Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ý Kiến Của Giáo Sư Carl Thayer: Việt Nam Sau Đại Hội Thứ 12 Của Đảng Cộng Sản

13/01/201600:00:00(Xem: 11852)

Trần Bình Nam phóng dịch

Chỉ còn hơn một tuần lễ nữa là đến ngày họp đại hội đảng Cộng sản Việt Nam (20/1 – 28/1/2016). Một cơ sở (có thể là một chính phủ, một cơ sở nghiên cứu hay một cơ quan tình báo …) yêu cầu giáo sư Carlyle Thayer cho biết ông nghĩ gì về tình hình chính trị Việt Nam sau đại hội. Giáo sư Thayer làm việc cho bộ quốc phòng Úc là nhà theo dõi tình hình Việt Nam một cách có hệ thống và lâu dài nhất nên những nhận định của ông về những diễn biến chính trị tại Việt Nam thường sát với thực tế và giúp ích nhiều cho những nhà quan sát khác ít có điều kiện tiếp cận thông tin về nội bộ Việt Nam.

Đọc ý kiến ông trả lời 3 câu hỏi then chốt:

(1) Ban lãnh đạo đảng CSVN sau đại hội 12 có nghiêng về khuynh hướng xích gần hơn với Hoa Kỳ để chống áp lực của Trung quốc không?

(2) Nhiều người tin rằng thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ là người lãnh đạo đảng sau đại hội. Gíáo sư nhận định về ông ta như thế nào và giáo sư có dự phóng gì không?

(3) Hiệp ước Thương mãi Xuyên Thái bình dương (Trans-Pacific Partnership - TPP) có giúp Việt Nam bình thường hóa nhanh chóng quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam gồm cả việc Hoa Kỳ sẵn sàng bán mọi thứ vũ khí cho Việt Nam?

Độc giả không khỏi ngạc nhiên về những nhận định không úp mở của ông, nhất là trong không khí sờ voi đoán mò đang rất thịnh hành trong giới quan sát hải ngoại (TBN: Người ta không loại bỏ tình trạng đoán mò để phá bĩnh này xuất phát từ Bắc Kinh và tay sai với sự tiếp tay của một số nhà bình luận dõm trong và ngòai nước). Người ta có cảm tưởng giáo sư Carl Thayer tin rằng ông đã nắm được tình hình.

Trả lời câu hỏi số 1, giáo sư Thayer nói:

Rất có thể vị Tổng bí thư đảng tới là một nhân vật thâm niên trong Bộ chính trị đã đến tuổi 65 nghỉ hưu. Nguyên tắc hiện nay ai trên 65 tuổi và đã giữ chức vụ lãnh đạo hai nhiệm kỳ thì thôi, nhưng nếu cần thì có thể miễn giảm. Trong quá khứ đã có một lần miễn giảm như vậy cho nhân vật được bầu làm Tổng bí thư.

Nhưng dù ai lên làm Tổng bí thư, ban lãnh đạo đảng cũng sẽ tiếp tục chính sách đối ngoại đa phương và hội nhập quốc tế. Việt Nam sẽ giữ quan hệ cân đối với các nước Trung quốc, Hoa Kỳ, Nhật bản, Ấn độ, Liên bang Nga và Cộng đồng u châu. Tuy nhiên Việt Nam sẽ xích lại gần Hoa Kỳ và các nước trong TPP để giảm thiểu áp lực kinh tế của Trung quốc, nhất là cán cân mậu dịch bất lợi cho Việt Nam. Việt Nam cũng sẽ hợp tác an ninh với Hoa kỳ để tăng khả năng chống áp lực quân sụ của Trung quốc trên Biển Đông. Hoa Kỳ đang giúp Việt Nam cải tiến hạm đội phòng duyên.

