Hôm nay,  

Thư Gởi Người Em Gái Việt Tại Hoa Kỳ

16/01/201000:00:00(Xem: 6800)

Thư Gởi Người Em Gái Việt Tại Hoa Kỳ

Phổ Lập
Em gái Việt thân mến,
Hàng năm mỗi lần gió Đông về gợi nhớ lại những ngày của tháng chạp, tháng chuẩn bị cho cái Tết cổ truyền Việt Nam mà dư luận ở Việt Nam (có thể qua gợi ý của VC) đang cổ súy phong trào hủy bỏ những ngày truyền thống thiêng liêng nầy, tôi muốn viết cho em và về em, một người em gái Việt mà tôi gặp đầu tiên trên bước đường dong ruỗi nơi quê người.
Em thân mến,
Tôi đã gặp em qua sự tình cờ, trong một buổi nói chuyện do một tổ chức nghiên cứu y khoa Việt Mỹ gần đây. Em đã cùng chồng là một bác sĩ tham dự vào câu chuyện bauxite Việt Nam, câu chuyện thường không mấy hứng thú và hấp dẫn đối với những người phụ nữ thuộc “giai cấp” của em. Tôi đã quan sát em, thoáng nhìn ánh mắt và cung cách em theo dõi câu chuyện khô khan của tôi. Tôi đã cùng chia xẻ chai bia với chồng em trong buổi nói chuyện.
Và từ đó, tôi và vợ chồng em có thêm nhiều dịp để trao đổi với nhau cùng các bạn bè khác về câu chuyện nước non. Đây quả thật là một sự tình cờ ngẩu nhiên và lý thú của tôi. Ngẩu nhiên vì em là người tôi gặp có thể nói lần đầu tiên trong những ngày tháng đi đó đây suốt 20 năm qua. Lý thú là vì sau những lần gặp sau đó tại nhà em cùng bạn bè, tôi đã thấy được ánh mắt đầy tự tin và tích cực qua những phát biểu đóng góp của em về câu chuyện Việt Nam. Em đã đóng góp trong tinh thần hết sức xây dựng và hòa nhã nhưng không có nghĩa là không quyết liệt trong luận cứ của mình. Những ý kiến phản biện của em đối với bạn bè của chồng cũng như việc không đồng ý với lý tưởng và con đường của chồng đang đi làm cho tôi suy nghĩ nhiều.
Chính vì thế mới có lá thư gởi cho những người em gái Việt ở những ngày cuối đông nầy trên đất khách.
Em biết không, trong cuộc sống vật chất nơi quê người, đối với giai cấp được ưu đãi như gia đình em, nhiều chị em Việt sống trong điều kiện khó đi ra ngoài cái khung vô hình, đó là chiều hướng cá nhân chũ nghĩa, hưởng thụ thoãi mái do nguồn tài chính dồi dào do chồng kiếm được như đi shopping, nói chuyện gossip với các bạn gái khác có cùng điều kiện kinh tế giống nhau.
Nhưng trái lại, tôi thấy trong em có điều khác lạ. Em không đi con đường trên mà lại có nhiều suy nghĩ đột phá trong vấn đề nước non. Em không có cái “kịch cỡm” như nhiều  người vợ của “giai cấp bác sĩ” (cũng như tôi cũng không thấy những nét hưởng thụ nơi chồng em!).  Tôi không biết tôi có chủ quan hay không, nhưng tôi tin rằng không vì tôi đã trao đổi với em hơn một lần về thái độ và hành động của những người con Việt đối với đất nước nơi hải ngoại.
Em thân mến,
Trong Phật giáo, Đức Phật đã vạch rõ là có tới 84 ngàn pháp môn để tu tập, nghĩa là chúng ta cũng có hàng ngàn hướng đi để cuối cùng hy vọng đạt đến một mục tiêu chung cuối cùng là mang lại tự do, nhân quyền, và một số phúc lợi căn bản cho bà con mình còn đang sống cùng khổ ở Việt Nam. Đó là tiền đề và kết luận duy nhứt của những người con Việt tha hương còn đoái hoài đến quê cha đất tổ.
Dĩ nhiên trên bước đường đi trên, có những suy nghĩ khác nhau đôi khi trái nghịch nhau giữa các cá nhân, giữa các hội đoàn hay đảng phái. Nhưng điều đó không có nghĩa là phải triệt hạ nhau, tiêu diệt lẫn nhau. Dù muốn dù không, chúng ta phải trân trọng tất cả những người còn có tấm lòng Việt Nam, cưu mang một hoài bão đem lại bình an và hạnh phúc cho con dân Việt.
Dù chủ trương như thế nào đi nữa, tấm lòng sắt son với đất nước của những người dấn thân ở hải ngoại cũng đủ để cho chúng ta trân trọng cho dù hướng đi có bị vấp phải sai lầm, cho dù hành động có tạo ra vài đáng tiếc.
Chúng ta sống trong thời đại toàn cầu hóa, trong một thế giới đa cực, chúng ta không còn dựa theo một chủ thuyết tư bản hay chủ nghĩa xã hội để làm nền cho sự phát triển đất nước. Ngày hôm nay chúng ta không còn thì giờ để chiêm nghiệm và “lập thuyết” nữa.
Thế kỷ 21 hôm nay cho chúng ta thấy một thế giới MỞ, mở cho mỗi cá nhân và mở cho tập thể thậm chí cũng mở cho những người quản lý đất nước. Thế giới ngày hôm nay không còn chỗ đứng cho chủ nghĩa độc tôn, độc đảng. Quan niệm lãnh tụ phải được thay thế bằng cung cách làm việc tập thể (team work). Kinh nghiệm Việt Nam cho chúng ta thấy chính sách quản lý của 14 Ủy viên Bộ Chính trị Việt Nam đã đưa đất nước vào chỗ bế tắt và nghèo đói.


