Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tình Nghĩa Thầy Trò Ngày Nay

10/08/201200:00:00(Xem: 23986)
Học sinh ở Miền nam Việt nam ngày xưa mong đợi Hè thường không nhìn vào tờ lịch mà nhìn những cây Phượng trong sân trường. Khi thấy cây Phượng trổ bông đỏ rực, học sinh bắt đầu thấy lòng xao xuyến vì sắp được nghỉ học nhưng lại không khỏi buồn vì xa bạn, xa trường. Năm học sau, chắc chắn kẻ còn trở lại trường, người đi nới khác.

Ở xứ ôn đới, khi cái lạnh bắt đầu dịu lại, ngày bắt đầu dài hơn, vạn vật cũng trổi mình dậy như sau một giấc ngủ dài, mọi người biết Hè lại sắp về.

Học sinh vui mừng được nghỉ hai tháng và sẽ đi chơi với gia đình.

Năm nay, ở một ngôi trường tiểu học nhỏ tại một vùng quê miền Trung-Tây nước Pháp, để về nghỉ Hè, học sinh cả trường họp lại tổ chức một buổi tối " Chia tay và tri ân 2 Cô Giáo " vì 2 Cô Giáo sẽ không trở lại trường ngày nhập học năm tới. Hai Cô sau buổi tối hôm ấy đi nghỉ hưu.

Một buổi chia tay biểu hiện sâu sắc tình nghĩa Thấy Trò không khác gì ở thời xa xưa. Tham dự buổi lễ hay chỉ đọc báo địa phương tường thuật, người Việt nam cứ ngở là mình đang sống lại thời cực thịnh của quan hệ " Thầy Trò " ở quê hương vì cứ chủ quan nghĩ văn hóa Việt nam trọng tình cảm nên mới có cảnh chia tay cảm động, mọi người không cầm được nước mắt, còn văn hóa Tây thiên về duy lý nên khó biểu lộ sự xúc động trong lòng.

Theo cái học ngày xưa, người học trò tôn trọng thầy học theo thứ bậc " Quân, Sư, Phụ ". Cha có công ơn sanh ta ra, Thầy là người dạy dổ cho ta nên người. Mối quan hệ Thầy trò được xem là cái Đạo - Đạo Thầy trò như Đạo Cha con.
thay_tro_xua__1_
Quan hệ Thầy trò ngày xưa ở Việt nam.
Qua cả ngàn năm bị Tàu đô hộ, người Việt nam theo học chữ và văn hóa Tàu nên bị ảnh hưởng văn hóa Tàu sâu đậm. Năm 939, Ngô Quyền đánh thắng quân nam hán ở trận Bạch Đằng đem lại nền độc lập dân tộc cho Việt nam. Nhưng Việt nam, cho tới thời Pháp đô hộ năm 1884, vẫn sử dụng chữ hán và tổ chức xã hội theo văn hóa trung hoa. Việc học và thi cử của dân chúng theo đó cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, việc dạy học và đi học được tự do miển không dạy những điều vi phạm tới đạo đức, lễ nghĩa mà thôi. Riêng việc học hoàn toàn miển phí. Người học giỏi được xã hội trọng vọng.

Thầy Giáo thường là người học giỏi đổ đạt cao nhưng không chịu ra làm quan hoặc người học giỏi nhưng không đổ đạt. Họ đều là người đạo đức được mọi người kính trọng nên mới gởi con em tới để nhờ dạy dổ.

Nhà trường là một căn hay một khoảng trống trong ngôi nhà ở dành riêng ra làm lớp học cho vài mươi đứa trẻ trong làng. Người đi học không phải trả tiền học mà chỉ tạ ơn Thầy bằng lễ vật như gạo, nếp, hoa quả của nhà kiếm được. Học trò theo Thầy học, có khi chỉ với một ông Thầy, cho tới ngày thi đậu. Nên tình nghĩa thầy trò rất sâu đậm. Học trò xem thầy như cha. Không như ngày nay, lớp học đông, hết năm học, có thầy mới. Khi lên lớp lớn, có nhiều thầy khác nhau, mỗi người dạy một môn học, với vài giờ. Lên Đại học, thầy trò càng thêm xa lạ.

Thầy dạy học ngày xưa như Chu văn An, Võ Trường Toản,... đời đời không quên tên tuổi.

Khi thầy chết, học trò phải để tang như để tang cha mẹ.

Nhà trường mới bắt đầu khi học chữ nho và thi cử do nhà vua tổ chức chắm dứt vào đầu thế kỷ XX để nhường chổ cho nền Tây học do nhà nước thuộc địa cai trị nước ta. Cái học mới dạy vừa chữ quốc ngữ, vừa chữ Pháp để đào tạo một lớp người mới thay thế lớp nho sĩ trước chỉ nhằm phục vụ chánh quyền thuộc địa.

