Hôm nay,  

Thời Điểm Chim Không Biết Bay

3/16/200900:00:00(View: 9364)

THỜI ĐIỂM CHIM KHÔNG BIẾT BAY

Lm. Trần Cao Tường
Người mình vẫn tự coi là con của chim Tiên, mà sao có điều lạ là tự đáy lòng mỗi người đều cảm thấy một cái gì chận lại khiến không làm sao bay lên nổi, hoặc là mỏi mệt rã cánh không muốn bay nữa. Chắc phải có lý do sâu xa của nó" 
Du Tử Lê trong bài thơ ”Lưu Vong Khúc” đã diễn tả cái cánh mỏi này khi chứng kiến những màn lố lăng của cảnh đổi đời:
Chính vì tan tác nên nhăng nhố
Đến cả sân chơi cũng bẩn rồi
Cố mà chơi nốt trò chơi dở
Đến lúc đi thì đi thảnh thơi...
Bạn nói thêm chi về mối nhục,
Ta hiểu vô cùng chuyện áo cơm.
Mặc ai khất thực mà vênh váo
Luýnh quýnh canh thừa, ngố chợ đông...
KHI CHIM BỊ  RẮN THÔI MIÊN
 Trong cuốn Xả Buông Nỗi Sợ (Let go of Fear) tác giả Carlos Valles đã kể lại việc chứng kiến một cảnh thật xẩy ra khi ông đang đi trong khu vườn bên bờ rừng Ấn Độ. Hôm đó ông tình cờ thấy một con chim đang đậu trên cành. Thân nó cứng đờ ra như bị thôi miên. Nó muốn bay lên mà bay không nổi. Và cái mỏ nó run lẩy bẩy đập vào nhau không cách nào hót nổi. Ông lấy làm lạ về hiện tượng này, nên chú tâm tìm hiểu. Thì ra lý do kia rồi. Ở mãi xa dưới gốc cây, một con rắn rung chuông đang cất cao cổ như toan tính phóng lên. Con rắn biết sức mạnh của nó. Con chim có cả một bầu trời thênh thang mà không thể nào thoát nổi. Thấy cảnh tượng tội nghiệp, Carlos Valles liền ho lên mấy tiếng . Con rắn thấy tiếng động của loài người liền rụt cổ xuống và có vẻ thèm thuồng và tức bực bò đi. Còn con chim thì vừa sực hoàn hồn. Nó vừa thấy một điều mà trong cơn sợ hãi tột cùng nó đánh mất. Đó là kiến tính, là phút giây bỗng thấy được sự thật, thấy được niềm tin vào chính mình, là nhận ra rằng con rắn ở xa như vậy, mà nó thì có cánh. Chỉ cần vỗ cánh bay lên là con rắn hết đường làm ăn.
Giờ đây con chim thảnh thơi như tìm lại được đôi cánh. Nó hân hoan hót vang làm vui cả một bầu trời và thênh thang bay vút lên thật nhẹ nhàng.
CHỜ ĐÓN MÙA HOA
Trina Paulus với cuốn sách tu đức bán chạy nhất trong nhiều năm liền: Hope For the Flowers, tạm dịch là Chờ Đón Mùa Hoa. Cái đặc biệt của cuốn sách này là rất ít chữ mà chỉ có hình vẽ thôi. Mà lại toàn là hình sâu róm, sợ quá!
Con sâu róm sinh ra trên một cành cây trong một ”gia đình êm ấm”. Một hôm nó nhận ra mình đã trưởng thành, cần ”đi xuống cuộc đời”. Và nó đã bò xuống. Nó lấy làm lạ là tại sao nó toàn gặp những con sâu đang đi hối hả về phía trước. Nó hỏi đi đâu, thì những chú sâu không có giờ trả lời, chỉ ngoắc tay thật nghiêm trọng. Nó cũng sinh tò mò đi theo. Một lúc lâu thì nó thấy một cái cột thật cao, ngọn chạm tới trời. Nhìn kỹ hơn, nó nhận ra đó là một cái cột toàn sâu lúc nhúc đang chen nhau bò lên. Nó hỏi trên đó có gì thì không đứa nào trả lời. Thấy đông đứa hăm hở như vậy chắc là có gì hồ hởi lắm. Vậy là nó cũng hòa mình vào đám đông ”ai sao tôi dzậy” mà cố sức leo lên, đạp văng nhiều thằng khác mà đạt mục tiêu. Lên đến lưng chừng thì nó ”thấm mệt cuộc đời”, ”ngựa nản chân bon”, bèn nghĩ chuyện bỏ cuộc. Chắc là chả có gì đâu. Và nó bò được xuống đất. Hú hồn.
Nhưng rồi nó đâm hồ nghi chính nó. Hay là mình chẳng giống ai. Nó quan sát thấy ”người ta” miệt mài tranh nhau bò lên thế kia, ắt là phải có cái gì chứ. Thế là nó lại ra sức trèo lên một lần nữa. Lần này nó hung hãn hơn trước. Đấm đá kỹ hơn. La hét kỹ hơn. Tỏ ra ta đây lắm. Và cuối cùng nó đã leo lên được đỉnh cao chót vót. Nhưng cũng chính là lúc nó thất vọng nhất. Chẳng có gì. Thì ra cái cột ”danh vọng” cuộc đời này được tạo bằng chính những con sâu. Nhìn sang rừng cây bên canh, nó thấy một đàn bướm đủ màu tung tăng vỗ cánh thảnh thơi. Nó có dịp ”tĩnh tâm” để phát giác một điều lạ là ở cành cây đang đeo lủng lẳng những cái tổ kén. Một vài con sâu đang chịu nằm trong "mồ tối" đó. Ở một tổ khác nó thấy rõ một con bướm vừa bung ra. Thì ra cái tổ kén là nơi con sâu chịu bị vùi giập để lột xác. 


