Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Ngăn Chặn Khủng Hoảng

21/08/200800:00:00(Xem: 6280)
...vài tháng sắp tới thôi, khủng hoảng ngân hàng có thể bùng nổ và lan qua nhiều ngành nghề khác....

Sau mấy tháng biến động, tình hình kinh tế Việt Nam đã có vẻ lắng đọng từ mấy tuần qua với lạm phát giảm nhẹ trong bối cảnh dầu thô sụt giá trên thế giới và khiếm hụt cán cân vãng lai cũng giảm trong tháng Bảy. Một chỉ dấu đáng chú ý là sau khi cho tăng giá xăng dầu tới hơn 30% vào ngày 21 tháng trước thì hôm 14 vừa qua, liên bộ Tài chính - Công thương đã cho lệnh giảm giá. Trong hoàn cảnh có thể nói là tranh tối sáng đó, Diễn đàn Kinh tế đài RFA có cuộc trao đổi sau đây cùng kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về tình hình kinh tế Việt Nam vào thời gian tới.

Hỏi: Xin chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Trong chương trình hôm nay, chúng tôi đề nghị là ta sẽ cùng duyệt lại một số điều về kinh tế Việt Nam mà chưa được thấy rõ ràng, để tìm hiểu xem nguy cơ khủng hoảng kinh tế đã thuyên giảm hay chưa. Câu hỏi đầu tiên là ông nghĩ sao về quyết định mới đây là hạ giá xăng dầu. Quyết định ấy là đúng hay sai khi Việt Nam đang phải đẩy lui lạm phát" Mà vì sao lại chỉ giảm giá xăng dầu một phần của đà tăng giá tháng trước" Lý do nêu ra là để san xẻ phần nào với mức lỗ lã của các doanh nghiệp khi dầu thô lên giá trước đây, lý do ấy có đúng không"

- Đây là loại câu hỏi rất khó có giải đáp ngắn gọn vì nhiều yếu tố mình cần xét đến. Khi dầu thô lên giá trên toàn thế giới, và vì dầu thô là nguyên liệu chế cất ra xăng dầu, xăng dầu tất nhiên phải lên giá. Ngược lại, khi dầu thô xuống giá, xăng dầu bán cho giới tiêu thụ tất phải giảm. Điều ấy, ai cũng có thể hiểu được. Vấn đề là ai sẽ quyết định về mức tăng hay giảm của giá xăng dầu"

- Từ đợt tăng giá tháng Hai, khi dầu thô và xăng nhớt ở mọi nơi đều lên giá, Việt Nam lại duy ý chí cưỡng lại thị trường và dùng công quỹ bù giá để giữ nguyên giá xăng ở mức cũ. Người ta có thể hiều được quyết định ấy vì vật giá đang leo thang và xăng nhớt mà lên giá thì sinh hoạt kinh tế sẽ bị ảnh hưởng. Điều người ta không hiểu được và hết tin cậy, khi Chính quyền Việt Nam khẳng định là không tăng giá, rồi đột ngột cho tăng giá, bình quân từ 30 đến 37% cùng một lúc.

- Đấy là một chuỗi quyết định sai về cả kinh tế lẫn tâm lý và chính trị vì cho thấy Chính quyền không làm chủ được tình hình và có phản ứng lụp chụp, nhất thời. Bây giờ, chỉ hơn ba tuần sau khi tăng giá, Chính quyền lại quyết định hạ giá, mà chỉ một phần, rồi giải thích là không thể hạ thêm vì giới tiêu thụ phải san xẻ phần nào gánh nặng lỗ lã của các doanh nghiệp xăng dầu. Người dân hiểu là phải chịu một phần gánh nặng lạm phát mà vẫn thấy ấm ách không hài lòng.

Hỏi: Nếu vậy thì nhiều thính giả có thể muốn biết rằng: buộc người dân phải gánh bớt gánh nặng của lạm phát có thể là hành động đúng về kinh tế chăng"

- Câu trả lời thoả đáng nhất, theo tôi nghĩ, là Chính quyền phải có sự minh bạch trong từng quyết định kinh tế và đừng gồng mình bao biện những điều bất khả rồi giải thích quanh co khi tuột tay. Chính là cách ứng xử đó mới dễ gây ra khủng hoảng.

- Một cách cụ thể thì Chính quyền không nên và không thể kiểm soát giá cả bằng cách ấn định giá bán tối đa của các mặt hàng và bất chấp quy luật cung cầu mà mình không kiểm soát nổi. Duy trì chế độ kiểm soát ấy vẫn là biểu hiện của tinh thần bao cấp vì đẩy gánh nặng tài trợ số sai biệt giá cả cho ngân sách quốc gia hay cho doanh nghiệp và gây ra nạn tham nhũng và buôn lậu. Ngược lại, khi giá nguyên liệu giảm thì Chính quyền cũng phải hạ giá thành phầm bán cho giới tiêu thụ. Cho nên quyết định hạ giá xăng dầu là quyết định đúng - và thực sự cần thiết - về kinh tế, nhưng vẫn sai về tâm lý và chính trị trong cách giải thích.

