Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Khúc Hạo

28/05/201300:00:00(Xem: 6913)
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn. “Sử Việt” đăng vào ngày thứ Ba (Tuesday) mỗi tuần.
_______
KHÚC HẠO
(? - 917)

Khúc Hạo còn gọi là Khúc Thừa Hạo. Năm 905, ông đã giúp cha giành quyền tự chủ cho nước nhà, lúc đó Khúc Thừa Dụ là Tĩnh Hải quân. Khi cha làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân thì phong ông chức “Tĩnh Hải hành quân tư mã quyền tri lưu hậu”,(kế nghiệp Tiết độ sứ Tĩnh Hải sau này). Tháng 7 năm 907, Khúc Thừa Dụ mất, Khúc Hạo lên làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân. Nhà Hậu Lương thay nhà Đường, công nhận ông làm “An Nam đô hộ, sung Tiết độ sứ”. Nhưng năm sau (908), vua Hậu Lương là Chu Ôn lại phong cho Tiết độ phó sứ Quảng Châu là Lưu Ẩn kiêm chức “Tĩnh Hải quân tiết độ, An Nam đô hộ”. Điều đó, rõ ràng Tàu muốn đặt lại chế độ đô hộ An Nam.

Trước tình hình đó, muốn xây dựng nền độc lập quốc gia, phải tự thoát khỏi sự kiềm chế phương Bắc, Khúc Hạo đã tiến hành cuộc cải cách toàn diện tại An Nam. Bờ cõi An Nam lúc bấy giờ gồm: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ VN ngày nay; kéo dài tới phía bắc Hoành Sơn, cộng một phần phía tây nam tỉnh Quảng Tây hiện nay. Khúc Hạo tiến hành cải cách hành chính bằng việc xây dựng lại bộ máy cai trị mới. Trung tâm Tĩnh Hải quân vẫn được đặt tại Đại La (Tống Bình cũ, nay là Hà Nội).

Chính sách của ông: “Chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui”. Nghĩa là: cai trị không gắt gao với dân, không làm phiên hà, sách nhiễu bởi nhiều thủ tục quan liêu và tạo cho dân được an cư lạc nghiệp. Khúc Hạo cho sửa lại chế độ điền tô, thuế lực dịch nặng nề của thời thuộc Đường. Ông cho “bình quân thuế ruộng, tha bỏ lực dịch, lập sổ hộ khẩu, kê rõ quê quán, giao cho giáp trưởng trông coi”.

Khúc Hạo là người đầu tiên đã có những cải cách triệt để, nhằm xây dựng chính quyền độc lập, thống nhất từ trung ương đến làng xã. Ông chia cả nước thành những đơn vị hành chính các cấp: Lộ, phủ, châu, giáp, xã. Mỗi xã đặt ra xã quan, một người chánh lệnh trưởng và một người tá lệnh trưởng. Mỗi giáp có một quản giáp và một phó tri giáp để trông nom việc kê hộ khẩu và việc thu thuế. Lúc bấy giờ có thêm 150 giáp, cộng với những giáp trước đây từ nhà Đường, Tĩnh Hải quân có 314 giáp.


Khúc Hạo thấy họ Lưu ở Quảng Châu (Tàu); Lưu Nghiễm thay anh là Lưu Ẩn năm 911, đến tháng 9 năm 917, lại xưng đế, lập ra nước Nam Hán, một trong 10 nước thời Ngũ đại Thập quốc và có ý lăm le xâm lấn nước ta. Khúc Hạo sai con là Khúc Thừa Mỹ làm “khuyến hiếu sứ” sang Quảng châu, bên ngoài là để “kết mối hoà hiếu”, song bên trong là xem xét tình hình hư thực của địch. Cuối năm 917, khi Khúc Thừa Mỹ trở về thì ông mất, Khúc Thừa Mỹ lên thay, vua Nam Hán sai Lý Tiến và Lý Khắc Chính đem quân đánh chiếm Giao Châu vào năm 923. Dù Khúc Hạo chưa từng xưng đế nhưng đời sau nhớ công lao của ông, gọi ông là “Khúc Trung chủ”.

*- Thiết nghĩ: Sử thần Lê Tung (nhà Hậu Lê, thế kỷ 16), đã nhận định về công đức của Khúc Hạo: “Khúc Trung Chúa (Khúc Hạo) nối nghiệp mở nước, khoan hòa, có phong thái trù mưu định kế quyết thắng, ngoài ý mọi người, chống chọi các nước Bắc triều, thật là bậc chúa hiền của nước Việt”. Đúng vậy, khi Khúc Hạo cầm quyền, hoàn cảnh lịch sử đang gặp nhiều khó khăn, vì An Nam khi ấy còn sự ràng buộc bởi Tàu trên danh nghĩa là một bộ phận hành chánh của chúng.

Hiểu rõ thời cuộc, tự biết thực lực của mình, Khúc Hạo đã khôn khéo và uyển chuyển, không xưng đế hay xưng vương, tránh gây chú ý của đối phương, trong khi đó các vùng lãnh thổ liền kề nơi phía bắc, đã lần lượt xưng đế, xưng vương. Nhưng ông thấy rõ sự im hơi lặng tiếng của mình, không thổi kèn khua trống đế vương ồn ào, là để ông có thời gian củng cố chính quyền, sang sửa đất nước, nuôi dưỡng sức dân, tạo cơ hội thuận lợi cho những người nắm vận mệnh quốc gia kế tiếp, có điều kiện thăng tiến hơn. Ngoài ra, những thành tựu cải cách về hành chánh, kể cả xã hội, kinh tế... những thành công rực rỡ của ông, đã ảnh hưởng rộng lớn và làm nền móng cho các triều đại: Ngô, Đinh, Tiền Lê sau này.

Cảm phục: Khúc Hạo

Ngoại giao khéo léo, nước nhà yên
Cai trị khoan dung khắp mọi miền
Sang sửa trong ngoài, yên ổn nước
Một nhà cải cách vững đầu tiên

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.