Trong một ngày tuyệt đẹp của mùa thu Washington, thứ Hai 16 tháng 11 vừa qua, khoảng 600 đồng-bào Phật-tử đã “vân-tập” về nhà quàn National Funeral Home trên đường Lee Highway để tiễn đưa Hòa-thượng trụ-trì chùa Giác Hoàng, HT Thích Tâm Thọ vừa mới viên-tịch. Không chỉ Phật-tử mà người ta còn để ý thấy nhiều đồng-bào thuộc các tôn-giáo khác cũng có mặt bên cạnh không ít đại diện các hội-đoàn trong vùng, đến để viếng một lần cuối một lãnh-tụ tôn-giáo được nhiều người quý mến. Trong sự hòa-đồng tôn-giáo, được biết là Cha Tâm ở Giáo-xứ Mẹ Việt-nam bên Maryland cũng đã đến dự lễ tang bên cạnh khoảng 50 tăng ni thuộc nhiều tự viện trên khắp các tiểu-bang ở Hoa-kỳ và Canada.
Làm theo di-chúc
Có không ít Phật-tử thắc mắc, phân vân không hiểu tại sao với một vị cao-tăng như Hòa-thượng Tâm Thọ vừa viên-tịch mà lễ tang và trà-tỳ lại chỉ tổ-chức vỏn vẹn trong có hơn hai tiếng đồng-hồ mà lại còn vào một ngày làm việc. Câu trả lời như được giải thích ngay tại buổi lễ, đó là ý-nguyện thiết tha của Hòa-thượng vừa viên-tịch, dặn dò rất kỹ càng trong một di-chúc là không được làm quá hai tiếng đồng-hồ.
Tang-lễ của Hòa-thượng Tâm Thọ có sự chứng minh và làm chủ lễ của Pháp-sư niên-trưởng Thích Giác Đức đến từ Boston. Bên cạnh Pháp-sư, người ta còn thấy có mấy vị hòa-thượng như HT Tuệ Minh đến từ Florida, HT Chân Phúc đến từ Tu-viện Viên Quang (South Carolina), không kể hai hòa-thượng ở trong vùng là HT Thích Vân Đàm và HT Thích Trí Tuệ (Chùa Vạn Hạnh). Từ xa phải kể Thượng-tọa Quảng Điền (Chùa Phổ Đức) đến từ Canada, Ni-sư Thích-nữ Huệ Đức đến từ Garden Grove, California, Tỳ-kheo-ni Huệ Anh (Trung-tâm Vạn Hạnh, Louisiana), Thầy Thích Hoàng Minh (Chùa A Di Đà) đến từ Lancaster, Pennsylvania, Sư-bà Thích-nữ Hiếu Đức đến từ chùa Linh Quang (Pennsylvania), Thầy Thích Chúc Hội (Chùa Đông Hưng) đến từ Virginia Beach, hai thầy Thích Huệ Sơn và Thích Minh Trí đến từ Chùa Vạn Hạnh (Louisiana), gần thì có TT Thích Kiến Khai (Chùa Hoa Nghiêm), Sư Thanh Tâm (Chùa Kỳ Viên), Sư-bà Thích Minh Tâm (trú-trì Chùa Quan m Các, Virginia), Ni-sư Thích-nữ Hạnh Nghiêm (trụ trì chùa Giác Lâm), Sư-cô Như Tâm, Sư-cô Thích-nữ Tâm Như và Ni-sư Thích-nữ Diệu Liên (Tịnh-xá Hương Thiền, Fairfax, VA), không kể còn nhiều tăng ni mà ta không thể kể hết ra đây.
Buổi lễ bắt đầu với nghi-lễ phát tang, sau đó đến đoạn cúng Giác-linh Hòa-thượng Thích Tâm Thọ được cử hành chung bởi Pháp-sư Thích Giác Đức và Thầy Chân Thức (trong một giọng rất dõng dạc và trầm ấm) để kết thúc với HT Tuệ Minh hướng dẫn toàn-thể cử-tọa tụng Vãng Sanh Tịnh Độ (ba lần). Tiếp theo là màn Tụng kinh A Di Đà do môn-đồ Pháp-quyến và Ban Tu học chùa Giác Hoàng đồng tụng niệm với các tăng ni và đại-chúng hiện diện làm thành một thời kinh thật khó quên.
Một tấm lòng quảng đại vì đạo-pháp, vì dân-tộc
Đến khi Đạo-hữu Đào Hiếu Thảo tuyên đọc tiểu-sử của HT Thích Tâm Thọ, người ta mới biết Thầy đi tu với Hòa-thượng Thích Bửu Nguơn Chùa Sắc Tứ Thập Phương tại Rạch Giá, pháp-danh Tâm Thọ, tự Nhựt Hậu (tức thế-hệ 40 phái Lâm Tế). Sau Thầy được gởi đi tham học với chư vị Tôn-túc danh tiếng tại các chùa ở Tân-châu, Hồng-ngự, Long-xuyên, Châu-đốc, Cần-thơ. Năm 1960 lên Sài-gòn tu học tại chùa Hưng Thạnh (Hàng Xanh), năm 1961 thọ Cụ-túc-giới tại Giới-đàn Sóc Trăng do HT Thích Thiện Hòa làm Đàn-đầu-thượng. Tham-gia trong phong trào Phật-giáo năm 1963, rồi nhập chúng tu học tại Phật-học-viện Huệ Nghiêm với chức Liên-đoàn-trưởng (1964-68), rồi lên chức-vụ Liên-chúng-trưởng trước khi được đề cử làm Giám-trai ngoại lo việc ẩm thực cho có lúc lên đến 400 tăng-sinh và Ban Giám-đốc Phật-học-viện Huệ Nghiêm. Ngài tiếp-tục việc tu học tại Trường ĐH Vạn Hạnh, phân-khoa Phật-học.
