Hôm nay,  

Đất Việt: Tỉnh Hà Giang

03/01/201300:00:00(Xem: 6544)
Tỉnh Hà Giang, diện tích: 7.915 km

2. Dân số năm 2011: 746.300 người, mật độ 94 người/km2. Sắc dân: Dao, Kinh, Tày, H Mông. Gồm có: Thành phố Hà Giang và 10 huyện: Mèo Vạc, Bắc Mê, ĐồngVăn, Quản Bạ, Yên Minh, Bắc Quang, Quang Bình, Xín Mần, Hoàng Su Phì, Vị Xuyên. Tỉnh lỵ (chief-town) ở TP. Hà Giang. Nhiệt độ trung bình 220C, mùa đông có khi -50C.

Tỉnh Hà Giang bắc giáp nước Tàu (274 km), đông giáp Cao Bằng; tây giáp Yên Bái, Lào Cai; nam giáp Tuyên Quang. Hà Giang lâm sản dồi dào, có nhiều dược thảo, chim, thú rừng. Gần thị xã Hà Giang có ngọn Tây Cao Lĩnh, cao 2.419m. Huyện Đồng Văn có độ cao 1.000m so với mặt nước biển. Ở cực bắc Đồng Văn là Lũng Cú rất cao, coi như nóc nhà Việt Nam, nên có câu: “Cúi mặt sát đất, ngẩng mặt đụng trời”, ở Đồng Văn có cửa khẩu, trao đổi hàng hoá với nước Tàu.

Lịch sử tỉnh Hà Giang: Trong 15 bộ của nước Văn Lang khi xưa, đất Hà Giang thuộc bộ Tân Hưng. Năm 1397, thời nhà Trần khu vực Hà Giang, Tuyên Quang gọi là châu Tuyên Quang. Năm 1397, đổi thành trấn Tuyên Quang. Năm 1407, nhà Minh đổi châu này thành phủ Tuyên Hoá. Đến thời Lê Thái Tổ thì vùng đất Hà Giang, Tuyên Quang thuộc vào Tây đạo. Năm 1466, Lê Thánh Tông chia cả nước thành 12 đạo thừa tuyên, thì nơi đây gọi là thừa tuyên Tuyên Quang. Ngày 27-12-1975, hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang được hợp nhất thành tỉnh Hà Tuyên. Đến ngày 12-8-1991, lại chia tỉnh Hà Tuyên thành tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang cho tới bây giờ.

Tỉnh Hà Giang có núi Đôi Quảng Bạ, như hai trái đào tiên tươi tốt. Hang Phương Thiện thoáng mát, thạch nhũ long lanh. Suối Tiên nước trong trẻo, cảnh đẹp đẽ và Động Tiên thơ mộng.

Chợ tình Khau Vai, thuộc huyện Mèo Vạc, tương truyền khi xưa có chàng trai Nùng yêu tha thiết một cô gái ở bản kế bên, vì phong tục của bản làng, chàng không được cưới người khác bản, nên dân của hai bản hay gây gỗ với nhau. Để trách sự xô xát giữa hai bản làng một cách vô lý, chàng và nàng xin hứa, hàng năm chỉ gặp mặt một lần ở Khau Vai. Từ đấy dân chúng nơi đây chọn ngày 27 tháng 3 (Âm lịch), làm ngày gặp gỡ cho những đôi tình nhân, thầm thương trộm nhớ. Ngày này, nơi này, càng ngày càng đông người lui tới, họ đem đồ bán làm kỷ niệm và bán đồ ăn nước uống, dần dà Khau Vai trở thành chợ buôn bán nhộn nhịp.

Hà Giang là tỉnh giáp giới biên cương với nước Tàu, là nước hay xâm lấm bờ cõi nước ta, mỗi khi xảy ra chiến tranh giữa hai nước Việt và Tàu, dân chúng nơi đây rất là khổ sở.

Hà Giang có truyền thống văn hoá độc đáo của người dân miền núi, đó là các loại khăn thêu, áo váy với các loại hoa văn rực rỡ.

