Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ý Kiến Của Giáo Sư Carl Thayer: Việt Nam Sau Đại Hội Thứ 12 Của Đảng Cộng Sản

13/01/201600:00:00(Xem: 12644)

Trần Bình Nam phóng dịch

Chỉ còn hơn một tuần lễ nữa là đến ngày họp đại hội đảng Cộng sản Việt Nam (20/1 – 28/1/2016). Một cơ sở (có thể là một chính phủ, một cơ sở nghiên cứu hay một cơ quan tình báo …) yêu cầu giáo sư Carlyle Thayer cho biết ông nghĩ gì về tình hình chính trị Việt Nam sau đại hội. Giáo sư Thayer làm việc cho bộ quốc phòng Úc là nhà theo dõi tình hình Việt Nam một cách có hệ thống và lâu dài nhất nên những nhận định của ông về những diễn biến chính trị tại Việt Nam thường sát với thực tế và giúp ích nhiều cho những nhà quan sát khác ít có điều kiện tiếp cận thông tin về nội bộ Việt Nam.

Đọc ý kiến ông trả lời 3 câu hỏi then chốt:

(1) Ban lãnh đạo đảng CSVN sau đại hội 12 có nghiêng về khuynh hướng xích gần hơn với Hoa Kỳ để chống áp lực của Trung quốc không?

(2) Nhiều người tin rằng thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ là người lãnh đạo đảng sau đại hội. Gíáo sư nhận định về ông ta như thế nào và giáo sư có dự phóng gì không?

(3) Hiệp ước Thương mãi Xuyên Thái bình dương (Trans-Pacific Partnership - TPP) có giúp Việt Nam bình thường hóa nhanh chóng quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam gồm cả việc Hoa Kỳ sẵn sàng bán mọi thứ vũ khí cho Việt Nam?

Độc giả không khỏi ngạc nhiên về những nhận định không úp mở của ông, nhất là trong không khí sờ voi đoán mò đang rất thịnh hành trong giới quan sát hải ngoại (TBN: Người ta không loại bỏ tình trạng đoán mò để phá bĩnh này xuất phát từ Bắc Kinh và tay sai với sự tiếp tay của một số nhà bình luận dõm trong và ngòai nước). Người ta có cảm tưởng giáo sư Carl Thayer tin rằng ông đã nắm được tình hình.

Trả lời câu hỏi số 1, giáo sư Thayer nói:

Rất có thể vị Tổng bí thư đảng tới là một nhân vật thâm niên trong Bộ chính trị đã đến tuổi 65 nghỉ hưu. Nguyên tắc hiện nay ai trên 65 tuổi và đã giữ chức vụ lãnh đạo hai nhiệm kỳ thì thôi, nhưng nếu cần thì có thể miễn giảm. Trong quá khứ đã có một lần miễn giảm như vậy cho nhân vật được bầu làm Tổng bí thư.

Nhưng dù ai lên làm Tổng bí thư, ban lãnh đạo đảng cũng sẽ tiếp tục chính sách đối ngoại đa phương và hội nhập quốc tế. Việt Nam sẽ giữ quan hệ cân đối với các nước Trung quốc, Hoa Kỳ, Nhật bản, Ấn độ, Liên bang Nga và Cộng đồng u châu. Tuy nhiên Việt Nam sẽ xích lại gần Hoa Kỳ và các nước trong TPP để giảm thiểu áp lực kinh tế của Trung quốc, nhất là cán cân mậu dịch bất lợi cho Việt Nam. Việt Nam cũng sẽ hợp tác an ninh với Hoa kỳ để tăng khả năng chống áp lực quân sụ của Trung quốc trên Biển Đông. Hoa Kỳ đang giúp Việt Nam cải tiến hạm đội phòng duyên.

