Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bệnh Than Kinh Niên

17/03/201500:00:00(Xem: 4839)

Than vãn là chuyện rất bình thường hay xảy ra ở tất cả mọi người khi không được hài lòng về một vấn đề nào đó.

Nhưng lại có người… lạm dụng và trở thành có tật hay than về bất cứ chuyện gì, từ chuyện nhỏ đến chuyện lớn, chuyện không thể thay đổi được, chuyện chẳng ăn nhằm gì đến họ, kể cả chuyện gì đâu đâu nếu không muốn nói là lãng xẹt, họ cũng đều đem ra để mà… than vãn với người khác.

Than hoài, than mãi, than vớ vẩn làm cho người nghe cảm thấy… bực mình bực mẩy, làm cho không khí trở nên u ám mất vui, và có khi còn làm cho người nghe bị buồn lây hay lo sợ vẩn vơ nữa.

Bệnh có tật hay than vãn, hay là bệnh than-kinh-niên là một vấn nạn trong xã hội ngày nay.

* * *

blank
Không than vãn...

Hễ gặp mặt nhau là họ than.

Bất cứ chuyện gì họ đều cũng có thể than được hết.

Trời mưa thì than là mưa sao buồn quá, ướt át không đi đâu chơi được.

Mùa hè có mặt trời thì than là nóng quá, chịu không nổi. Mùa đông thì than tuyết rơi suốt ngày chán quá, lạnh quá, đi đâu cũng trơn trượt khó khăn.

Gặp chuyện khó khăn trong công ăn việc làm bên nầy thì than khổ quá, và ước chi phải còn ở bên nhà thì sướng biết mấy (?).

Thiếu ăn thì than đói, còn ăn nhiều quá thì than no than khổ cho cái bụng.

Sao lúc nầy mình yếu quá không được sung như hồi trẻ (Thôi đi ông già 7 bó, vừa phải thôi, tham lam quá sao được)

Con cái khó dạy thì than con là nợ. Bị vợ cằn nhằn hay bị đì suốt ngày thì than vợ là oan gia, còn ngược lại đụng nhằm chồng cà chớn hay làm biếng nhớt thây thì than chồng là nghiệp chướng!

Con cái thì than cha mẹ ông bà hủ lậu, khó quá, không biết gì hết, quê quá. Cha mẹ thì than sao tụi nhỏ ngày nay sao khó dạy quá.

Người mua than người bán ham lời bán mắc quá. Người bán than người mua là thứ đồ keo kiệt.

Trò than thầy, than cô sao nghiêm khắc quá. Còn thầy cô thì than học trò ngày nay sao cứng đầu quá, không biết lễ phép gì hết.

Họ than để mà than, để xả xú bắp và để được cảm thấy… nhẹ nhàng dễ chịu hơn.

Đàn ông hay đàn bà?

Xin lỗi các chị, đàn bà thường có khuynh hướng hay than vãn hơn đàn ông…

Họ than bất cứ chuyện gì trong ngày để cho nhẹ người, than để mà than, chớ không có mục đích thật sự để tìm cách giải quyết vấn đề. Họ chỉ cần có người chịu lắng tai nghe mà thôi.

Đàn ông, ngược lại, than là để tìm một giải pháp cho vấn đề.

Nên nhớ là đàn bà và đàn ông hoàn toàn khác nhau.

Than thiệt hay than giả?

Thông thường là họ than thiệt. Họ là những người bị stress, không chấp nhận hoàn cảnh và thiếu tự tin nơi chính mình. Họ cần than vãn và cần có người để lắng tai nghe, để cảm thông hay để san sẻ nỗi niềm với họ.

Họ than chuyện hiện tại đã đành nhưng đôi khi than luôn những chuyện đã qua từ lâu, và cũng có khi họ than vãn những chuyện chưa xảy đến trong tương lai. Thí dụ như họ than hổng biết chừng nào họ chết, và lúc chết có đau đớn lắm không và sau khi chết rồi sẽ đi về đâu, con cái có biết cúng quải không? vân vân…

Bên cạnh than thiệt cũng còn có những trường hợp than gỉả, than dỏm nữa. Có tiền, muốn giấu vì sợ thiên hạ biết hay sợ bị ganh tị ghen ghét hoặc sợ bị vay mượn thì họ than là gặp vận xui xẻo, tai nạn tốn hao quá, gia đình bên nhà đau yếu bệnh hoạn cần phải giúp đỡ, v.v…. Người nghe bị cho vô trồng mà hổng hay biết, mà còn chặc lưỡi thở dài, an ủi họ vài lời như ngày mai trời lại sáng, ráng cố gắng lên bạn ơi...ráng sống. Chỉ còn vài năm nữa thôi.