Mới đây Hoa kỳ nói sẽ hủy bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương (xét từng thứ vũ khí một) cho Việt Nam nhưng Việt Nam chưa trả lời có đồng ý hay không. Trong năm 2016 Việt Nam muốn Hoa Kỳ xét bán đồng loạt cho Việt Nam dụng cụ truyền tin và chuyển nhượng kỹ thuật giúp tăng cường khả năng kiểm soát Biển Đông. Cũng có nguồn tin nói Việt Nam mong muốn mua loại máy bay P3 Orion là loại máy bay chuyên tuần tra mặt biển. Tuy nhiên để tránh bề ngoài quá thân cận Hoa Kỳ, Việt Nam sẽ tiếp tục mua dụng cụ quốc phòng của Liên bang Nga. Đồng thời cố gắng giữ sự tranh chấp quyền lợi trên Biển Đông với Trung quốc trong giới hạn giữa hai nước không để Hoa Kỳ hay các quốc gia khác dính líu vào.

Trả lời câu hỏi số 2 giáo sư Thayer nói: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đang làm thủ tướng nhiệm kỳ hai và đã trên 65 tuổi. Có nhiều hy vọng ông ta sẽ được bầu làm Tổng bí thư. Và nếu vậy đây là một trường hợp hy hữu. Từ trước đến nay chưa có một viên chức cao cấp nào trong Bộ chính trị đã đến tuổi nghỉ hưu được bầu chọn giữ một chức vụ cao cấp khác. Nói cách khác ở Việt Nam chưa có trường hợp giống ông Vladimir Putin, thôi làm Thủ tướng thì làm Chủ tịch nước.

Ông Dũng (nếu được bầu làm Tổng bí thư) sẽ là vị Tổng bí thư có nhiều kinh nghiệm ngoại giao và nắm vững sự vận hành của nền kinh tế thế giới đồng thời được nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới biết đến. Dũng sẽ thừa hưởng kinh nghiệm của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, người từng thăm viếng các quốc gia dân chủ Tây phương tại u châu, Úc châu, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Ông Dũng là người chủ trương biến Việt Nam thành một quốc gia kỹ nghệ hoàn toàn phát triển vào năm 2020 và cũng là người chủ trương xây dựng các đại công ty có khả năng chế tạo sản phẩm riêng biệt của nó. Dũng cũng có thể là người đẩy mạnh các cải cách như TPP đòi hỏi và sẽ chia quyền hành với những ai chống ông trong hay ngoài đảng. Nhân vật được chọn làm thủ tướng thay Dũng sẽ cho chúng ta thấy khuynh hướng chia quyền hành sẽ được thể hiện ra sao.

Trả lời câu hỏi thứ 3 về việc nếu Việt Nam thực hiện những cải tổ khi thi hành đứng đắn thỏa ước Thương mãi xuyên Thái bình dương (TPP) có giúp đẩy mạnh quan hệ ngoại giao đầy đủ giữa Hoa kỳ và Việt Nam, trong đó có việc Hoa kỳ hủy bỏ mọi giới hạn trong việc bán vũ khí cho Việt Nam không, giáo sư Thayer nói: Trên nguyên tắc Việt Nam muốn Hoa Kỳ không giới hạn việc bán vũ khí cho mình vì nhu cầu, nhưng nội bộ có sự khác biệt ý kiến. Thành phần bảo thủ thường nhắc nhỡ thành phần muốn đẩy mạnh quan hệ với Hoa Kỳ đừng quên Hoa Kỳ đã làm gì cho Việt Nam trong các lĩnh vực phong tỏa vũ khí, chất độc màu da cam và đạn mìn còn lại sau chiến tranh. Mặc dù Hoa Kỳ đã giúpViệt Nam giải quyết vụ chất độc hóa học và đạn mìn, nhưng các thành phần bảo thủ cho là chưa đủ.

