Hôm nay,  

Trang Sử Việt: An Dương Vương và Cao Lỗ

30/11/201200:00:00(Xem: 10604)
(Lời tâm tình: “Trang Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn. Xin độc giả đừng xem đấy là điều căn bản, vì “Thiết nghĩ” chỉ là ý kiến riêng rẽ của tác giả mà thôi. - NLY)

AN DƯƠNG VƯƠNG
(257 - 208 TCN)

Vua Hùng thứ 18, lơ là việc chính sự, tướng Thục Phán của nước Âu Việt ở sát phía bắc nước Lạc Việt; cử quân chiếm đoạt nước Lạc Việt, rồi lấy 2 vùng đất của Âu Việt và Lạc Việt, hợp nhất thành nước Âu Lạc. Thục Phán xưng là An Dương Vương. Nước Âu Lạc không thay đổi bao nhiêu, so với nước Văn Lang cũ. Cơ quan hành chính, cũng là Vua đến Lạc hầu Lạc tướng và chính quyền địa phương vẫn gọi là Bố chính.

Năm 214 (TCN) Tần Thủy Hoàng bên Tàu đã gồm thâu lục quốc. Năm 218 (TCN), vua Tần sai tướng Đồ Thư đem 5 đạo quân qua xâm lăng Âu Lạc. Vua An Dương Vương ra lệnh binh sĩ bỏ nhà không vườn trống, dùng tiêu thổ kháng chiến, chờ giặc thiếu lương thực và thủy thổ bất hợp, rồi phản công bắn chết tướng Đồ Thư, đánh đuổi quân (Tàu) thù về nước.

Sau khi đuổi xâm lăng ra khỏi bờ cõi, An Dương Vương cử tướng Cao Lỗ xây thành Cổ Loa, để củng cố phòng thủ. Tương truyền, thần Kim Qui tặng vua một cái nỏ thần, bắn một phát giết hàng ngàn quân địch. Và nhiều lần thành Cổ Loa xây chưa xong thì bị đổ, thần Kim qui hướng dẫn, giúp đỡ mới xây xong.

Thành có chu vi vòng ngoài 8 km, cao 4m đến 12m, mặt thành rộng 6m đến 12m. Vòng giữa chu vi 6,5 km và vòng trong chu vi 1,6 km. Thành có 9 lớp xoáy trôn ốc (nên gọi là thành Cổ Loa). Di tích thành Cổ Loa vẫn còn tồn lại cho đến nay. Thành Cổ Loa cách trung tâm Hà Nội khoảng 20 km về hướng đông bắc. An Dương Vương, đóng đô tại Phong Khê (nay là vùng Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội). Dân gian có câu ca dao:

“Ai về qua huyện Đông Anh
Ghé xem phong cảnh Loa thành Thục vương...”

Ngày nay, khi xẻ dọc thành để nghiên cứu, các nhà khảo cổ trông thấy ở chân thành, được xây bằng những hòn đá có đường kính từ 15cm đến 60cm. Thành Cổ Loa chẳng những là một công trình kiên cố thời bấy giờ, mà tại thành Cổ Loa còn ghi nhận kỹ thuật đúc đồng của dân ta đã tiến bộ vững vàng, vì cả hàng vạn mũi tên bằng đồng được đúc nơi đây, rất tinh vi và lợi hại. Loa thành là một công trình kỳ vĩ của dân tộc Việt vào thời xa xưa ấy.

Năm Quí tỵ (208 TCN), Triệu Đà từ quận Nam Hải (Quảng Đông ngày nay) đem quân đánh nước Âu Lạc nhưng bị bại, Triệu Đà xin hoà và kết thông gia, đưa con trai là Trọng Thuỷ ở gởi rể, để tìm hiểu bí mật quân sự ở Loa Thành. Sau đấy, An Dương Vương ỷ lại, không đề phòng nữa, Triệu Đà cử binh đánh bất ngờ nên An Dương Vương bị bại, vua trầm mình xuống biển.

Thời gian trị vì của An Dương Vương, theo các cổ sử Việt Nam là 50 năm (257-208 TCN). Nhưng theo sử ký của Tư Mã Thiên (Tàu) thời gian trị vì là 30 năm (208-179 TCN).

*- Thiết Nghĩ: Có người nghĩ rằng thời An Dương Vương là một truyền thuyết; nên thời kỳ lịch sử này không biết có thật hay không?!. Thưa có thật, vì lẽ đến ngày nay còn tồn tại nhiều di tích lịch sử, nhiều địa danh từ xưa và nhiều phong tục tập quán lưu truyền đủ để xác tín, đủ để xác minh giai đoạn lịch sử ấy có thật, không có điều gì phải nghi ngờ. Những di tích xưa còn tồn tại đến ngày nay, đó là: Thành Cổ Loa, đền thờ An Dương Vương, am thờ Mỵ Châu, giếng Trọng Thủy... Những di tích này, gợi cho người xem, đầy nỗi niềm thiết tha lưu luyến, hình bóng người xưa như thấp thoáng đâu đây!.