Thật ra, sự than vãn làm không khí bớt vui và có khi làm cho người nghe phải hồi hộp lo theo nếu tinh thần của người nầy không đủ vững.

Có khi họ than chuyện không có thật cũng là mục đích để xoi mói, tò mò muốn biết chuyện riêng tư của người khác. Họ rất sành tâm lý vì họ biết khi họ tuôn ra trước tâm sự của họ thì thể nào người nghe cũng đáp lễ lại và chia sẻ lại tâm sự riêng tư của chính mình.

Nhưng đôi khi vỏ quít dầy thì lại gặp móng tay nhọn. Đó là trường hợp cả hai đàng đều…dỏm hết.

Ngược với loại người mắc bệnh than thì có loại người mắc bệnh nổ như lựu đạn, đây là loại người hay khoác lác hoặc khoe khoang quá lố những gì thật sự ra họ không thể có được, để mà…bắt le thiên hạ. Một đàng thì quá tiêu cực, còn một đàng thì lại quá tích cực.

Tâm lý học nói gì về bệnh than kinh-niên

*/ Than vãn giúp cho họ có cái vẻ thông minh hơn, vì họ nghĩ rằng không một người thông minh nào mà vui vẻ chấp nhận hoàn cảnh không tốt đẹp hay một món hàng quá tồi tệ hết;

*/ Có người sống quá lâu trong tâm trạng stress, lo âu, bất mãn hay đau đớn triền miên tới một độ không còn có thể chịu đựng được nữa nên họ cần phải phơi bày nó ra một cách huỵch tẹc, bằng cách… than vãn. Như vậy, họ hy vọng sẽ có người giúp đỡ;


*/ Họ hy vọng khi than vãn sẽ giúp họ gặp được những người đồng cảnh ngộ, nhờ đó họ cảm thấy được an ủi phần nào;

*/ Đôi khi có người thích than vãn vì họ cảm thấy việc đó làm cho họ vui vui. Thí dụ họ than vãn một cách khôi hài rằng trời mưa lớn làm cho việc đi ra bãi đậu xe quá khó khăn, đầu cổ ướt nhem như chuột, vân vân;

*/ Họ cảm thấy có cái quyền được nhận xét tiêu cực hay tích cực như là một cách nói chuyện cân bằng và đúng âm điệu. Tuy nhiên, cũng có thể có những người nghe cảm thấy khó chịu khi họ bị bắt buộc nghe những gì quá tiêu cực;

*/ Khi người ta than vãn trên giấy trắng mực đen (chẳng hạn như viết thơ gởi chánh phủ, hoặc người có trách nhiệm, hay gởi cho báo chí) về một việc nào đó, họ có hy vọng là vấn đề nêu trong thơ sẽ sớm được giải quyết. Ngược lại, họ nghĩ rằng nếu không có ai chịu lên tiếng trong đơn thơ thì chắc chắn là chuyện ở đâu cũng còn ở đó;

*/ Một số người có thói quen than vãn bất cứ chuyện gì, vì họ sống trong một gia đình mà sự than vãn thường hay xảy ra hằng bữa hằng ngày.

Làm sao đối phó lại những người có tật hay than vãn?

Có bốn bước để thích ứng vào tình huống bị bắt buộc phải nghe than:

1/ Chấp nhận rằng mình không phải là thủ phạm hay đầu mối gây ra sự kiện làm người kia buồn lòng. Đó không phải là vấn đề do mình tạo ra. Chính người kia, người đang than vãn mới là vấn đề thật sự;

2/ Không để người kia lung lạc mình. Phải biết phớt tỉnh, coi như không có gì quan trọng đối với mình. Tỏ vẻ bất cần thí dụ như không thèm quan tâm đến những gì người kia nói;

3/ Bảo họ viết hết những gì họ than vãn vô giấy tờ, và đề nghị họ đến gặp thẳng những người đã làm cho họ khổ. Chắc chắn trong đa số trường hợp là họ sẽ không dám viết. Và sau đó họ sẽ không còn than vãn nữa;

4/ Hãy xem người than vãn như một đứa bé ba tuổi, cái gì cũng hay than và than không có lý do.

