Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Quét Lá Mùa Xưa

03/01/201500:00:00(Xem: 4423)
blank
Như chẳng còn gì để nuối tiếc một mùa thu, những chiếc lá vàng cuối cùng cũng lìa cành, rụng tả tơi trước hiên nhà. Lòng thầm nhớ câu hát của Đức Huy:

Mùa đông sắp đến trong thành phố

Buổi chiều trời lạnh.
Heo may từng cơn gió
bước chân về căn gác nhỏ…
Nhìn xuống công viên...
Ngồi xem lá úa trên đường vắng
Buổi chiều ngủ vùi…

Chiều hôm nay nghỉ làm và được ngủ vùi. Chẳng cần nhìn xuống công viên, từ cửa sổ phòng tôi nhìn ra hiên đã thấy lá úa ngập lối đi.

Lá vàng, đỏ ở đâu nhiều thế! Từ hai cây sồi và cây tro trước sân, từ hàng cây tử vi và cây phong nhà hàng xóm, lá bay sang rồi phủ thảm lên bải cỏ hiên nhà. Ngày hôm qua lưa thưa, sau một cơn gió, hàng cây như rùng mình se lạnh mà trút bỏ áo vàng để gầy hao cành mộc chào đón mùa đông. Phải quét lá thôi!

Kinh nghiệm những mùa thu trước khi không quét lá, những ngọn cỏ xanh không vươn lên nổi trên tầng lá khô dày, dấu tích của những khoảng đất nâu cỏ chết trên thảm xanh không đều. Năm nay cứ thấy lá vàng rơi là phải cào, phải quét. Càng quét lá càng rơi. Buổi chiều tỉnh lặng như chỉ có lá và tôi.

Quét lá vàng hốt nhiên bổng trở thành những phút giây suy niệm lan man. Nhớ những ngày thu còn nhỏ đi cào lá thông ở đồi Thiên An. Những tháng năm ấy “gạo châu củi quế”, cơm độn khoái sắn là thường. Và củi thì phải mua người ta đẩy xe đem về bán từ núi Bình Điền, Kim Phụng. Những bó củi nhỏ còn ẩm tươi, phải chẻ nhỏ đem phơi lề đường. Bếp lò là kiềng ba chân, có khi kê bằng ba cục gạch. Mồi lửa bằng miếng gỗ thông còn tươm nhựa cây. Và tất nhiên là khói, khói đến cay mắt, khói đến mờ mịt căn bếp nhỏ…Phụ mẹ chút tiền mua củi, tôi cùng bạn hàng xóm mướn xe bò, bới cơm trưa trong lon Guigoz. Hai đứa thay nhau làm bò, kéo lên đồi thông Thiên An cào lá thông đem về chụm. Đi từ mờ sớm, chừng hửng nắng thì đến đàn Nam Giao. Ngắm những hàng thông già, thông non dọc con đường dốc thoải thoải. Những nhánh thông non nhú lên xanh nỏn như ngọn bút lông, như ngọn nến chưa thắp, mà nhủ thầm “hàng cây thắp nến hai hàng” là đây! Tới đỉnh đồi Thiên An, thì nắng đã lên cao. Nắng làm bốc lên ngai ngái mùi hương tràm, nhựa thông. Nằm nghỉ ngửa mặt lên trời nhìn hàng thông lá nhỏ như chùm kim dài, đan vòm trên cao, gió thoảng vi vu, cả vùng đồi yên ắng. yên ắng đến nổi nghe được tiếng gió đi qua những hàng cây thông dáng đẹp trầm hùng. Và tiếng lá thông rơi khe khẻ. Lá rơi nhẹ lắm như không muốn cho cây biết, như không muốn làm động giấc ngủ miên man của sỏi đá. Lá thông rơi nhẹ như tóc bạc của mẹ (chẳng biết mẹ có hay!) Vậy mà ngày tháng trôi, lá khô đầy trên đồi vắng. Mùa sau lá xuân non sẽ mọc. (Tóc mẹ xanh có mọc lại chăng?)

