Hôm nay,  
Việt Báo Online

Quả Sấu

18/01/201100:00:00(Xem: 10806)
Quả Sấu
Quả Sấu

DS Trần Việt Hưng
Chót trên cành cao vót
Mấy quả sấu con con
Như mấy chiếc khuy lục
Trên áo trời xanh non..'
(Xuân Diệu trong 'Quả sấu non trên cao'
Trước tháng 4 năm 1975, quả sấu cũng như quả nhót, chỉ là những kỷ niệm của những người 'di cư' , mang theo trong tâm tư cùng với nỗi nhớ, khi đã phải rời bỏ miền Bắc vào miền Nam năm 1954. Ngày nay quả sấu cũng vẫn còn là nhựng niềm nhớ nhung của người Việt đã phải rời nước ra đi, định cư các quốc gia Âu-Mỹ (do những ly do riêng chủ quan và khách quan chưa thể hay chưa muốn trở lại quê hương)..vì cây sấu chỉ mọc tại vùng Đông Nam Á và hầu như không được trồng tại các nơi khác trên thế giới.
Quả Sấu, trong thơ văn thường được xem như biểu tượng cho thời học sinh nhiểu mơ mộng, nhất là với học sinh miền Bắc, Hà nội với các món ăn vặt như ô mai sấu, sấu dầm..
Những người đã từng sống tại Hà nội chắc sẽ có nhiều kỷ niệm về những hàng cây sấu quanh hồ Hoàn kiếm và trên các đường Phan đình Phùng, Bà Triệu..đặc biệt là vào tháng 5 khi sấu trổ hoa và vào cuối hè lúc quả sấu chín..
Tên khoa học và các tên khác :
Dracontomelon duperreanum = Sấu trắng, Long cóc. Nhân diện tử = ren-mian-zi. Pháp: Cailloutier, Pancovier, Figuer perreux
Dracontomelon dao= Sấu xoài, Long cóc xoài. New Guinea walnut, Pacific walnut., Argus pheasant tree. Philippines : Dao. Thái lan : Ka-kho, Sang-kuan.
Cả hai đều thuộc họ thực vật Anacardiacea
(Trong dân gian, còn có cây Sấu đỏ hay sấu chua, tên khoa học Sandoricum koetjape thuộc họ Meliacea, hoàn toàn khác biệt với hai cây trên)
Đặc tinh thực vật học :
Sấu trắng (Dracontomelon duprreanum)
Cây thuộc loại đại mộc sống lâu năm, lớn, xanh lưu niên, có thể cao 30-40m. Thân có bạnh lớn, vỏ thân màu nâu. Cành nhỏ có cạnh và có lông nhung màu tro ; cành non mập màu hơi xám, có lông. Tán lá tròn và rậm. Lá kép hình lông chim, mọc so le, gồm 19 đến 23 lá chét hình trái xoan mọc đối, có gốc lệch, đầu nhọn. Lá ở gần gốc dài 5-6 cm, rộng 1-2 cm; lá ở ngọn lớn hơn : 10-14 cm x 3-4 cm. Hai mặt nhẵn. Lá vò ra có mùi thơm.
Cụm hoa mọc thành chùm ở ngọn hay gần ngọn, có lông mềm. Lá bắc to và thuôn hình mác. Hoa nhỏ, lưỡng tính, màu xanh lục-trắng nhạt.
Quả hạch, hình cầu đường kính khoảng 2cm, khi chín màu vàng hay vàng-cam. cùi màu trắng đục giòn có vị chua, quả chứa một hạt to, vi đắng.
Cây trổ hoa trong các tháng 5-7, ra quả các tháng 8-10. Việc ra quả tùy thuộc vào thời tiết lúc trổ hoa , nếu luc trổ hoa trời mưa nhiều, cây sẽ cho it quả. Cây trồng có thể cho quả saư 7-8 năm, sản lượng quả tăng dần đên khi đạt 50 tuổi..
Cây sâu trắng phân bố trong vùng nhiệt đới Đông Nam Á, tại vùng Nam Trung Hoa (Quảng đông, Quảng tây, Vân nam), Thái Lan, Lào, Việt Nam..mọc tự nhiên và được trồng tại những vùng cao độ đến 600m.
