Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

New York

04/03/201100:00:00(Xem: 12271)
New York

new_york_bai_ms_phan_phuoc_lanh-large-contentHình ảnh New York.

Mục sư Tiến sĩ Christian Phan Phước Lành
(Trong loạt bài: Những Thành Phố Lớn Của Hoa Kỳ Tôi Đã Đi Qua.)
Khi còn thơ ấu, tôi hằng mơ ước được một lần đến thăm New York, thành phố lớn nhất Hoa Kỳ. New York không chỉ là thành phố hàng đầu của Hoa Kỳ, nhưng cũng là một trong những thành phố hàng đầu của thế giới. Chỉ riêng GDP, năm 2008, thành phố này đã đạt đến con số khoảng 1.466 tỷ đô-la, hơn gấp đôi tổng GDP cùng năm của năm thành phố lớn vùng Đông Nam Á (Singapore, Manila, Bangkok, Jakarta và Saigon) cộng lại, ngang bằng với một nước công nghiệp phát triển như Nam Hàn hay Canada.
Niềm mơ ước đó đã trở thành sự thật sau khi tôi tốt nghiệp Đại Chủng Viện và được đến vùng Washington D.C để quản nhiệm Nhà Thờ. New York nằm phía bắc của Thủ đô Hoa-Thịnh-Đốn độ chừng 204 dặm (328 km). Được cơ hội hiếm có này, tôi đã vài lần lái xe từ D.C đi thăm thành phố có những ngôi nhà cao ngất trời này.
VỊ THẾ
Nếu bạn thích những tòa nhà cao ngất trời thì New York là thành phố mà bạn phải đến thăm. New York còn là trung tâm thương mại, tài chánh, văn hóa, nghệ thuật, thời trang, nghiên cứu, giáo dục và nhiều lãnh vực khác. Tại thành phố này cũng có trụ sở của Liên Hiệp Quốc.
Thành phố New York có khoảng 8.4 triệu dân, chia sẻ với nhau trên một mảnh đất thật nhỏ khoảng 305 dặm vuông (790 km2). Vùng Đô Thị (New York Metropolitan) có dân số đông nhất Hoa Kỳ, trên 19 triệu (theo thống kê 2010). Bị chia cắt bởi những con sông, New York Metropolitan được phân ra làm năm địa hạt (boroughs) theo trật tự từ Bắc xuống Nam: Bronx, Manhattan, Queens, Brooklyn và Staten Island.
- Bronx. Nằm phía Bắc New York, trực thuộc quận Bronx, có dân số 1.364.566 người. Đây là chiếc nôi của nhạc Rap và Hip hop. Tại đây cũng có Vận Động Trường Yankee.
- Manhattan. Nằm ngay trong quận New York, có dân số 1.606.275 người. Đa phần các trung tâm thương mại nằm tại đây. Manhattan cũng được chia ra làm ba phần: hạ phố (downtown), trung phố (midtown) và thượng phố (uptown).
- Queens. Nằm trong quận Queens, có dân số là 2.256.576 người, là quận có đa văn hóa nhất Hoa Kỳ. Tại đây giải U.S Tennis Open cũng được tổ chức hằng năm.
- Brooklyn. Nằm trong quận Kings, có dân số là 2.511.408 người. Tại đây có lối kiến trúc rất đặc thù.
- Staten Island. Nằm trong quận Richmond, có 475.014 dân. Hòn đảo này nối kết với Brooklyn bằng chiếc cầu Verrazano-Narrows và Manhattan qua những chiếc phà Staten Island Ferry.
LỊCH SỬ HÌNH THÀNH
Năm 1524, Giovanni da Verrazzano, nhà thám hiểm Người Ý, khám phá ra vùng đất New York. Lúc bấy giờ nơi đây có khoảng 5.000 thổ dân Lenape, nghĩa là “một dân tộc,” sinh sống. Năm 1625, dân cư tại đây, đa phần là người Hà-lan, thành hình và phát triển vùng này thành thị xã New Amsterdam. Đến năm 1664, thị xã New Amsterdam thuộc dưới quyền của Người Anh và được đổi tên là New York. Tên gọi New York được đặt sau khi vua Charles Đệ Nhị của Vương Quốc Anh tặng vùng đất này cho người em của mình tên là Duck of York. Từ năm 1785 đến 1790, New York là thủ đô của Hoa Kỳ và thành phố này trở nên thành phố lớn nhất kể từ năm 1790.
new_york_bai_ms_phan_phuoc_lanh__1_-large-contentDU LỊCH
New York có phong cảnh Trời ban rất đẹp, ngập tràn sông nước. Những quan cảnh mà khách du lịch thường hay đến thăm như:
- Những Ngôi Thánh Đường nổi tiếng ở New York. St. Patrick’s Cathedral nằm trên Đại lộ 5th giữa đường 50th & 51st, Saint John the Divine tọa lạc tại 1047 Amsterdam Avenue góc đường 112th, Saint Paul Chapel tọa lạc tại 209 Broadway giữa đường Fulton và Vesey đối diện hướng đông của World Trade Center, Trinity Church tọa lạc tại 74 Trinity Place, gần Broadway và Wall Street.

