Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Đặng Dung

02/12/201400:00:00(Xem: 2170)

ĐẶNG DUNG (? - 1414)

Đặng Dung quê Hà Tĩnh, sau vào lập nghiệp ở Quảng Nam, ông giúp cha là Đặng Tất (?-1409), cai quản đất Thuận Hóa. Sau khi quân Minh (Tàu) chiếm Đại Việt, nhà Hồ sụp đổ, Đặng Dung cùng cha tham gia cuộc khởi nghĩa của Trần Ngỗi (Giản Định đế) cùng chống giặc Minh. Năm 1409, sau trận đại chiến ở Bô Cô (xã Hiếu Cổ, huyện Ý Yên, thuộc tỉnh Nam Định ngày nay); Giản Định đế nghe lời gièm pha của bọn hoạn quan là Nguyễn Quỹ, nói rằng Đặng Tất chuyên quyền, Giản Định đế không đủ sáng suốt, đã giết lầm Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân. Ông cùng Nguyễn Cảnh Dị (con của Nguyễn Cảnh Chân), và Nguyễn Suý cùng đem quân vào Thanh Hóa, rước Trần Quý Khoách về Nghệ An lập lên làm vua, đế hiệu Trùng Quang; ông được giữ chức Đồng bình chương sự.

Vì nhu cầu cần phải hợp nhất hai lực lượng, vua Trùng Quang sai Nguyễn Súy đem quân đánh úp thành Ngự Thiên, là nơi Giản Định đế đang trú quân, quân của Súy bắt được Giản Định đế, đem về Chi La, tôn làm Thượng hoàng. Dù phải chiến đấu dưới quyền người đã giết cha mình, nhưng vì sự nghiệp chung, ông vẫn bền lòng son sắt chống giặc, trước sau vẫn giữ vững phẩm cách trung trinh một vị tướng. Từ đó ông trải qua rất nhiều trận giao chiến, nổi bậc hơn cả là trận đánh ở khu vực Thái Gia, vào tháng 9 năm Quý tỵ (1413).

Cũng trong năm 1413, nửa đêm ông dẫn một toán dũng sĩ, đột kích vào thuyền Trương Phụ, vì ban đêm không thấy rõ mặt, nên Trương Phụ nhảy xuống sông trốn thoát. Tháng 11 năm 1413, trong thế yếu, Đặng Dung cùng Nguyễn Cảnh Dị đang toan tính phò vua Trùng Quang tìm đường tạm lánh sang Xiêm La để tính kế lâu dài thì bị Trương Phụ đem đại quân đến bao vây và bắt sống. Nguyễn Cảnh Dị tức giận, lớn tiếng chửi mắng Trương Phụ liên tục nên đã bị giặc giết tại chỗ.


Tháng 4 năm 1414, Đặng Dung cùng vua Trùng Quang, Nguyễn Súy và một số tướng lãnh khác bị áp giải về Yên Kinh (Tàu). Dọc đường, vua Trùng Quang nhảy xuống biển tử tiết, Đặng Dung cũng trầm mình tử tiết theo.

Bài thơ “Thuật Hoài” của ông rất sâu sắc và cảm động.

Nguyên văn:

Thế sự du du nại lão hà
Vô cùng thiên địa nhập hàm ca
Thời lai đồ điếu thành công dị
Sự khứ anh hùng ẩm hận đa
Trí chủ hữu tài phù địa trục
Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà
Quốc thù vị báo đầu tiên bạch
Kỷ độ long truyền đới nguyệt ma

Nghĩa Nôm:

Việc đời lớn tuổi luống bâng khuâng
Ca hát vui riêng, chuốc lỗi lầm?!
Dân dã gặp thời suôn sẻ được
Anh hùng lỡ vận khó khăn phân
Phò vua tranh đất, lao đao nghiệp
Phục quốc nhìn trời, son sắt tâm!
Nợ nước chưa xong đầu đã bạc
Trăng soi mài kiếm biết bao lần!

Danh sĩ Lý Tử Tấn bình luận về bài “Thuật Hoài” của ông: “Vừa là người chí sĩ yêu nước nồng nàn, vừa là thi sĩ, mới có ý thơ sâu sắc, phong phú, như bài thơ Thuật Hoài”. Hiện nay ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh có đền thờ ông.

*- Thiết nghĩ: Ông Đặng Dung và thân phụ của ông, đều đem hết lòng phò vua giúp nước, tuy không công thành danh toại, nhưng với lòng trung liệt của nhà họ Đặng, cũng đủ làm cho người đời sau tưởng nhớ muôn đời.

Cảm phục: Đặng Dung

Xâm lược hung hăn, há nhịn nhường?!
Nằm gai, nếm mật chí kiên cường
Xuống thuyền vung kiếm, tan hồn giặc
Lên núi mài gươm, thẹn tóc sương
Thấy nước ngặt nghèo, đau khắc khoải
Nhìn vua lận đận, tủi miên trường!
Hồn trung phảng phất, lồng mây gió
Nòi giống ngậm ngùi, lưu luyến thương!.