Tại Việt Nam, cây mọc tự nhiên và được trồng nhiều từ Lạng Sơn xuống đến vùng Quảng Nam, Cao nguyên.như Ban Mê thuột Tại Hà Nội, đường Phan đình Phùng (gọi là Phố Sấu) có rất nhiều cây sấu hai bên đường, có cây đã được trên 100 tuổi..Vườn Cúc Phương có những cây sấu đại thụ, cao đến 45m.
Dracontomelon dao :
Cây đại mộc, cao 20-25m, có thể đến trên 40m. Thân có đường kính to đến 1-1.5 m ; vỏ thân mầu nâu-xám có nhựng mảng xanh, vỏ bên trong màu hồng. Nhánh non có lông màu đỏ hung. Lá kép hình lông chim, có cuống chung dài đến 30-40 cm, mang 6 đến 9 đôi lá chét hình bầu dục hay trái xoan dài 10-14 cm, rộng 3-5 cm. Mặt dưới của phiến lá hơi nhám. Cụm hoa mọc thành chùy thòng, có lông; hoa nhỏ màu xanh-vàng nhạt, có mùi thơm nhẹ. Quả hạch hình xoan-tròn có những vết sần đường kính1.5-2.5 cm, khi chín màu vàng.
Cây trổ hoa trong các tháng 4-5, sau khi thay lá và ra quả chín vào các tháng 8-9.
Cây sấu xoài phân bố trong vùng Nam Trung Hoa xuống đến Đông Nam Á (Thái Lan, Lào, Mã lai..) mọc tự nhiên tại các vùng rừng từ Lạng Sơn xuống đến Nghệ Tĩnh và một số nơi tại miền Nam VN, Kampuchea.. Cây cũng mọc tại các hải đảo Nam Thái bình dương như Philippines, Papua Tân Guinea, Solomons..
Dracontomelon macrocarpum : Đại quả nhân miện tử
Cây cao 15-18 m, mọc tại vùng đòi núi phía Nam Vân nam (Trung Hoa), xuống đến vùng biên giới Bắc VN. Quả hạch có đường kính đến 3.5 cm.
Thành phần hóa học :
Theo kết quả phân chất ghi trong Cây thuốc và Động vật làm thuốc tại Việt Nam (Viện Dược liệu VN) :
Quả sấu chín chứa (theo %) :
Nước : 80
Acid hữu cơ : 1 %
Chất đạm : 1.3 %
Chất bột-đường (Glucides) : 8.2 %
- Cellulose : 2.7 %
Calcium : 100 mg %
Phosphorus : 44 mg %
Vitamin C : 3 mg %
(Các acid hữu cơ chinh trong quả gồm citric, malic, succinic, tartric..Trong Hoa có một số tinh dầu phần lớn là những cymenes.
Hạt chứa tannins và một sắc tố khi nấu chin làm nước nấu có màu đen. Lá chứa tannin (0.057g/100 gram lá)
Một số nghiên cứu khoa học về Sấu :
Nước chiết từ Sấu bằng ethyl acetate có tác dụng ức chế sự tăng trưởng của các vi khuẩn Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Bacillus subtilis ở nồng độ tối thiểu (MIC= Minimum Inbibitory Concentration) 0.117-0.234 mg/ dĩa thử (dùng phương pháp khuếch tán). Nước chiết bằng butanol có hoạt tính yếu hơn : 0.496 mg/dĩa (Trung Dược Số 23-2010)
Kết quả phân chất tinh dầu dễ bay hơi từ vỏ chồi Sấu xoài của Su Siufang và các cộng sự viên ghi nhận : tinh dầu vỏ chứa 13 hợp chất trong đó những chất chính là n-Hexade canoic acid (46.3%), Octadecanoic acid (15.4%), E-9-octadecanoic (13.7%)..Các n-hexadecane acid và hexa decanoic acid có thể được dùng làm thuốc diệt muỗi, và được thử nghiệm về một số hoạt tính diệt tế bào ung thư vúT120 (Shizhen Sinopharm Medicine Số 18/2007)