Sau khi tốt nghiệp, Ngài bắt đầu một sự-nghiệp hoằng pháp kéo dài nhiều thập kỷ, đặc-biệt đáng ghi nhớ là thời-gian ở chùa Giác Hoàng (từ 1979 đã là phó-trụ-trì) và sau ở chùa Pháp Hoa mà Thầy có công tạo lập ở Lancaster, Pennsylvania. Sau khi HT Thích Thanh Đạm viên-tịch, Thầy đã trở lại chùa Giác Hoàng đảm nhiệm vai trụ-trì cho đến ngày 16 tháng 11 năm 2015 (nhằm ngày mùng 5 tháng 10 năm Ất Mùi), trụ thế được 77 năm (1938-2015) với 54 năm hạ lạp. Thời-gian 3 năm cuối đời, Thầy đã mở được lớp Bát Trai Quan Giới hàng tháng mỗi đầu tháng để tu tập cho khoảng 70-80 Phật-tử trong chùa.
Thầy ra đi, để lại một mối thương tiếc vô biên nơi các Phật-tử có cơ-duyên được biết Thầy như một vị cao-tăng đầy lòng từ bi, trí tuệ quảng bác, và trên môi lúc nào cũng nở một nụ cười. Không chỉ biết lo chuyện đạo, Thầy ít khi vắng mặt trong các ngày lễ trọng đại của Cộng-đồng dù như trong những ngày buốt giá của mùa đông hay cả những lần gặp mưa bão. Thầy đã có lúc tâm-sự: “Ngày nào còn đi với cộng-đồng, chúng ta không thể sai được.” Chính vì lý-do đó mà khi lên phát biểu, ông Đoàn Hữu Định, chủ-tịch Cộng-đồng, cũng đã hết lời ca tụng thái-độ dứt khoát của Hòa-thượng.
Làm theo di-chúc
Có không ít Phật-tử thắc mắc, phân vân không hiểu tại sao với một vị cao-tăng như Hòa-thượng Tâm Thọ vừa viên-tịch mà lễ tang và trà-tỳ lại chỉ tổ-chức vỏn vẹn trong có hơn hai tiếng đồng-hồ mà lại còn vào một ngày làm việc. Câu trả lời như được giải thích ngay tại buổi lễ, đó là ý-nguyện thiết tha của Hòa-thượng vừa viên-tịch, dặn dò rất kỹ càng trong một di-chúc là không được làm quá hai tiếng đồng-hồ.
Hình ảnh Tang Lễ HT Thích Tâm Thọ. (Hinh Dang Nguyen)
Tang-lễ của Hòa-thượng Tâm Thọ có sự chứng minh và làm chủ lễ của Pháp-sư niên-trưởng Thích Giác Đức đến từ Boston. Bên cạnh Pháp-sư, người ta còn thấy có mấy vị hòa-thượng như HT Tuệ Minh đến từ Florida, HT Chân Phúc đến từ Tu-viện Viên Quang (South Carolina), không kể hai hòa-thượng ở trong vùng là HT Thích Vân Đàm và HT Thích Trí Tuệ (Chùa Vạn Hạnh). Từ xa phải kể Thượng-tọa Quảng Điền (Chùa Phổ Đức) đến từ Canada, Ni-sư Thích-nữ Huệ Đức đến từ Garden Grove, California, Tỳ-kheo-ni Huệ Anh (Trung-tâm Vạn Hạnh, Louisiana), Thầy Thích Hoàng Minh (Chùa A Di Đà) đến từ Lancaster, Pennsylvania, Sư-bà Thích-nữ Hiếu Đức đến từ chùa Linh Quang (Pennsylvania), Thầy Thích Chúc Hội (Chùa Đông Hưng) đến từ Virginia Beach, hai thầy Thích Huệ Sơn và Thích Minh Trí đến từ Chùa Vạn Hạnh (Louisiana), gần thì có TT Thích Kiến Khai (Chùa Hoa Nghiêm), Sư Thanh Tâm (Chùa Kỳ Viên), Sư-bà Thích Minh Tâm (trú-trì Chùa Quan m Các, Virginia), Ni-sư Thích-nữ Hạnh Nghiêm (trụ trì chùa Giác Lâm), Sư-cô Như Tâm, Sư-cô Thích-nữ Tâm Như và Ni-sư Thích-nữ Diệu Liên (Tịnh-xá Hương Thiền, Fairfax, VA), không kể còn nhiều tăng ni mà ta không thể kể hết ra đây.
