Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Trang Sử Việt: Khúc Hạo

28/05/201300:00:00(Xem: 6092)
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn. “Sử Việt” đăng vào ngày thứ Ba (Tuesday) mỗi tuần.
_______
KHÚC HẠO
(? - 917)

Khúc Hạo còn gọi là Khúc Thừa Hạo. Năm 905, ông đã giúp cha giành quyền tự chủ cho nước nhà, lúc đó Khúc Thừa Dụ là Tĩnh Hải quân. Khi cha làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân thì phong ông chức “Tĩnh Hải hành quân tư mã quyền tri lưu hậu”,(kế nghiệp Tiết độ sứ Tĩnh Hải sau này). Tháng 7 năm 907, Khúc Thừa Dụ mất, Khúc Hạo lên làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân. Nhà Hậu Lương thay nhà Đường, công nhận ông làm “An Nam đô hộ, sung Tiết độ sứ”. Nhưng năm sau (908), vua Hậu Lương là Chu Ôn lại phong cho Tiết độ phó sứ Quảng Châu là Lưu Ẩn kiêm chức “Tĩnh Hải quân tiết độ, An Nam đô hộ”. Điều đó, rõ ràng Tàu muốn đặt lại chế độ đô hộ An Nam.

Trước tình hình đó, muốn xây dựng nền độc lập quốc gia, phải tự thoát khỏi sự kiềm chế phương Bắc, Khúc Hạo đã tiến hành cuộc cải cách toàn diện tại An Nam. Bờ cõi An Nam lúc bấy giờ gồm: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ VN ngày nay; kéo dài tới phía bắc Hoành Sơn, cộng một phần phía tây nam tỉnh Quảng Tây hiện nay. Khúc Hạo tiến hành cải cách hành chính bằng việc xây dựng lại bộ máy cai trị mới. Trung tâm Tĩnh Hải quân vẫn được đặt tại Đại La (Tống Bình cũ, nay là Hà Nội).

Chính sách của ông: “Chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui”. Nghĩa là: cai trị không gắt gao với dân, không làm phiên hà, sách nhiễu bởi nhiều thủ tục quan liêu và tạo cho dân được an cư lạc nghiệp. Khúc Hạo cho sửa lại chế độ điền tô, thuế lực dịch nặng nề của thời thuộc Đường. Ông cho “bình quân thuế ruộng, tha bỏ lực dịch, lập sổ hộ khẩu, kê rõ quê quán, giao cho giáp trưởng trông coi”.

Khúc Hạo là người đầu tiên đã có những cải cách triệt để, nhằm xây dựng chính quyền độc lập, thống nhất từ trung ương đến làng xã. Ông chia cả nước thành những đơn vị hành chính các cấp: Lộ, phủ, châu, giáp, xã. Mỗi xã đặt ra xã quan, một người chánh lệnh trưởng và một người tá lệnh trưởng. Mỗi giáp có một quản giáp và một phó tri giáp để trông nom việc kê hộ khẩu và việc thu thuế. Lúc bấy giờ có thêm 150 giáp, cộng với những giáp trước đây từ nhà Đường, Tĩnh Hải quân có 314 giáp.


Khúc Hạo thấy họ Lưu ở Quảng Châu (Tàu); Lưu Nghiễm thay anh là Lưu Ẩn năm 911, đến tháng 9 năm 917, lại xưng đế, lập ra nước Nam Hán, một trong 10 nước thời Ngũ đại Thập quốc và có ý lăm le xâm lấn nước ta. Khúc Hạo sai con là Khúc Thừa Mỹ làm “khuyến hiếu sứ” sang Quảng châu, bên ngoài là để “kết mối hoà hiếu”, song bên trong là xem xét tình hình hư thực của địch. Cuối năm 917, khi Khúc Thừa Mỹ trở về thì ông mất, Khúc Thừa Mỹ lên thay, vua Nam Hán sai Lý Tiến và Lý Khắc Chính đem quân đánh chiếm Giao Châu vào năm 923. Dù Khúc Hạo chưa từng xưng đế nhưng đời sau nhớ công lao của ông, gọi ông là “Khúc Trung chủ”.

*- Thiết nghĩ: Sử thần Lê Tung (nhà Hậu Lê, thế kỷ 16), đã nhận định về công đức của Khúc Hạo: “Khúc Trung Chúa (Khúc Hạo) nối nghiệp mở nước, khoan hòa, có phong thái trù mưu định kế quyết thắng, ngoài ý mọi người, chống chọi các nước Bắc triều, thật là bậc chúa hiền của nước Việt”. Đúng vậy, khi Khúc Hạo cầm quyền, hoàn cảnh lịch sử đang gặp nhiều khó khăn, vì An Nam khi ấy còn sự ràng buộc bởi Tàu trên danh nghĩa là một bộ phận hành chánh của chúng.

Hiểu rõ thời cuộc, tự biết thực lực của mình, Khúc Hạo đã khôn khéo và uyển chuyển, không xưng đế hay xưng vương, tránh gây chú ý của đối phương, trong khi đó các vùng lãnh thổ liền kề nơi phía bắc, đã lần lượt xưng đế, xưng vương. Nhưng ông thấy rõ sự im hơi lặng tiếng của mình, không thổi kèn khua trống đế vương ồn ào, là để ông có thời gian củng cố chính quyền, sang sửa đất nước, nuôi dưỡng sức dân, tạo cơ hội thuận lợi cho những người nắm vận mệnh quốc gia kế tiếp, có điều kiện thăng tiến hơn. Ngoài ra, những thành tựu cải cách về hành chánh, kể cả xã hội, kinh tế... những thành công rực rỡ của ông, đã ảnh hưởng rộng lớn và làm nền móng cho các triều đại: Ngô, Đinh, Tiền Lê sau này.

Cảm phục: Khúc Hạo

Ngoại giao khéo léo, nước nhà yên
Cai trị khoan dung khắp mọi miền
Sang sửa trong ngoài, yên ổn nước
Một nhà cải cách vững đầu tiên

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một phong trào biểu tình chống chế độ và chống Xi, do dân chúng và phần đông giới trẻ, sinh viên các Đại học, phát động hôm 24/11/22, nhiều người cho là lớn nhứt từ 33 năm nay. Dân chúng các thành phố lớn, sinh viên từ nhiều Đại học xuống đường tố cáo biện pháp ác ôn « Zéro Covid » của Xi chống dịch Vũ Hán là giết người, trong lúc thế giới cũng chống dịch nhưng không ai làm như vậy...
Coi như là hết thuốc! Bây giờ thì tôi hiểu thế nào là một nhà tù lớn. Tuy không có chấn song nhưng kẻ ở bên trong cũng hoàn toàn bị cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài...
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.