Hạt sấu xoài làm thuốc nhuộm răng : Bộ lạc Thương Kamu tại Lào và VN có tục lệ nhuộm răng đen. Họ dùng hạt Sâu xoài, hạt quả Lành ngạnh đẹp= Cratoxylum formosum và gỗ cây Cù đèn lá bạc= Croton cascarilloides để làm thuốc nhuộm răng. Hạt và gỗ được đốt thành than trên một dĩa kim loại và lấy bồ hóng để chà vào răng. Thử nghiệm dùng dịch chiết từ hạt sấu cho thấy không tác dụng trên vi khuẩn Streptococcus mutans (gây sâu răng) cấy trên thạch nhưng lại ngăn chặn được sự phát triển của S. mutans khi trộn chung vơi nước bọt rồi thoa trên nướu răng..(Community Dental Oral Epidemiology Số 34/2006)
Nghiên cứu của Khan và Omoloso ghi nhận dịch chiết từ lá sấu xoài bằng dichloromethane có hoạt tính kháng một số vi khuẩn khi thử in vitro (Fitoterapia Số 73/2002)
Quả sấu dùng làm thực phẩm và làm thuốc :
Sấu làm thực phẩm :
Quả sấu có vị chua riêng khác với me, và mùi thơm nhẹ, cần bỏ hạt khi dùng. Tại miền Bắc Việt Nam, quả sấu đã được dùng làm thực phẩm từ lâu. Rất nhiều món ăn dùng sấu đã được mô tả và phổ biến trên các sách báo và diễn đàn điện báo.Có thể tóm lược thành các phương thức như nấu canh (dùng vị chua của quả), từ những món rất đơn giàn như thêm vào nước luộc rau muống đến những món canh cầu kỳ hơn như canh chua nấu với thịt heo nạc, với cá, với sườn heo. Sấu còn được dùng dưới dạng sấu ngâm : ngâm muối hay ngâm nước đường; sấu ngâm muối sẽ được dùng để pha nước giải khát, sấu ngâm đường (thêm gừng) được dùng như một món mứt. Món ăn được nhiều người ưa thích nhất có lẽ là sấu chế biền thành ô mai rất đa dạng như ô mai sấu chua dòn, ô mai sấu cam thảo, gừng..Ngoài ra còn có thể nấu chè sấu.
Sấu làm thuốc :
Quả sấu được dùng Dược học cổ truyền Trung hoa và Việt Nam dùng làm thuốc để trị một số bệnh thông thường. Theo các tài liệu của các Viện Đông Y, Viện Dược liệu VN thì :
' Quả sấu, lúc xanh có vị chua hơi chát, khi quả chín có vị chua ngọt, tính mát, có công hiệu kiện vị sinh tân, tiêu thực chỉ khát, chỉ ho, tiêu đờm..được dùng để trị các chứng bệnh như nhiệt miệng, khô khát, ngứa cổ, đau bụng, nôn mửa do có thai, giải rượu, các chứng nổi mẩn đỏ ngứa ngoài da..'
Các phương thức dùng cũng khá đơn giản như : ' dùng cùi quả sấu, từ 4-6 gram, sắc nước rồi uống'..
Ngoài ra :
Hoa sấu : dùng trị ho. Hấp với đường phèn hay mật ong để trị ho cho trẻ em.
Lá : nấu lấy nước để trị lở loét, hoại tử..
Vỏ thân : trị phỏng và xuất huyết tử cung.
Vỏ rễ : trị sưng vú
Công dụng của Sấu xoài :
Sấu xoài có nhiều công dụng tại các hải đảo trong vùng Nam Thái bình dương :
Thực phẩm : Quả được dùng ăn sống, tuy không..ngon lắm. Hoa và lá non dùng làm rau tại Papua Tân Guinea, và gia vị nấu canh.
Nhiên liệu : Cành cây dùng làm củi đốt.
Gỗ mộc : Gỗ thân cây Sâu xoài khá chắc có tỷ trọng 370-790 kg/ m khối, độ ẩm 15%. Tâm gỗ màu xám nhạt, có thể từ vàng-xanh nhạt đến nâu hạt dẻ. Gỗ có nhiều vân đẹp nên được dùng để đóng bàn ghế, trang trí..
Thuốc :
Tại các hải đảo như Guinea : Vỏ thân dùng trị kiết lỵ, sắc lấy nước trị nhiễm ký sinh trùng Giardia, thoa trị mẩn đỏ ngoài da; Hoa và lá trị ho.
Tại Trung Hoa, quả sấu xoài hay nhân diện quả (quả mặt người), HongKong= Dao dragon plum, thu hoạch vào mùa thu, khi quả chín vàng, thịt mềm, vị chua-ngọt. Quả được xem là co cac tac động vào Tỳ và Vị, giúp tiêu hóa tạo nước bọt, giải khát.