Cảm niệm: An Dương Vương
Quân Tần ào ạt chiếm Văn Lang
Âu Lạc, vua ban lệnh bỏ làng
Giặc đến nhà không, lo thấp thỏm
Địch vào lương thiếu, bị tiêu tan
Cổ Loa, kim cổ đều vương vấn
Thần nỏ, quỷ thần cũng nể nang
Sử sách nghìn thu, tha thiết nhớ
Cổ Loa cảnh cũ, gợi miên man!
***
CAO LỖ
(? - 179)

Ông Cao Lỗ quê xã Cao Đức, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh ngày nay. Tương truyền, ông là người chế ra “nỏ liên châu” (bắn một phát được nhiều mũi tên), nên gọi là “nỏ thần”. Ông là người khuyên Thục An Dương Vương dời đô xuống đồng bằng, tìm đất đóng đô và là người được An Dương Vương giao nhiệm vụ thiết kế và chỉ huy công trình xây thành Cổ Loa.

Cao Lỗ huấn luyện binh sĩ tập bắn nỏ. Vua An Dương Vương thường xem tập bắn trên Ngự xa đài, dấu vết này, ngày nay vẫn còn (góc đông bắc ngoài thành nội). Cao Lỗ phát minh ra nỏ thần, lại có tài bắn nỏ nên dân gian thường gọi ông là Ông Nỏ.

Khi Triệu Đà đem quân xâm lược Âu Lạc, chúng đã bị các tay nỏ liên châu bắn tên ra như mưa, thây giặc chết ngổn ngang, giặc lui binh. Triệu Đà lập kế làm thông gia, cho con trai là Trọng Thuỷ lấy con gái An Dương Vương là Mỵ Châu.

Tướng Cao Lỗ khẩn khoản can vua: “Xin bệ hạ xét lại, Trọng Thủy ở rể là có âm mưu!”. Vua không nghe, lại bảo: “Nhà ngươi già rồi nên nói năng lẩm cẩm”, rồi ra lệnh bãi chức Cao Lỗ. Ông tìm nơi ở ẩn. Sau khi Trọng Thủy biết được bí mật nỏ thần, về mách lại cho cha. Cha con Triệu Đà, bất ngờ xuất binh, An Dương Vương bị lầm mưu nên chiến bại.

Quân Triệu truy đuổi An Dương Vương, Cao Lỗ ra chận đánh, mong vua chạy thoát, nhưng Mỵ Châu rải lông ngỗng, Trọng Thủy nhìn dấu vết, dẫn binh truy sát, nên ông không cứu được vua, mà còn bị thương nặng ở cổ, ông buộc vết thương, rồi thúc ngựa chạy băng qua huyện Gia Lâm, đến Bình Than, Lục Đầu thì kiệt sức và mất ở đó. Nhân dân đã lập đề thờ ông nhiều nơi: Ái Mộ (Gia Lâm), Bình Than, Bắc Ninh...

Cảm phục: Cao Lỗ
Quyết chí phò vua, mong mỏi tròn
Lời ngay, vua bác, mất giang sơn
Mặc dù bãi chức, lòng chung thuỷ
Cương quyết tận trung, dạ sắt son.
Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Thời đại Nguyễn Phú Trọng đã khép lại sau 57 năm chuyên chính vô sản và tiếp tục độc tài Cộng sản. Ông Trong qua đời ngày 19/07/2024, thọ 80 tuổi, đã để lại một gia sản dở dang “chống tham nhũng” và “xây dựng, chỉnh đốn Đảng”...
Làm thế nào để ngăn chặn Trung Quốc tiến hành một cuộc xâm lược quân sự toàn diện nhằm chiếm Đài Loan bằng vũ lực? Sau đây là một số suy nghĩ cá nhân về vấn đề quan trọng này, tôi trình bày với tư cách là một học giả về Trung Quốc và không phải là đại diện chính thức của chính phủ Úc...
Tôi không thân thiết, và cũng chả quen biết chi nhiều với Trương Văn Dũng (TVD). Thản hoặc, mới có chút chuyện cần – cần phải trao đổi đôi ba câu ngăn ngắn – thế thôi. Tuy thế, tôi hoàn toàn không ngạc nhiên khi nghe ông bị “túm”, và bị kết án tù. Dù rất ngại làm mất lòng thiên hạ (và cũng rất sợ gạch đá tán loạn, từ khắp bốn phương) nhưng tôi vẫn phải khách quan mà nhìn nhận rằng ông Tô Lâm chưa hề bắt “lộn” một nhân vật bất đồng chính kiến nào (ráo trọi) nhất là trường hợp của TVD!
Khi bài này đến với độc giả thì Tổng Bí thư đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng đã vắng mặt gần một tháng mà không có lời giải thích nào của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Lần gần nhất công chúng Việt Nam nhìn thấy ông Trọng là khi ông tiếp Tổng thống Putin thăm Hà Nội ngày 20/06/2024. Sau đó ông đã vắng mặt tại các buổi họp quan trọng...
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.