Hôm nay,  

Vụ Kiện Tác Quyền Nhạc Phạm Duy

15/04/201500:00:00(Xem: 7477)
Hôm 20/3 vừa qua, một toà án xử những vụ kiện vì thiệt hại nhỏ (small claim court) ở San Jose, California đã ra một phán quyết liên quan đến tác quyền, buộc các ông Phạm Phúc và Lê Huy trả cho ông Phạm Duy Hùng số tiền 1200 đôla, cộng với 180 đôla án phí, vì tổ chức văn nghệ có hát nhạc Phạm Duy mà không xin phép.

Đây là vụ kiện tác quyền đầu tiên tại một tòa án ở Hoa Kỳ liên quan đến nhạc Phạm Duy.

Sự việc là vào dịp kỷ niệm 30-4 năm ngoái, ông Phạm Phúc, được nhiều người ở San Jose biết đến là Phúc Quảng Đà, đã tổ chức buổi văn nghệ chủ đề “Đêm nhớ về Sài Gòn” vào tối 30-4-2014 tại Phoenix Art Center ở San Jose, có bán vé vào cửa với giá 35 đôla và 45 đôla.

Hôm đó khoảng 250 khán giả tham dự và nội dung gồm những ca khúc của các nhạc sĩ Phạm Duy, Nam Lộc, Trúc Hồ, Châu Đình An, v.v…

Tờ quảng cáo ghi có sự góp mặt của Khánh Ly, Lệ Thu và một vài ca sĩ địa phương. Theo lời ông Phúc, trước ngày trình diễn vài hôm thì Khánh Ly, vì sắp về Hà Nội hát, đã rút tên khỏi chương trình và sau đó Lệ Thu cũng “xù” sô. Ban tổ chức đã mời các ca sĩ Diễm Liên và Quang Tuấn thay thế vào giờ phút chót và những bài hát do ca sĩ chọn, nhạc sĩ Lê Huy lo soạn hoà âm.

blank
Thông báo ngày 7/3/2013 về tác quyền của nhạc Phạm Duy và ca sĩ Duy Quang do văn phòng luật sư Trương Phú Hòa phổ biến (tài liệu của gia đình Phạm Duy).

Ông Phúc kể, sau khi chương trình diễn ra tối 30-4-14, ngay hôm sau ban tổ chức nhận được điện thoại của một phụ nữ đòi tiền tác quyền 200 đôla cho mỗi bài hát của Phạm Duy đã được biểu diễn trong đêm văn nghệ tưởng nhớ. Các bài hát đó là:

1/ 54 cha bỏ quê, 75 con bỏ nước (Quang Tuấn trình bày)

2/ Kỷ niệm (Ngọc Diệp trình bày)

3/ Áo anh sứt chỉ đường tà (Trọng Huy trình bày)

4/ Có bao giờ em hỏi (Quang Tuấn trình bày)

5/ Thuyền viễn xứ (Ngọc Diệp trình bày)

6/ Tình Cầm (Quang Tuấn trình bày)

Khi ban tổ chức hỏi danh tánh người đòi tiền tác quyền thì được biết đó là cô Lê Xuân Lộc, vợ ông Phạm Duy Hùng, con trai thứ ba của cố nhạc sĩ Phạm Duy.

Ông Hùng không trực tiếp đứng ra đòi vì từ năm 2012 ông cũng đã chơi nhạc trong ban Phượng Hoàng với nhạc sĩ Lê Huy, sau có xích mích nên ông không còn tham gia nữa.

Theo ông Phúc, cô Lộc “không có tư cách pháp nhân để đi đòi tiền giống như ngư dân quăng lưới cào tôm.”

blank
Chương trình ca nhạc “Đêm nhớ về Sài Gòn” ở San Jose hôm 30-4-2014. (ảnh Bùi Văn Phú)

Sau đó, qua sự ủy quyền của gia đình Phạm Duy, cô Lộc gửi cho báo chí bức thư trình bày lý do tại sao ông Phạm Duy Hùng đã phải nhờ đến pháp luật can thiệp trong việc này.

Theo thư của cô Lộc, nhiều lần ban tổ chức được gia đình Phạm Duy nhắc nhở việc trả tiền tác quyền, lúc đầu là 1000 đôla, rồi xuống còn 600 đôla cho các bài hát đã trình diễn tối 30-4-14 và trong một sô khác vào tháng Sáu có Elvis Phương hát nhạc Phạm Duy.

