Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lại Chuyện Máy Bay… Rơi

12/07/201300:00:00(Xem: 4928)
“Khôn một trăm năm không ai biết; dại một giờ thì bạn hay…”

Đó là câu tục ngữ của người Việt để ám chỉ rằng dù bạn là một người hoàn hảo trong nhân cách cũng như trong nghề nghiệp cho suốt cả đời bạn, nhưng chỉ trong một giờ - thậm chí là trong vài phút mà bạn phạm lỗi lầm thì cái thanh danh hay tiếng tăm của bạn hoàn toàn thay đổi. Và trong trường hợp của người phi công thì tiếng xấu để lại cả đời. Đúng vậy cái tai nạn do người phi công Đại Hàn làm cho máy bay lâm vào tai nạn trong lúc hạ cánh tại phi trường San Francisco trong tuần nay làm xôn xao dân mạng cũng như gieo bao nhiêu sợ hãi cho thường dân đi máy bay sẽ vẫn có thể tìm ra qua hệ thống Internet cả hàng thập niên sau.

Không gì người Mỹ và giới truyền thông của họ đăng tải câu chuyện này hàng ngày mà người Việt chúng ta đi tới đâu cũng thấy họ đem câu chuyện này ra bàn luận một cách sôi nổi. Tiện đây với chút kiến thức về hàng không cùng chút thời gian phù du tôi tạm viết vài dòng - sticking my nose into - theo cách người Mỹ nói - cảm nghĩ của mình về tai nạn này.

Tôi cũng đã hạ cánh tại phi trường San Francisco và theo luật hầu hết phi công khi hạ cánh tại phi trường nằm trong không phận được xếp vào hạng B – class B airspace (mấy chàng phi công Mỹ gọi nôn na B là Big - tức là không phận lớn) thì phải trả $50. Do vậy tôi ít khi hạ cánh tại phi trường này.

Những phi trường lớn thường có hệ thống hướng dẫn phi cơ hạ cánh - tiếng Anh được gọi là Runway Landing Guidance System được thiết kế tại phi đạo. Hệ thống này rất quan trọng để giúp phi cơ giữ độ cao đúng mức trong quá trình hạ cánh khi thời tiết xấu. Điều này thường xảy ra vào mùa đông khi phi trường bị bao phủ bởi những tầng mây hay sương mù dày đặc hoặc là khi trời có mưa hay giông bão. Nhưng trái lại khi thời tiết tốt vào mùa hè thì nhân viên phi trường thường tắt - turn-off - hệ thống tự động này để bảo quản, sữa chữa hoặc nâng cấp, v.v… Những phi trường nhỏ hơn thì không có hệ thống này. Lý do người ta có thể tắt hệ thống tự động này là vì tất cả các phi trường còn được thiết bị hệ thống đèn gồm có hai màu - trắng và đỏ - những đèn này phát ra ánh sáng màu trắng ở trên và màu đỏ ở dưới - tiếng anh được gọi là Visual Approach Slope Indicator (còn được gọi tắt là VASI) sau này được nâng cấp thành Precision Approach Path Indicator (hay gọi tắt là PAPI) để phi công nhìn vào, xác định và điều chỉnh độ cao trong lúc hạ cánh. Nếu nhìn xuống mà thấy tất cả các đèn đều là màu trắng thì phi cơ đang bay cao so với độ cao lý tưởng để hạ cánh. Và nếu tất cả đều là màu đỏ thì phi cơ đang ở độ cao quá thấp. Những đèn này rất dễ thấy khi lái xe gần đến phi đạo, nhưng vì ngồi trong xe ở độ mặt bằng nên các bạn chỉ thấy toàn màu đỏ.


Riêng tôi khi hạ cánh tôi thường muốn bay cao một chút để trở tay trong trường hợp khẩn cấp vì khi có độ cao thì tôi còn có thời gian để phản ứng. Do vậy tôi thường nhìn thấy những ánh đèn VASI màu trắng. Xong rồi tôi hạ xuống một chút để thấy toàn màu đỏ rồi lại nâng phi cơ lên chút đỉnh để thấy lại toàn màu trắng và biết là tôi đang ở độ cao nhưng không quá cao. Một lý do nữa mà bạn không muốn bay thấp trong lúc hạ cánh là vì nếu gần phi đạo có nhà cửa, phố xá thì dĩ nhiên bạn không muốn hạ cánh trên nóc nhà người khác nếu động cơ hỏng và bạn không lết đến phi đạo được. Phi cơ còn được chế tạo để bạn có thể, mặc dù đang bay cao, vẫn hạ cánh được tại đầu phi đạo nếu bạn hạ flaps tối đa – flaps là những lá cánh nhỏ nằm cuối đuôi hai cánh của phi cơ - động tác này có tác dụng làm cho máy bay xuống rất nhanh mà không tăng vận tốc.

Dẫu biết vậy, nắm chắc quy luật trong tay nhưng rất nhiều khi tôi vẫn lâm vào tình trạng luýnh quýnh khi hạ cánh, nhưng may cho tôi là vì máy bay của tôi nhỏ nên dù nó có chạm phi đạo và dội lên trở lại phi cơ tôi cũng không bị hư hại gì cả. Tôi vẫn có đủ chiều dài của phi đạo để hạ cánh trở lại. Nhưng nếu sự va chạm này xảy ra với phi cơ dài như Boeing 777 khi đuôi của nó chạm vào phi đạo thì tai nạn khôn lường sẽ xảy ra như quý độc giả đã thấy nó đã xoay 360 độ và gây ra tử vong. Bởi vậy làm phi công dân sự chuyên chở hành khách không phải dễ và phải gần như hoàn toàn tuyệt đối mỗi khi hạ cánh bằng không thì có thể cả thế giới đều biết đến bạn vì một sơ hở nhỏ nhặt – making headlines for the wrong reason. Sai một ly đi một dặm là vậy.

Trong lúc hạ cánh hay bất kỳ lúc nào khi bay bạn không thể để phi cơ lâm vào tình trạng stall - tức là lúc mà sức gió xuyên qua hai cánh không còn đủ lực đẩy để giữ cho phi cơ trên không được nữa. Đây còn là một vấn đề nguy hiểm nữa đã xảy ra cho chuyến bay 214 của hảng Asiana airlines, nhưng vì ở độ cao quá thấp nên phi cơ đã chạm vào tường và xoay vòng.

Tóm lại trong cuộc đời lái xe, lâu lâu các bạn bị đụng khi vào bải đậu xe parking là chuyện thường. Nhưng phi công khi lái phi cơ chở dân sự thì phải hoàn toàn tuyệt hảo khi hạ cánh bằng không thì gây tai nạn thảm khốc và để tiếng lại ngàn đời. Nói rộng ra hơn nữa, danh dự cá nhân, dù bạn có là con người tốt suốt cả đời nhưng khi xảy ra một lỗi lầm, dù trong trường hợp rất nhỏ thì tai tiếng của bạn để lại cả đời. Cái lỗi của người phi công, mặc dù nhỏ và xảy ra rất nhanh thì tiếng tốt của họ không còn và cái tệ hơn nữa có thể xảy ra cho người phi công là họ sẽ bị mất nghề.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.