Quả được chế biến dưới dạng ngâm muối= Yan yin ren theo tỷ lệ quả tươi: muối trọng lượng bằng nhau. Dùng để trị ăn không tiêu, ăn không ngon miệng; buồn nôn và oi mửa khi mang thai, nong sưng cổ họng, ngứa, mẩn đỏ ngoài da..
Tài liệu sử dụng :
Cây thuốc và động vật làm thuốc tại Việt Nam , tập 2 (Viện Dược liệu).
Medicinal Plants of Asia and the Pacific (Christophe Wiart)
Fruits as Medicine (Dai Yin-fang)
Medicinal Plants of China (J. Duke & E. Ayensu)
AgroForestry Database : Dracontomelon Dao

12/03/2019(Xem: 2456)
Hầu hết mọi người sẽ nói biết những gì có nghĩa là ăn uống lành mạnh.
08/03/2019(Xem: 1678)
Sau khi đổ xăng, ông Minh lên xe lái về nhà. Đi được một đoạn, ông nghe thấy tiếng kim khí chạm vào xi măng rồi tiếng loong coong tiếp theo. Đang chạy trên đường phố nhiều xe, ông không ngừng lại để coi xem vật gì rơi. Một thoáng nghĩ, ông đoán đó là chiếc nắp bình xăng để trên mui xe đã rơi mất tiêu. Lại quên rồi. Ông tự nhủ, với một chút chán nản.
22/02/2019(Xem: 1362)
Giấc mộng trường sinh, bất tử đã được ghi nhận từ thuở hoang sơ, khi con người còn ăn lông ở lỗ. Trong huyền thoại thần tiên, trong niềm mê tín dân gian, trong nguồn cảm hứng xuất thần của văn nhân thi sĩ hay luận lý của triết gia. Tân, Cựu Ước, kinh Koran cũng có nhắc tới nguồn nước trường sinh.
08/02/2019(Xem: 5891)
1. Đây là lúc mà ta phải tiêu hết số tiền mà ta đã để dành. Hãy tiêu chúng đi và tiêu một cách hoan hỉ. Hãy đừng đưa tiền đó cho những người mà họ không có một ý nghĩ gì về tại sao ta đã khó khăn mới kiếm được.
01/02/2019(Xem: 1781)
“Ăn trầu thì mở trầu ra Một là thuốc độc, hai là mặn vôi” Đó là đức tính thận trọng của các cụ ta với tập tục bỏm bẻm nhai trầu. Theo truyền thuyết, tục ăn trầu đã đến với dân gian ta từ thời vua Hùng dựng nước, kể lại qua một câu chuyện tình với kết cục không vui của đôi anh em huyết mạch và cô thôn nữ hiền lành. Tại một thôn nọ, có hai anh em sinh đôi tên là Tân và Lang. Họ giống nhau như đúc và cùng cực thương yêu nhau.
11/01/2019(Xem: 4559)
Lò Vi Ba (Microwave oven) hay là lò nấu dùng sóng cực ngắn , hiện nay đã rất phổ biến. Nhà giầu có thì mua một lò gắn vào tường với đủ nút bấm hiện đại. Nhà nghèo cũng có thể mua được một lò vi ba cỡ nhỏ, rất giản dị, dễ sử dụng. Nấu thực phẩm bằng lò này đã trở thành một nhu cầu hàng ngày vì tiện lợi, mau chóng lại tốn ít nhiên liệu. Nhưng cũng như mọi sáng chế của khoa học, việc sử dụng lò cũng có một số điểm rủi ro, bất lợi.
28/12/2018(Xem: 2837)
Lên chức ông, bà có nhiều điều thích thú nhưng cũng mang nhiều trách nhiệm, cả vật chất lẫn tinh thần.
21/12/2018(Xem: 2629)
1 - Sổ mũi. Hắt hơi. Rát cổ = Xin đừng vội dùng kháng sinh. Thời tiết bắt đầu chuyển động. Đâu đây rạng rỡ nắng hanh vàng với: “Heo may chớm đã lên mùa gió Ngăn ngắt chiêm bao lạnh chiếu nằm”-Vũ Hoàng Chương.
07/12/2018(Xem: 2799)
Ta thường nghe nói: “Cười bằng mười thang thuốc bổ ”, “Cười là dược phẩm tuyệt hảo”, hoặc “Cười mang vui cho người, cho ta”..