Mới đây Hoa kỳ nói sẽ hủy bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương (xét từng thứ vũ khí một) cho Việt Nam nhưng Việt Nam chưa trả lời có đồng ý hay không. Trong năm 2016 Việt Nam muốn Hoa Kỳ xét bán đồng loạt cho Việt Nam dụng cụ truyền tin và chuyển nhượng kỹ thuật giúp tăng cường khả năng kiểm soát Biển Đông. Cũng có nguồn tin nói Việt Nam mong muốn mua loại máy bay P3 Orion là loại máy bay chuyên tuần tra mặt biển. Tuy nhiên để tránh bề ngoài quá thân cận Hoa Kỳ, Việt Nam sẽ tiếp tục mua dụng cụ quốc phòng của Liên bang Nga. Đồng thời cố gắng giữ sự tranh chấp quyền lợi trên Biển Đông với Trung quốc trong giới hạn giữa hai nước không để Hoa Kỳ hay các quốc gia khác dính líu vào.

Trả lời câu hỏi số 2 giáo sư Thayer nói: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đang làm thủ tướng nhiệm kỳ hai và đã trên 65 tuổi. Có nhiều hy vọng ông ta sẽ được bầu làm Tổng bí thư. Và nếu vậy đây là một trường hợp hy hữu. Từ trước đến nay chưa có một viên chức cao cấp nào trong Bộ chính trị đã đến tuổi nghỉ hưu được bầu chọn giữ một chức vụ cao cấp khác. Nói cách khác ở Việt Nam chưa có trường hợp giống ông Vladimir Putin, thôi làm Thủ tướng thì làm Chủ tịch nước.

Ông Dũng (nếu được bầu làm Tổng bí thư) sẽ là vị Tổng bí thư có nhiều kinh nghiệm ngoại giao và nắm vững sự vận hành của nền kinh tế thế giới đồng thời được nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới biết đến. Dũng sẽ thừa hưởng kinh nghiệm của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, người từng thăm viếng các quốc gia dân chủ Tây phương tại u châu, Úc châu, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Ông Dũng là người chủ trương biến Việt Nam thành một quốc gia kỹ nghệ hoàn toàn phát triển vào năm 2020 và cũng là người chủ trương xây dựng các đại công ty có khả năng chế tạo sản phẩm riêng biệt của nó. Dũng cũng có thể là người đẩy mạnh các cải cách như TPP đòi hỏi và sẽ chia quyền hành với những ai chống ông trong hay ngoài đảng. Nhân vật được chọn làm thủ tướng thay Dũng sẽ cho chúng ta thấy khuynh hướng chia quyền hành sẽ được thể hiện ra sao.

Trả lời câu hỏi thứ 3 về việc nếu Việt Nam thực hiện những cải tổ khi thi hành đứng đắn thỏa ước Thương mãi xuyên Thái bình dương (TPP) có giúp đẩy mạnh quan hệ ngoại giao đầy đủ giữa Hoa kỳ và Việt Nam, trong đó có việc Hoa kỳ hủy bỏ mọi giới hạn trong việc bán vũ khí cho Việt Nam không, giáo sư Thayer nói: Trên nguyên tắc Việt Nam muốn Hoa Kỳ không giới hạn việc bán vũ khí cho mình vì nhu cầu, nhưng nội bộ có sự khác biệt ý kiến. Thành phần bảo thủ thường nhắc nhỡ thành phần muốn đẩy mạnh quan hệ với Hoa Kỳ đừng quên Hoa Kỳ đã làm gì cho Việt Nam trong các lĩnh vực phong tỏa vũ khí, chất độc màu da cam và đạn mìn còn lại sau chiến tranh. Mặc dù Hoa Kỳ đã giúpViệt Nam giải quyết vụ chất độc hóa học và đạn mìn, nhưng các thành phần bảo thủ cho là chưa đủ.