Nhưng với lời qua tiếng lại từ ngay sau sô nhạc 30-4 giữa cô Lộc, ông Hùng và các ông Phạm Phúc, Lê Huy và sau nhiều tháng chờ đợi mà không có được đáp ứng hòa giải trong tinh thần sinh hoạt văn nghệ với nhau, nên gia đình Phạm Duy đã quyết định cử ông Phạm Duy Hùng làm đại diện đưa vụ việc ra trước công lí ngày 15/10/14.

Hiện nay gia tài âm nhạc Phạm Duy trong nước do công ti Phương Nam quản lí. Tại hải ngoại, vài tuần sau khi nhạc sĩ qua đời vào đầu năm 2013, ngày 7/3/13 trên một số báo Việt ngữ tại Little Saigon ở Nam California có đăng thông báo từ văn phòng luật sư Trương Phú Hòa cho biết nếu sử dụng nhạc Phạm Duy mà không xin phép sẽ bị xử phạt theo đúng pháp luật.

Bản thông báo viết: “Tất cả những sáng tác, hình ảnh, nhạc, tên, thông tin cá nhân, tiếng hát, lời phát biểu của cố nhạc sĩ Phạm Duy và cố ca sĩ Duy Quang sẽ không được xử [sic] dụng trên mọi phương diện, trình diễn công cộng (show ca vũ nhạc, có thu hình hay không thu hình), phát thanh (radio), phát tuyến truyền hình (television), internet, sách báo, quảng cáo và tất cả các hình thức sử dụng thương mại.”

Trong vụ kiện vừa rồi, đại diện gia đình Phạm Duy cho rằng ông Phạm Phúc và nhạc sĩ Lê Huy đã coi thường thông báo nêu trên.

Trước đây gia đình Phạm Duy cũng đã có những cảnh cáo đối với một số bầu sô. Như chương trình nhạc Trịnh và nhạc Phạm Duy vào tháng 4/2013 do Dũng Taylor và Thu Phương tổ chức ở nam bắc California. Sau khi bích chương quảng cáo được tung ra, gia đình Phạm Duy lên tiếng cho biết người tổ chức chưa xin phép nên tên nhạc sĩ Phạm Duy sau đó đã được bỏ ra. Bầu sô Dũng Taylor trước giờ khai mạc buổi ca nhạc tại thính đường Santa Clara Convention Center đã than thở rằng vì gia đình Phạm Duy đòi tiền tác quyền quá cao, cao đến độ nếu phải nâng giá vé lên thì rất mắc cho khán giả chi tiền đi xem.

Qua hai sô ở San Jose, phần đầu là nhạc Trịnh, phần sau của các nhạc sĩ khác và đã có ca sĩ hát nhạc Phạm Duy. Tuy nhiên lúc đó gia đình Phạm Duy không kiện tụng gì.

Hai nhạc sĩ để lại nhiều sáng tác nhất cho nền âm nhạc Việt Nam là Phạm Duy và Trịnh Công Sơn nay đã ra người thiên cổ. Gia tài âm nhạc họ để lại được quản lí ra sao và tác quyền sẽ được xử lí thế nào là điều khiến những bầu sô quan tâm khi tổ chức ca nhạc với những sáng tác của họ.

Về tác quyền nhạc Trịnh Công Sơn, em gái của cố nhạc sĩ là cô Trịnh Vĩnh Trinh nói rằng được chính thức thừa kế ủy quyền quản lí di sản âm nhạc này là Trịnh Xuân Tịnh và Trịnh Vĩnh Trinh.

Theo lời cô, hát nhạc Trịnh ở trong nước thì xin phép qua trung tâm tác quyền âm nhạc; còn tại hải ngoại qua các hiệp hội tác quyền âm nhạc thế giới mà Việt Nam là một thành viên, hoặc trực tiếp qua trung tâm tác quyền Việt Nam. Trung tâm Thúy Nga đã làm như thế khi sử dụng nhạc Trịnh trong các sô.

Gia đình Trịnh Công Sơn vẫn giữ quyền quyết định tác quyền cho các chương trình hát nhạc Trịnh mang tính cách từ thiện hay miễn tác quyền để khuyến khích tài năng mới. Cô Trinh cho biết trong trường hợp này, gia đình sẽ thông báo bằng văn bản cho trung tâm tác quyền.

Như trường hợp mấy sô nhạc Trịnh của Giang Trang ở Hà Nội. Giang Trang luôn xin phép trước và dĩ nhiên gia đình luôn miễn tác quyền cho các chương trình của cô ở Việt Nam hay nước ngoài để khuyến khích những tài năng mới như thế.

