Hôm nay,  
Việt Báo Online

Trang Sử Việt: Khúc Hạo

28/05/201300:00:00(Xem: 5256)
Trang Sử Việt: Khúc Hạo
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn. “Sử Việt” đăng vào ngày thứ Ba (Tuesday) mỗi tuần.
_______
KHÚC HẠO
(? - 917)

Khúc Hạo còn gọi là Khúc Thừa Hạo. Năm 905, ông đã giúp cha giành quyền tự chủ cho nước nhà, lúc đó Khúc Thừa Dụ là Tĩnh Hải quân. Khi cha làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân thì phong ông chức “Tĩnh Hải hành quân tư mã quyền tri lưu hậu”,(kế nghiệp Tiết độ sứ Tĩnh Hải sau này). Tháng 7 năm 907, Khúc Thừa Dụ mất, Khúc Hạo lên làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân. Nhà Hậu Lương thay nhà Đường, công nhận ông làm “An Nam đô hộ, sung Tiết độ sứ”. Nhưng năm sau (908), vua Hậu Lương là Chu Ôn lại phong cho Tiết độ phó sứ Quảng Châu là Lưu Ẩn kiêm chức “Tĩnh Hải quân tiết độ, An Nam đô hộ”. Điều đó, rõ ràng Tàu muốn đặt lại chế độ đô hộ An Nam.

Trước tình hình đó, muốn xây dựng nền độc lập quốc gia, phải tự thoát khỏi sự kiềm chế phương Bắc, Khúc Hạo đã tiến hành cuộc cải cách toàn diện tại An Nam. Bờ cõi An Nam lúc bấy giờ gồm: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ VN ngày nay; kéo dài tới phía bắc Hoành Sơn, cộng một phần phía tây nam tỉnh Quảng Tây hiện nay. Khúc Hạo tiến hành cải cách hành chính bằng việc xây dựng lại bộ máy cai trị mới. Trung tâm Tĩnh Hải quân vẫn được đặt tại Đại La (Tống Bình cũ, nay là Hà Nội).

Chính sách của ông: “Chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui”. Nghĩa là: cai trị không gắt gao với dân, không làm phiên hà, sách nhiễu bởi nhiều thủ tục quan liêu và tạo cho dân được an cư lạc nghiệp. Khúc Hạo cho sửa lại chế độ điền tô, thuế lực dịch nặng nề của thời thuộc Đường. Ông cho “bình quân thuế ruộng, tha bỏ lực dịch, lập sổ hộ khẩu, kê rõ quê quán, giao cho giáp trưởng trông coi”.

Khúc Hạo là người đầu tiên đã có những cải cách triệt để, nhằm xây dựng chính quyền độc lập, thống nhất từ trung ương đến làng xã. Ông chia cả nước thành những đơn vị hành chính các cấp: Lộ, phủ, châu, giáp, xã. Mỗi xã đặt ra xã quan, một người chánh lệnh trưởng và một người tá lệnh trưởng. Mỗi giáp có một quản giáp và một phó tri giáp để trông nom việc kê hộ khẩu và việc thu thuế. Lúc bấy giờ có thêm 150 giáp, cộng với những giáp trước đây từ nhà Đường, Tĩnh Hải quân có 314 giáp.

Khúc Hạo thấy họ Lưu ở Quảng Châu (Tàu); Lưu Nghiễm thay anh là Lưu Ẩn năm 911, đến tháng 9 năm 917, lại xưng đế, lập ra nước Nam Hán, một trong 10 nước thời Ngũ đại Thập quốc và có ý lăm le xâm lấn nước ta. Khúc Hạo sai con là Khúc Thừa Mỹ làm “khuyến hiếu sứ” sang Quảng châu, bên ngoài là để “kết mối hoà hiếu”, song bên trong là xem xét tình hình hư thực của địch. Cuối năm 917, khi Khúc Thừa Mỹ trở về thì ông mất, Khúc Thừa Mỹ lên thay, vua Nam Hán sai Lý Tiến và Lý Khắc Chính đem quân đánh chiếm Giao Châu vào năm 923. Dù Khúc Hạo chưa từng xưng đế nhưng đời sau nhớ công lao của ông, gọi ông là “Khúc Trung chủ”.