Rẽ trái bên đồi có một con đường nhỏ dẫn vào một đan viện còn xây lỡ dở. Nơi góc đồi có góc nhà nguyện nhỏ. Từ băng ghế đá nhìn xuống một hành lang kín ngầm dưới đất sau bức tường bê tông. Thi thoảng có vài tiếng động nhỏ nghe như tiếng nguyện cầu. Đan viện! Cái tên gọi nghe thật buồn mà đẹp. Đan là cô đơn, lẻ loi. Cũng như từ monastery có nguồn gốc từ chữ mono. Đan viện là nơi chiêm nghiệm tự thân đầy khắc kỷ. Bên ngoài này tôi ngồi đó với chiếc cào lá thông cùng những ham muốn áo cơm, bên trong bức tường kín sâu trong lòng đồi là những đức tin đầy hiến dâng cho sự cứu rỗi. “Vì em đã mang lời khấn nhỏ. Bỏ tôi đứng bên đời kia (TCS)”…

Tôi có thằng bạn, thất tình chán đời đi tu. Chùa đẹp lắm, cảnh như vườn Nhật, phong lan và thư họa treo ngút ngàn, tiếng lành vang danh thiên hạ. Chùa càng đẹp khách vãn cảnh chùa càng đông, toàn nam thanh nữ tú, thi văn tài nhân dập dìu. Hắn chợt thấy lòng càng vọng động, mê cái đẹp đến ngất ngây, nên lại yêu đời mà hoàn tục. Có lẽ thay vì quét lá, ngày ngày hắn đi tưới nước hòn đá non bộ, mong cho đá mọc rêu. Nơi đó soi bóng dáng người con gái đi viếng chùa những chiều nhạt nắng. Đá chưa rong rêu mà lòng hắn đã mốc meo…

Những đống lá thông vun cao, chúng tôi bỏ vào bao bố và chất lên xe bò mang về thành phố. Đường về thả dốc, hai đứa phải ngả người ra sau để xe lăn chậm xuống đồi. Bàn chân bám lấy mặt đường đầy sỏi mà lòng ấm áp khi nghỉ về bếp lửa nồng thơm mùi thông của mẹ chiều nay.

“Kiếp sau xin chớ làm người. Làm cây thông đứng giửa trời mà reo.” (Nguyễn Công Trứ))

Làm sao tôi qua được kiếp này với tâm hồn nặng đầy hoài niệm? Vẫn còn trong kiếp này với nhiều năm về sau nơi tha phương, khi quét lá vàng cuối thu mênh mang. Tay vẫn quét, mắt vẫn dõi trông từng xác lá úa màu thời gian, và tâm trí cứ lan man. Trong khi lá vẫn không ngừng rơi, chừng như gió không muốn nghỉ ngơi và cây khô chưa thôi hờn dỗi cho mùa sang…Chổ vừa quét xong thì ngoảnh lại đã thấy có vài xác lá êm ả đậu xuống. Chợt nghỉ đến những chú tiểu quét lá sân chùa. Việc quét lá, gánh nước, bửa củi…như là hành thiền. Quét lá vàng cũng là một công án thiền. Thật vậy! Bởi công việc thật đơn sơ mà đòi hỏi tấm lòng thanh thản. Quét lá không phải một chiều mà xong. Quét lá là không màng luận lý viễn mơ. Quét lá là không mong sự hoàn tất bởi khi đang quét lá để gom sạnh “quả” thì “nhân” của duyên đã khởi sinh cho những lá khác tiếp tục lìa cành. Như khi đặt nhát chổi đầu tiên đã mong sự hoàn tất cho thảm cỏ đẹp, thì ắt lòng đã dấy lên sự hối hả bất an. Như khi đặt nét cọ đầu tiên lên khung vải đã thấy tiếng trầm trồ, như khi chớm vài câu thơ đầu dòng đã nghe danh vọng ngút ngàn…Hình như chữ khổ và nghiệp dĩ buồn đã thấp thoáng ở đâu đó.

Nghe đâu ngài Châu-lợi-bàn-đà-già ở Ấn Độ ngày xưa ngu đần lắm, vào cửa chùa không học nỗi một câu kinh, không nhớ nỗi một lời tụng. Phật hỏi biết làm gì, Châu-Lợi-bàn-Đà-Già nói biết quét sân. Phật cho làm việc quét lá để tu tập, trong khi quét thì quán niệm câu “quét bụi, quét bặm”. Quét lá ngày sang ngày, mùa sang mùa, rồi ngài quét đi cả tham ái trần tục trong tâm và đắc quả A-La-Hán.

Có một chu kỳ của bốn mùa mà sự khát khao vội vàng “hoài thu, chán đông” chỉ là ước mơ rất đời thường. Vừa quét lá vừa lắng nghe lòng mình không vội vã. Nghe tiếng chổi, tiếng cào rê lên mặt cỏ, nghe chút sỏi đá lao xao trở mình, nghe tiếng lá rụng nhè nhẹ và tiếng gió đi qua hàng cây giơ xương để sẳn sàng chờ đón một mùa đông lạnh căm rét mướt. Vừa quét lá vừa thấy. Thấy những sắc màu xanh đỏ vàng nâu, những lá đủ hình dạng nhỏ to, cạnh tròn hay có răng cưa, trơn láng hay sần sùi gân lá…Đời của lá có khác gì đời mình? Có thấy màu “sắc – không” vô thường trong màu vàng úa của lá một thời xanh nỏn trong nắng thủy tinh? Có thấy ngọn gió kia có là duyên đưa đẩy cho cho lá lìa cành. Hay lá ham đùa, muốn rong ruổi cùng gió một trận mê cuồng trước khi về cùng đất ấm mục rã càn khôn…

“Con vua thì lại làm vua
Con của nhà chùa thì quét lá đa.”