Ngày 21 tháng 12 năm 1917, Nha Học Chánh Đông Dương ban hành chế độ giáo dục Pháp - Việt.

Nền giáo dục mới này là một sự cải tổ toàn diện, từ chữ làm chuyển ngừ là chữ Quốc ngữ và chừ Pháp, cho đến cách tổ chức học vấn, chương trình học và cách thi cử.

Trong nền học mới,Thầy giáo là một người chọn nghề dạy học, được đào tạo để có đủ khả năng dạy theo chương trình của chánh phủ. Thầy giáo được chính phủ tuyển dụng và bổ nhiệm, lảnh lương của chính phủ.

Trường học là cơ sở lớn, công cộng khang trang, lập ra dành làm nơi dạy học cho cả trăm học sinh hay nhiều hơn.

Tuổi đi học tử 3 tuổi vào lớp Mẫu giáo cho tới 17-18 tuổi học xong Trung học. Đây là lớp tuổi bắt buộc phải đi học.

Hệ thống giáo dục Pháp-Việt được chia làm nhiều cấp, mỗi cấp gồm nhiều lớp.

Cấp Sơ Học gồm có 3 lớp, lớp Đồng Ấu hay lớp Năm (lớp1), lớp Dự Bị hay lớp Tư (lớp 2), lớp Sơ Đẳng hay lớp Ba(lớp 3). Trường Sơ Đẳng thường được mở ở làng. Cấp sơ học dạy chữ Quốc Ngữ. Baì học gồm có tập đọc, tập viết, tập đặt câu bằng chữ Quốc Ngữ, và làm toán cọng trừ nhân chia, cách trí, vệ sinh, đức dục. Lớp Sơ Đẳng bắt đầu dạy thêm một ít chữ Pháp.

Cấp tiểu học gồm lớp Nhì Nhất Niên (lớp 4 năm thứ nhất), Lớp Nhì Nhị Niên (lớp 4 năm thứ hai), và lớp Nhất (lớp 5). Trường tiểu học công lập được mở tại các Quận. Chữ Pháp là chữ chính được dạy ở cấp này. Các môn học có thêm Điạ dư, Sử ký, Cách trí, toán pháp, luận văn.

Học xong lớp Nhất học sinh thi Bằng Sơ Đẳng Tiểu Học. Đậu xong bằng tiểu học thì học sinh được thi tuyển theo học cấp tiếp theo.

Chương trình giáo dục ngày xưa chú trọng đạo đức, lễ nghĩa theo Nho giáo, và văn chương. Chương trình giáo dục ngày nay trọng khoa học nhiều hơn.

Ngày nay, sự liên hệ thầy trò không còn sâu đậm và tôn quí như thời của nền học vấn chữ Nho.

Do đó, quan niệm địa vị của thầy giáo đối với học sinh cao hơn địa vị của cha mẹ không còn hợp lý nữa trong nền giáo dục mới.

Mặc dầu thời gian và tổ chức giáo dục ngày nay hoàn toàn thay đổi khác hẳn tổ chức giáo dục ngày xưa, nhưng với truyền thống trọng văn hóa, giáo dục từ mấy ngàn năm qua của người Việt nam, thầy giáo bao gời cũng được học sinh kính trọng như kính trọng cha mẹ mình vì "trọng thầy mới được làm thầy".
thay_tro_nay
Thầy trò trong nhà trường mới.
Một gương sáng Thầy trò ở Pháp ngày nay

Hôm 5 tháng 7 vừa qua, trường Tiểu học ở một làng nhỏ của Tỉnh Vienne, Pháp, nơi Bà Hélène Fillet làm Hiệu trưởng nay bãi trường. Hội phụ huynh, các Thầy cô giáo cũ mới, Hôi đồng Xã họp lại cùng tổ chức một buổi tiệc tiển hai bà giáo già vể hưu. Bà Hélène làm việc 17 năm tại đây, Hiệu trưởng 12 và 5 năm dạy học. Bà Françoise Bellanger, bạn của Hélène, đến nhận việc cùng ngày, về hưu cùng ngày. Thật cảm động. Học trò tất cả các lớp hát, làm kịch kể những vui buồn với hai cô giáo, những thói quen của hai cô. Học trò nay, có những đứa già nhứt là 25 tuổi, 23 tuổi, có hai con, một trai, một gái, đẩy xe tới tham dự lễ. Một cô bé, lúc xưa, trước khi Hélène làm cô giáo, đến học làm nghề service ở quán ăn nhà, sau đó học nghề y tá, và làm việc ở Nhà thương Montmorillon,cùng chồng có nhà ở La Trimouille (cách Montmorillon 12 cây số) nay có chân trong Hội phụ huynh, có hai đứa con một đứa là học trò Hélène hôm nay cũng có mặt.