*- Thiết nghĩ: Sử thần Lê Tung (nhà Hậu Lê, thế kỷ 16), đã nhận định về công đức của Khúc Hạo: “Khúc Trung Chúa (Khúc Hạo) nối nghiệp mở nước, khoan hòa, có phong thái trù mưu định kế quyết thắng, ngoài ý mọi người, chống chọi các nước Bắc triều, thật là bậc chúa hiền của nước Việt”. Đúng vậy, khi Khúc Hạo cầm quyền, hoàn cảnh lịch sử đang gặp nhiều khó khăn, vì An Nam khi ấy còn sự ràng buộc bởi Tàu trên danh nghĩa là một bộ phận hành chánh của chúng.

Hiểu rõ thời cuộc, tự biết thực lực của mình, Khúc Hạo đã khôn khéo và uyển chuyển, không xưng đế hay xưng vương, tránh gây chú ý của đối phương, trong khi đó các vùng lãnh thổ liền kề nơi phía bắc, đã lần lượt xưng đế, xưng vương. Nhưng ông thấy rõ sự im hơi lặng tiếng của mình, không thổi kèn khua trống đế vương ồn ào, là để ông có thời gian củng cố chính quyền, sang sửa đất nước, nuôi dưỡng sức dân, tạo cơ hội thuận lợi cho những người nắm vận mệnh quốc gia kế tiếp, có điều kiện thăng tiến hơn. Ngoài ra, những thành tựu cải cách về hành chánh, kể cả xã hội, kinh tế... những thành công rực rỡ của ông, đã ảnh hưởng rộng lớn và làm nền móng cho các triều đại: Ngô, Đinh, Tiền Lê sau này.

Cảm phục: Khúc Hạo

Ngoại giao khéo léo, nước nhà yên
Cai trị khoan dung khắp mọi miền
Sang sửa trong ngoài, yên ổn nước
Một nhà cải cách vững đầu tiên