- Về kinh tế, vật giá gia tăng trên thế giới là điều bất lợi mà cũng bất khả kháng. Nhưng, về tâm lý và chính trị, giải thích rằng dân phải chịu lỗ một phần để san xẻ gánh nặng lỗ lã của doanh nghiệp là điều sai, nhất là khi các doanh nghiệp về dầu khí thông báo rằng họ đã bắt đầu có lời! Hậu quả, người dân suy luận rằng Chính quyền không biết chủ động ứng phó, làm gì thì cũng ưu tiên bảo vệ quyền lợi của một số doanh nghiệp nhà nước, tức là tay chân của đảng. Sự suy luận ấy không sai và góp phần gây ra khủng hoảng trong niềm tin vào cơ chế kinh tế chính trị.

Hỏi: Nếu như vậy, theo ông phân tích thì trong vụ xăng dầu lên và xuống giá vừa rồi, Việt Nam nên ứng xử như thế nào thì hợp lý về kinh tế và về cả tâm lý"

- Tôi cho rằng trước tiên Việt Nam phải quan niệm lại vai trò của Chính quyền và Nhà nước trong sinh hoạt kinh tế, tức là phải đổi mới tư duy. Thứ hai, phải làm một cuộc cách mạng về thông tin - tức là đừng kiểm soát và trừng phạt báo chí như họ đang làm - để mọi người cùng biết thực tế của thị trường, như là giá có thể lên hay xuống và vì sao căn cứ trên thông tin của thị trường về tình hình xuất nhập, phí tổn và chế biến xăng dầu hầu. Thứ ba, phải chấm dứt chế độ kiểm soát giá cả vì không ngăn được lạm phát mà còn gây hệ quả phụ là khan hiếm, bội chi ngân sách, buôn lậu và tham nhũng. Thứ tư, và kết hợp hai tinh thần thông tin minh bạch với vai trò vô tư hơn của nhà nước, phải để giá cả lên xuống theo thị trường, mà thông báo rõ ràng hầu mọi người có cơ sở tính toán về chuyện kinh doanh hay sinh hoạt. Một bước cần thiết và nên làm là lập ra cơ chế công bố tình hình giá cả khách quan của thị trường với biên độ cao thấp cho việc phân phối ở từng nơi. Nơi nào bán xăng dầu một cách tự do với giá thấp nhất thì sẽ được bà con chiếu cố. Khi ấy, giá có tăng thì dân cũng biết vì sao mà liệu bề tiêu thụ và giá có giảm thì họ cũng được lợi thay vì nghĩ rằng mối lợi lại trút vào doanh nghiệp hoặc tay chân của nhà nước.

Hỏi: Chúng ta bước qua phần khác. Thưa ông, đa số chuyên gia nước ngoài khuyên Việt Nam là cần gia tăng lãi suất ngân hàng để tăng thanh khoản, khuyến cáo đó đúng hay không với tình hình kinh tế như đã thấy hồi tháng Sáu, tháng Bảy"

 - Mình không thể trách các chuyên gia ngoại quốc khi họ nói đến nhu cầu phải nâng lãi suất. Khi lãi suất gia tăng, trước tiên tiền lời ký thác phải tăng và nhờ đó nâng sức huy động tiết kiệm của ngân hàng đồng thời hút bớt lượng tiền dư dôi ngoài thị trường để đưa vào sản xuất và kiềm chế được lạm phát.

- Người ta không thể ngăn lạm phát nếu không nâng lãi suất lên khỏi số âm, tức là phải cao hơn mức lạm phát. Nhưng, doanh nghiệp nào có thể vay ngân hàng với lãi suất thực tế là quãng 25% chưa kể một hai phần trăm tiền hoa hồng như hiện nay" Vậy mà vấn đề ấy vẫn chưa là nguy kịch nhất. Nguy kịch hơn cả là người ta đi vay tiền với lãi suất rất cao mà chỉ để trả nợ chứ chưa để nâng sao sản xuất hầu có thể đẩy lui lạm phát. Chúng ta đang thực tế chứng kiến hiện tượng đổ xô để tháo chạy với hậu quả là lãi suất sẽ còn tăng trong thực tế và đó là bài toán cho Việt Nam khi muốn định mức lãi suất tối đa như thị trường đang đồn đãi từ mấy ngày nay. Doanh nghiệp nào có thể vay với lãi suất tối đa ấy" Nông dân hay ngư dân thì chắc chắn là không.