Tại sao họ than

-/ Cái tôi của họ quá to lớn? Họ nghĩ rằng họ phải khá hơn mọi người nhưng thật sự ra thì không phải như vậy;

-/ Thường họ không được hạnh phúc nên phải than;

-/ Nếu họ than phiền bạn và đòi bạn phải xin lỗi nhưng bạn lại không có dính dấp gì đến sự kiện đó hết, thì đừng thèm quan tâm đến họ. Chẳng phải lỗi ở bạn và họ cũng chẳng bao giờ được hài lòng đâu;

-/ Khi họ than vãn, bạn có thể đề nghị ra các giải pháp. Đôi khi có trường hợp cũng giúp ích được cho họ, nhưng thường thì họ sẽ từ chối ý kiến của bạn như “tôi cũng biết như vậy nhưng… tại, bởi, vì, thì, là…”. Thí dụ: họ nói ở bên nầy cực quá, khổ quá, lạnh quá, thế nầy thế nọ thì bạn xúi họ về bên kia mà ở sướng hơn. Thường thì họ thụt liền, và hết dám than về chuyện đó nữa.

Hãy coi chừng

- Người nào thường hay than vãn một cách thái quá là người đang khổ tâm và muốn san sẻ nỗi khổ của họ qua cho người khác;

- Tránh xa những người tiêu cực thường có tật hay than thở nếu không muốn …bị nhiễm;

- Đừng bao giờ nói với họ câu: “đó là việc của anh (chị)” vì họ sẽ thêm bực bội, tức tối và có thể gây rắc rối cho bạn;

- Tỉnh bơ, không để cho họ lung lạc mình;

- Đừng bao giờ cố gắng áp đặt ý kiến của mình cho họ, vì như thế sẽ làm cho họ than vãn nhiều hơn nữa.

Và hãy giữ một thái độ bình tĩnh, chỉ lắng nghe họ nói nhưng đừng để cảm xúc mình bị dính mắc vào đó.

Tôi không than vãn nữa

Ngưng than vãn là mình bắt đầu biết nói chữ Không.(say No)

Khi than vãn là lúc mình đồng ý nhận làm một việc nào đó nhưng biết rõ là mình không có một kinh nghiệm nào hết. Đó chẳng khác nào mình hy sinh bản thân cho người khác.

Có tật than vãn suốt ngày là một trở ngại trong việc phát triển nhân cách của chính mình. Mình thường nghĩ rằng trách nhiệm là ở nơi người khác hay ở tất cả mọi người. Nghĩ như thế làm cho mình không dám chấp nhận những khó khăn trong đời sống. Ngoài ra, sự than vãn triền miên làm cho mình không thể trưởng thành được.

Muốn giảm bớt hay chữa bệnh than-kinh-niên thì hãy tạo cho mình một tánh tự-lập.

Có thể sử dụng các phương pháp tự rèn luyện nhân cách thí dụ như yoga, sophrologie (tập hợp các biện pháp thư giãn) hoặc thiền định đếm hơi thở, vân vân để giúp mình mở rộng tâm-thức của mình./.

Tham khảo

- Luce Janin Devillars. Psychologie.com- Jarrête de me plaindre
http://www.psychologies.com/Therapies/Exercices-de-coaching/Articles-et-Dossiers/J-arrete-de-me-plaindre

- Video:Avez vous déja vu? Un mec qui se plaint tout le temps?
http://www.youtube.com/watch?v=fyUVjE4aUK4

Montreal, 2015

Nguyễn Thượng Chánh, DVM

Ý kiến bạn đọc
18/03/201523:50:33
Khách
Có nhiều nguời ở trong nước thì than "khổ quá muốn ra nước ngoài sống cho sướng". Tới chừng ra hải ngoại ở 1 lúc thì lại than "Ối! ở nước ngoài cũng buồn, cũng khổ quá, có sướng gì đâu, thôi để hồi hương về VN sống sướng hơn".
Cứ cái kiểu này mà có 1 bà đã chạy ra chạy vô đến 8 lần rồi.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,