Hoa Kỳ còn do dự trong việc chuyển nhượng vũ khí vì tình trạng nhân quyền và tự do tôn giáo tại Việt Nam. Hai lĩnh vực này không nằm trong việc thi hành thỏa ước TPP. TPP chỉ đòi hỏi Việt Nam cho phép công nhân thành lập nghiệp đoàn độc lập và Việt Nam hứa sẽ thi hành đúng đắn. Việt Nam là nước ít phát triển nhất trong các thành viên TPP nên Việt Nam được cho phép kéo dài thời gian thi hành các điều khỏan của thỏa ước. TPP là chìa khóa của nền kinh tế Việt Nam, nên nếu Thượng Viện Hoa Kỳ (TV) phê chuẩn TPP (TBN: có phần chắc là được phê chuẩn vì Hoa Kỳ ký TPP với điều kiện “fast track” của quốc hội, nghĩa là TV hoặc phê chuẩn hay bác bỏ toàn bản văn nhưng không có quyền tu chính từng điều khoản),Việt Nam có thể nhờ Hoa Kỳ giúp thi hành thỏa ước và điều này có nghĩa các thương gia và các nhà đầu tư Hoa Kỳ có nhiều điều kiện làm việc đẩy mạnh quan hệ kinh tế giữa Hoa Kỳ và Việt Nam trơ nên mật thiết hơn.

Gần đây Hoa Kỳ ghi nhận Việt Nam có tiến bộ về nhân quyền và tự do tôn giáo tuy rằng đây là một vân đề rất tế nhị. Thành phần bảo thủ nghi ngờ Hoa Kỳ chỉ đặt vấn đề nhân quyền và tôn giáo như một cái cớ để nhẹ nhàng lật đổ đảng Cộng sản Việt Nam qua diễn biến hòa bình. Nhưng sự lo ngại này đã được giải quyết qua chuyến công du năm ngoái của ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng khi ông Trọng và tổng thống Obama tuyên bố tôn trọng thể chế chính trị của nhau. Và từ ngày Trung quốc kéo dàn khoan dầu vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam (từ tháng 5 đến tháng 7 – 2014) đã có 8 trong 14 ủy viên Bộ chính trị đến viếng thăm Hoa Kỳ, trong đó có nhiều thành phần bảo thủ.

Khi Việt Nam muốn một sự nhượng bộ nào từ phía Hoa Kỳ, Việt Nam thường nới lỏng về nhân quyền và tự do tôn giáo (như khi vận động để Hoa Kỳ chấp thuận quy chế Thành viên mậu dịch thường trực – Permanent Normal Trade Relations – và sau đó gia nhập Tổ chức Mậu dịch Thế giới – World Trade Organization - nên chúng ta có thể hy vọng rằng sau đại hội 12 tình trạng nhân quyền và tôn giáo tại Việt Nam sẽ được cởi mở hơn. (TBN: với xu hướng này chúng ta có thể hy vọng rằng luật sư Nguyễn Văn Đài sẽ được trả tự do sau đại hội).

Carlyle Thayer
Trần Bình Nam phóng dịch
Jan. 12, 2016
binhnam@sbcglobal.net
www.tranbinhnam.com

Ý kiến bạn đọc
13/01/201617:29:53
Khách
Phim Diệp Vấn vẫn còn dở vì ngài Diệp Vấn đứng trên một miếng giấy và vẫn phải công-thủ tòan diện . Còn phim Nguyễn Trãi Việt Nam thì Ngài Nguyễn Trãi đứng trên một quyển sách và không công -không thủ .
13/01/201617:13:34
Khách
Việt Nam có ý nghĩa NHIỀU HƠN một " Thụy Sỹ Châu Á " .
13/01/201614:25:50
Khách
Bài viết không đưa ra điều gì mới lạ về nhân sự (so với những tác giả khác).
Ngoài ra còn có 1 chi tiết sai: Chính trị bộ của CSVN hiện có 16 tên ma đầu, chứ không phải 14.

San Diego, Hoa Kỳ
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.