Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ý Thức Dân Quốc

29/11/200100:00:00(Xem: 3280)
Chế độ Taliban đã tan rã, những tàn dư của nó đang chết lần, người dân Afghanistan hiện đứng trước một thử thách lớn lao nhất trong lịch sử đất nước của họ từ nhiều thế kỷ qua: thành lập một chính quyền thống nhất và đồng thuận để sống trong hòa bình và thịnh vượng, xây dựng lại thành một quốc gia hiện đại. Cuộc họp đầu tiên để tiến đến mục tiêu trên đã khởi sự tại Bonn (Đức) tuần này, duới sự bảo trợ của cộng đồng quốc tế, nhưng không mấy ai lạc quan mặc dù chỉ nhằm thực hiện một bước sơ khởi là thành lập một hội đồng chấp chính lâm thời ở Kabul hiện do Liên minh Bắc quân chiếm giữ.

Những khó khăn nằm trong hoàn cảnh đất nước Afghanistan đã có sẵn từ bao thế kỷ nay. Afghanistan có nhiều sắc tộc bộ tộc sinh sống, và tất cả đã tranh chấp xung đột từ đời này qua đời khác không chỉ giữa những sắc tộc khác nhau mà ngay trong mỗi bộ tộc mỗi sắc dân, việc chém giết lẫn nhau vẫn thường có. Đến nay, sự hung bạo còn dữ dội hơn trước, chẳng hạn nếu có hai gia đình nông dân sống gần nhau, mỗi khi tranh chấp về ranh giới đồng ruộng, người ta dùng mìn chôn giết ông bạn hàng xóm cho tiện để khỏi mất công nói chuyện phải quấy. Dù vậy dưới triều đại Quốc vương Zahir Shah trị vì từ năm 1933, các sắc tộc bộ tộc đã có một giai đoạn tương đối "chung sống hòa bình". Ngày nay LHQ và Mỹ và một số sắc tộc muốn Zahir Shah, 87 tuổi, về tạm thời tượng trưng cho đoàn kết quốc gia trước khi thành lập một chính quyền dân cử có căn bản rộng rãi gồm đủ mọi thành phần sắc tộc, bộ tộc.

Ông vua này là người như thế nào" Ông trị vì trong 40 năm, cho đến năm 1973 bị lật đổ vì một cuộc đảo chính do người anh em họ của ông là Mohammed Daoud Khan cầm đầu. Zahir Shah là một ông vua không có tài trị nước, ông lên làm vua chỉ vì truyền thống cha truyền con nối. Ông đã sống xa vời thực tế và xa dân, không thực hiện nổi những cải cách cần thiết của thời thế mới. Người kế vì ông, Daoud Khan đã bị giết trong một cuộc đảo chính năm 1978 và đến năm 1979 Liên Xô xâm chiếm nước này để duy trì một chế độ chuyên chế xã hội chủ nghĩa. Dân Afghanistan chống đối, những toán dân quân nổi danh là "mujahideen" (Chiến sĩ của Thượng đế) được Mỹ cung cấp vũ khí đã làm chế độ Cộng sản thất bại. Đến năm 1989, Liên Xô phải rút ra khỏi nước này. Thế nhưng cuộc chiến đấu chống Cộng sản đã làm các nhóm "mujahideen" được Mỹ võ trang hùng hậu chiếm lãnh từng khu vực, do đó hận thù và tranh chấp truyền thống lại nổi lên mạnh hơn bao giờ hết để nhắm chiếm chính quyền cả nước. Khi kẻ thù ra đi, người trong nhà lại bóp cổ lẫn nhau.

