Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Nghèo Phải Chịu Cái Eo

19/06/200900:00:00(Xem: 4325)
Nghèo phải chịu cái eo
Trần Bình Nam
Người Việt Nam thường nói “Đã nghèo lại bị cái eo!” để than phiền hoàn cảnh đã nghèo lại gặp phải sự khó khăn. Nhưng ông DeNeen Brown, viết cho báo Mỹ (1) lại nói “Nghèo thì phải mang eo” và dẫn chứng rằng khi nghèo thì cái khó khăn và phiền toái nó chạy theo cái nghèo như nhân với quả chứ không phải là một sự rủi ro. Càng nghèo thì làm gì người nghèo cũng phải tốn nhiều tiền và thì giờ hơn, khó khăn hơn, mệt nhọc hơn, bị đe dọa hơn người có tiền.
Mời các bạn theo dõi câu chuyện “nghèo thì phải mang eo” trong xã hội ngày nay. Ở đây là xã hội Mỹ, một nước ai cũng có cơ hội đồng đều, đa số có xe hơi, không xe mới thì xe cũ, và không ai chết đói.  Ở xã hội khác bức tranh u ám hơn nhiều.
Trước hết nói chuyện mua những thứ lặt vặt dùng hằng ngày trong nhà. Người nghèo có thể không có xe để đi Costco hay Trader Joe phải ra tiệm tạp hóa cạnh nhà mua và cái gì cũng mắc hơn. Một gallon khoảng 4 lít sữa ở đó mắc hơn một gallon sữa ở Costco ít nhất một đồng! Chủ chợ các khu nghèo nói rằng mở chợ ở đó họ phải trả bảo hiểm và chi phí giữ gìn an ninh cao hơn.
Còn nếu đi xa bằng xe buýt để mua rẻ hơn thì một chuyến đi và về cũng mất 5 đồng chưa kể tay xách tay mang lôi thôi lếch thếch.
Nếu bạn nói thì giờ là vàng bạc thì việc giặt áo quần cho mấy đứa nhỏ là tiền bạc. Không có máy giặt trong nhà bạn phải đi giặt ở nhà giặt công cọng. Mất thì giờ và trước khi đi phải chuẩn bị hằng chục đồng quarters 25 xu. Theo thống kê nước Mỹ có 37 triệu người giặt máy công cọng.
Chuyện di chuyển cũng là một cái eo! Nghèo giàu gì ở Mỹ cũng có xe. Khác là người giàu đổi xe mới hằng 5 năm sau khi trả hết nợ xe. Xe mới trong 5 năm đầu tiên chẳng khi nào có vấn đề. Người nghèo đi xe cũ. Xe cũ hay hư lặt vặt. Hỏng xe trên đường lộ vừa mất thì giờ vừa tốn tiền, chưa nói nguy hiểm nếu hỏng xe trên xa lộ. Xe đang sửa phải đi xe nhờ hay xe buýt, biết bao nhiêu phiền toái.
Nghèo thường không mở chương mục ngân hàng (checking account). Lương ba cọc ba đồng tiêu hết ngay không có tiền để dành, mở chương mục làm gì cho tốn giấy mực! Đó là chưa kể nhiều người nghèo không biết cách mở một chương muc ngân hàng. Lãnh chi phiếu tiền lương đổi ra tiền (check cashing) mất ít nhất 2%, chưa nói sau đó phải mất thì giờ ra sở bưu điện hay các cơ sở bán ngân phiếu mua ngân phiếu trả tiền điện nước, tiền thuê nhà, tiền điện thoại, mỗi ngân phiếu ít nhất mất thêm trên dưới 1 mỹ kim.
 Bây giờ là chuyện tiêu trước trả sau (gọi là credit), rất thông thường tại các nước vận hành theo kinh tế thị trường. Người nghèo thường không có credit do nhà băng cấp qua một thẻ credit (gọi là thẻ tín dụng), tiện lợi ở chỗ tiêu gì nhà băng trả tiền trước mình trả tiền lại cho nhà băng sau. Nếu trả hết hằng tháng theo “bill” nhà băng gởi tới thì khỏi trả tiền lời.
Người nghèo muốn có tiền tiêu trước phải vay nợ tại các cơ sở “Payday Advance” tức các cơ sở ứng tiền mặt rồi lấy lại khi bạn lãnh lương. Ứng trước bạn trả tiền lời đợt đầu và dịch vụ, khi đổi chi phiếu lương ra tiền bạn trả tiền dịch vụ đợt hai. Cuối cùng cái chi phiếu lương đã không lớn gì lắm bị teo lại. Báo chí và các tổ chức bênh vực người nghèo thường lên tiếng chỉ trích các cơ sở “Payday Advance” làm ăn cắt cổ. Cắt cổ thì cắt cổ thật, nhưng không ai trả lời câu hỏi: nếu không có các cơ sở đó thì người nghèo lấy tiền đâu mua bánh mì cho con, hay trả cái “bill” đáo hạn khi ngày lãnh lương chưa tới mà tiền lương tuần trước đã cạn!