23/11/2018(Xem: 3865)
Mặc dù đường cho vị ngon và được nhiều người ưa thích, nhưng sự lạm dụng chất ngọt, nhất là đường trắng sucrose có thể gây ra nhiều rủi ro cho sức khỏe.
09/11/2018(Xem: 4354)
Ngày nay, rất nhiều người lưu tâm tới việc giảm chất béo trong thực phẩm vì e ngại một số bệnh gây ra do tiêu thụ quá nhiều chất dinh dưỡng này.
26/10/2018(Xem: 2338)
Theo các nhà dinh dưỡng thì ta chỉ nên tiêu thụ trong mỗi bữa ăn một số lượng chất béo đủ để cung cấp không quá 30 phần trăm tổng số năng lượng trong bữa ăn đó.
12/10/2018(Xem: 3585)
Theo huyền thoại thì pho mát được một nhà kinh doanh tình cờ khám phá ra cách nay nhiều ngàn năm. Trong một chuyến đi buôn xa, ông mang theo nhiều lương thực, trong đó có sữa đựng trong một cái bao tử lạc đà khô.
28/09/2018(Xem: 3880)
Vào buổi sáng hôm đó, khi xuống chuồng vắt sữa bò như thường lệ, một trại chủ thấy bình sữa bỏ quên trong góc nhà. Cầm lên coi, ông ta thấy sữa hơi đông lại, ngửi không thấy hư, ông ta bèn nếm. Sữa có vị hơi chua chua, ngọt ngọt và thơm. Tiếc của Trời, ông ta mang về cho bà vợ và cả nhà cùng ăn. Ai cũng khen ngon và không bị phản ứng gì!
14/09/2018(Xem: 3081)
Ngoài giá trị dinh dưỡng, sữa bò còn có một số ích lợi về y học cũng như có thể gây ra một vài trở ngại cho người dùng sữa. Vì thế, khi dùng thì cũng cần phải có những hiểu biết nhất định.
Tin công nghệ
Điều gì đang diễn ra ở trung tâm của thiên hà xoắn ốc M106? Thiên hà M106 xuất hiện vô cùng ấn tượng với một đĩa xoắn ốc chứa đầy những ngôi sao màu xanh cùng mây khí, và phần gần trung tâm với những dải bụi mảnh màu đỏ hòa quyện vào nhau. Lõi của M106 bức xạ mạnh trong vùng sóng radio và tia X, cho thấy hai luồng vật chất phun theo hai hướng ngược nhau, dọc theo trục lớn của thiên hà. M106 là một trong những thiên hà tiêu biểu theo kiểu Seyfert với phần trung tâm có độ sáng lớn bất thường.
Nhiều người đã quá quen thuộc với đo nồng độ cồn qua việc thở vào 1 chiếc máy, trong tương lai, ở Mỹ sẽ có 1 thiết bị mới dùng để đo nồng độ: nồng độ cần sa có trong hơi thở, một bước kiểm tra mới để xem tài xế có đang sử dụng thuốc khi đi ngoài đường hay không, sản phẩm của hãng Hound Labs đang trong những giai đoạn thử nghiệm cuối cùng và chuẩn bj bán ra thị trường
Khoảng giữa tháng 03/2019, Toyota và cơ quan vũ trụ của Nhật Bản cho biết sẽ cùng hợp tác để phát triển một chiếc xe du hành Mặt Trăng có người lái. Hoạt động trên một môi trường đặc biệt đòi hỏi phương tiện phải dùng một dạng nhiên liệu đặc biệt không kém và loại được lựa chọn chính là pin nhiên liệu. Koichi Wakata, phó chủ tịch Cơ quan thám hiểm hàng không vũ trụ Nhật Bả (JAXA) khẳng định chiếc xe đóng một vai trò quan trọng trong công cuộc thám hiểm Mặt Trăng của con người, hứa hẹn sẽ diễn ra từ năm 2030.
Sẽ có những lần chúng ta ngồi một quán quen nhưng không thể nhớ mật mã WiFi của quán đó khi được người khác hỏi. Ngay cả khi chiếc điện thoại của chúng ta đã kết nối WiFi và luôn lưu lại mật mã, nhưng ta không thể nhớ ra là gì.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (AMA) đang đề nghị các công ty công nghệ và truyền thông xã hội lớn, bao gồm Amazon, Facebook và Google, tham gia ngăn chặn phong trào chống vắc-xin và sự truyền bá thông tin sai lệch về tiêm chủng trên nền tảng của họ.
