Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Những Mảng Tường Bá Linh Ở Mỹ

14/11/200900:00:00(Xem: 3758)

Những Mảng Tường Bá Linh Ở Mỹ

Bùi Văn Phú
9 tháng 11 vừa qua kỉ niệm 20 năm ngày Tường Bá Linh đổ. Người dân châu Âu còn ghi mãi dấu ấn lịch sử này.
Ngày đó của hai mươi năm về trước không in đậm trong kí ức của tôi vì cư dân vùng Vịnh San Francisco đang có nhiều chuyện khác cần quan tâm hơn là những biến cố bên ngoài nước Mỹ. Báo, đài có đưa tin nhanh với hình ảnh phá Tường Bá Linh. Còn phần lớn những thông tin khác liên quan đến việc tái thiết vùng Vịnh sau cơn động đất mạnh xảy ra ba tuần trước đó, vào lúc 5 giờ chiều ngày 17.10 khiến xa lộ sập, đường xá hư hại, nhà cháy, người chết. Cầu Bay Bridge nối liền Oakland và San Francisco sập một khoang dài 50 mét. Xa lộ 880 khúc hai tầng ở Oakland đổ chồng lên nhau, đè bẹp nhiều xe với tiếng người kêu than cầu cứu trong những đống bê tông nặng hàng nghìn tấn.
Cả nước Mỹ hướng về vùng Vịnh San Francisco trong nhiều tuần lễ. Cho đến khi cầu được sửa xong.
Tổng kết số người thiệt mạng tuy nhỏ, hơn 60 người, nhưng thiệt hại tài sản lên đến nhiều tỉ đô la. Trong một tháng hơn tin tức vùng Vịnh đa số là về tái thiết và việc hàn gắn vết thương tinh thần do cơn chấn động gây nên.
Những tháng trước cơn động đất, truyền thông Mỹ có đưa tin về biến động ở Đông Âu nhưng dư luận quần chúng đang chú ý đến cuộc điều tra Iran-Contra liên quan đến quan chức chính quyền Ronald Reagan, mới hết nhiệm kì, đã bán vũ khí cho Iran để lấy tiền yểm trợ các phong trào chống cộng sản ở châu Mỹ La-tinh. Nhiều nhân vật trong ban cố vấn an ninh quốc gia của cựu Tổng thống Reagan bị Quốc hội chất vấn, bị Bộ Tư pháp điều tra. Có quan chức toan tự tử, có người chết bất thình lình. Một số người đã bị buộc tội, bị án tù.
Điểm nóng đối ngoại lúc bấy giờ là vụ thảm sát phong trào sinh viên đòi dân chủ tại Quảng trường Thiên An Môn vào đầu tháng 6.1989. Biến cố này gây chú ý nhiều hơn là phong trào vượt biên bằng tàu hoả của người Hungari hay người dân Séc, dân Đông Đức ào ạt tràn vào sứ quán Tây Đức xin tị nạn.
*
Trong tiến trình đưa tới dân chủ ở Đông Âu, tôi cho rằng Tường đổ chỉ là một trong dãy biến cố lịch sử diễn ra tại đó trong gần mười năm, với dấu mốc quan trọng nhất là sự ra đời của Công đoàn Đoàn kết ở Ba Lan vào đầu thập niên 1980. Từ khi phong trào này ra đời, tôi rất ngưỡng phục người thợ điện lãnh đạo phong trào, vì thế khi ông Lech Walesa được giải Nobel Hoà bình, lúc đó tôi đang sống ở một quốc gia châu Phi hẻo lánh, tôi viết thư chúc mừng và có nhận được hồi đáp.
Cuộc tranh đấu của công nhân Ba Lan dù bị đe dọa bởi xe tăng và Hồng quân Liên Xô, dù nhiều lãnh đạo công đoàn đã bị bỏ tù bởi chính quyền cộng sản Ba Lan, nhưng cuối cùng Ba Lan là nước cộng sản Đông Âu đầu tiên thoát khỏi chế độ cộng sản.
Công đoàn là khởi đầu. Tường đổ là kết thúc một chuỗi biến cố làm thay đổi Đông Âu.
Điểm này được nhấn mạnh trong lễ kỉ niệm 20 Tường đổ ở Bá Linh với sự tham dự của các lãnh đạo châu Âu và cựu Tổng thống Ba Lan Lech Walesa đã được mời đánh đổ con đô-mi-nô đầu tiên.