Buổi lễ bắt đầu với nghi-lễ phát tang, sau đó đến đoạn cúng Giác-linh Hòa-thượng Thích Tâm Thọ được cử hành chung bởi Pháp-sư Thích Giác Đức và Thầy Chân Thức (trong một giọng rất dõng dạc và trầm ấm) để kết thúc với HT Tuệ Minh hướng dẫn toàn-thể cử-tọa tụng Vãng Sanh Tịnh Độ (ba lần). Tiếp theo là màn Tụng kinh A Di Đà do môn-đồ Pháp-quyến và Ban Tu học chùa Giác Hoàng đồng tụng niệm với các tăng ni và đại-chúng hiện diện làm thành một thời kinh thật khó quên.
Hình ảnh Tang Lễ HT Thích Tâm Thọ. (Hinh Dang Nguyen)
Một tấm lòng quảng đại vì đạo-pháp, vì dân-tộc
Đến khi Đạo-hữu Đào Hiếu Thảo tuyên đọc tiểu-sử của HT Thích Tâm Thọ, người ta mới biết Thầy đi tu với Hòa-thượng Thích Bửu Nguơn Chùa Sắc Tứ Thập Phương tại Rạch Giá, pháp-danh Tâm Thọ, tự Nhựt Hậu (tức thế-hệ 40 phái Lâm Tế). Sau Thầy được gởi đi tham học với chư vị Tôn-túc danh tiếng tại các chùa ở Tân-châu, Hồng-ngự, Long-xuyên, Châu-đốc, Cần-thơ. Năm 1960 lên Sài-gòn tu học tại chùa Hưng Thạnh (Hàng Xanh), năm 1961 thọ Cụ-túc-giới tại Giới-đàn Sóc Trăng do HT Thích Thiện Hòa làm Đàn-đầu-thượng. Tham-gia trong phong trào Phật-giáo năm 1963, rồi nhập chúng tu học tại Phật-học-viện Huệ Nghiêm với chức Liên-đoàn-trưởng (1964-68), rồi lên chức-vụ Liên-chúng-trưởng trước khi được đề cử làm Giám-trai ngoại lo việc ẩm thực cho có lúc lên đến 400 tăng-sinh và Ban Giám-đốc Phật-học-viện Huệ Nghiêm. Ngài tiếp-tục việc tu học tại Trường ĐH Vạn Hạnh, phân-khoa Phật-học.
Hình ảnh Tang Lễ HT Thích Tâm Thọ. (Hinh Dang Nguyen)
Sau khi tốt nghiệp, Ngài bắt đầu một sự-nghiệp hoằng pháp kéo dài nhiều thập kỷ, đặc-biệt đáng ghi nhớ là thời-gian ở chùa Giác Hoàng (từ 1979 đã là phó-trụ-trì) và sau ở chùa Pháp Hoa mà Thầy có công tạo lập ở Lancaster, Pennsylvania. Sau khi HT Thích Thanh Đạm viên-tịch, Thầy đã trở lại chùa Giác Hoàng đảm nhiệm vai trụ-trì cho đến ngày 16 tháng 11 năm 2015 (nhằm ngày mùng 5 tháng 10 năm Ất Mùi), trụ thế được 77 năm (1938-2015) với 54 năm hạ lạp. Thời-gian 3 năm cuối đời, Thầy đã mở được lớp Bát Trai Quan Giới hàng tháng mỗi đầu tháng để tu tập cho khoảng 70-80 Phật-tử trong chùa.
Thầy ra đi, để lại một mối thương tiếc vô biên nơi các Phật-tử có cơ-duyên được biết Thầy như một vị cao-tăng đầy lòng từ bi, trí tuệ quảng bác, và trên môi lúc nào cũng nở một nụ cười. Không chỉ biết lo chuyện đạo, Thầy ít khi vắng mặt trong các ngày lễ trọng đại của Cộng-đồng dù như trong những ngày buốt giá của mùa đông hay cả những lần gặp mưa bão. Thầy đã có lúc tâm-sự: “Ngày nào còn đi với cộng-đồng, chúng ta không thể sai được.” Chính vì lý-do đó mà khi lên phát biểu, ông Đoàn Hữu Định, chủ-tịch Cộng-đồng, cũng đã hết lời ca tụng thái-độ dứt khoát của Hòa-thượng.
- Từ khóa :
- Việt Nam
- ,
- California
- ,
- Canada
Lời thăm chưa tõ hôm nay ngỡ ngàng
D.C. mùa lá chuyển vàng
Thời Thầy Tâm Thọ lên đàng về Tây
Nơi xa nhớ tuởng đến Thầy
Tâm hương kính nguyện cầu Thầy siêu thăng
Tây Phương Cực Lạc thênh thang
Bạn lành Bồ Tát đồng hàng tĩnh tu
Thầy đi rung chuyển trời thu
Lá rơi đưa tiễn Thầy du Vĩnh hằng.
Nguyên Pháp
West Warwick, RI
Wednesday, November 18, 2015 0919 EST