Nếu được cho vay bạn phải trả bao nhiêu tiền lời" Ông DeNeen Brown trong bài báo “Poor" Pay up.”, cho một thí dụ như sau xẩy ra thường ngày trong vùng thủ đô Washington. Tiền lời để được ứng trước $300 trong một tuần lễ là $46.50 (theo giá thông dụng vay $100 trả $15.5 tiền lời), như vậy theo phép tính lãi xuất đơn giản bạn vay với lãi suất hằng năm là 806% . Và bạn trả cách nào" Rất đơn giản! Bạn viết một giấy nợ $347.50 cho chủ nợ (gồm $346.50 vốn và lời cộng $1.00 dịch vụ) chủ nợ giao lại cho bạn $300 tiền mặt. Cuối tuần bạn cầm chi phiếu lương tới, thí dụ chi phiếu $900 (lương một tuần của bạn) để đổi lấy tiền mặt. Chi phí đổi tiền mặt là $2 cho mỗi $100. Giao chi phiếu lương, bạn còn lại $882.00. Chưa hết. Còn trừ $347.50 tiền vay! Bạn sẽ nhận được $534.50. Ít quá so với chi phiếu $900. Bạn than! Nhưng bạn sẽ cố an ủi, vài hôm hết tiền ta lại đến vay lo gì.
Chính quyền Washington D.C. cho rằng cơ sở ứng tiền trước bóc lột người nghèo nên ra luật hạn chế lãi xuất hằng năm không được quá  24%, thế là các cơ sở ứng tiền thi nhau đóng cửa. Người nghèo được bênh vực nhưng thấy khổ hơn vì thiếu tiền trước ngày lãnh lương không biết xoay xở ra sao.
Ông Douglas  J. Besharov thuộc Viện nghiên cứu American Enterprise Institute – AEI (một viện nghiên cứu khuynh hữu tin rằng “chịu làm việc thì giàu, nghèo chỉ vì lười thôi!”) ghi nhận rằng người nghèo bị áp lực tinh thần sinh ra bệnh tâm thần.
Ông Jacob Carter kể lại một chuyện ông thấy tại siêu thị Giant trong vùng SE Washington D.C. Một khách đi chợ áo quần lôi thôi đẩy một xe cart đầy hàng gồm thực phẩm và vật dụng khác ra quầy tính tiền. Nhân viên đứng quầy cho các món hàng qua quầy, máy điện tử đếm và chỉ tổng số $52.07 . Khách nói “Xin lỗi, tôi chỉ có $43”. Người giữ quầy nói: “Vậy hãy bỏ bớt hàng lại ”. Khách hàng bỏ lại một chai soda, một bọc khăn giấy, một hộp cánh gà chiên mỡ vừa càu nhàu: “ Đ. Mẹ mấy thứ này ở đây mắc qua”. Xong, máy chỉ $39.07. Người khách đưa tiền cho người giữ quầy. Thối tiền nữa là xong. Bỗng người khách đổi ý: “Trả tiền lại cho tôi, đ. m. ở đây cái gì cũng mắc quá trời tôi không mua nữa. Bà nội tôi nói cửa hàng này bán gì cũng với giá cắt cổ”. Người giữ quầy giận dữ gọi quản lý.  Chị quản lý đứng tuổi nhiều kinh nghiệm nghề nghiệp chạy tới, nghe câu chuyện không hỏi thêm một câu gì vội vàng lấy tiền trả lại cho người khách và cười rất tươi “Chúc ông một ngày gặp nhiều may mắn”.
Nghèo còn có nhiều khổ khác. Nghèo vừa thì không có tiền “down payment” để mua nhà phải ở nhà thuê.  Nghèo hơn chút nữa không mua nổi xe phải đi làm bằng phương tiện chuyên chở công cọng, chính yếu là xe buýt. Thuê nhà tiền thuê đôi khi cao hơn tiền trả hằng tháng nếu mua nhà. Ông DeNeen Brown thuật lời cô Nicolas: “Nếu có xe tôi mất 10 phút từ nhà đến chỗ làm. Không xe đi buýt transfer một lần mất tổng cọng 1 giờ. Xe buýt 30 phút một chuyến. Trung bình mỗi lần tôi mất 15 phút chờ xe, đôi khi chờ dưới cơn mưa.”
Ông DeNeen Brown nói không sai. Đúng là “Nghèo phải chịu cái eo”. Nhưng có phải nghèo chỉ vì lười như viện AEI tin không" Cái này thì chưa chắc, còn chờ nghiên cứu và thống kê, cãi qua bàn lại. Nhưng tại Việt Nam có một điều chắc chắn là dân nghèo vì tham quan bóc lột.
Trần Bình Nam
June 18, 2009
binhnam@sbcglobal.net
www.tranbinhnam.com
(1)  “Poor" Pay up.”, The Washington Post National Weekly Edition, May 25-31, 2009

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.