Hoa Kỳ còn do dự trong việc chuyển nhượng vũ khí vì tình trạng nhân quyền và tự do tôn giáo tại Việt Nam. Hai lĩnh vực này không nằm trong việc thi hành thỏa ước TPP. TPP chỉ đòi hỏi Việt Nam cho phép công nhân thành lập nghiệp đoàn độc lập và Việt Nam hứa sẽ thi hành đúng đắn. Việt Nam là nước ít phát triển nhất trong các thành viên TPP nên Việt Nam được cho phép kéo dài thời gian thi hành các điều khỏan của thỏa ước. TPP là chìa khóa của nền kinh tế Việt Nam, nên nếu Thượng Viện Hoa Kỳ (TV) phê chuẩn TPP (TBN: có phần chắc là được phê chuẩn vì Hoa Kỳ ký TPP với điều kiện “fast track” của quốc hội, nghĩa là TV hoặc phê chuẩn hay bác bỏ toàn bản văn nhưng không có quyền tu chính từng điều khoản),Việt Nam có thể nhờ Hoa Kỳ giúp thi hành thỏa ước và điều này có nghĩa các thương gia và các nhà đầu tư Hoa Kỳ có nhiều điều kiện làm việc đẩy mạnh quan hệ kinh tế giữa Hoa Kỳ và Việt Nam trơ nên mật thiết hơn.

Gần đây Hoa Kỳ ghi nhận Việt Nam có tiến bộ về nhân quyền và tự do tôn giáo tuy rằng đây là một vân đề rất tế nhị. Thành phần bảo thủ nghi ngờ Hoa Kỳ chỉ đặt vấn đề nhân quyền và tôn giáo như một cái cớ để nhẹ nhàng lật đổ đảng Cộng sản Việt Nam qua diễn biến hòa bình. Nhưng sự lo ngại này đã được giải quyết qua chuyến công du năm ngoái của ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng khi ông Trọng và tổng thống Obama tuyên bố tôn trọng thể chế chính trị của nhau. Và từ ngày Trung quốc kéo dàn khoan dầu vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam (từ tháng 5 đến tháng 7 – 2014) đã có 8 trong 14 ủy viên Bộ chính trị đến viếng thăm Hoa Kỳ, trong đó có nhiều thành phần bảo thủ.

Khi Việt Nam muốn một sự nhượng bộ nào từ phía Hoa Kỳ, Việt Nam thường nới lỏng về nhân quyền và tự do tôn giáo (như khi vận động để Hoa Kỳ chấp thuận quy chế Thành viên mậu dịch thường trực – Permanent Normal Trade Relations – và sau đó gia nhập Tổ chức Mậu dịch Thế giới – World Trade Organization - nên chúng ta có thể hy vọng rằng sau đại hội 12 tình trạng nhân quyền và tôn giáo tại Việt Nam sẽ được cởi mở hơn. (TBN: với xu hướng này chúng ta có thể hy vọng rằng luật sư Nguyễn Văn Đài sẽ được trả tự do sau đại hội).

Carlyle Thayer
Trần Bình Nam phóng dịch
Jan. 12, 2016
binhnam@sbcglobal.net
www.tranbinhnam.com

Ý kiến bạn đọc
13/01/201617:29:53
Khách
Phim Diệp Vấn vẫn còn dở vì ngài Diệp Vấn đứng trên một miếng giấy và vẫn phải công-thủ tòan diện . Còn phim Nguyễn Trãi Việt Nam thì Ngài Nguyễn Trãi đứng trên một quyển sách và không công -không thủ .
13/01/201617:13:34
Khách
Việt Nam có ý nghĩa NHIỀU HƠN một " Thụy Sỹ Châu Á " .
13/01/201614:25:50
Khách
Bài viết không đưa ra điều gì mới lạ về nhân sự (so với những tác giả khác).
Ngoài ra còn có 1 chi tiết sai: Chính trị bộ của CSVN hiện có 16 tên ma đầu, chứ không phải 14.

San Diego, Hoa Kỳ
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Quốc gia nào cũng có nhà nước nên vai trò của chính quyền không thể tránh. Nhưng quả lắc khi nghiêng về nhà nước quá xa thì bóp nghẹt thị trường tự do còn khi chuyển sang tư nhân quá mức lại tạo ra bất ổn (khủng hoảng kinh tế) và hố sâu giàu nghèo. Một nghịch lý khác là khi xã hội xáo trộn, kinh tế suy trầm thì một bên là Mác Xít trỗi dậy, bên kia là Phát Xít nổi lên như xảy ra vào các thập niên 1930 hay 2010.
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.