Anh thợ đánh giày của ông Cố vấn Aquilino Morelle tên David Ysebaert trả lời báo chí, c ó xác nhận thêm ông là «Cireur de souliers» (= sửa giày, đánh bóng) chớ không phải là «Cireur de chaussures» (= chỉ làm sạch và đánh bóng).

Thật ra giải thích này không đầy đủ cho lắm. Phải nhìn nhận anh chàng đánh giày trong Điện Elysée đính chánh nghề của anh rất rỏ ràng. Anh là «Cireur de souliers». Chữ «souliers» có nghĩa là giày – nói theo bình dân là «giày tây», tức giày bằng da thuộc, mang vào bao kín bàn chơn. Còn «chaussures» chỉ chung mọi thứ mang vào bàn chơn cho sạch: giày, dép, …Vậy anh chàng David Ysebaert là người dùng cirage bồi vào lớp da đôi giày, đành lên cho sạch và cho bóng. Phải «giày» mới đánh như vậy. Chớ dép hay giày không phải bằng da thì không thể đánh bằng cirage. Làm cho sạch, như lau chùi hay đem rửa, thì người làm việc này không phải là «Cireur de souliers» được. Dép râu thì không bao giờ phải xi-rê, phải đánh bằng cirage như giày tây.

Trong thời gian qua, trên thị trường tràn ngập loại giày làm bằng thứ hợp chất hóa học trông giống như da nhưng không phải da đã ảnh hưởng bất lợi cho nghề đánh giày, trở thành một yếu tố làm cho nghề đánh giày ở Âu châu đã phải bị mai một.

Anh chàng David Ysebaert thuộc tổ chức nghìệp vụ vừa được phục hồi đang làm việc trong Chợ «Au Bon Marché». Cố vấn Aqilino Morelle nhìn thấy cách làm vìệc của anh ta lấy làm thích nên rước đem về Điện Elysée dành đánh giày riêng cho ông Cố vấn. Người đẹp Julie (trong bài tuần rồi) là người thế chổ từ hai tháng nay.

Nhưng đem một người đánh giày vào Elysée, đánh ba mươi đôi giày, được trả tiền công đúng giá, thì có gì quá đáng không? Có làm tổn thương nhơn phẩm không? Có ảnh hưởng xấu đền chức vụ và việc làm của một Cố vấn Tổng thống không? Hay phản ứng do phát xuất từ mặc cảm «cấp tiến và bình đẳng của tả phái»?. Đó là những câu hỏi cần được đặt ra.

Nghề đánh giày ở Pháp có từ bao giờ?

Trước đây, có lẽ học sinh nội trú của những trường lớn như Oxford ở Anh hay trường võ bị Westpoint của Mỹ là những người đánh giày (Cireur de souliers) thật sự và chuyên nghiệp cho chính mình. Ở ngoài đời, nghề đánh giày chưa thạnh hành. Trong hoàng cung, vua chúa có những tên hầu đánh giày cho.

Trước khi có tên gọi chính xác «Cireur de souliers» hay thông dụng «Cireur de chaussures», người đánh giày mang tên «décrotteur» (người cạy đất, cạy cứt chó) hay «frotteur» (người chà sạch, đánh bóng).

Ngày xưa, đường xá bằng đất và không có lề như ngày nay. Người mang giày chỉ trong ít lâu là giày bết đầy bùn đất cần phải cạy rửa cho sạch. Họ trở thành khách hàng của những người «đánh giày» như ngày nay ta gọi. Những người giàu có, giới quí tộc, đi xe nên tránh được thảm trạng giày bám đầy bùn đất.

Nghề «décrotteur» hay «frotteur» tuy không được trọng thị nhưng lại rất hữu ích cho xã hội.

Đến giữa thế kỷ XIX, đường xá trong thành phố mới được lót đá và dành ra một khoảng trống làm lề đường thì cũng là lúc nghề đánh giày trở thành không còn cần thiết nữa.