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Rừng điêu tàn thì đất nước suy vong; đây mới chính là cội rễ của vấn đề.bChúng ta cứu giúp đồng bào bị nạn nhưng chính chúng ta có ai nghĩ đến cội nguồn của vấn đề là nạn phá rừng cưa gỗ tàn phá đất nước. Tác động tới môi trường, phá rừng vẫn đang tiếp diễn và đang làm thay đổi khí hậu và địa lý.
Trưa ngày 16/10/2020, một thanh niên người Tchétchène, tên Abdoullakh Anzarov, đã cắt cổ Thầy giáo Sử Địa, ông Samuel Paty, ngay trước trường Trung học Le Bois d'Aulne nơi ông đang dạy, ở Thành phố Conflans-Sainte-Honorine, ngoại ô Tây-Bắc cách Paris chừng 40km Paris.
Tôi rất hãnh diện đã ủng hộ đạo luật lịch sử, mang 130,000 người tị nạn đầu tiên từ các nước Việt Nam, Lào, và Campuchia đến Hoa Kỳ vào năm 1975 và đã thông qua nghị quyết chào đón họ. Tôi đã bỏ phiếu chấp thuận gia tăng ngân quỹ để giúp những người Việt mới đến định cư và sau này tôi đã đồng bảo trợ cho đạo luật dẫn đến sự hình thành của hệ thống di trú theo quy chế tị nạn hiện hành. Tinh thần cứu giúp người tị nạn, chào đón họ đến với tự do sau khi trốn thoát chế độ đàn áp, là giá trị nền tảng của chúng ta và của Hoa Kỳ. Cũng do giá trị đó mà nước Mỹ trở thành biểu tượng của tự do và hy vọng, dẫn đầu thế giới không chỉ bằng sức mạnh của một cường quốc mà bằng hành động cụ thể làm gương cho thế giới. Trong vai trò tổng thống, tôi cam kết sẽ giữ cho nước Mỹ là quốc gia luôn chào đón người tỵ nạn và di dân, và chúng ta ghi nhận sức mạnh phi thường của Hoa Kỳ đến từ xã hội đa dạng và đa sắc tộc của chúng ta.
Hai Dự thảo “Báo cáo Chính trị” (BCCT) và “Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII”, gọi ngắn là “Xây dựng, chỉnh đốn đảng”, dành cho Đại hội đảng XIII vào đầu tháng Giêng năm 2021, đã bộc lộ bản tính tham quyền cố vị và tư duy giáo điều
Tại Hoa Kỳ, tháng 10 được chọn là tháng nâng cao hiểu biết về ung thư vú. Theo thông tin từ trang web của Hiệp Hội Ung Thư Vú Quốc Gia (National Breast Cancer Foundation), trung bình cứ 2 phút thì có một phụ nữ được chẩn đoán bị ung thư vú tại đất nước có hệ thống y tế đứng đầu thế giới này. Theo trang web của Hội Ung Thư Việt Mỹ (Vietnamese American Cancer Foundation), ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ người Việt nhưng lại có rất ít thông tin về những gì người mắc bệnh đã từng trải qua. Đây một tổ chức vô vụ lợi có văn phòng tại miền Nam Cali được thành lập từ năm 2002 với sứ mệnh ủng hộ và tranh đấu cho quyền lợi của bệnh nhân ung thư.
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
Chị Phạm Thị Thập làm phu vác ở chợ Đồng Xuân đã được gần 10 năm. Người phu nữ đến từ Hưng Yên có gia đình và hai con nhỏ ở quê nhà, tuy nhiên phải đôi ba tháng chị mới về một lần. Những lúc nhàn rỗi chờ việc chị lại mang kim chỉ ra thêu thùa tranh và khăn dành tặng cho chồng con ở nhà.
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia Mỹ về các bệnh dị ứng và truyền nhiễm, cảnh báo chính sách này có thể khiến nhiều người tử vong, ngay cả khi tỷ lệ người nhiễm không triệu chứng ở mức tương đối cao. “Với nạn béo phì, cao huyết áp và tiểu đường tại Mỹ, nếu mọi người bị nhiễm Covid-19, con số tử vong sẽ rất lớn và hoàn toàn không thể chấp nhận”, bác sĩ Fauci giải thích.
Một chi tiết khá thú vị cho sự thành công ngoài mặt trân của ông mà TT. Việt từng chia sẻ, đó là khi ra trận ông luôn nghe như có tiếng trống thúc quân Mê Linh của Hai Bà Trưng, tiếng trống thúc giục lòng yêu nước của quân sĩ chiến đấu để bảo vệ bờ cõi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.