Hà Giang giáp giới biên cương
Núi non hùng vĩ, vấn vương lòng người
Cảm tác: Non nước Hà Giang
Hà Giang cực bắc của giang san
Sừng sững núi cao rộng bạt ngàn
Yên Bái hướng tây, rừng rập rạp
Cao Bằng đông bắc, núi thênh thang
*
Hà Giang lâm sản, khó đâu bì
Cây gỗ thẳng băng, đứng rậm rì
Dược thảo ngàn cây tươi tốt mọc
Thú rừng trăm loại, nhởn nhơ đi
*
Đồng Văn cửa khẩu, tiếng tăm đồn
Hàng hoá song phương trao đổi luôn
Gái Việt ngại ngùng, dè dặt bán
Trai Tàu dụ dỗ, ngấm ngầm buôn
*
Động Tiên thơ mộng, cảnh êm đềm
Huyền thoại xôn xao của Suối Tiên
Tiên Nữ hạ trần, nô nức tắm
Dân gian đến suối, mải mê nhìn
*
Chợ tình thơ mộng, chợ Khau Vai
Cô gái ngậm ngùi, biệt bạn trai
Phong tục bản làng đầy trắc trở
Mối tình đôi lứa lắm ai hoài!
*
Hà Giang phía bắc, của biên cương
Thỉnh thoảng nơi đây xảy chiến trường
Giới tuyến xa xưa, nhiều rắc rối
Nước non hiện hữu, có tang thương?!

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Giữa thủ đô Washington, D.C., nơi mỗi ngày, dòng sông Potomac lặng lẽ soi bóng những lý tưởng cao đẹp của nước Mỹ, Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) sừng sững như một biểu tượng của sự hợp nhất văn hóa và tự do nghệ thuật. Thế nhưng, vào Tháng Mười Hai năm 2025, di sản ấy đã đột ngột bị bẻ lái. Hội đồng quản trị của Kennedy Center do Donald Trump bổ nhiệm đã bỏ phiếu đổi tên thành "Trung tâm Tưởng Niệm Nghệ Thuật Biểu Diễn Donald J. Trump và John F. Kennedy.”
Tôi nghe tin ấy vào buổi sáng. Tin chưa kịp thành chữ trong đầu thì cơ thể đã vội phản ứng: tay lạnh ngắt, chân bủn rủn, tim đập dồn dập, như thể một bóng ma ký ức chôn sâu trong cơ bắp chợt bật nắp hòm ngồi dậy. Tôi phải ngồi yên hít thở thật sâu. Không nghĩ, không phân tích, nhưng rồi nhận ra trong cơn choáng váng, một phản xạ ký ức quen thuộc, rất cũ, tưởng đã bỏ lại ở một kiếp khác, trồi lên.
Các cuộc biểu tình chống chế độ thần quyền tại Iran vẫn còn đang tiếp diễn. Điểm đáng chú ý trong làn sóng biểu tình lần này là việc nhiều người dân công khai kêu gọi Reza Pahlavi — con trai của Quốc vương Shah bị lật đổ năm 1979, hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ — trở về Iran để nắm giữ vai trò lãnh đạo. Reza Pahlavi bất ngờ trở thành một gương mặt nổi bật trên chính trường đầy biến động khi ông tự xác định mình là đại diện của phe đối lập Iran ở hải ngoại.
Ngay khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đặt thuế quan làm trung tâm trục chính kinh tế – chính trị. Ông hứa hẹn việc tăng thuế nhập khẩu sẽ đưa kỹ nghệ Mỹ hồi hương, khôi phục việc làm cho tầng lớp công nhân, buộc dân chúng ưu tiên hàng nội địa, và nhờ đó nước Mỹ sẽ lấy lại địa vị siêu cường trên cả hai mặt trận kinh tế lẫn ngoại giao. Trong các cuộc vận động quần chúng, ông thẳng thừng tuyên bố: “Thuế quan là phát minh vĩ đại nhất lịch sử loài người.” Giới chuyên gia kinh tế, trái lại, gần như nhất loạt phản đối. Các nhà kinh tế uy tín, từ phái tự do mậu dịch đến phái chủ trương điều tiết, đều chỉ rõ rằng thuế quan đẩy giá hàng nhập khẩu lên cao, kéo theo lạm phát gia tăng; làm giảm giá tr đồng lương thực tế của người lao động; tăng chi phí nguyên liệu đầu vào cho xưởng sản xuất; khiến phần lớn nền công nghiệp Hoa Kỳ rơi vào thế bất lợi trên trường quốc tế. Họ còn cảnh báo thị trường chứng khoán sẽ lao dốc, kinh tế toàn cầu có nguy cơ rơi vào vòng xoáy suy thoái mới
Hiện nay tại Iran, các cuộc biểu tình chống chính quyền đang lan rộng trên toàn quốc. Chế độ Mullah đã phản ứng hết sức cứng rắn bằng việc bắt giữ hàng loạt người biểu tình và phong tỏa gần như toàn bộ các kênh liên lạc Internet. Trước áp lực chính trị ngày càng gia tăng từ cộng đồng quốc tế, câu hỏi đặt ra là liệu giới lãnh đạo Iran còn đủ khả năng kiểm soát và duy trì sự ổn định của đất nước hay không.
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.