Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Tháng Năm Và Ngày Lễ Mẹ

30/05/201500:00:00(Xem: 3489)
Từ vài tuần nay, báo chí, tin tức đều nói nhiều về ngày lễ mẹ. Nay chưa phải trể để Cỏ May nói về ngày lễ đẹp này vì ở Pháp, Ngày Lễ Mẹ nhằm chủ nhựt của tuần thứ tư tháng năm. Năm nay, nhằm đúng ngày 31 tháng 5/2015. Tuy ngày lễ Mẹ mang tính toàn cầu nhưng không cùng một ngày thống nhứt. Riêng ỏ các nước nói tiếng pháp, ngày này cũng khác nhau. Như ở Québec, Espagne, Italie, Danemark, Autriche là ngày 11 tháng 5. Giống như ở Huê kỳ. Về ngày Lễ Cha cũng vậy.

Vớí nước Pháp, tháng năm là tháng duy nhứt trong năm đươc mọi người mong đợi vì đó là tháng của những ngày lễ, tức có nhiếu ngày nghỉ hơn hết.

Ngày Lễ Mẹ có lịch sử từ thời thượng cổ, mang tính tôn giáo nhưng ngày nay, tính tôn giáo đã mờ nhạt và được thay thế bằng tính thương mải. Các cửa hàng trưng bày và quảng cáo quà tặng cho các bà mẹ hơn là nhắc nhở công đức của Mẹ.

Ở Việt nam không có ngày lễ mẹ vì trong văn hóa Việt nam, Đạo Hiếu là nền tảng xã hội và gia đình.

Tháng NĂM và Lễ Hội

Tháng Năm là tháng có nhiều lễ hội nhứt trong năm. Rìêng về ngày lễ được nghỉ làm việc ăn lương, có tới 4 ngày: lể Lao động 1/5, lễ Đình chiến 8/5/1945, lễ thăng Thiên 14/5 và lễ Pentecôte 24/5 nhằm chủ nhựt nên nghỉ thứ hai 25/5. Năm nào ngày lễ rơi nhằm thứ sáu hoặc thứ hai, ngày nghỉ cuối tuần sẽ kéo dăi. Ngoài ra, trong tháng năm còn thêm ngày lễ nhưng không nghỉ, mà chỉ vui chơi, hay ngày Hội.

Lễ Mùa Xuân hay Lễ Hội Cây từ 24/5 tới 28/5. Năm 2007, Ủy Ban Quốc gia Pháp thiết lập ngày này để kêu gọi yêu mến thiên nhiên, bảo vệ môi trường. Chánh quyền tổ chức dân chúng trồng cây để tưởng nhớ một người thân, sau đó bày tiệc vui chơi ở quảng trường Thị xã hoặc trong khu rừng của Thị xã. Ở Pháp, ngày nay, vẫn còn giử những khu rừng không được bán. Giống như công điền ở Việt nam ngày xưa, rừng ở Pháp để mùa đông cho dân làng vào lấy củi đốt.

Tới thứ sáu tuần cuối tháng 5 là lễ Láng Giềng trong khu phố. Nhà nhà bày bàn ghế ra ngoài, rượu, thức ăn nhẹ, mời láng giềng gặp nhau để quen biết nhau, xây dựng tình láng giềng như ở Việt nam có truyền thống “Bà con xa không bằng láng giềng gần”.

Tháng năm – tiếng pháp viết là MAI - là theo lịch grégorien. Theo lịch julien, thì đó là tháng ba.Tháng của lễ hội nhưng cử kiêng tổ chức lễ cưới. Chữ Mai, tiếng la-tinh viết là MAIUS. Người la-mã tôn vinh Nữ thần Maia.

Vì tháng năm – Mai - trở thành tháng của Marie nên từ thời thượng cổ, người ta kiêng cử làm đám cưới, mà chỉ dành cho lễ “rửa tội” và tổ chức thánh lễ Đức Mẹ Marie. Tới đầu thế kỷ XVIII, Rome long trọng hóa tháng Năm là tháng của Đức Mẹ Marie, phổ biến ở Ý trước, tiếp theo, ảnh hưởng ra khắp nơi, được Giáo hoàng Pie VII thừa nhận vào đầu thế kỷ XIX. Ngày Lễ Mẹ vào thượng tuần tháng Năm, như ở các nước Âu châu ngoài nước Pháp, còn hàm ý lễ “Xuân khai” (Xuân khai, Hạ trưởng, Thu thâu, Đông tàng).