Năm 1989 các nhóm "mujahideen" miền Bắc chiếm Kabul bầu ra một chính quyền Cộng hòa do Tổng Thống Buhanuddin Rabbani lãnh đạo. Đây là vị quốc truởng duy nhất của Afghanistan được LHQ và nhiều nước thừa nhận cho đến nay. Nhưng Rabbani là người gốc Tajiks sắc tộc phương Bắc, không được các sắc tộc khác ủng hộ, nhất là các bộ tộc Pashtun ở miền Nam. Sắc tộc Pashtun đông nhất, năm 1994 phong trào Taliban ra đời dưới quyền một Tu sĩ ở Kandahar. Nhân tình trạng chính quyền Rabbani yếu kém lại có khuynh hướng kỳ thị sắc tộc, vụ nổi loạn của Taliban đã thành công và chiếm được Kabul năm 1996. Rabbani và phần lớn các bộ trưởng của ông chạy về Tajikistan sống lưu vong, còn các tướng lãnh "mujahideen" của ông tản mát chạy về miền núi phương Bắc tiếp tục du kích chiến chống Taliban. Vậy bây giờ Taliban tan rã, các tướng Liên minh Bắc quân có đoàn kết với nhau không" Hãy nhìn những lãnh địa họ đã chiếm. Tướng gốc Uzbeks là Abdul Raschid Dostum, khét tiếng vì tàn bạo và phản bội đối với các sắc tộc khác đã đặt đại bản doanh ở Mazar -e-Sharif gần nước Uzbekistan. Tướng Ismail Khan gốc Tajiks, thân với Iran chiếm Herat. Còn tướng Haji Mohammad Muhkagik, gốc Tajiks chiếm Kunduz kế cận nước Tajikistan. Trong số các tướng lãnh Liên minh Bắc quân còn có một tướng trẻ là Ustad Atta Mohammed, gốc sắc tộc Hazaras ở miền núi trung bộ, rất thiện chiến chiếm giữ miền núi phía Tây Nam Mazar-e-Sharif.

Khi còn góp sức chiếm lại toàn thể lãnh thổ Bắc Afghanistan, các tướng lãnh Bắc quân rất đoàn kết với nhau, nhưng khi thành công mỗi người một phương xây dựng uy thế riêng khiến người ta liên tưởng đến nạn Sứ quân đã có ở nhiều nước thời xưa. Ở miền Nam, sắc dân Pashtun có nhiều bộ tộc, nhưng lớn nhất là Durranis và Ghilzais. Mullah Omar, lãnh tụ tối cao của Taliban, và những tướng lãnh của Omar đều là người Ghilzais, còn Cựu hoàng Zahir Shah là người Durannis. Phần lớn các lãnh tụ Pashtun Durranis đã chạy qua Pakistan, ủng hộ Cựu hoàng. Nhưng ở Kabul, Tổng Thống hữu danh vô thực là Rabbani nói sẵn sàng thiết lập một chính quyền rộng rãi, Cựu hoàng Zahir Shah có về nước cũng chỉ là một công dân thường.

Ngoài thế lực của kẻ có súng tại chỗ, còn có những tiếng nói khác. Đó là những tiếng nói của hai nhóm dân tị nạn Afghanistan đông nhất, một hiện ở đảo Cyprus, phần của Thổ Nhĩ Kỳ, có ảnh hưởng Hồi giáo Shiite của Iran và một ở Pakistan có ảnh hưởng Hồi giáo Sunnite. Và cũng không nên quên tiếng nói của các nước Hồi giáo lân bang, từ Iran qua Uzbekistan, Tajikistan đến Pakistan. Quá nhiều ông thầy cho một chính quyền tương lai hậu-Taliban. Dân Việt Nam vẫn có câu ngạn ngữ quen thuộc "lắm thầy nhiều ma". Không rõ LHQ với sự tiếp tay của Mỹ, nước có súng lớn nhất ở Afghanistan, làm thế nào giải quyết được mớ bòng bong này" Chúng tôi nói đến "ý thức dân quốc" chớ không phải "dân tộc". Mọi sắc dân, mọi chủng tộc ở Afginisatn đều phải ý thức rằng họ có một tổ quốc chung để hòa hợp chung sống với nhau. Nếu không có ý thức đó để tự quyết, Afghanisatan sẽ không bao giờ có hòa bình và cũng không có tương lai.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.
Hôm thứ Năm (02/07/2020), Venezuela đã rút lại quyết định trục xuất đại sứ EU, nhưng yêu cầu khối có hành động thể hiện quan điểm khách quan hơn với quốc gia Nam Mỹ.
Để giải quyết những thách thức an ninh đối với đất nước, chính phủ Úc sẽ chi 186 tỷ USD cho quân đội trong 10 năm tới và sẽ mua tên lửa tầm xa để tăng cường phòng thủ.
Ngày 21/06/2020, hiện tượng Nhật thực hình khuyên diễn ra trên một số nơi tại Châu Á
Các công dân từ 15 quốc gia sẽ được phép vào Liên minh Châu Âu (EU) bắt đầu từ ngày thứ Tư (01/07/2020), nhưng trong danh sách không có tên nước Mỹ.