- Đảo Ellis (Ellis Island). Đây là nơi có trại tạm cư chính dành cho các Di dân. Cơ sở này được sử dụng từ ngày 1/1/1892 đến ngày 12/11/1954. Có hơn 12 triệu Di dân đã tạm cư tại trại này để làm thủ tục di trú trước khi được định cư tại Hoa Kỳ.
- Tượng Tự Do (Statue of Liberty). Đây chỉ là biểu tượng tự do chớ không phải là thần tự do, vì khi nói đến thần người Việt thường thờ lạy hay van vái. Biểu tượng này được khánh thành vào ngày 28/10/1886 là nơi đã chào đón hàng triệu Di dân vượt Đại Tây Dương trên những con tàu đến Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ 19 cho đến giữa thế kỷ 20.
- Quảng Trường Thời Đại (Times Square). Đây là một giao lộ chính ở Manhattan nối Đại lộ Broadway và Đại lộ Số bảy. Quảng trường này được đặt theo tên của báo New York Times từ năm 1904, khi tòa soạn của tờ báo này dọn về khu vực này, trước đó quảng trường có tên là Longacre Square.
- Trung Tâm Chứng Khoán & Tài Chánh Wall Street. Trung tâm tài chánh lớn nhất thế giới này nằm trên đường Wall Street bắt đầu từ Đại lộ Broadway đến Đường South.
- Đại học Columbia, Đại học New York và Đại học Rockefeller là các trường Đại học được xếp hạng 100 Trường Đại Học Đứng Đầu của thế giới
- The Empire State Building. Cao óc này cao 102 tầng, tọa lạc tại 305 Fifth Ave (góc 5th Avenue và West 34 Street).
- Rockefeller Center. Nằm trong khu midtown Manhattan, được xây dựng bởi gia đình nhà tỉ phí Rockefeller và được xếp vào di tích lịch sử quốc gia vào năm 1987.
- Vườn Hoa (New York Botanical Garden). Rộng 250 mẫu Mỹ (100 ha), có rất nhiều loại hoa quanh năm và hằng năm có gần 1 triệu du khách đến thăm.
NGƯỜI VIỆT Ở NEW YORK
Theo thống kê 2008, Cộng đồng người Việt tại New York khoảng 20.000 người, nhưng theo lãnh đạo cộng đồng cho rằng con số phải cao hơn. Thương mại chính của người Việt tại New York thường là các dịch vụ như: nhà hàng, tiệm tóc, tiệm nails, thẩm mỹ… Tại khu Brooklyn, thực khách có thể ghé tiệm bánh mì “Nhà Tôi” để thưởng thức những loại bánh mì có khẩu vị rất đặc biệt. Nếu ở Bronx thì phải đến ăn cả hai nhà hàng Cơm Tấm Ninh Kiều và Phở Sài Gòn nằm đối diện nhau trên cùng một đại lộ Jerome. Trường Việt Ngữ tại New York: NY Viet School, website: http://www.nyvietschool.org/home.
new_york_bai_ms_phan_phuoc_lanh__2_-large-contentBUỔI SÁNG KINH HOÀNG
Từ bên kia đại dương
Vô số chiếc thuyền
Đưa những người yêu chuộng tự do
Đến bến bờ New York.
Tiếng Mẹ mừng vui
Giọng Cha vang vọng
Liên tiếp la to
New York đây rồi…
Mở rộng
Vòng tay yêu thương
Ôm chầm đồng loại
Từ Tây Âu, Đông Âu
Và khắp cùng trái đất.
Người yêu người, nắm tay nhau
Xây dựng những ước mơ…
*
Nhưng sáng nay có ai ngờ,
New York
Trãi qua nỗi kinh hoàng.
Manhattan rúng động.
Ngút trời đầy tro bụi mịt mù.
Tòa nhà cao tầng
Bỗng chốc
Đổ xuống giữa thành đô.
Rạng bình minh hóa nên đêm tăm tối.
Tiếng thét, tiếng gào
Vang dội cả tâm linh.
Tiếng mẹ gọi con
Tiếng chồng gọi vợ
Quyện chặt vào nhau triệu tiếng khóc nghẹn ngào…
Phan Phước Lành - Sept 11/2001
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Eisenstadt, Peter (2005). The Encyclopedia of New York State. Syracuse University Press. p. 1619.
Global City GDP Rankings 2008. Pricewaterhouse Coopers.
Phan, Christian (2010). Vietnamese American: Understanding Vietnamese People In The United State (1975-2010). Longwood, Fl: Xulon Press.
The U.S. Census 2010: Resident Population Data. Truy cập này 2/3/2011 tại http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.