Hôm nay,  

Đồng Vọng Khúc Chợ Phiên: Scarborough Fair

07/12/201300:00:00(Xem: 5026)
Thời gian luôn là thước đo giá trị của những ca khúc đẹp. Những bản ballad lời ca như thơ, điệu nhạc nhẹ nhàng làm say đắm lòng người qua bao thế kỷ càng chứng minh giá trị vĩnh hằng của nó. Hết thảy chúng ta đều nghe qua ca khúc Scarborough Fair một lần trong đời. Phiên chợ Scarborough ở ven biển nước Anh từ những năm của thế kỷ 17 giờ đã tàn lụi. Nhưng khúc ballad đậm màu dân ca này mãi lưu truyền cho đến ngày nay. Ngoài giai điệu đằm thắm, dịu dàng như khúc dân ca, như lời ru con, như câu hò điệu lý và những câu hát đối mượt mà. Ca từ thật đậm màu triết lý và đầy thi vị của một tình yêu sáng ngời. Tiếng hát bè trầm buồn như thầm thì của cặp song ca Simon và Garfunkel hay tiếng hát nhẹ nhàng như sương mai mang âm hưởng Celtic của Sarah Brightman đều mang ca khúc tuyệt vời đến làm mềm lòng người. Và nếu bạn tìm đọc nguyên bản của bài dân ca du dương này mới thấy cái hay như nhân lên gấp bội:

Are you going to Scarborough Fair? Parsley, sage, rosemary, and thyme;

Remember me to one who lives there. For once she was a true lover of mine.

Bạn có đi hội chợ Scarborough?

Mùi tây, xô thơm, hương thảo và bách lý hương

Nhắc tôi đến một người ở nơi ấy,

Rằng nàng đã từng là người yêu đích thực của tôi.

Tell her to make me a cambric shirt. Parsley, sage, rosemary, and thyme;

Without a seam or needlework. Then she shall be a true lover of mine.

Bảo nàng may cho tôi chiếc áo.

Áo không viền may, không đường kim mũi chỉ.

Tell her to wash it in yonder well. Parsley, sage, rosemary, and thyme;

Where never spring water or rain ever fell. And she shall be a true lover of mine.

Bảo nàng giặt áo bên giếng kia

Nơi không bao giờ có nước và mưa.

Tell her to dry it on yonder thorn. Parsley, sage, rosemary, and thyme;

Which never bore blossom since Adam was born. Then she shall be a true lover of mine.

Bảo nàng phơi áo trên cành gai

Nơi cây chưa bao giờ chịu trổ bông từ xưa.

Now he has asked me questions three. Parsley, sage, rosemary, and thyme;

I hope he'll answer as many for me. Before he shall be a true lover of mine.

Chàng đã hỏi em ba điều. Giờ đến phiên em hỏi.

Trước khi chàng trở thành tình nhân đích thực của em.

Tell him to buy me an acre of land. Parsley, sage, rosemary, and thyme;

Between the salt water and the sea sand. Then he shall be a true lover of mine.

Bảo chàng mua cho em mẫu đất

Nằm giữa nước mặn và cát biển

Tell him to plough it with a ram's horn. Parsley, sage, rosemary, and thyme;

And sow it all over with one pepper corn. And he shall be a true lover of mine.

Bảo chàng cày xới bằng chiếc sừng cừu giống

Và gieo khắp nơi bằng một hạt bắp non.

Tell him to reap it with a sickle of leather. Parsley, sage, rosemary, and thyme;

And bind it up with a peacock feather. And he shall be a true lover of mine.

Bảo chàng gặt lấy với chiếc liềm bằng da

Và buộc lại bằng một cọng lông công

Tell him to thrash it on yonder wall. Parsley, sage, rosemary, and thyme,

And never let one corn of it fall. Then he shall be a true lover of mine.

Bảo chàng phơi mùa gặt trên bờ tường kia


Đừng để rơi ngay cả một hạt bắp

When he has done and finished his work. Parsley, sage, rosemary, and thyme:

Oh, tell him to come and he'll have his shirt. And he shall be a true lover of mine.