Về yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến Ba Lan nói riêng và Đông Âu nói chung, nhiều sử gia cho rằng Tổng thống Ronald Reagan, cùng với Giáo hoàng gốc Ba Lan là Gioan-Phaolô II, đã có ảnh hưởng lớn với phong trào tranh đấu cho dân chủ ở Ba Lan, từ đó kéo theo làn sóng dân chủ đến những quốc gia Đông Âu khác. Ảnh hưởng của Reagan nhiều hay ít thì tùy theo cách nhìn, nhưng quan hệ giữa Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và Tổng Bí thư Liên Xô Mikhail Gorbachev đã là chất xúc tác đưa đến dân chủ cho Đông Âu vào hai thập niên trước. Hoa Kỳ đã thuyết phục được Liên Xô chấm dứt cuộc chạy đua vũ khí chiến lược và từ bỏ ảnh hưởng quân sự ở Đông Âu để nhắm vào cải cách nền kinh tế đang suy thoái.
Lời của Tổng thống Reagan dành cho Tổng Bí thư Gorbachev: “Ông Gorbachev, hãy phá bức tường này đi” được coi như một thách đố lịch sử đã thành hiện thực. Câu nói đó nay được ghi khắc tại Bảo tàng Ronald Reagan cùng ba mảng Tường.
Tường Bá Linh được xem là biểu tượng của sự ngăn chia giữa tự do và cộng sản và các tổng thống Hoa Kỳ đều đã có chủ trương và chính sách đối đầu với cộng sản. Trong số bảo tàng của các tổng thống Mỹ thời cận đại mà tôi đã tham quan, từ Lyndon Johnson, Richard Nixon cho đến Gerald Ford, Ronald Reagan, chỉ bảo tàng viện Johnson ở Austin, Texas là không có Tường Bá Linh.
Khởi đi từ cuộc cách mạng Bôn-Sê-Vích vào năm 1917 khai sinh chế độ cộng sản tại Nga và nhiều nước sau đó. Từ đó Hoa Kỳ và Liên bang Xô Viết đã đối đầu ý thức hệ trên nhiều chiến tuyến, qua nhiều mặt trận. Thập niên 1960, Tường được dựng lên ở Bá Linh và bom đạn nổ ở Việt Nam là những cao điểm của cuộc đối đầu đó.
Năm 1976, Chiến tranh lạnh còn nóng ở nhiều mặt trận từ Angola cho đến Nicaragua và Hồng quân Liên Xô còn giàn quân ở biên giới châu Âu, nhưng trong một cuộc tranh luận tranh cử khi được hỏi về tình hình Đông Âu, Tổng thống Ford đã trả lời rằng Ba Lan không nằm trong quĩ đạo Liên bang Xô Viết. Giới quan sát chính trị tỏ ra ngạc nhiên với tầm nhìn quốc tế thiếu chính xác của một tổng thống Mỹ. Nhiều người cho rằng nhận định này của Tổng thống Ford đã góp phần vào thất bại trong việc giành chức tổng thống của ông.
Không ai có thể phủ nhận ảnh hưởng mạnh của Liên bang Xô Viết ở Đông Âu với Hồng binh và xe tăng lúc nào cũng hăm dọa sẽ tràn qua biên giới để dẹp tan các phong trào cải cách hay chống đối cộng sản, như đã xảy ra vào các năm 1956 và 1968.
Nhưng qua thập niên 1980 tình hình đã khác. Khi Tổng Bí thư Gorbachev tuyên bố để Đông Âu được tự quyết thì thành trì cộng sản sụp đổ. Người Hungari, người Séc vượt biên giới bằng xe hoả đến Áo hay chạy vào sứ quán Tây Đức. Châu Âu lên cơn sốt với làn sóng vượt biên tìm tự do để cuối cùng khi các chính phủ cộng sản không còn kiểm soát được thì bị người dân đứng lên lật đổ qua những cuộc cách mạng nhung. Khi người dân được quyền tự quyết, họ chọn tự do dân chủ.
Lúc đó Liên Xô cũng quyết định cắt viện trợ cho Việt Nam. Nhiều người chờ ngọn gió nồm tự do dân chủ từ Đông Âu sẽ thổi qua Việt Nam. Những tiếng nói cải cách chính trị đã được gióng lên - như của Trần Xuân Bách, của Phan Đình Diệu - nhưng bị dập tắt ngay vào những năm đầu thập niên 1990.
Ngày nay bức tường cộng sản ở Việt Nam với cái móng Trung Quốc vẫn còn sừng sững đứng đó. Khi tường này sụp đổ, không biết chứng tích nào sẽ được đem vào các bảo tàng để làm dấu ấn cho một sự đối đầu quá lâu trong trong lịch sử.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Herschel Walker vừa chấm dứt hi vọng tái tranh cử tổng thống của Trump. Herschel Walker loạng choạng, lầm bầm, lóng ngóng cuối cùng đã thất bại trong cuộc đua vào Thượng viện Georgia. Nhưng trong khi Walker có thể sẽ rời khỏi chính trường và chìm vào tình trạng mờ mịt, người đàn ông đã lôi kéo ông Walker vào cuộc đua và áp đặt một ứng cử viên rõ ràng không đủ tiêu chuẩn vào Đảng Cộng Hòa Georgia, hiện đang gặp khó khăn trong việc giải quyết thiệt hại...
Theo Phật Học Từ Điển của Thiện Phúc, “Chánh Niệm (Sammasati/Phạn, Samyaksmrti/ Sankrit, Right mindfulness /Anh Ngữ ) là , ”Nhớ đúng, nghĩ đúng là giai đoạn thứ bảy trong Bát Thánh Đạo. Nhìn vào hay quán vào thân tâm để luôn tỉnh thức.
Người dân Nam Bộ thường phê bình kẻ nói một đường làm một nẻo là “xạo ke”. Sau ngày 30/04/1975, đảng Cộng sản thu đất nước về một mối, nhưng không làm như đã hứa khiến dân Nam Bộ lại phải gọi Nhà nước Xã hội Chủ nghĩa là “xạo hết chỗ nói”...
Một phong trào biểu tình chống chế độ và chống Xi, do dân chúng và phần đông giới trẻ, sinh viên các Đại học, phát động hôm 24/11/22, nhiều người cho là lớn nhứt từ 33 năm nay. Dân chúng các thành phố lớn, sinh viên từ nhiều Đại học xuống đường tố cáo biện pháp ác ôn « Zéro Covid » của Xi chống dịch Vũ Hán là giết người, trong lúc thế giới cũng chống dịch nhưng không ai làm như vậy...
Coi như là hết thuốc! Bây giờ thì tôi hiểu thế nào là một nhà tù lớn. Tuy không có chấn song nhưng kẻ ở bên trong cũng hoàn toàn bị cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài...
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.