Hôm nay,  

Vài Ý Nghĩ Về 'Vết Lăn Trầm' Cuộc Trình Diễn Sân Khấu Múa Của Đào Thắng

25/10/201100:00:00(Xem: 7923)

Vài Ý Nghĩ Về 'Vết Lăn Trầm' Cuộc Trình Diễn Sân Khấu Múa Của Đào Thắng

vet_lan_tram_ntn_5129mail1-large-content: Hình ảnh trong Vết Lăn Trầm.

Cao Thanh Tùng

Hình ảnh đầu tiên của vở kịch múa Hạn hán và Cơn mưa - Tập 2 của Ea Sola (từ San Diego đến Seattle năm 2008) là đôi mắt trên sân khấu nhìn lên rồi nhìn xuống, nhìn trái rồi nhìn phải như đi tìm một hướng đi cho tương lai. Đó cũng là đôi mắt không nhìn ra nhau, những người nằm xuống, còn sống, trong tổ quốc hay đã đi ra ngoài tổ quốc, đủ loại sắc tộc, đủ thứ tên tuổi. Hình ảnh cuối cùng của sân khấu múa Đào Thắng Vết lăn trầm vừa qua, là một nhóm 12 nghệ sĩ múa chụm đầu lại, một nữ vũ công giơ tay ra phía khán giả như gợi ý một tương lai. Tương lai đó được tiếng hát của Khánh Ly lót nền: Ngày mai em đi.. Nghe trời gió lộng mà thương.

Ý nghĩ đầu tiên của chúng tôi là: Ngày mai không thể là chuyện đã qua. Một tương lai gió lộng là tương lai của thuyền nhân. Nghe gió lộng chắc chắn là phải thương cho cái tương lai đó thôi. Nhưng ngôn ngữ trong nhạc có lời không chỉ là hình ảnh. Nó còn có âm điệu cao thấp, hòa âm, tiết tấu ..đi kèm. Nói “tương lai gió lộng” có thể là tương lai của thuyền nhân, cũng có thể là một tương lai thênh thang khác. Dầu sao, chọn Trịnh công Sơn và Khánh Ly cho sân khấu múa của mình, Đào Thắng một là làm cho sân khấu múa mang nội dung chiến tranh Việt Nam ấy…độc đáo, hai là làm cho sân khấu múa ấy thể hiện theo cách nhìn riêng của anh.

Qua các cuộc phỏng vấn trên đài VTTH (57.5 cũng như 44.4) hoặc trên tờ Người Việt, Đào Thắng nói về việc gặpKhánh Ly và đem tiếng hát của người nữ nghệ sĩ trình diễn 10 bài hát làm nền cho nhạc Trịnh Công Sơn trong vở nhạc kịch của mình. Về phương diện nầy, chúng ta hãy nghe Ea Sola : ”iến hay phản chiến là chuyện của mấy chục năm trước, chuyện đã qua rồi. Bây giờ là chuyện xây dựng, trùng tu đời sống. Hạn hán và Cơn mưa- Tập 2 dùng ngôn ngữ của múa trên sân khấu, nhắc lại những kinh nghiệm và lấy đó phản ánh tâm tình tuổi trẻ khắp nơi trên trái đất khao khát hòa bình và sự đóng góp của mình cho tương lai..

Đáp lời nhận xét của một tác giả viết trên tờ LA Times là Great themes demand great artistry, Ea Sola vừa cười vừa nói: ”Nội dung kịch trên vở múa của chúng tôi (dài 70 phút) chẳng có gì vĩ đại hết. Một đất nước chiến tranh sau hơn 30 năm tính chuyện cùng tuổi trẻ mình tìm một lối đi cho tương lai: chuyện ấy chẳng có gì “lớn lao”. Còn nghệ thuật, sức chúng tôi có gì làm nấy. Từ Tập 1 đến Tập 2 là một chặng đường thay đổi rất dài. Tiếng trống và bộ gõ dân tộc trong âm hưởng đương đại, ánh sáng thay đổi luôn trên một sân khấu không có trang trí đại công trình , tốc độ chậm rất đông phương của chúng tôi cũng sẽ thay đổi. Nhưng hiện nay những thứ đó khiến chúng tôi tự hào. Không thể thưởng thức Hạn hán và Cơn mưa bằng cặp mắt phê bình đã quen với kỹ thuật múa “pirouettes”, “pas de deux”, hoặc “ballet moderne” theo kiểu Tây phương”. 