Tháng 8/2014, trong lần thứ hai Khánh Ly về nước hát nhạc Trịnh đã có tranh cãi liên quan đến tiền tác quyền khiến Khánh Ly phải đưa ra một tờ giấy với chữ viết tay của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cho Khánh Ly được phép hát những ca khúc của ông.

Hỏi về chứng thư này, cô Trinh có nhật xét: “Theo quan điểm của nhiều chuyên gia pháp luật, nó mang tính đạo lý hơn là pháp lý. Gia đình chưa bao giờ và cũng sẽ không bao giờ đặt vấn đề tác quyền với chị Khánh Ly về việc chị ra băng đĩa của chị. Nhưng việc thực thi nghĩa vụ tác quyền cho các sô ca nhạc có chị tham dự, do người khác tổ chức mang tính cách kinh doanh, thì thuần tuý đó là việc của đơn vị tổ chức và trung tâm tác quyền.”

Trong vụ kiện tác quyền nhạc Phạm Duy vừa qua, ba bị cáo là ông Phạm Phúc, người tổ chức sô nhạc; nhạc sĩ Lê Huy và ca sĩ Ngọc Diệp, nhưng toà không phạt cô Ngọc Diệp vì cô hát bài “Kỷ niệm” và “Thuyền viễn xứ” mà trước đây khi cô thực hiện một CD đã có viết thư và được nhạc sĩ Phạm Duy cho phép.

Phán quyết tòa đưa ra hôm 20/3 và các bị cáo có 30 ngày để kháng án. Ông Phạm Phúc cho biết sẽ không kháng án vì thủ tục cần thuê luật sư và sẽ tốn kém hơn. Việc tòa phạt ông, người đứng ra tổ chức, và nhạc sĩ Lê Huy, một người đánh đàn và soạn hòa âm, sẽ khiến cho các bầu sô không còn dùng nhạc Phạm Duy trong các chương trình ca nhạc nữa vì không muốn gặp rắc rối.

Ông nói thêm: “Trong tinh thần văn nghệ, xin hỏi khi đòi tiền tác quyền 200 đô cho một bài, các thi sĩ mà Phạm Duy đã dùng lời thơ của họ để phổ nhạc như Hữu Loan (Áo anh sứt chỉ đường tà), Hoàng Cầm (Tình Cầm), Duyên Anh (Có bao giờ em hỏi), Huyền Chi (Thuyền viễn xứ) có được chia lại tiền tác quyền hay không?”

“Bảo tồn vườn hoa âm nhạc Việt Nam là việc làm chung của những người yêu văn nghệ. Tuy nhiên nếu bảo tồn theo cung cách này thì cây đại thụ sẽ chết dần theo thời gian.” Ông Phúc nêu ý kiến.

Phía gia đình Phạm Duy có phát biểu về phán quyết của tòa như sau: “Công lý đã đã sáng tỏ. Chúng tôi đã thắng. Luật pháp đã bảo vệ quyền lợi của chúng tôi… Chúng tôi không hề cấm hát nhạc Phạm Duy. Chúng tôi chỉ muốn bảo vệ và quản lí di sản âm nhạc của cha chúng tôi. Chúng tôi cũng đã đồng ý cho nhiều hội đoàn và cá nhân xử dụng nhạc Phạm Duy mà không trả tiền thù lao”.

Nhà văn Giao Chỉ Vũ Văn Lộc ở San Jose, người có nhiều tiếp xúc với Phạm Duy trong những ngày trước khi nhạc sĩ trở về sống vĩnh viễn ở Việt Nam, đã nhiều lần hé lộ rằng ông có những buổi tâm tình với nhạc sĩ và hứa sau khi Phạm Duy qua đời ông sẽ cho phổ biến. Đến nay độc giả vẫn còn chờ đợi muốn biết biết cây cổ thụ của nền âm nhạc Việt Nam đã có những tâm sự gì ở tuổi bát tuần.

Nếu tại hải ngoại không còn nhắc đến, không hát nhạc Phạm Duy nữa, vì ngại gặp rắc rối theo như tinh thần bản thông báo mà gia đình đã ủy quyền cho luật sư Trương Phú Hòa đưa ra hôm 7/3/2013, lâu dần Phạm Duy có lẽ sẽ đi vào quên lãng vì trong nước ít người viết về ông, vì sợ đụng chạm, vì nhạy cảm không được phép viết.

Còn gia tài âm nhạc của Phạm Duy do công ti Phương Nam quản lí thì đến nay chỉ có chưa đến một phần mười trong cả nghìn ca khúc của ông là được phép phổ biến trong nước.

© 2015 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.