- Trong một kỳ trước, diễn đàn này có nói đến sự đào thải phũ phàng của thị trường và cảnh báo rằng nhiều ngân hàng sẽ phá sản, nhiều cơ sở bị sát nhập, may ra từ đó hệ thống tài chính ngân hàng có thể được kiện toàn. Chuyện ấy đang và sẽ xảy ra khi các ngân hàng cảm thấy như bị nghẹn vì một phần là lãi suất gia tăng, phần kia là ngân hàng thiếu thanh khoản trong khi doanh nghiệp không vay được tiền cho yêu cầu sản xuất. Tôi cho là trong vài tháng sắp tới thôi, khủng hoảng ngân hàng có thể bùng nổ và lan qua nhiều ngành nghề khác. Tình hình từ nay đến cuối năm sẽ bi đát hơn người ta tưởng.

Hỏi: Nếu vậy, vì sao lại có hiện tượng như ông nói là doanh nghiệp khó vay tiền vì lãi suất ngân hàng quá cao và điều ấy càng dễ gây ra nguy sơ suy sụp sản xuất"

- Vì nhiều bất toàn hay nhược điểm lưu cữu trong hệ thống tài chính và ngân hàng của Việt Nam và bây giờ mới là lúc gọi là "thị trường tính sổ", một cách ngặt nghèo và phũ phàng. Các ngân hàng, nhất là ngân hàng thương mại của nhà nước, không làm đúng chức năng chuyển hoá tiền tệ là huy động tiết kiệm qua thu góp ký thác và chuyển thành tín dụng có lợi cho sản xuất. Họ dùng tiền đó vào việc khác, như đầu cơ, và nay thu góp tiết kiệm để trả nợ. Nhưng, các ngân hàng quốc doanh vẫn còn tấm lưới đỡ của chính quyền nên sẽ lại thoát nạn, chứ các ngân hàng cổ phần của tư nhân mới dễ phá sản và kéo theo sự suy sụp của doanh nghiệp tư nhân.

Hỏi: Nói về sự bất công, nếu Việt Nam phải áp dụng loại biện pháp ‘thuốc đắng giã tật” thì liệu người dân có bị thiệt nhất vì lãi suất cao, sản suất sút giảm, làm nông gia hay ngư dân phá sản không"

- Vấn đề của Việt Nam nó phức tạp hơn vậy. Nông gia trồng gạo hay ngư dân nuôi cá có thể bị khốn đốn vì thiếu tín dụng và lãi suất gia tăng, điều ấy là một thực tế. Nhưng, các đại gia có tiền và có cái thế độc quyền trong thu mua và phân phối thì không bị thiệt nặng như vậy. Thay mặt nông gia, họ kêu đòi biện pháp đặc biệt, như lãi suất thấp, mà cuối cùng hưởng lợi nhất từ biện pháp đặc biệt đó và có khi còn chuyển tiền ra ngoài, chứ giới sản xuất thật ở bên dưới mới là thành phần lãnh họa.

Hỏi: Câu hỏi cuối, thưa ông, liệu lạm phát còn bùng nổ không vì dường như hệ thống ngân hàng vẫn chưa thu hút được lượng tiền dư dôi được bơm ra từ năm ngoái"Ai đang nắm nguồn tiền đó"Liệu đó có thể là những nhóm quyền lợi mà vẫn được che chở không"Và họ không bung ra có phải vì lợi ích chung của cả nền kinh tế hay không" 

- Tôi trộm nghĩ rằng lạm phát vẫn còn đó vì lượng tiền được bơm ra vẫn chưa được đông lạnh. Nó sẽ dội vào thị trường ngoại hối và đánh bung tỷ giá đồng bạc Việt Nam ra khỏi mức quá thấp hiện nay so với đồng đô la đang tăng giá. Tài sản của các đại gia được chuyển ra ngoài sẽ để lại đối giá là đồng bạc Việt Nam bị mất giá, và đấy sẽ là một yếu tố gây ra khủng hoảng nữa. Chúng ta còn phải trở lại chuyện này trong nhiều kỳ tới.

- Về phần thứ hai cùa câu hỏi, các doanh nghiệp nhà nước hay cơ sở kinh doanh có quan hệ với đảng và nhà nước thực tế giữ ưu thế trong cơ chế kinh tế và khuynh đảo chính sách kinh tế quốc dân. Họ nắm giữ nguồn tiền rất lớn và không bị thiệt hại nặng như tư doanh. Giờ đây, khi họ tháo chạy vì thấy hết lời thì việc tháo chạy ấy như ta vừa nói, lại càng là yếu tố gây nên khủng hoảng.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.