Nguyễn Lộc Yên

11/11/2019(Xem: 72)
Nếu gọi văn hoá là tất cả những gì thể hiện sự hiện hữu của con người trên trái đất nầy thì tình huynh đệ chi binh cũng là một đặc điểm của nền văn hoá Việt Nam nói chung và của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà uy dũng nói riêng.
11/11/2019(Xem: 187)
Kể từ khi HD 8 bắt đầu xâm nhập vào thềm lục địa Việt nam, Đảng Cộng Sản Việt nam không có một động thái gì để bảo vệ lãnh hải, ngoại trừ mãi tới 15 ngày sau (ngày 18 tháng 7) mới có lời tuyên bố của phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao lên tiếng việc TC xâm nhập khu Đặc Quyền Kinh Tế và Thềm Lục địa VN, và phải mãi tới ngày 15 tháng 10, Phó Thủ Tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại Giao VC, Phạm đình Minh tuyên bố tại Hội Nghị ASEAN tổ chức tại Đà lạt tố cáo hành vi đơn phương của TC xâm phạm chủ quyền của Việt nam.
11/11/2019(Xem: 143)
Tôi nhận được tập thơ “Ngôn Ngữ Xanh” của nữ thi sĩ Nguyễn Thị Khánh Minh tặng vào những ngày lập thu đầu tháng mười. Khi nhìn tên tập thơ, tôi nghĩ ngay đến nỗi niềm hoài vọng của tác giả.
11/11/2019(Xem: 137)
Dân chủ phải là thể chế chánh trị. Nhưng Dân chủ nào ? Hai chế độ không giống ai, Cộng Hòa Xã hội Chủ Nghĩa Việt Nam, và Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa của Việt Cộng Hà nội, đều (cả hai) rêu rao tuyên bố có chế độ Dân Chủ. Thế nhưng trong thực tế, sau 70 năm cầm quyền Miền Bắc, và trên 40 năm cầm quyền cả nước Việt Nam, ai ai cũng biết chế độ quản trị Việt Nam của độc đảng Cộng Sản là một chế độ Độc Tài.
11/11/2019(Xem: 253)
So với Vạn Lý Trường Thành thì Bức Tường Bá Linh chỉ như một thứ mô hình để trưng bầy, coi chơi cho vui mắt thôi. Tuy thế, số nạn nhân của Berlin Wall (cũng như lực lượng phòng thủ hùng hậu của nó) cũng đã để lại một những dấu ấn khó phai trong lịch sử cận đại.
11/11/2019(Xem: 144)
Tai buổi lễ khai mạc kỳ họp Quốc Hội hôm 21-10-2019, với nhận định tình hình Biển Đông đang diễn biến phức tạp và bất lợi, ông Nguyễn Xuân Phúc,Thủ tướng VNCS phát biểu: Viêt Nam sẽ không bao giờ nhân nhượng về Độc lập và Chủ quyền.
10/11/2019(Xem: 1143)
Trong những ngày vừa qua, Phật tử xuất gia cũng như tại gia, trong nước cũng như ngoài nước đã mạnh mẽ lên tiếng chống đối, phản biện, lên án, góp ý với một giáo sư trường đại học Khoa Học và Xã Hội Việt Nam tại Sài Gòn về thái độ cùng với lời phát biểu trực tiếp, công khai mạ lỵ và chống báng giới tu sĩ Phật giáo.
09/11/2019(Xem: 2686)
(Thầy tôi, Trưởng lão Hòa Thượng Thích Trí Quang, vừa thị tịch hôm qua, 8-11-2019. Di huấn để lại: không bàn thờ, không bát nhang, không báo tang, không phúng điếu, không vòng hoa, không đưa đám. Tôi chỉ xin phép Thầy thắp một nén nhang tưởng niệm)
09/11/2019(Xem: 433)
Để làm lễ kỷ niệm, xí nghiệp TimeRide đã nghĩ ra cách tổ chức cuộc lễ phải rất đặc biệt là chương trình hoạt náo ba chìu, với 600 tòa nhà và 2000 chiếc xe của Bá linh 1989, tức xe Trabant, được tái tạo.
08/11/2019(Xem: 1159)
Thưa quí độc giả, nói về Ngọc Xá Lợi và những điều linh thiêng huyền diệu ắt hẳn sẽ có người tin và người không tin, bởi vì nó thuộc về lãnh vực tâm linh huyền bí với những hiện tượng xảy ra ngoài kiến thức mà khoa học hiện tại đã chưa thể chứng minh.
08/11/2019(Xem: 837)
Cụ Phan Khôi sinh năm 1887, khi viết về Ông Bình Vôi (1956) và Ông Năm Chuột (1958), cụ đã ở tuổi 71 trước khi qua đời ở tuổi 72 (1959). Chúng tôi là kẻ hậu sinh viết bài này nhân kỷ niệm 60 năm giỗ cụ : Kỷ Hợi 1959—Kỷ Hợi 2019.
08/11/2019(Xem: 443)
Sự phát triển của kỹ thuật điện toán và công nghệ thông tin đã và đang làm thay đổi một cách sâu sắc mọi mặt của xã hội hôm nay, đạo pháp cũng không nằm ngoại lệ.
08/11/2019(Xem: 412)