Có đúng vậy không? Đất nước mình có cậu bé mồ côi Lý Công Uẩn, vào chùa nuôi khi còn nhỏ, sau này giỏi giang xuất chúng được Thầy Vạn Hạnh dạy dỗ chăm lo. Lý Công Uẩn làm quan và sau cùng lên làm vua đầu tiên nhà Lý. Và vì vua Trần Nhân Tông sau khi xuất gia nương cửa Phật, khoát chiếc áo nâu sòng như màu đất, cầm chổi quét lá sân chùa trên đỉnh núi Yên Tử. Lòng nhẹ nhàng như nắng sớm mây chiều. Quyền lực - Vinh Quang – Danh vọng, có phù hư như chiếc lá khi mùa sang, kết thúc những tháng ngày vàng son huyên náo.

Lại yêu mến câu hát “Người phu quét lá bên đường. Quét cả nắng vàng, quét cả mùa thu.” (TCS). Vợ của bạn tôi có thời làm người phu quét lá. Trong đêm thu vắng, tiếng chổi tre của chị cứ xạc xào vang dội trên đường vắng. Vang vọng cùng những tiếng rao đêm lạc lỏng trong cô tịch, khi mọi người đang say giấc nồng trong chăn ấm. Tiếng chổi tre như cào lên mặt đường những vết xước trên thịt da của phận người nghèo khó. Chị ấy đã quét đi cả nắng khuya trên con đường phượng bay, quét luôn cả mùa thu, những mùa thu không đẹp như thi ca và tranh ảnh.

Thấm thoát mà đã gần cuối năm. Lập đông nơi này vẫn còn những chiếc lá vàng làm duyên trên những cành khô, như người con gái lỡ thì làm dáng với đời. Nhớ cuối năm của mùa xưa tôi từng hát cho em khi tàn năm cũ: “Anh đến thăm em đêm ba mươi. Còn đêm nào vui bằng đêm ba mươi. Anh nói với người phu quét đường, xin chiếc lá vàng làm bằng chứng yêu em. (Nguyễn Đình Toàn - Vũ Thành An).” Trong chiếc lá vàng nọ phải có lời chung thủy và chứng nhân cho những gót chân hò hẹn, dẩm lên đời nhau nhàu nát ngày nào. Ai bảo mùa thu chết khi lá vàng bay, khi lời hẹn thề vẫn hằn lên gân lá những kỷ niệm long lanh nắng chiều…Tôi vẫn miên man quét lá nơi này. Mùa thu trong tim vẫn vàng như áo em ngày nọ. Mỗi chiếc lá đều mang một dáng dấp của kỷ niệm. Trong tim hình như chỉ có một mùa tình.

Ước chi tôi có thể đốt đống lá này để sưởi ấm mùa đông. Một mùa đông trong tim chưa bao giờ thanh thản. Bởi hồn đầy lá úa của mùa vàng năm xưa. Làm sao quét hết…