Nội dung thể hiện của vở kịch múa Đào Thắng qua nghệ thuật của đoàn Ballet Austin II (dài 40 phút) quả thật là “lăn” và “trầm”. Sân khấu trống trơn, những vũ công nữ mặc áo thụng dài, nam ở trần, trong góc là ban nhạc vỏn vẹn vài cây đàn ghi ta dẫn đầu bằng tiếng piano nhiều khi chìm xuống nâng cho tiếng hát Khánh Ly nhắc lại với giọng nữ trầm, tâm tình thanh niên thời chiến trong một đất nước chiến tranh, hằng vạn tấn bom liệng xuống đầu làng.. ngôi nhà Việt Nam cháy đỏ cuối thôn trong đó một người già trong công viên, một người điên trong thành phố, một người ngồi hai mươi năm nhìn hỏa châu trên đầu mình. Những chuyển động, những vòng tay ôm, những thân thể cuốn lấy nhau nói lên tình cảm của bà mẹ, tình yêu của người ra đi, kẻ ở lại; thậm chí những thanh niên da sặm, tóc quăn cũng mang những vòng tay ôm, những chuyển động nhịp ba tâm tình. Có thể nhận thấy khán giả chúng ta vừa cảm động vừa cười vui với nhịp ba, nhanh trong một bài Người con gái Việt Nam da vàng.. mặc áo dài, tay cầm nón lá ríu rít chạy từ phía góc ra giữa sân khấu.

Ngày ta yêu em màu lá thanh xuân, chờ đến thu sang.. bài hát ấy -“Người về bỗng nhớ”- trong chuyến đi Nhật mấy mươi năm trước, người Nhật thu thanh cho vào phần tiếng hát của Khánh ly một phần nhịp nhàng (nhịp hai) của tiếng như vỗ tay đơn sơ và giản dị, nay Đào Thắng đã cho tiếng đàn piano theo những bước chân trai gái trên sân khấu quấn quít nhau một cách cảm động và yên lành. “Tôi muốn đem lại giai điệu, màu sắc đến với một thế giới đôi khi quá đỗi lặng thinh”. Tôi nghĩ thế giới ấy có thể quá đỗi lặng thinh, vô cảm đối với hôm nay, nhưng thời chiến của chúng ta hôm qua, thế giới ấy không lặng thinh đâu. Đào Thắng đã chọn Trịnh Công Sơn đúng mười năm sau ngày ra đi vĩnh viễn của anh ấy, nhưng tâm tình buồn vui của anh ấy vẫn còn theo chúng ta cho tới ngày nay, sau khi câu chuyện về chiến tranh với lẽ thắng bại đã vùi sâu trong ký ức chúng ta. Chọn nhạc Trịnh công Sơn là chọn đúng tâm trạng thời chiến. Chọn Khánh Ly là chọn đúng nghệ thuật thời chiến, là công việc của biên đạo vũ kịch trẻ - Thang Dao Dance Company- chủ yếu: “đưa tôi về nhà, về những nơi chốn cho tôi nền tảng để tôi trưởng thành và vun đắp gốc gác của một người Việt sống tại nước Mỹ”. Công việc ấy, đối với Đào Thắng là “về gần với tâm linh thực thụ”, là trả ơn cho cha mẹ đã tận tụy hy sinh cho mình, là thấm hiểu tâm tình của tuổi trẻ một thời chinh chiến đã qua mà mình không có cơ may sống trải. Điều đó chính là làm nền tảng cho một tương lai, tương lai của mình, thuộc về mình. Vết lăn mà trầm (The rolling and quiet imprint) là cái vết khởi sự cho một tương lai"

In Trang
Ý kiến bạn đọc
25/10/201112:55:42
Khách
Chi co nhung gioi tre lon len o hai ngoai khomg hieu gi ve chien tranh do CSVN xam chiem mien nam va chang hieu ro gi ve TCS va KL nen moi co loi nhin va ly luan nhu vay,chac chan bon CSVN se hoan nghenh cac ban tre ngay nay day.Dung dem loi ly luan con nit ma bien luan cho viec minh lam ma minh chua tung song va trai qua trong cuoc chien tranh tan khoc do CSVN gay ra,cac ban tre chi co the lua nguoi ngoai quoc va nhung thanh phan tre non dai cung nhu nhung thanh phan gia nhung muon bon chen va kiem chac de huong loi.Toi nghiep thay cho nhung thanh phan tre non day chua duoc giao duc dung dan.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.