Khi nào làm xong những việc ấy

Bảo chàng hãy đến nhận chiếc áo. Và chàng sẽ là người yêu đích thực của em.

Lời ca như câu hát đối, như thử thách tình yêu chân chính của đôi trai gái phải đến từ những điều thách đố bất khả. Làm sao để nàng may chiếc áo không viền kim mũi chỉ, áo sẽ giặt bên giếng khô và phơi trên những cành gai, chưa bao giờ ra lá trổ hoa? Làm sao để chàng có thể mua được miếng đất trên biển mặn, cày xới bằng chiếc sừng cừu giống, gieo bằng một hạt bắp non và gặt bằng liềm da...

Parsley, sage, rosemary và thyme là hương vị cho mổi bửa ăn của nước Anh thời trung cổ; là hành, ngò, tiêu và tỏi; là miếng thơm, lát khế, rău răm và mớ cá kình; là chút hành hương, húng quế, ngò gai và cành hồi, cho tô canh cá, cho bát phở thơm lựng quê mình...

Bởi thế nên parsley, sage, rosemary và thyme được luyến láy, lập lại ở mỗi đoạn. Là những tang tính tình tang, là những ầu ơi ví dầu. Khúc ballad Scarborough Fair như là khúc dân ca thử thách, đo lường, trêu chọc người bạn tình. thâm thúy mà mặn duyên của chúng mình:

Anh về mua lụa bọc trời
Mua thuyền chở núi em thời theo ngay.
.
Anh về chẻ lạt bó tro
Rán sành ra mỡ em cho làm chồng.
.
Anh về tìm vảy cá trê
Tìm gan tim thú, tìm mề con lươn.
Tìm cho con bún có xương
Tìm dây tơ hồng có rễ em mà theo không?...


Dễ thương đến thế là cùng. Thách nhau những dâu bể vô hạn chừng như bất khả thi trong đời thường. Làm khó nhau để tìm tấm lòng chung. Làm khó nhau để được bạn lòng tri kỷ và đôi lời gởi về người xưa nơi ấy những kỷ niệm làng quê ngọt bùi. Đi chợ phiên là niềm háo hức rạo rực đầy hoài niệm của tuổi trẻ, là hứa hẹn gặp được ý trung nhân và hội hè vui ca tháng ngày sau vụ mùa vất vả. Nơi phiên chợ của chúng mình có người hát vọng:

Bạn có đi chợ Kỳ Lừa? Mua giùm ta chiếc áo lụa. Dệt bằng tơ trời và nhuộm màu nắng sớm

Em có đi chợ Đông Ba? Kiếm giùm Anh chùm hoa nắng. Nở trên cây tình già, ngan ngát mùi hương trăng.

Anh có đi chợ Bến Thành? Tìm giúp Em chiếc nhẩn cỏ, có đính hạt kim cương làm bằng giọt nước mắt, bện từ cỏ tương tư...

Chúng mình sẽ mặc chiếc áo lụa dệt bằng tơ trời, tay đeo chiếc nhẩn cỏ, cầm chùm hoa nắng hân hoan đi vào đời tình ái thủy chung.

Làm khó nhau vậy mà con người cứ đến với nhau, nên duyên chồng vợ. Làm khó vậy mà những cuộc hôn nhân cứ đến rồi đi theo năm tháng. Để những câu hát yêu thương đầy hoài cảm theo mãi chân người trẩy hội. Tình yêu cao vời hơn mọi thứ. Mà ước ao thì vô cùng tận. Tất cả đều qua đi. Chỉ có Parsley, sage, rosemary và thyme còn lại mãi hương vị nồng nàn cho cuộc đời. Như húng quế, ngò gai, hành hương và hoa hồi. Như giai điệu đẹp ngời Scarborough Fair mãi đồng vọng ngàn năm những thiết tha tuyệt vời về tình yêu, chân lý, sự chung thủy và những điều bất khả trong cõi người hữu hạn.

Sean Bảo

www.baosinh.com| Tùy Bút site

www.sean-bao.com| SB Graphic Design

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.