SB, Dec 31, 2014

Sean Bảo

www.baosinh.com | Tùy Bút site

www.sean-bao.com | SB Graphic Design

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trung Cộng luôn luôn coi Biển Đông là “lợi ích cốt lõi”, như Tân Cương, Tây Tạng, Đài Loan và sẽ dùng Quân sự để chiếm toàn bộ khi có điều kiện, nhưng Việt Nam chưa biêt phải xoay xở ra sao, hay nương nhờ vào ai khi bị tấn công.
Câu nói phổ biến với dân Mỹ được trích từ ý của Benjamin Franklin thường được nhiều người nhắc là, "thế giới này chẳng có gì chắc chắn, ngoại trừ cái chết và thuế". Dù nói thật hay đùa thì quả là vậy.
Theo như công bố từ Tổng Thống Donald Trump vào cuối tuần qua, nữ thẩm phán Amy Coney Barrett đã chính thức được đề cử vào Tối Cao Pháp Viện và sẽ đệ trình lên Thượng Viện Hoa Kỳ để bắt đầu quá trình chuẩn thuận
Nhà văn Võ Hồng ví von: “Bụng to như bụng xe đò.” Nhận xét của ông, rõ ràng (và hoàn toàn) không… trật! Xe đò thường đầy khách mới chịu rời bến nhưng trên đường đi tài xế vẫn luôn dừng bánh “hốt” thêm mấy con nhạn là đà để kiếm thêm chút đỉnh. Khách lên sau thì ngồi ghế súp.
Cuộc Họp Thường Niên lần thứ 75 của Liên Hiêp Quốc năm nay diễn ra trong hoàn cảnh chưa từng thấy trong lich sử do tác động của đại dịch Covid-19. Các hội trường, các cơ sở của LHQ ở New York vắng hoe ngay trong thời điểm diễn ra buổi họp khoáng đại thường niên kể từ ngày 21-9-đến ngày 02-10-2020.
Chủ Nhật, 27 tháng 9, năm 2020 – Gần 200 người Mỹ gốc Việt và đồng minh đủ mọi lứa tuổi đã tổ chức trên mạng một buổi họp rầm rộ để vận động cho cuộc bầu cử có khả năng quyết định đường hướng tương lai của Hoa Kỳ.
Việc qua đời của Thẩm Phán Ruth Ginsberg và Tổng Thống Donald Trump đề cử Tân Thẩm Phán Amy Coney để được Thượng Nghị Viện (với đa số thuộc đảng Cộng Hòa) gấp rút thông qua không đầy 40 ngày trước bầu cử đã khiến báo chí và dư luận nổi lên làn sóng tranh luận gay gắt gọi đây là cuộc chiến văn hóa sống còn trong nước Mỹ. CNN hôm 09/26/2020 chạy hàng đầu bài bình luận rằng đây là cuộc đão chánh do phe bảo thủ chuẩn bị từ nửa thế kỷ nay [1]. Bài viết này sẽ tìm hiểu giữa Tòa Án Tối Cao lại có liên hệ gì đến cuộc chiến văn hóa vốn âm ỷ trong suốt 50 năm nhưng nay bùng nổ làm rạn nứt xã hội Hoa Kỳ, không kém gì cuộc Cách Mạng Văn Hóa tại Trung Quốc vào thập niên 70. Nhưng trước cả cuộc chiến văn hóa của thập niên 60 còn có cuộc chiến kinh tế từ thập niên 30. Sau Đại Khủng Hoảng 1929 Tổng Thống Franklin Roosevelt đưa ra chương New Deal bảo vệ công đoàn và quyền lợi người lao động theo mô hình Dân Chủ Xã Hội do John M. Keynes đề xướng. Ngược lại không ít dân Mỹ chủ trương tiếp tục tư bản
Ở Việt Nam, một tờ báo được cung cấp 3 thẻ phóng viên quân đội. Cục An Ninh Quân Đội điều tra rất cẩn thận, từ cá nhân ký giả, cha mẹ, ông nội bà nội, có ai vào theo Việt Cộng không? Có ông bà, cha mẹ đi vào rừng với Mặt Trận giải phóng miền Nam hay không?
Hơn hai phần ba thế kỷ qua, chế độ toàn trị và bạo ngược hiện hành ở Việt Nam chưa hề mang lại an bình hay phúc lợi cho bất cứ ai (ngoài đám lãnh đạo) nên cứ “yên tâm đi” và “đừng lo lắng quá” e không phải là thái độ tương thích để có thể sống với cái nhà nước tráo trở này.
Năm nay, 2020, cháy rừng không những tại California mà còn bùng phát tại cả chục tiểu bang ở Miền Tây nước Mỹ làm hàng triệu mẫu tây đất rừng bị thiêu rụi. Tình trạng cháy rừng ngày càng trầm trọng. Trong cuộc họp với Tổng Thống Donald Trump hôm 14 tháng 9 năm 2020, Thống Đốc California Gavin Newsom và nhiều lãnh đạo Miền Tây khác đều nói rằng cháy rừng sở dĩ ngày càng dữ dội là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong khi đó TT Trump cho rằng các tiểu bang Miền Tây đã không dọn sạch bụi cây và gỗ mục để cho cây cỏ dễ cháy chất đống trong rừng. “Khi cây ngã xuống sau một thời gian ngắn, khoảng 18 tháng, chúng sẽ biến thành cây rất khô. Chúng trở thành những que diêm… các bạn biết đó, không có nước đổ xuống và chúng trở nên rất, rất – chúng dễ bị cháy,” theo Trump phát biểu tại California hôm 14 tháng 9. Phụ Tá Giáo Sư dạy về Lịch Sử tại Đại Học Oregon là Steven C. Beda, cũng là sử gia về môi trường đã nghiên cứu về các khu rừng tại Bở Biển Thái Bình Dương cho biết
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.