Về Ngày Lễ Mẹ

Ngày Lễ Mẹ, trong tiếng pháp, viết là Ngày Lễ của những Bà Mẹ, nghĩa là không phải là ngày lễ của tất cả bà mẹ trên thế giới? Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 (La Journée Internationale de la Femme) là ngày của toàn thể phụ nữ nhưng những người xã hội chủ nghĩa (socialistes) muốn thay thế bằng “Ngày Quốc tế của những người Phụ nữ” (La Journée Internationale des Femmes) để ngụ ý phủ nhận giá trị phổ quát của nhơn (nữ) quyền theo LHQ, mà nhằm nhấn mạnh ý nghĩa nhơn quyền theo quan niệm mác-xít là những quyền xã hội của giai cấp nhơn dân lao động. Nhơn quyền phổ quát là thứ nhơn quyền của riêng giai cấp tư sản!

Ở Hi-lạp cổ thời, người ta cử hành lễ Rhéa là vị nữ thần Sanh đẻ và ở La-mã, nữ thần Matraliae, tiếng la-tinh Mater có nghĩa là mẹ. Lễ mang tính tôn giáo. Ở Việt nam có lễ Mẹ Sanh, Mẹ Độ được cúng lễ khi đứa bé đầy tháng và thôi nôi.

Nhưng Ngày Lễ Mẹ (của những Bà Mẹ) như ngày nay ở Mỹ và nhiều nước Âu châu, trước đây, đó là “Ngày làm Mẹ” (Mothering Day) khởi đầu ở Anh, rồi sang qua Mỹ. Trong Đệ I Thế chiến, lính mỹ du nhập truyền thống tốt đẹp này vào Âu châu. Ở Pháp, Ngày Lễ Mẹ bắt đấu xuất hiện chánh thức từ năm 1950.

Cũng giống như ngày lễ khác nhau, cách cử hành Ngày Lễ Mẹ cũng khác nhau theo địa phương. Ở nhiều nước Âu châu như Pháp, Ý, Bỉ, tới ngày này, bà mẹ được chồng, con, cháu mời tới nhà hàng ăn bửa ăn gia đình vui vẻ đoàn tụ và thêm nữa, tặng mẹ, bà bó bông đẹp, chúc mừng sức khỏe, tuổi thọ.

Ở Pháp, ý nghĩ có “một ngày chánh thức vinh danh các bà mẹ trong gia đình” đã được Hoàng Đế Napoléon đề cặp tới năm 1806 nhưng sau cùng trở thành ngày lễ thì không biết chính xác là ngày nào.

Tới năm 1906, Ngày Lễ Mẹ đầu tiên đưọc nói tới. Ông Prosper Roche, sáng lập “Liên Hiệp Hữu nghị những Người Cha xứng đáng trong Gia đình của Thị xã Artas” ở Isère (Đông-Nam của Pháp, gần biên giới Ý) quyết định tưởng thưởng những bà mẹ xứng đáng trong gia đình, bằng một buổi lễ hội trang trọng.


Nhưng vẫn phải đợi tới sau Đệ I Thế chiến, năm 1918, “ngày của những bà mẹ” lần đầu tiên mới được thiết lập. Sáng kiếng do Thành phố Lyon đưa ra để tưởng nhớ và tri ơn những bà mẹ, bà vợ có con em hoặc chồng đã hi sanh trong chiến tranh.

Tới năm 1920, một ngày lễ mẹ gia đình đông con được thành lập và chánh phủ pháp hợp thức hóa năm 1929. Thống chế Pétain đề cao những giá trị truyền thống “làm việc, gia đình, tổ quốc” và nhấn mạnh về vai trò của những bà mẹ trong gia đình. Thế giói có được những anh hùng, những bậc vĩ nhân cũng do những bà mẹ.

Sau Đệ II Thế chiến, Ngày Lễ Mẹ được Tổng thống Vincent Auriol ban hành bằng Đạo luật ngày 24 tháng 5 năm 1950, qui định luôn thể lệ cử hành ngày lễ, do Bộ Y tế và Dân số trách nhiệm, chi phí do ngân sách của Bộ đài thọ, để chánh thức tôn vinh các bà mẹ nước Pháp vào ngày chủ nhựt của tuần cuối tháng 5 hằng năm.

Từ năm 2004, Bộ Gia đình đặc trách Ngày Lễ Mẹ. Nhưng cũng từ đây, Ngày Lễ Mẹ thật sự mang ý nghĩa thương mải đặc sệt. Thương vụ của nhiều cửa hàng bán quà biếu cho Ngày Lễ Mẹ tăng 1/3. Và ở Pháp có tới 81% gia đình cử hành lễ mẹ.

Theo kết quả điều tra của báo chí, trung bình, người pháp chi tiêu 40€ cho quà biếu ngày lễ mẹ: dẩn đầu là bông 56, 2%, dầu thơm, phấn sáp trang điểm chiếm 39, 4%, đi ăn nhà hàng 27, 2%, bánh kẹo 23, 4% và nữ trang 21, 9%. Sách vở, báo chí, âm nhạc DVD chỉ chiếm 1/5 những người làm lễ mẹ. Vậy mà năm 2013, người pháp đã tiêu xài hết 75 triệu euros để mua bông tặng mẹ, bà.

