Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Câu Hỏi Y Học: Ợ Chua - Heart Burn

01/03/200800:00:00(Xem: 5851)

Thiếu Máu Do Thiếu Chất Sắt Liên Hệ Viêm Thực Quản (Esophagitis)

Hỏi: Bác sĩ cho làm xét nghiệm sinh học: công thức máu, đo đường huyết, men gan, lipid. Kết quả bình thường. Bác sĩ gợi ý làm nội soi, nhưng anh A thoái thác đề nghị cho điều trị tiếp một đợt nếu không khỏi mới đi nội soi. Xin các cô chú và các anh chị giúp con giải thích tại sao phải làm xét nghiệm sinh học: công thức máu, đo đường huyết, men gan, lipid. Bài viết này cũng nêu rằng các xét nghiệm này nhằm loại trừ các nguyên nhân khác để kết luận chẩn đoán là: Trào ngược dạ dày - thực quản (Gastroesophageal reflux disease). Con cũng đọc trên internet rằng: Iron deficiency anemia is sometimes attributed to esophagitis and hiatal hernia. Con xin hỏi cơ chế (mechanism) của Relationship between Iron deficiency anemia and esophagitis.

Đáp: Gastroesophageal reflux (GERD) là chứng ợ chua, chất lỏng hay nước chua dội ngược từ bao tử lên thực quản. Người Mỹ thường than phiền bị heartburn. Trước đây người ta nghĩ là người Á Đông ít bị GERD hơn người Mỹ hay dân Âu Châu. Có người cho rằng do tính chất di truyền. Nhưng bây giờ thì dân Á Động càng ngày càng bị GERD nhiều hơn. Một số nghiên cứu cho rằng lối sống người Á Đông bây giờ thay đổi hơn. Chúng tôi gặp bệnh nhân người Mỹ gốc Việt thường xuyên than phiền GERD. Ngay cả bệnh nhân không tơí khám bệnh vì GERD, nhưng nếu hỏi kỹ tiểu sử bệnh lý, thì tỉ số GERD có vẻ cao hơn dự đóan. Nếu bệnh nhân đích thực bị GERD thì người Á Đông có những yếu tố bệnh lý giống như người tây phương. Thí dụ, dội ngược chất chua do chức năng bắp thịt (valve) phần dưới thực quản suy yếu, viêm ống thực quản, sức co thắt ống thực quản suy yếu, nhu động kém (chalasia), chất chua dội ngược vì bệnh lý, hay do thoát vị khe (hiatal hernia).

Chưa rõ có liên hệ gì giữa nhiễm vi trùng H. Pylori và GERD. Mập hay đồ ăn nhiều chất mỡ có thể là một trong những nguyên nhân chất chua dội ngược thực quản của người Á Châu. Người bị hôi chứng này phải tránh ăn uống đồ chua, cay, rượu, thuốc lá, cà phê, chocolate, v…v… Cao calcium trong máu (tăng cao gastrin và tăng cao chất chua), bệnh scleroderma hay systemic scleroderma (đọng cao mô collagen), có thể gây GERD, nhưng hiếm. Khi nghi là bị heartburn hay GERD mà thử thuốc PPI (Proton pump inhibitor, thuốc giảm chất chua acid tiết ra trong bao tử) trong một thời gian ngắn (một tháng chẳng hạn) mà không thuyên giảm, thì bác sĩ chuyên khoa bao tử và đường ruột thường nghĩ tới nội soi EGD (Esophago-gastro-duodenoscopy). Nôi soi giúp truy tầm một số nguyên nhân chính gây chứng dội ngược thực quản (GERD) như truy tầm bệnh Barett (tiền ung thư thực quản), viêm ống thực quản trầm trọng, nghi ngờ bị ung thư thực quản. Giúp thêm tìm hiểu viêm bao tử, GERD do hội chứng Zolliger-Ellison (gastrin ra nhiều quá). Bệnh nhân có triệu chứng tương tự như GERD nhưng là do lở loét bao tử hay tá tràng (duodenum). GERD có thể do sỏi trong túi mật giảm chất bilirubin, do đó giảm khả năng khử chất chua (bởi vậy đôi khi cần phải siêu âm túi mật). GERD cũng có thể do một số triệu chứng hay bệnh như viêm thanh quản, ho kinh niên, suyễn, xơ phổi, đau tai, suyễn hay lở thanh quản. Chẩn định GERD có thể dùng phương pháp khác như đo độ acid (pH, impedence, manometry) trong thực quản, nhưng chỉ thấy dùng trong các môi trường đại học chứ ít thấy trong việc hành nghề hàng ngày. Cũng ít người chụp hình ống thực quản nuốt chất phản quang barium (nhưng nếu nghi ngờ bị túi nang nằm giữa họng và ống thực quản, pharyngoesophageal diverticulum, thì bác sĩ sẽ gửi làm barium swallowing).

Có nhiều tường trình cho biết thoát vị khe (hiatal hernia) liên hệ thiếu máu do thiếu chất sắt nhưng liên hệ giữa viêm ống thực quản (esophagitis) với thiếu máu do thiếu chất sắt chưa được biết rõ. Có nghiên cứu cho rằng vùng hẹp trong ống thực quản, gọi là esophageal webs, có thể bị viêm, dễ nhỉ máu và gây bệnh thiếu máu do thiếu chất sắt.

Theo tôi, những thí nghiệm cô đề cập là chỉ muốn biết bệnh nhân có bệnh gì khác ngoài hội chứng GERD, chứ không thể dùng để định bệnh GERD. Bệnh nhân nên thăm khám trực tiếp bác sĩ chuyên môn bệnh bao tử và đường ruột.

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Xin mời quý độc giả vào thăm Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, một Trang Web Y Khoa của người Việt viết cho người Việt.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.