Tất cả trên 400 người khách, tặng bông hoa cho 2 Bà Giáo đi hưu trí, ăn uống từ 18 giờ đến mãi 22 giờ mới về. Trời chiều mùa Hè nên 10 giờ đêm trời vẫn còn sáng, nhiều người còn kéo nhau ra sân cỏ uống rượu và nói chuyện vui. Gia đình của Bà Giáo Hélène đều có mặt tham dự tiệc.

Ở câp tiểu học, nhơn viên vừa dọn ăn vừa chăm sóc học sinh ăn uống. Nhiều khi nhơn viên phải cắt thịt và đút cho các trẻ con ăn uống chu đáo. Ở Pháp phần ăn uống buổi trưa do làng xã trách nhiệm. Bửa ăn đều có Bác sĩ theo dõi để bảo đảm cho đủ thành phần dinh dưởng. Phần ăn của học sinh đều được Hôi phụ huynh để mắt chăm sóc để trẻ con ăn uống đúng tiêu chuẩn và hạp vệ sinh. Học sinh nhà nghèo đều có sự giúp đở.

Hiệu trưởng cũng phải có mặt trong tất cả mọi sanh hoạt từ nghề nhà giáo đến việc quản lý đời sống con trẻ. Suốt buổi tối nói chuyện với các Hôi đồng Xã, với bà Bác sĩ xã hôi, với bà Tâm lý con trẻ.... mới thấy tài nghệ của Bà Hiệu trưởng khôn khéo, luôn luôn giữ lèo lái để trường học của mình lúc nào cũng đạt những đòi hỏi của học trò mình. Từ sửa sang tu bổ nhà trường, trồng thêm cây, vườn trẻ, sắp xếp thứ tự, sơn phết để trường lúc nào cũng sạch sẽ khang trang.

Lễ tiển hai Bà Giáo đi hưu trí vừa để nói lên lòng biết ơn sâu xa của học sinh, của phụ huynh và Chánh quyền thị xã thật long trọng. Tờ báo địa phương tới và viết một bài tường thuật rất đầy đủ:

" Phòng khánh tiết mới của Thị xã nay đưọc những bàn tay bé nhỏ của học sinh Tiểu học trang hoàng đẹp đẽ để làm nơi tổ chức buổi lễ tiển 2 Bà Giáo đi hưu trí. Từng toán một học trò dưới quyền đạo diển của Cô Isabelle Léon tiến lên sân khấu trình diển những vở kịch hài hước, những thoại kịch, hát những bài hát vui,... Tất cả đều nhằm kể lại thời gian qua hai Cô Giáo kính yêu giảng dạy học trò.

Bà Hélène Fillet, đầu tiên, năm 1995, tới trường Tiểu học công lập La Trémouille và dạy lớp Dự Bị. Năm 2000, Bà làm Hiệu trưởng nhưng vẫn dạy lớp Dự Bị cho tới ngày nghỉ hưu.

Bà Françoise Bellanger, sau nhiệm sở đầu tiên ở La Bressuire niên học 1993 - 1994, cũng tới La Trémouille năm 1995 nhận dạy lớp Vở Lòng cho tới ngày hôm nay.

Các quan khách, bạn bè, phụ huynh tặng cho 2 Bà nhiều bông hoa và đồ vật kỷ niệm.

Hai Bà từ nay ra " sân chơi " dài hạn, mang theo cái bàn làm việc của mình với tất cả những hình trang trí do học sinh của mình, theo suốt thời gian giảng dạy, tại một nơi, trong một phòng lớp, vẽtô " (PVS dịch).

Qua mấy ngàn năm lịch sử, quan niệm của con người về cuộc sống có thể thay đổi, vấn đề học vấn có thể thay đổi cho hợp với sự tiến hóa của xã hội, khoa học, văn minh của thời đại mới, nhưng chức năng của người thầy giáo không bao giờ thay đổi, đó là đem học thức, hiểu biết của mình đã học hỏi được truyền lại cho lớp người trẻ của thế hệ nối tiếp.

Qua lễ " Tiển đưa và Tri ân " 2 Cô Giáo đi hưu trí hôm 5 tháng 7 vừa qua ở trường Tiểu học của làng La Tremouille, không ai có thể nói là người Phương Tây duy lý thiếu tình cảm sâu sắc như người Á đông.

Việt nam là một nước thường tự hào có hơn bốn ngàn năm văn hiến, ngày nay cũng khó tìm được một trường hợp thể hiện tình Thầy trò như vậy. Vì " nhà trường xã hội chủ nghĩa là nơi thầy không muốn dạy, trò không muốn học ! " thì làm sao có thể có được những tình cảm chơn thật?

Nguyễn thị cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Càng sống lâu, đảng Cộng sản Việt Nam càng chứng minh đã tàn lụi tư tưởng và cạn kiệt đường lối xây dựng đất nước và chỉnh đốn đảng. Bắng chứng này xuất hiện tại Hội nghị Trung ương 6/XIII ngày 03/10/2022, qua phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và 5 nội dung thảo luận...
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.