Ngày Lễ Mẹ là ngày đặc biệt dành riêng cho mẹ nên quà biếu, bửa ăn, đều phải do con cái tự đảm trách mới có ý nghĩa nhưng nếu có sự tham gia của người cha là một bất ngờ bổ sung cho ý nghĩa ngày lễ thêm tuyệt vời.

Việt nam và Đạo Hiếu

Trong văn hóa Việt nam, ảnh hưởng nho giáo giử một phần quan trọng. Chữ Hiếu viết theo hán tự gồm 2 phần: bộ lão trên, tử dưới hàm ý “con cái thờ phượng ông bà hay cha mẹ già”.

Theo từ điển của Thiều Chửu, HIẾU là hết lòng phụng dưởng cha mẹ hay là đạo lý phụng thờ cha mẹ.

Sách viết về Hiếu: “Kính những người cha mẹ đã tôn trọng, yêu những người cha mẹ đã yêu, thờ cha mẹ lúc chết cũng như lúc sống, ấy là hiếu đến rất mực vậy”.

Nhưng bất kỳ người Việt nam bình thường nào không theo Đạo Nho, trước đây, cũng đều thấm nhuần ý nghĩa Đạo Hiếu nhờ thuộc nằm lòng bài hát gia huấn này:

“Công Cha như núi Thái sơn,
Nghĩa Mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lờng thờ Mẹ, kính Cha
Cho tròn chữ HIẾU mới là Đạo con”

Đến lúc Thiên chúa giáo tới, chẳng những không có xung đột đẩm máu như ở Âu châu hay Mỹ châu dưới danh nghĩa “thánh chiến”, trái lại, đó là một sự hội nhập nhuần nhuyễn làm cho nền văn hóa dân tộc thêm phần phong phú. Đạo Hiếu được dạy tín đồ thiên chúa giáo không khác nội dung Đạo Hiếu đã có ở Việt nam:

“…Tột cùng Thiện không gì bằng Có Hiếu, tột cùng Ác không gì bằng Bất Hiếu. Đó là đạo làm người. Dù là ai trong tôn giáo hay cuộc sống đời thường, từ kẻ cùng đinh trong xã hội tới người có quyền lực cao nhất, trước tiên người ta phải LÀM NGƯỜI, tức là có Đạo Làm Người. Không giữ Đạo Làm Người thì kẻ đó phải bị nguyền rủa.

Kinh thánh dạy: “Mỗi người phải kính sợ cha mẹ” (Lv 19:3), “Bất cứ người nào nguyền rủa cha mẹ, thì phải bị xử tử. Nó đã nguyền rủa cha mẹ, thì máu nó đổ xuống đầu nó” (Lv 20:9), và “Đáng nguyền rủa thay kẻ khinh dể cha mẹ!” (Đn 27:16). Với người Công Giáo, nhà có người qua đời được gọi là “Nhà Hiếu”. …Và Hiếu cũng là một đạo: Đạo Hiếu. Đạo là đường ngay nẻo chính mà ai cũng phải bước theo suốt đời!” (Trầm Thiên Thu, internet, 23/10/2013).

Chỉ đến khi Hồ Chí Minh vâng lệnh Staline (*) và Mao Trạch-đông làm cải cách ruộng đất giải phóng giai cấp nông dân, thì con cháu mới bắt đầu đấu tố cha mẹ, ông bà, gọi cha mẹ, ông bà bằng thằng, bằng con, xưng hô mầy tao xỉ vả, hài công ơn sanh đẻ, dưởng dục thành tội ác bốt lột chúng nó, …

Từ đây, xã hội Việt nam mới thật sự “giộng đầu xuống đất, chỏng ngược cẳng lên trời !”.

(*) Ho Chi Minh, du révolutionnaire à licône, Pierre Brocheux, 2003, Paris: “Năm 1952, Hồ Chí Minh đi qua Moscou yết kiến Staline, có cả Mao Trạch-đông có mặt hôm ấy. Staline chỉ 2 cái ghế, bảo Hồ chí Minh: đây là ghế địa chủ, đây là ghế nông dân, mời đồng chí chọn và ngồi vào.». Về Bắc Việt, không thấy Hồ Chí Minh thuật lại chuyện này và nhứt là không nói ông đã chọn ghế nào. Nhưng Hồ Chí Minh ra lệnh chuẩn bị cải cách ruộng đất và tổ chức đoàn cán bộ gởi ngay qua Tàu học tập kinh nghiệm ccrđ ở Tàu, đồng thới xin Mao gởi cho 1 đoàn cố vần hùng hậu qua hướng dẩn chiến dịch ccrđ tại nông thông“.

Nguyễn thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.