Lãnh đạo Đảng và Nhà nước CSVN biết sợ Tầu là nhục, nhưng còn hơn nghe dân để mất Đảng. Tư duy này đã rõ như ban ngày trong cách hành xử ngoại giao và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, cả trên đất liền và biển đảo, trước áp lực của Trung Cộng, của các thế hệ lãnh đạo Việt Nam từ sau 1975.
07/11/2019(Xem: 1156)
Tôi nhặt được cụm từ “Kho Trời đã khoá” trong truyện ngắn (Chân Dung Một Cô Gái Việt Nam) của Tâm Thanh. Người kể chuyện tên Diễm, sinh ra tại Na Uy, và làm việc như một thông dịch viên (on call) cho sở cảnh sát di trú tại thủ đô Oslo. Nhân vật chính tên Vân, bị bắt giữ về tội ăn cắp và nhập cư bấ́t hợp pháp.
07/11/2019(Xem: 1537)
Ngôi chùa đầu tiên mình thăm hôm Thứ Năm có tên là Takayama Betsuin Temple Trasure House.
Tin công nghệ
Khoảng đầu tháng 11/2019, theo báo cáo từ Trung tâm kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ CDC, các mẫu dịch từ phổi của 29 bệnh nhân tổn thương phổi ở 10 tiểu bang cùng chứa một hóa chất. Phát hiện mới là một bước tiến lớn cho việc điều tra về các tổn thương phổi nghiêm trọng và bí ẩn đối với người dùng thuốc lá điện tử trên khắp nước Mỹ.
Khoảng đầu tháng 11/2019, Ravi Menon, giám đốc điều hành của Cơ quan Tiền tệ Singapore, cho biết Singapore muốn trở thành "thủ phủ" cho các hãng công nghệ với lợi thế về dữ liệu tại Châu Á để giúp cải thiện dịch vụ ngân hàng trong nước cũng như các quốc gia khác ở Đông Nam Á.
Khoảng đầu tháng 11/2019, NASA giới thiệu chiếc máy bay chạy điện hoàn toàn X-57 Maxwell - thứ đã được hãng nghiên cứu phát triển kể từ năm 2015 theo dự án X-plane
Curious Kids (Những Đứa Trẻ Tò Mò) là một series hỏi đáp dành cho trẻ em ở mọi lứa tuổi trên trang The Conversation. Những đứa trẻ sẽ đặt câu hỏi trên trang The Conversation, và trang sẽ đi hỏi các chuyên gia để giải đáp các thắc mắc
Khoảng đầu tháng 11/2019, tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẵn sàng công bố bản ghi nội dung một cuộc điện đàm diễn ra vào tháng 4 với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Tỷ phú Michael Bloomberg muốn tham gia tranh cử tổng thống vì không tin các ứng viên Dân chủ khác có thể đánh bại Trump.
Western Digital ra mắt dòng ổ Ultrastar DC SS540 SSD thiết kế dành riêng cho các ứng dụng nhạy cảm về dữ liệu như xử lý giao dịch trực tuyến (OLTP), xử lý phân tích trực tuyến (OLAP), hạ tầng siêu hội tụ (HCI) hay lưu trữ định nghĩa bằng phần mềm (SDS)
Lướt qua một đám mây bụi vũ trụ cách xa chỉ 400 năm ánh sáng, cụm sao mở đáng yêu Pleiades hay Bảy Chị Em (Seven Sisters) nổi tiếng với các tinh vân phản chiếu màu xanh nổi bật.
Bộ hài cốt 200 năm tuổi được khai quật hồi tháng 7 được xác định là Charles-Etienne Gudin, một tướng dưới quyền Napoleon Bonaparte
Tổng thống Macron nói châu Âu không thể tiếp tục trông chờ vào khả năng phòng vệ tập thể của NATO một khi Mỹ đã "quay lưng".
Là một trong những quốc gia có dân số già nhất thế giới, Nhật Bản đang đau đầu tìm lời giải cho "bài toán khó" – người cao tuổi lái xe.
Trong những tuần qua, phố Wall đã đứng ngồi không yên với kế hoạch thuế mới của ứng viên Tổng thống Mỹ của đảng Dân chủ - Thượng nghị sĩ Sen. Elizabeth Warren đưa ra.
Những thói quen nên tránh bao gồm việc chỉ tìm một chủ đề cụ thể, điều chỉnh các từ khóa tìm kiếm để thu được câu trả lời cụ thể thay vì kết quả tìm kiếm chính xác nhất, và bỏ qua những kết quả tìm kiếm có chứa các cụm từ mà quý vị thấy không mấy quen thuộc
Khoảng đầu tháng 11/2019, cựu Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Larry Summers chia sẻ nhận định trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin CNBC, rằng thỏa thuận thương mại "giai đoạn 1" mà Mỹ và Trung Quốc dự kiến sắp ký sẽ không giải quyết được tất cả những vấn đề mà nền kinh tế thế giới đang đối mặt.
Khoảng đầu tháng 11/2019, ông Trump bị tòa New York yêu cầu chuyển lại 2 triệu USD vì dùng tiền từ quỹ từ thiện mang tên ông cho chiến dịch tranh cử năm 2016