Đúng rồi. Nó là ”con của chim Tiên.”  Mặc dù đang thấy hiện trạng là con sâu, nhưng nó biết bản chất của nó là có thể mọc cánh thành bướm bay lên được. Với điều kiện nó phái lột xác. Tiến trình thật gay go. Nhưng đâu còn con đường nào khác nữa!
TIN VUI GỬI NHỮNG CÁNH CHIM RÃ MỎI  (Chúa nhật 3 Mùa Chay)
Quả thực, mình không bay lên nổi, không vươn lên được, trước hết là vì bị những thống khổ cuộc đời đánh cho mờ cả mắt, tối tăm mặt mày! Người ăn đòn lại sinh hung hãn đấm đá gỡ gạc chôm chỉa cho bớt tủi, cho vơi nỗi sầu, bớt trống rỗng hụt hẫng, thành ra cái vòng hệ lụy nghiệt ngã hành hạ đầy đọa nhau không lối thoát. Việc gỡ gạc chôm chỉa như kiếp sâu phát sinh như một phản ứng tự động từ trong máu, cho nên ngay cả những sinh hoạt tôn giáo cũng có thể bị làm cho méo lệch thành nơi kiếm chác chút phù du thay vì tìm được đường giải thoát thảnh thơi. Đức Giêsu đã có lần cảnh cáo mạnh tay với những hạng người này: "Đừng làm nhà Cha ta thành nơi buôn bán." (Gioan 2:16)
"Nhà Cha Ta" không nhất thiết chỉ là ngôi nhà thờ nơi xứ đạo, mà có thể là nhà thờ trong tâm hồn mỗi người. Hành động của Đức Giêsu như một chấn động mạnh có sức thay đổi cả một lối nhìn và một lối sống, làm nên một cuộc hoán cải tận gốc rễ (metanoia). Mình không thể tiếp tục đi con đường hiện tại chỉ khiến mình lệt bệt không vươn lên được mà còn làm khổ nhiều người. Và cuộc lột xác lúc này thật cần thiết, dám bắt đầu lại.
Xả buông là một bí mật của đời sống. An Nguyên đã tâm sự trong "Bí Tích Buông Ra": "Khi mùa thu đến, nhiều lúc tôi muốn ôm lấy thân cây, tựa đầu vào chúng và hỏi xem chúng cảm thấy thế nào khi bị mất mát, khi phải từ bỏ, khi chịu trơ trụi và đứng chờ đợi để được đong đầy lại. Nghe thì đơn giản, thật dễ dàng, nhưng thực tế lại rất khó...
Từ từ, chậm rãi,
Nàng ăn mừng "Bí Tích Buông Ra".
Trước hết, nàng bằng lòng
để màu xanh thắm của nàng phai đi,
đổi thành màu cam. màu vàng và màu đỏ;
Cuối cùng là màu nâu, màu úa;
Và nàng buông ra chiếc lá cuối cùng.
Bị tước đoạt trơ trụi, nàng đứng lặng im.
Đứng dựa vào bầu trời mùa đông...
Nàng đứng nhìn chiếc lá cuối cùng rời nàng
nhẹ nhàng rơi xuống đất.
Nàng đứng lặng im,
mặc một màu trống rỗng trơ trụi.
Là cành cây, nàng tự hỏi:
Những chiếc lá bỏ đi hết rồi,
Tôi còn cho bóng mát thế nào được,
không lẽ tôi trở nên vô ích từ đây"!
Ban mai và hoàng hôn nhìn nàng âu yếm. Chúng củng cố niềm hy vọng của nàng. Chúng giúp nàng hiểu rằng sự phụ thuộc và cần thiết của nàng, sự trống rỗng và sẵn sàng đón nhận của nàng sẽ đem lại cho nàng một vẻ tươi đẹp mới. Mỗi ngày nàng kiên nhẫn, vui vẻ đứng "Bí Tích Chờ Đợi".
Bầu trời mùa xuân nhẹ tới, đem lại cho nàng sự tươi mát, thoải mái. Và từ từ nàng nhìn thấy những cành cây khô cằn bật lên những chồi non, rồi lá xanh. Một sức sống mới bừng lên, một niềm tin mới xác quyết. Nàng nhảy mừng cử hành "Bí Tích Sự Sống".
Này nhé: Sâu có thể trở thành bướm. Những mô đất đá cằn cỗi nay bỗng bật lên những mầm nụ mới. Vậy tại sao con người lại không được như thế, cứ cố bám lấy lớp dầy vỏ cứng khiến đời sống mỗi ngày mỗi tàn tạ"! Nhà thơ Luân Hoán thấy cảnh như vậy liền cất lời tự tình:
Cám ơn đất đá trổ thơ
Lòng ta hạt bụi vu vơ bám hoài.
Liệu tôi đã bắt đầu dám lột xác vươn mình lên hay vẫn tiếp tục bám vào lớp bụi bặm phù du tự đầy đọa mình và làm khổ nhiều người" Những gì tôi đang cần xả bỏ để bắt đầu sống thảnh thơi hơn" Và tôi muốn đổi lời thơ Luân Hoán thành lời phản tỉnh cho chính mình:
Cám ơn đất đá trổ hoa
U mê hạt bụi lòng ta bám hoài.
Tác giả Trần Cao Tường, Lm.
(Xin mời đọc các tác phẩm và bài viết của Lm. Trần Cao Tường ở Mạng Lưới Dũng Lạc www.dunglac.org.)

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.