Lức bấy giờ nghề đánh giày chỉ dành riêng cho thiếu niên hoặc người có tuổi và nghèo.

Tại sao ở Mỹ có nhiều người đánh giày?

Ở Paris, bất chợt bạn cần đánh đôi giày của bạn cho sạch sẻ để tới nơi hẹn quan trọng cho có bộ diện lịch sự không phải là chuyện dễ. Nhưng nếu bạn ở Nữu Ước hay bất kỳ một thành phố lớn nào của Mỹ, thì chuyện này trở thành quá bình thường. Người đánh giày ở Mỹ rất dễ tìm. Trên đường phố, trong siêu thị, nhà ga, phi trường,…

Cũng vào giữa thế kỷ XIX, lúc kỷ nghệ ở Mỹ và Anh mở mang, thì giày dép cũng tràn ngập thị trường, đòi hỏi thêm sự bảo trì kéo theo sản xuất những sản phẩm phụ thuộc. Nghề đánh giày xuất hiện rộ lên đầu tiên ở những thành phố kỷ nghệ như Chicago và Nữu Ước. Trên đường phố của hai thành phố lớn này nhan nhản người đánh giày trong lúc đó, chưa thấy như vậy ở Paris.

Một ký giả người Mỹ đặt câu hỏi «Phải chăng có hai mô hình xã hội: một nơi, người ta có thể nhờ đánh giày, còn một nơi, điều này không thể làm được»?

Ký giả nhận định «Nếu trong xã hội không có người đánh giày thì đó là mô hình của thứ xã hội nặng tính bình đẳng và tính tương trợ mạnh, với một Nhà nước mạnh, một mạng lưới an sinh chu đáo, một mức thuế cao, và nạn thất nghiệp cũng cao».

Trái lại, trong một thành phố nghề đánh giày phổ biến thì ở đó thất nghìệp ít và an sinh xã hội không chặt chẽ. Nơi đó, chế độ tư bản mạnh. Đánh giày không phải là hình ảnh của xã hội bất bình đẳng, người bốc lột người, mà là tinh thần trao đổi tự do, cơ hội kiếm tiền. Xã hội không đặt nặng sự phân biệt «nghề trí thức» và «nghề tay chân» mà đánh giày là nghề thấp nhứt trong nấc thang xã hội.

Đánh giày ở Nga

Từ thế kỷ qua, đánh giày, sửa giày là nghề dành riêng cho những người Kurdes công giáo (người assyrien) ở Mạc-tư khoa. Ngày nay, những của hàng đánh giày, sửa giày của họ không còn thấy nữa. Người dân mạc-tư khoa lớn tuổi còn nhớ ra hình ảnh của những cửa hàng này.

Ngày xưa, nơi đặt của hàng giá rẻ. Ngày nay, thời mở cửa của kinh tề thì trường, nhà đất ở Mạc-tư khoa trở thành vàng. Một cửa hàng như vậy phải đến 3 triêu «rúp» /năm. Tính ra, giá mỗi tháng phải tới 4000 euros. Không thể mua nổi.

Thời «perestroika», giữa thập niên 80 của thế kỷ trước, cửa hàng đánh giày có thể bán thêm thuốc lá và bia. Người ta làm ăn dễ kiếm tiền.

Những người assyriens giữ nghề sửa giày, đánh giày, bán thêm vài phụ tùng,… họ đều thuộc nhiều thế hệ nghề nghiệp nối tiếp. Họ sống được vì dân chúng không phải ai cũng có thể đổi giày theo mùa nên ai cũng có giày cần sửa.

