Hôm nay,  

Dư Âm Của Những Tiếng Vỗ Tay

12/12/200900:00:00(Xem: 5430)

Dư Âm Của Những Tiếng Vỗ Tay
 
Tưởng Năng Tiến
Sau giai đoạn ở hang, loài người ở chòi, ở túp, ở lều... trước khi dọn vô ở nhà. Đây có thể là lựa chọn tối hậu, và tối ưu, của phần lớn nhân loại. Phần còn lại, ở công trường, ở nông trường hay ở trại   trại lính, trại giam, trại tị nạn, trại lao cải, trại sáng tác... Ăn ở tập thể kiểu này (thường) là do bị hoàn cảnh ép buộc, hay vì phán quyết của toà án nhân dân, hoặc chỉ thị của hội nhà văn,   chứ không lại ai tự nguyện vác xác đến những nơi đông đảo, ồn ào, rất mất vệ sinh, rất linh tinh và thiếu thốn (đủ bề) như thế. Và bởi thế cựu công dân nước CHXHCNVN, ông Lâm Hoàng Mạnh, mới có người than:
Sớm dậy theo đài, đêm theo kẻng
Cuộc đời như thế, sướng hay không"
(Thơ L.H.M.)
Mới đây, có vài người (lại) xoay ra ở... cũi! Sự lựa chọn khác thường   và hiếm hoi này   vừa được tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng... "phát hiện," và cho biết như sau: "Quốc gia nào khép mình bó chặt vào bất cứ một quan hệ đơn phương nào cũng là tự nhốt mình trong cũi."
Cũi, dù là loại cực lớn, cũng không cách chi "nhốt" được một quốc gia. Nó chỉ đủ chỗ cho một số người, và ai cũng hiểu đây là những kẻ đang cầm quyền ở Việt Nam. Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, do tế nhị, đã không tiện nói (hẳn) ra như vậy.
Và có lẽ nhờ vậy nên bài viết của ông ("Trung Quốc   Rồng thật hay Voi giấy"" ) đã có cơ hội xuất hiện trên Tuanvietnam. net, vào hôm 18 tháng 11 năm 2009, và vẫn còn (nguyên) trên diễn đàn này   mãi cho đến hôm nay.
Con thú ở trong cũi là cảnh thường thấy. Con người thì không. Ngó kỳ chết mẹ. Có lẽ vì ý thức được điều này, và vì ý muốn "bình thường hoá" hiện trạng khó coi của mình nên thỉnh thoảng những nhân vật đang sống trong cũi lại khua chân/ chém tay   bi bô hay hô hoán chuyện này, chuyện nọ   để biện minh cho sự lựa chọn (kỳ cục) này. Hệ quả là họ đã tạo ra nhiều thứ ... hoang ngôn quái đản:
- Báo Quân Đội Nhân Dân, số ra ngày 11 tháng 10 năm 2009, có bài chính luận để cập đến "sức mạnh của truyền thông hiện đại," với nhiều chi tiết rất... hoang đường:
"... báo chí, mạng Internet được chúng triệt để sử dụng vào việc truyền bá các quan điểm thù địch, sai trái, xuyên tạc, công kích chủ nghĩa Mác   Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm phá vỡ trận địa tư tưởng vô sản, thủ tiêu sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chúng còn trực tiếp tiến công vào báo chí cách mạng, vào những nhà báo cách mạng. Với chiêu bài  tự do ngôn luận ,  tự do báo chí , chúng vu cáo Đảng và Nhà nước ta vi phạm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí hòng làm cho báo chí tách rời sự lãnh đạo của Đảng, làm cho các nhà báo mất phương hướng chính trị, mất sức chiến đấu trong hoạt động báo chí của mình. Đòn tiến công này thật sự nguy hiểm đối với sự nghiệp cách mạng và đối với sự phát triển của báo chí nước ta."
- Chỉ thị 34-CT/TW của Ban Bí thư và Nghị quyết Trung ương Khoá X (về "Công tác tư tưởng, lí luận, báo chí trước yêu cầu mới") cũng "đề ra" nhiều giải pháp (nghe)  hoang đường và hoang mang không kém:
"Triển khai đồng bộ, chủ động cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, phản bác các luận điệu tuyên truyền xuyên tạc, vu cáo, chống phá Đảng, Nhà nước ta, làm thất bại âm mưu  Diễn biến hoà bình  thực hiện đa nguyên chính trị, hình thành lực lượng đối lập, gây bạo loạn, lật đổ của các thế lực thù địch ; thường xuyên cảnh giác, chủ động phòng, chống nguy cơ tự diễn biến ở cả Trung ương và các ngành, các cấp."
Chính vì tình thế khẩn trương tới cỡ đó nên Đảng đã quyết định (phải) chui vào cũi. Ở bên trong những chấn xong, tất nhiên, an toàn hơn bên ngoài. Nhưng tầm nhìn, vì thế, không tránh khỏi bị giới hạn. Và sự hạn hẹp này đã phát sinh ra nhiều hoang ngôn (loại) khác:
- Theo TTXVN: "... đến năm 2010 (sẽ) xóa hết hộ đói, cơ bản không còn hộ nghèo!"


