Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.
Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.
Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”
Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.
Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.
Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.
Thì tất cả mọi thành phần dân chúng đều phải có bổn phận lên tiếng và hành động, kể cả các tôn giáo như trường hợp đang xảy ra tại Công Gô bên phi Châu hiện nay.
Tại Việt Nam. Đảng và nhà cầm quyền csVN không những chỉ có những biểu hiện sai trái, mà họ còn có những hành động coi thường pháp luật, coi thường người dân, ngang nhiên âm mưu từ cấp trung ương đến các cấp địa phương xã phường gài mưu cướp đoạt tài sản của nhân dân, của các tôn giáo ... Khi đổ bể, mặc dù có chỉ thị và phán quyết của cấp trên, nhưng họ vẫn cố tình sắp xếp, dàn dựng để bao che, bênh vực cho nhau và tiếp tục làm những điều bất nhân, bất nghĩa và vô đạo đức như biến cố ở huyện Tiên Lãng, TP Hải Phòng hiện nay.
Các giáo hội, các tôn giáo ở Việt Nam quan niệm như thế nào mà chẳng thấy đoàn thể nào lên tiếng gì về cái gọi là vụ việc này ?! Ngoài lá thư bày tỏ sự quan tâm và lo ngại của ĐGM giáo phận Hải Phòng ?!
Lương tâm của con người, lương tâm của chức nghiệp phải chăng đã bị tha hoá trong một xã hội, một đất nước do cộng sản cai trị suốt mấy chục năm qua ??!!
Người Việt Nam mà chẳng còn muốn cứu người, tự cứu mình thì ai là người sẽ làm việc này cho chúng ta ???
Chúng ta không thể nằm ngửa chờ sung rụng mãi như thế này được ! Hãy chỗi dậy, mỗi người phải làm những gì mà mình có thể làm để tự cứu lấy chính mình và còn phải bảo vệ giang sơn tổ quốc sắp bị mất vào tay bọn bành trướng lúc nào cũng nhăm nhe đòi chiếm đoạt.