Người assyriens là sắc tộc sống ở vùng cao nguyên của Kurdistan, cách Nga hằng ngàn cây số. Họ tới Mạc tư khoa sanh sống vì lúc chiến tranh với Nga, họ ủng hộ Nga nên bị người hồi giáo Turcs đuổi đi. Nga kêu gọi họ nổi dậy chống Turcs, hứa cung cấp võ khí, tiền bạc, tiếp vận nhưng sau cùng không có gì hết. Hơn phân nửa dân tộc Assyriens bị Thổ tiêu diệt. Và họ là những người chạy thoát từ đó. Sống tỵ nạn ở Nga, họ vẫn giử tư cách người tỵ nạn chánh trị nên được dân Nga quí mến. Những thế hệ sau, có không ít người thành công hội nhập xã hội nga.

Ngày nay, những người assyriens còn giử nghề đánh giày, sửa giày, phải rút vào ngỏ hẻm. Nhưng họ vẫn có khách hàng do sự tín nhiệm ở cách làm ăn tử tế của họ. Khách hàng mới là lớp trung lưu mới. Có người đem tới cho họ một đôi giày «bốt» già 4000 đô-la nhờ đánh bóng.

Ở Sài gòn, nghề đánh giày bị dẹp cùng với số phận những người bán vé số, bán dạo hoặc có gian hàng trên vỉa hè do chiến dịch của ông Thị trưởng mới chủ trương làm sạch thành phố, đem danh xưng Hòn Ngọc Viễn đông trả lại cho thành phố.

Khác với những nơi khác, ở Việt nam, nghề đánh giày không bị coi thường hoặc bình thường như bao nhiêu nghề nghiệp trong xã hội, mà lại bị người muốn nhờ đánh giày sợ hải.

Họ được mời đánh giày mà từ chối khó tránh khỏi bị chửi. Nhận lời, đưa gìày cho đánh, khó tránh bị lột giày, chạy mất. Muốn lấy giày lại, phải bỏ tiền ra chuộc với giá gắp vài mươi lần tiền công đánh đã thỏa thuận.

Đôi khi, khách để ý kẻo bị giựt, thì người đánh giày, ngang nhiên xẻ chiếc giày ra, đưa cho khách xem “giày hư” cần phải dán lại, với giá vài trăm ngàn.

Nếu khách không chịu, đòi bắt đền, thì người đánh giày sẽ bảo «một giọt keo đổi thành một giọt máu»!

Không biết ông Thị trưởng mới chủ trương làm đẹp thành phố có làm sạch sẻ được thành phố từ sau 30/4/75 mang tên Hồ Chí Minh hay không?

