Hôm nay,  

Giấc mơ giữa ban ngày: “Không để ý thức hệ giáo điều cản trở”

03/12/201503:28:00(Xem: 8193)
Giấc mơ giữa ban ngày: “Không để ý thức hệ giáo điều cản trở”

.Phạm Nhật Bình
.

Trải qua nhiều thế hệ, những lãnh đạo cộng sản Việt Nam coi ý thức hệ Mác-xít và những giáo điều của nó như những chân lý bất di bất dịch. Trong một thời gian thật dài, dưới “ánh sáng” của chủ nghĩa Mác-Lê, theo kiểu nói của họ, Đảng CS Đông Dương rồi đảng Lao Động Việt Nam, đến ngày nay đảng CSVN đã dẫn dắt dân tộc Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội, một mục tiêu mà ngay cả Liên Xô cho tới ngày cáo chung cũng chưa hề xuất hiện. Sự sai lầm này chính ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng cũng đã từng thừa nhận trước cử tri của mình: “đến cuối thế kỷ này, chẳng biết có chủ nghĩa xã hội hoàn thiện hay chưa?”.
.

Câu nói của ông Trọng cũng gieo vào lòng người nỗi ngao ngán, thất vọng ê chề với một tương lai mù mịt. Nhưng rõ ràng cho đến hôm nay, đảng lúc nào cũng bám víu lấy những giáo điều được phát triển dưới thời đại sắt máu của Staline. Trong tất cả bài viết và sách vở lý luận, những người học trò gọi là “kiệt xuất” của Hồ Chí Minh không ngừng trích dẫn những lời nói của các thánh nhân cộng sản từ Lenine đến Staline và Mao Trạch Đông như ngọn đuốc soi đường để giáo huấn cấp dưới và lòe bịp người dân.
.

Sự bám víu ấy cho thấy đảng đã bế tắc trong lý luận, chỉ còn có thể ăn theo những tư tưởng lỗi thời cũ rích từ đầu thế kỷ 20. Cộng với chủ nghĩa hám lợi phát triển vô độ từ khi quay lại kinh tế thị trường, đảng đã sa vào mê hồn trận của sự tha hóa, mất phương hướng chỉ đạo mà Giáo sư Hoàng Chí Bảo của Hội đồng Lý luận Trung ương đã chỉ ra trong một bài viết dài nhan đề “Xây dựng đảng về đạo đức”.

Nhà lý luận được mô tả “hàng đầu” của Hội đồng Lý luận Trung ương, vịn vào một câu nói nhằm mục đích khoa trương của Hồ Chí Minh “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” để cho rằng, muốn xây dựng đảng trong điều kiện hiện nay “phải chú trọng xây dựng Đảng về đạo đức”.

Suy thoái về đạo đức của cán bộ đảng viên là một trong bốn nguy cơ mà đảng CSVN thừa nhận cách nay gần 30 năm. Đó là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế; nguy cơ "diễn biến hoà bình" của thế lực thù địch; tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của các tầng lớp cán bộ, đảng viên; và cuối cùng là vấn nạn tham nhũng, lãng phí từ trên xuống dưới. Sau 30 năm, các nguy cơ mà đảng CSVN vạch ra không những không giảm mà còn tiến xa hơn so với bước đi chập chờn của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
.

Tại sao đảng CSVN càng ngày càng có nhiều nguy cơ, nhiều kẻ thù đến thế? Tại sao có tình trạng cán bộ đảng viên càng ngày càng xa rời tư tưởng chính trị Mác-Lê và chuộng lối sống tha hóa về đạo đức, vơ vét của công làm giàu bất chính?

Cho đến gần đây, báo đài quốc doanh vẫn ngày ngày ra rả chuyện trên trời dưới đất như “phấn đấu” xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; lấy chủ nghĩa Mác - Lê, tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho hành động của Đảng… Những lời lẽ sáo rỗng ấy người dân đã nghe mòn lỗ tai nhưng buộc phải tiếp tục nghe. Thế nhưng chưa bao giờ có lãnh đạo nào nhìn ra chủ nghĩa Mác-Lê trong thế kỷ này được đánh giá là đã chấm dứt vai trò đấu tranh của mình ở các nước nhược tiểu. Phần ông Hồ Chí Minh, ngay từ 1951 đã xác định bản thân mình không có tư tưởng nào khác ngoài tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin.
.

Ngay cả những nhà lý luận của đảng cũng chưa bao giờ thừa nhận sự tan rã tất yếu của hệ thống xã hội chủ nghĩa sau sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu. Mà họ chỉ mập mờ cho rằng phong trào cách mạng thế giới “tạm thời thoái trào” để ru ngủ cán bộ. Nhưng thực tế cho thấy, từ tạm thời thoái trào ở các đảng cộng sản còn lại đến biến tướng để sụp đổ chỉ là một khoảng cách nhỏ.

Vì đảng CSVN đã thực sự suy yếu nên ông Hoàng Chí Bảo kêu gọi một lối sống đạo đức lành mạnh như tiền đề để xây dựng đảng trong sạch và vững mạnh. Ông cũng bàn về đổi mới kinh tế, nhưng sai lầm khi cho rằng “Đổi mới không chỉ thay đổi mô hình kinh tế mà còn thay đổi mô hình phát triển xã hội”.
.

Thực tế cho thấy đổi mới kinh tế ở Việt Nam trong thời gian qua không đem lại kết quả đáng kể nào cho bất cứ mô hình phát triển xã hội nào vì nó không đi đôi với thay đổi chính trị. Một chế độ khép kín đưa đến một xã hội nghẹt thở, bất trắc chưa bao giờ là động lực cho xã hội tiến lên.

Như một người nằm mơ giữa ban ngày, cây bút của Hội đồng Lý luận Trung ương kêu gọi đảng “phải vượt qua tư duy cũ về phát triển theo mô hình Xô-viết” như cách đổi mới hiệu quả nhất. Điều lạ là trong khi “kiên định” mô hình khập khiểng “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, ông Bảo cũng hô hào đảng trong đổi mới và hội nhập, phải “không biệt phái và giáo điều, không để sự khác biệt ý thức hệ cản trở quá trình hợp tác”. Đây chỉ là một kiểu hô hào suông vì giáo điều Mác-Lê là lẽ sống của đảng và ý thức hệ mác-xít vẫn là chân lý sáng ngời trong tâm não của thượng tầng lãnh đạo.

Lời kêu gọi ấy trong tình huống đảng đang lâm vào tình cảnh bị phân hóa trầm trọng như con thuyền giữa hai giòng nước. Cuộc đấu đá giữa hai khuynh hướng ôm chặt lấy Bắc Kinh và khuynh hướng mở rộng cải cách dân chủ khiến đảng khó lòng giữ chặt quyền lực trong tay.
.

Ông Hoàng Chí Bảo cũng như bao nhiêu cây bút khác của đảng thỉnh thoảng giật mình trong cơn mê sảng, vội vàng choàng dậy nói những lời nghe ra hợp lý nhưng cũng không cứu vãn được những gì sắp sụp đổ. Dù ông có muốn đem những điều ngủ mơ ra đánh thức những lãnh đạo chóp bu đang ngủ say trong giấc mộng quyền lực và lặn hụp trong cảnh vơ vét chợ chiều, ông cũng chỉ mua lấy thất vọng ê chề.

Giáo điều Mác-Lê giờ đây chỉ còn giá trị của những khẩu hiệu treo tường trong quá khứ. Hành động của đảng hiện nay chỉ là giữ chặt ghế, ôm chặt tiền để mong đến ngày hạ cánh an toàn.
.

Phạm Nhật Bình


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.