Em thân mến,
Câu chuyện Việt Nam vẫn là mối ưu tư hàng đầu của mỗi người trong chúng ta. Nó chiếm lĩnh trọn vẹn quỹ thời gian của chúng ta, trong những lúc ăn uống, lúc làm việc kiếm cơm, ngay cả những lúc trà dư tửu hậu nữa. Tại sao em biết không" Vì đó miền đất tổ của cha ông ngàn đời để lại. Vì đó là nơi trên 85 triệu bà con mình còn quằn hoại đau khổ trước gọng kềm của chế độ. Chúng ta không thể vui trong hoàn cảnh như thế. Chúng ta không thể quên dù là trong giây phút tiếng kêu thương tuyệt vọng của những người cùng khổ trên quê hương.
Tôi có “cải lương” khi trang trải những suy nghĩ trên với em hay không, hở người em gái Việt trên đất Mỹ" Tôi hy vọng là không; vì trong một sát na nào đó, tôi đã thấy ánh mắt chú tâm của em khi nghe tôi nói về chuyện Việt Nam.
Đối với tôi, người chỉ nói từ tấm lòng, không biết và không bao giờ có tham vọng “lập thuyết”, giải quyết câu chuyện Việt Nam chỉ là cố gắng suy nghĩ về những cung cách  ngõ hầu mang lại trong tương lai những phúc lợi về y tế tối thiểu cho bà con Việt, cải thiện hệ thống giáo dục đã bị ô nhiễm và hủy hoại sau thời gian dài chịu sự áp đặt của chế độ, cũng như giải quyết những vấn nạn môi trường mà chế độ đã phát triển quốc gia trong chiều hướng hủy diệt môi trường thay vì bảo vệ.
Đảng và Nhà Nước Việt Nam hiện tại không giải quyết được những vấn đề dân sinh của người dân, thậm chí còn làm cho vấn đề ngày càng trầm trọng thêm lên. Nay đã phải đến lúc chính người dân trong nước phải trang bị những thông tin, những hiểu biết để tự cứu lấy chính mình trong cuộc sống hàng ngày đối mặt với nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, không khí, và trong đất, nguy cơ trước trong thực phẩm và nhứt là nguy cơ trước những vi phạm quyền của con người đã ghi rõ trong Bản tuyên ngôn quốc tế nhân quyền của Liên Hiệp Quốc mà chế độ hiện hành đã phê chuẩn. 
Muốn thực hiện những suy nghĩ tích cực trên, và trong điều kiện hạn hẹp của một người con Việt sống xa quê hương, tôi thấy những gì cần làm ngày hôm nay là chuyển tải những thông tin khoa học, những biến chuyển thực sự đang xảy ra trên đất nước mà người dân quốc nội không hề biết qua chính sách thông tin một chiều của chế độ. Những tin tức cập nhựt nhứt về nguy cơ Hán hóa, về nguy cơ diệt chủng của Trung Cộng dù ít dù nhiều cũng có thể làm động tâm bà con.
Và em có biết không, những khúc nhạc trên đã được tấu lên một cách bền bĩ suốt 20 năm qua, và tôi nghĩ cũng đã khơi dậy một phần nào lòng tự ái dân tộc nhứt là đối với tuổi trẻ Việt Nam.
Em thấy không, tuổi trẻ Việt Nam đã vượt qua sự sợ hãi do chế độ đã cấy sinh tử phù vào lòng dân tộc từ những ngày đầu tiên dày xéo miền Nam thân yêu của chúng ta. Nhưng hôm nay, mọi sự đã xoay ngược 180 độ. Chính những người cộng sản Việt đã bị sinh tử phù chính họ xâm nhập vào não trạng. Càng đàn áp, càng trấn lột người dân, càng phát biểu những lời đanh thép, cao ngạo, chính là lúc người cộng sản …đang sợ.
Họ sợ người dân, họ sợ tuổi trẻ và họ sợ với chính những đảng viên đang cùng chung một việc là áp dụng chuyên chính vô sản với dân. Sự đoàn kết chung quanh đảng dưới lá cờ chủ nghĩa Mác Lê chỉ còn là những tiếng vọng từ đáy vực, một chuẩn bị cho hiện tượng Big Bang của đảng cộng sản Việt Nam trong những ngày sắp tới mà thôi.
Em thân mến,
Sự hiện diện của lá thư nầy là do những lần khám phá ra tình tự quê hương nơi em. Cho tôi một lời cám ơn em. Những suy nghĩ của tôi trên đây cũng là những lời tự nhắc nhở lấy chính mình. Tôi không lạc quan mà cũng không bi quan về tương lai của đất nước. Trong bao lần nói chuyện trước bè bạn hay công chúng, tôi chỉ muốn nhấn mạnh một điều là sống trọn vẹn với niềm tin của mình cũng như san sẻ niềm tin trên với bà con, những người con Việt xa quê hương.
Và từ niềm tin đó, chúng ta không tuyệt vọng cho tương lai của dân tộc.
Xin hẹn gặp lại em một ngày đẹp nắng nào đó không xa trên quê hương mình.
Phổ Lập
Một ngày cuối đông Kỷ Sửu-2010

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.