Nguyễn Thị Cỏ May

17/10/2019(Xem: 637)
Trong sự phát triển của Hà Nội, Sài Gòn ngày nay gồm đủ những cái bậy từ tầng lớp lãnh đạo: ăn bậy nhũng lạm cả trăm ngàn tỷ; ngủ bậy không một cán bộ cộng sản nào không trụy lạc
17/10/2019(Xem: 613)
Mấy hôm nay tiệm sao mà như cái nồi áp suất, chỉ chờ chực một tí lửa là bung lên ngay. Người nào cũng mặt mày bí xị, chẳng ai nói với ai tiếng nào; hổng ưa nhau nhưng vì cơm áo nên ai cũng phải ngày ngày đến đây để…kiếm cơm, để xụ mặt.
16/10/2019(Xem: 340)
Sách do Ni sư Thích Nữ Giới Hương biên soạn - Sách này sẽ nằm trong nhóm 300 đầu sách triển lãm tại Hội Chợ Sách tại San Jose vào ngày 19/10/2019.
16/10/2019(Xem: 899)
Chính sách liên tục thay đổi, nội bộ các đảng chính trị liên tục bất đồng, các đảng chính trị liên tục tranh cãi, luận tội, truất phế, là đặc tính nổi bật trong sinh hoạt chính trị tại Hoa Kỳ.
16/10/2019(Xem: 674)
Lào đã rất khôn ngoan hiểu rõ rằng từ nay 2007, trên thực tế – de facto, mọi phản đối của Việt Nam nếu có cũng chỉ là chiếu lệ... Hà Nội bị chi phối bởi các nhóm lợi ích, và đã bị khuất phục và quy hàng trước chiến lược thủy điện của Lào
16/10/2019(Xem: 972)
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh việc “chỉnh đốn Đảng … để lấy lại niềm tin và tình thương yêu, quý trọng của nhân dân.” Sao không “chỉnh cái mả mẹ đốn cái mả cha của chúng mày đi” cho nó xong chuyện!
16/10/2019(Xem: 1032)
Chúng ta đang sống trong thời cách mạng thông tin. Nơi đó, lợi và hại cùng đi bên nhau, thiện và ác cùng sinh khởi dễ dàng từ một bàn phím. Chiến trường có khi hiện ngay trên màn hình vi tính, đao kiếm là những ngón tay quẹt trên điện thoại
16/10/2019(Xem: 442)
“Kính thưa bà con cô bác, hườn này bổ nhất, tật bệnh tiêu trừ, phẻ như ông kẹ, tể này thậm phê, ông uống bà khen… maị dô, maị dô, tiền trao cháo múc, mua một tặng hai… maị dô, maị dô…” gánh Sơn Đông Mãi Võ của nhóm Thập Môn Đường vừa múa võ bán thuốc tể, hườn, đan, cao đơn hoàn tán…
15/10/2019(Xem: 358)
Kinh Chú Tâm Tỉnh Giác do Hoang Phong dịch, nhà xuất bản Ananda Viet Foundation ấn hành, sẽ triển lãm ở Hội Chợ Sách tại San Jose vào ngày 19/10/2019.
15/10/2019(Xem: 396)
Tôi vốn có xu hướng quý, trọng những tác giả mà, ngay tự tác phẩm đầu tay, đã cho thấy tài năng sáng chói của họ. Như Huy Cận với “Lửa Thiêng”; Xuân Diệu với “Phấn Thông Vàng”; Vũ Hoàng Chương với “Thơ Say”; Đinh Hùng với “Mê Hồn Ca” hay Nguyên Sa, với “Thơ Nguyên Sa; v.v...
15/10/2019(Xem: 1442)
Hiện nay Bank Teller là một nghề đầy triển vọng mà giới trẻ thường mơ ước. Nhưng nghề nầy đòi hỏi phải có kiến thức tối thiểu là phải tốt nghiệp High School hoặc hơn.
15/10/2019(Xem: 861)
Hội Nghị Trung Ương-11 khóa XII vừa kết thúc chiều 12 tháng 10 năm 2019. Chúng ta cố tìm hiểu những thay đổi tầm nhìn về cương lĩnh lãnh đao Chính trị và Kinh tế-xã hội của tbt-ctn Nguyễn Phú Trọng từ Hội Nghi Trung Ương-10 (HNTƯ-10) đến Hội Nghị Trung Ương-11 (HNTƯ-11).
15/10/2019(Xem: 1585)
Riêng bài hát "Người về như bụi" cứ vang vang trong đầu tôi phút tôi nghe tin ông vừa lên đường, khoác áo đi về nơi vô định, không bao giờ trở lại. Bài thơ này của ông được Hoàng Quốc Bảo phổ nhạc, ca sĩ Kim Tước hát
15/10/2019(Xem: 1264)
Khi cầm cuốn hồi ký của cô Nhã trong tay, tôi đã biết là mình sẽ không đọc như đọc truyện, hay đọc một tác phẩm văn học.
15/10/2019(Xem: 506)