Thiên hà xoắn ốc to lớn, xinh đẹp, M101 là một trong những mục cuối cùng trong danh mục nổi tiếng của Charles Messier, nhưng chắc chắn không phải là cái kém nhất. Trải rộng khoảng 170.000 năm ánh sáng, thiên hà M101 rất lớn, gần gấp đôi kích thước của Dải Ngân Hà Milky Way. M101 cũng là một trong những tinh vân xoắn ốc nguyên bản được quan sát bởi kính viễn vọng lớn thế kỷ 19 của Lord Rosse, Leviathan of Parsontown
Khoảng giữa tháng 03/2019, Facebook thông báo Chris Cox, Giám đốc sản phẩm, và Chris Daniels, người phụ trách ứng dụng nhắn tin WhatsApp sẽ rời khỏi công ty. Cổ phiếu Facebook đã giảm khoảng 2% sau khi tin tức được công bố.
Có vẻ như nhiều cơ quan lập pháp liên bang Mỹ đang thực sự nghiêm túc trong việc truy tố hình sự các tội danh của Facebook , liên quan chủ yếu tới việc mua bán dữ liệu người dùng với nhiều đối tác công nghệ khác. Mọi nỗ lực điều tra đều đang được đẩy mạnh để làm rõ diễn biến của mạng xã hội lớn nhưng nhiều scandal, kể cả khi đã 1 năm trôi qua từ lúc vụ việc đầu tiên dậy sóng
Chưa rõ nguyên nhân vụ tai nạn của Ehthiopian Airlines với chiếc 737 MAX 8 là gì nhưng với 2 tai nạn chết người xảy ra liên tiếp trong vòng 5 tháng, mọi người có quyền hoài nghi về độ an toàn của dòng máy bay 737 MAX 8. Động thái thông thường đối với các hãng hàng không vẫn là tạm ngưng khai thác, còn các quốc gia thì cấm bay vào không phận chờ kết luận chính thức từ hãng sản xuất máy bay và các cơ quan an toàn hàng không.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Microsoft đã bắt đầu thử nghiệm tính năng mirror màn hình điện thoại Android lên máy tính Windows 10 thông qua ứng dụng "Your Phone" trong máy tính của người dùng. Tính năng mới sẽ cho phép người dùng mở các ứng dụng Android và tương tác với chúng trực tiếp.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Google di chuyển hàng chục nhân viên ra khỏi bộ phận laptop và tablet, đồng thời thu hẹp quy mô của nhóm phần cứng trong bối cảnh tái hoạch định các kế hoạch phát triển sản phẩm trong thị trường máy tính đang cạnh tranh rất khốc liệt
Khoảng giữa tháng 03/2019, dịch vụ nghe nhạc trực tuyến Spotify đã đệ đơn kiện chống độc quyền nhắm vào Apple lên Liên minh Châu Âu, với cáo buộc rằng Apple đang gây hại đến sự lựa chọn của người tiêu dùng và bóp nghẹt sự sáng tạo thông qua các quy định ràng buộc trên App Store.
Khi nghĩ đến sóng âm, ngay lập tức chúng ta sẽ tưởng tượng đến những rung động vô hình và di chuyển vô trọng lực trong không khí, hay nói dễ hiểu hơn là không hề có khối lượng vật chất. Tuy nhiên, suy nghĩ có thể sẽ phải thay đổi khi các nhà vật lý đã cung cấp thêm một số bằng chứng cho thấy sóng âm có sở hữu khối lượng vật chất, dù chỉ là ở mức rất nhỏ. Điều này có nghĩa là chúng sẽ có trường trọng lực riêng, từ đó bổ sung thêm cho các học thuyết về không gian
Kể từ giữa tháng 03/2019, trẻ em dưới 6 tuổi ở Ý sẽ không được đến trường, nếu chưa tiêm vắc-xin phòng một số bệnh cơ bản bao gồm thủy đậu, bại liệt, sởi, quai bị và rubella.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Firefox Send, dịch vụ chuyển file miễn phí mã hóa của Mozilla đã được chính thức ra mắt sau khi xuất hiện trong chương trình thử nghiệm vào tháng 08/2017. Dịch vụ Send cho phép người dùng web chia sẻ các file lên tới 2.5GB thông qua trình duyệt. Các file được chia sẻ không chỉ được mã hóa đầu cuối, mà đường link chia sẻ còn tự động hết hạn để giữ chúng được riêng tư