- Qua tới thập niên 2030 hay 2040 thì viễn tượng mới thực là huy hoàng, theo như lời của  tiến sĩ Nguyễn Xuân Kiên (Viện trưởng Viện chiến lược phát triển kinh tế   xã hội Việt Nam và Đông Nam Á): "Với tiềm năng sẵn có của các doanh nghiệp hiện nay, chỉ 20 -30 năm nữa, Việt Nam sẽ là một trong 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới. 40 năm nữa, Việt Nam sẽ đứng trong top 15 nền kinh tế lớn nhất thế giới."
Đồng bộ với với phát triển (tột bực) về kinh tế, văn hoá, giáo dục và âm nhạc cũng đạt đến những thành tích ở đỉnh cao. Báo Lao Động, số ra ngày 30 tháng 9 năm 2009, đi tin: "Việt Nam có nhiều  tiến sĩ, giáo sư thuộc loại nhất khu vực." Qua tháng sau, báo Thể thao  & Văn hoá (số ra ngày thứ Bảy 03/10/2009) bồi thêm: "Việt Nam có nền âm nhạc cổ điển đứng đầu khu vực."
Nói tóm lại, theo lời của ông chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết (phát biểu vào hôm khai mạc Đại hội Việt kiều) "là chưa bao giờ mình lại cất cao tiếng nói như thế."
Thiên hạ đều bị ù tai hết trơn hết trọi. Ông Huy Đức mặt mày "đỏ lựng." Ông Hà Sĩ Phu vò đầu bứt tai, nhăn nhó: "Biết nhục không phải là điều đáng sợ, trái lại, khi nói về dân tộc mình, không hiểu sao tôi cứ rùng mình ghê sợ trước một thái độ hơn hớn tự đắc." Còn ông Nguyễn Đình Đăng thì phàn nàn là những tiếng nổ quá lớn (hay nói theo nguyên văn lời của ông là "quá trớn") đã "át mất tiếng lòng sâu lắng của lương tâm."
Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Văn Lục nhận xét rằng: "Cái tồi tệ nhất trong bài nói chuyện  vô học  của ông chủ tịch không hẳn là những lời phát biểu huênh hoang lố bịch mà là tiếng vỗ tay rào rào." Ngoài những tiếng "vỗ tay rào rào, " còn có những tiếng xuýt xoa khen ngợi (từ vài vị đại biểu Việt kiều) mà theo dư luận thì đây chỉ là những lời "nói nịnh" của một bọn "về hùa."
Thực trạng xứ sở ra sao mà những cử chỉ tán dương, hay lời lẽ tán thưởng (như vừa dẫn) đều bị coi là hoang ngôn hay xiểm nịnh"
Đây là toàn cảnh "Tổ Quốc Nhìn Từ Xa" dưới mắt một thi sĩ:
"Xứ sở phì nhiêu sao thật lắm ăn mày
Xứ sở nhân tình sao thật lắm thương binh
Đi kiếm ăn đủ kiểu
Nạng gỗ khua rỗ mặt đường làng ...
Xứ sở thông minh sao lắm trẻ em thất học
Lắm ngôi trường xơ xác đến tang thương...
Xứ sở thiêng liêng sao lắm đình chùa làm kho hợp tác..."
Nguyễn Duy (Tổ Quốc Nhìn Từ Xa 1988)
Hơn hai muơi năm sau, hiện trạng của của đất nước (xem ra) cũng không được sáng sủa gì hơn   theo nhận định của tiến sĩ Vũ Minh Khương:
"Khó khăn trong quyết định của mỗi người chúng ta hôm nay không phải là làm cách gì để đất nước tiến lên mà là làm gì để chúng ta không lùi tiếp nữa, bởi đường lùi của chúng ta còn rộng rãi thênh thang lắm."
"Ông cha chúng ta để lại cho chúng ta đất đai ở vị thế đẹp và nhiều tài nguyên quý giá. Thế giới lại thương cảm chúng ta đã trải qua những cuộc chiến tranh khốc liệt. Thế hệ chúng ta chỉ cần cho nhượng thuê đất trong các dự án đầu tư dễ dãi, bán tài nguyên, và vay nợ quốc tế cũng đủ sống xênh xang được 20-30 năm nữa. Ta nhượng đất của ông cha làm sân golf và dân ta sẽ không thể đói nhờ nghề nhặt bóng và đánh giày..." (Việt Nam chặt cầu để tiến lên).
Trước viễn tượng "đường lùi của chúng ta còn rộng rãi thênh thang" như thế mà không có lời phát biểu, hay một bài tham luận nào, từ qúi vị đại biểu Việt kiều (về những nan đề và vấn nạn của đất nước) chỉ nghe thuần có tiếng "vỗ tay rào rào" thì cũng kỳ thiệt, thiệt kỳ. Cộng đồng người Việt hải ngoại ở khắp năm Châu, đặc biệt là thành phần những doanh nhân và trí thức Việt kiều, có thể ví như những cửa sổ mở    từ đó cả nước có thể nhìn ra bên ngoài  để học hỏi và tiếp thu kinh nghiệm của toàn thể nhân loại.
Đại hội Việt kiều vừa qua, tiếc thay, lại chỉ gồm toàn những khung cửa đóng. Và người ta không đóng cửa để thảo luận hay bàn bạc gì ráo mà (theo lời của ông Bùi Tín) là để "nghe ông chủ tịch nước đọc diễn văn dài thòng kiểu đại ngôn, rồi nghe một thứ trưởng trưởng ban Người Việt ở nước ngoài đọc báo cáo chỉ kể lể những điều hay ho tốt đẹp, toàn một màu hồng..."
Nếu đúng vậy thì "vỗ tay rào rào" là phải (chuyện). Chuyện của những người rỗi việc đi xem thú làm trò,trong cũi, rồi vỗ tay tán thưởng. Đó là tiếng vỗ tay của những kẻ vô tâm, hay vô luân    hoặc cả hai.
Tưởng Năng Tiến

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.