Nó buồn tình cứ đi lang thang vô định, nhiều khi xong ca không muốn về nhà cứ để mặc cho tư tưởng và đôi chân muốn đi đâu thì đi.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang Bloomberg đưa tin nhà sáng lập Faraday Future - Jia Yueting đã nộp đơn xin phá sản tại tòa án Delaware.
Ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok đã mở một văn phòng tại Mountain View, California – cách trụ sở chính của Facebook chỉ vài phút đi bộ. TikTok dường như đang tiếp cận đến "lãnh thổ" của Facebook - theo đúng nghĩa đen.
Khoảng giữa tháng 10/2019, bộ đôi Pixel 4 và Pixel 4 XL đã được Google ra mắt trong sự kiện tối qua. Bộ đôi smartphone mới của Google có một số nâng cấp, đặc biệt là camera, và thay đổi về thiết kế
Khoảng giữa tháng 10/2019, trong sự kiện ra mắt loạt sản phẩm mới của Google, bên cạnh bộ đôi Pixel 4 mới, hãng cũng giới thiệu một chiếc Pixelbook Go mới.
Các công ty công nghệ đang lên như Uber và WeWork liên tục xuất hiện trên các mặt báo thời gian qua, nhưng không phải vì lý do tăng trưởng hay một sự đột phá nào về doanh thu nào.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Purdue Pharma, hãng sản xuất ra loại thuốc OxyContin, loại thuốc giảm đau được cho là nguyên nhân của vấn nạn lạm dụng thuốc giảm đau ở Mỹ đã đệ đơn xin phá sản
Trong ngành hàng không, nữ giới chỉ chiếm số ít ở các mảng như phi công, kỹ sư, thợ máy và nhiều công việc chuyên môn khác. Tuy nhiên, trước sự thiếu hụt về nhân lực chuyên nghiệp, một giải pháp được đưa ra đó là khuyến khích nữ giới tham gia ngành hàng không, vì đây vẫn là nguồn nhân lực dồi giào chưa được khai phá. Khoảng giữa tháng 10/2019, Ủy ban hàng không liên bang (FAA) đã thành lập Ban cố vấn hàng không dành cho phụ nữ nhằm thực hiện chính sách mới.
Khoảng giữa tháng 10/2019, một số nguồn tin cho biết, Samsung có thể ra mắt Galaxy S11 vào đầu năm 2020, cụ thể là vào tháng 2. Và dù còn ít nhất 5 tháng nữa mới đến ngày ra mắt, thông tin dự đoán về chiếc điện thoại mới đã xuất hiện khá nhiều.
Một kỹ sư phần mềm Facebook cho biết anh bị công ty sa thải vì lên tiếng về vụ tự sát của đồng nghiệp hồi tháng 09/2019.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Beats giới thiệu tai nghe Solo Pro, giá 299.95 USD. Đây là một chiếc tai nghe không dây với khả năng khử tiếng ồn, có thiết kế kiểu on-ear vốn khá phổ biến trên dòng sản phẩm Solo trước đây của hãng.
Ước tính có khoảng 50 quả bom hạt nhân được lưu trữ tại căn cứ không quân Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ, đang trở thành những quân bài mặc cả tiềm năng trong mối quan hệ căng thẳng giữa Washington và Ankara sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào miền Bắc Syria.
Trước khi phát hành, iOS 13 từng được kỳ vọng giúp những mẫu iPhone đời cũ có thể hoạt động mượt mà, ổn định hơn. Tuy nhiên, đây lại là phiên bản hệ điều hành thảm họa khi chứa hàng loạt lỗi "ngớ ngẩn" gây khó chịu trong quá trình sử dụng.
Khoảng giữa tháng 10/2019, tại sự kiện Made by Google 2019 được tổ chức ở New York (Mỹ), Google đã chính thức ra mắt Pixel Buds 2 - mẫu tai nghe không dây tiếp theo của hãng, sau thành công từ người tiền nhiệm Pixel Buds từng được giới thiệu vào năm 2017.
Khoảng giữa tháng 10/2019, cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu của con người ghi nhận thêm một tin lạc quan.
“Chuyện thật như đùa” đang xảy ra với một số người dùng Facebook. Sau khi báo cáo tài khoản giả mạo, lừa đảo, họ lại bị mạng xã hội khóa nick.