Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chủ Nợ Lớn Nhất Của Mỹ: Nhật Hay Tq?

19/02/201000:00:00(Xem: 12864)

Chủ Nợ Lớn Nhất Của Mỹ: Nhật hay TQ"

Nguyễn Xuân Nghĩa & Anh Vũ RFI

Họ cố nuôi khách nợ để khách nợ thành khách hàng. Nếu không, họ bị loạn...
Thứ Ba 16/2 vừa qua, bộ Ngân Khố Hoa Kỳ đã công bố thống kê hàng tháng về tình hình mua bán Công khố phiếu Mỹ - nghĩa là tình hình nợ nần của nước Mỹ. Một dữ kiện khiến dư luận và các thị trường tài chính thế giới chú ý là việc Trung Quốc đã bán Công khố phiếu Hoa Kỳ và vì vậy, Nhật Bản mới thành chủ nợ lớn nhất của Hoa Kỳ. Sau đây là phân tích của chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa từ California...
Anh Vũ: Xin kính chào anh Nguyễn Xuân Nghĩa. Thưa anh, qua số liệu do Bộ Ngân Khố Hoa Kỳ, tức là Bộ Tài Chính, vừa công bố ngày 16/2, thì khoản quốc trái của Hoa Kỳ mới tăng thêm gần 17 tỷ Mỹ kim so với tháng 12 vừa rồi qua lượng công khố phiếu được thiên hạ mua vào. Nhưng dư luận chú ý nhất đến sự kiện Trung Quốc đã bán ra trong khi Nhật Bản vẫn mua vào và giữ lại nên trở thành chủ nợ lớn nhất của Hoa Kỳ. Trước hết, xin anh trình bày bối cảnh chung của sự việc này.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nói về bối cảnh chung, tôi thấy trước tiên là một sự kiện mà có người cho là lạ, nhiều người khác thì lại coi là bình thường. Đó là cơ quan có trách nhiệm quản trị công sản là bộ Ngân khố vẫn định kỳ thông báo tình hình vay mượn của Mỹ với số liệu rõ ràng. Hôm sau, ngày 17, thì cũng vẫn bộ Ngân khố đã công bố tình hình dự trữ ngoại tệ của Mỹ, gồm có những khoản gì, trị giá bao nhiêu tiền, v.v.... Với giới kinh tế và người dân tại Hoa Kỳ hay các nước dân chủ, đây là những số liệu phải được công khai hoá, trong khi nhiều quốc gia khác vẫn cứ coi là bí mật quốc gia! Đấy là một sự khác biệt mà mình nên nhìn ra.
- Thứ hai, và cũng về bối cảnh, thì trên cơ sở của các số liệu công khai này, thị trường và công chúng có thể rút tỉa kết luận nhưng cách suy luận cũng là điều đáng chú ý ở sự khác biệt! Tôi sẽ nói đến sự khác biệt ấy mà có người coi là nghịch lý....
Anh Vũ: Anh suy diễn chuyện này như thế nào mà lại nói rằng đó là một nghịch lý"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nói cho ngắn gọn thì Trung Quốc vừa xác nhận là kinh tế Hoa Kỳ đã phục hồi nên lãnh đạo về quản lý ngoại tệ của họ trở lại loại quyết định bình thường hơn khi bán bớt hơn 34 tỷ đô la Công khố phiếu ngắn hạn của Mỹ. Tôi xin được giải thích chuyện ấy vì họ đã bắt đầu lặng lẽ bán ra từ tháng Tám năm ngoái rồi, trong khi vẫn mua vào loại dài hạn hơn.
- Hoa Kỳ bị bội chi ngân sách nên phải đi vay tức là phát hành giấy nợ hay Công khố phiếu cho ai muốn đầu tư bằng cách cho Mỹ vay tiền để hưởng lợi một cách an toàn. Thành phần đầu tư tức là chủ nợ này có tư nhân Hoa Kỳ và ngoại quốc và có cơ quan chính thức của các quốc gia khác. Chúng ta chú ý đến thành phần ngoại quốc chính thức ấy, trong đó có Nhật Bản và Trung Quốc.
- Nhìn từ phía Hoa Kỳ thì đây là việc đi vay tiền thiên hạ. Nhìn từ nước ngoài thì đây là cách đầu tư khi cho chính quyền Mỹ vay tiền, với hy vọng sinh lời và ít rủi ro tức là khỏi bị mất vốn vì có thể dễ dàng chuyển sang tiền mặt. Trên nguyên tắc, công khố phiếu có hạn kỳ lâu hơn thì có phân lời cao hơn, còn công khố phiếu ngắn hạn thì có mức an toàn cao hơn nhưng lời rất thấp, thậm chí ngang bằng số không khi Mỹ ráo riết hạ lãi suất.
- Trong năm 2009, khi kinh tế thế giới bị suy trầm sau vụ khủng hoảng tài chính năm 2008 tại Mỹ thì cả thế giới hốt hoảng và yêu cầu về an toàn là yếu tố then chốt cho giới đầu tư. Giải pháp bảo toàn giá trị tài sản của họ là mua Công khố phiếu ngắn hạn, có giá trị gần như tiền mặt. Giữa cơn biến động của các khối kinh tế mạnh nhất thế giới thì nơi đầu tư an toàn hơn cả chính là thị trường trái phiếu Mỹ. Vì vậy Trung Quốc đã mua vào rất nhiều Công khố phiếu Mỹ - là một nghịch lý - và bên trong là một tỷ trọng đáng kể của loại Công khố phiếu ngắn hạn.
- Bây giờ, khi tình hình đã ổn định rồi, họ bán bớt loại ngắn hạn và ít lời đi. So với tháng 12 năm ngoái thì trong tháng Giêng vừa qua, họ giảm tỷ trọng ngắn hạn đó chừng 36%, cụ thể là bán bớt hơn 34 tỷ đô la Công khố phiếu ngắn hạn. So với các khoản nợ của Mỹ thì Trung Quốc bớt làm chủ nợ vỏn vẹn có 4,3% mà thôi. Một con số rất nhỏ, không đáng kể. Nhìn trên toàn cảnh thì Trung Quốc chỉ còn làm chủ một lượng công khố phiếu Mỹ trị giá 755,4 tỷ đô la, so với 768,8 tỷ của Nhật Bản.
- Vì vậy, thiên hạ mới tri hô là Nhật Bản vừa vượt qua Trung Quốc để trở thành chủ nợ lớn nhất của Mỹ. Chuyện này chỉ hấp dẫn với nhà báo và hệ thống tuyên truyền của Bắc Kinh chứ không là biến cố đáng kể vì Trung Quốc mới chỉ vượt qua Nhật Bản trở thành chủ nợ lớn nhất của Hoa Kỳ từ hồi tháng Chín năm ngoái mà thôi!
Anh Vũ: Một số dư luận lại cho rằng Bắc Kinh bật tín hiệu cho Hoa Kỳ biết là họ hết chiếu cố Công khố phiếu Mỹ nên mới bán ra. Có thể là vì những lý do chính trị như việc Hoa Kỳ bán võ khí cho Đài Loan, hoặc Tổng thống Barack Obama vừa gặp đức Đạt Lai Lạt Ma của Tây Tạng hay là vì những tranh chấp mậu dịch giữa hai quốc gia. Anh cho rằng điều ấy không đúng sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nếu có thì chỉ một phần, cỡ bằng một phần ngàn!


- Tôi ngờ rằng Bắc Kinh muốn dư luận ngớ ngẩn của Mỹ, và nhất là dư luận chết nhát trong cánh tả của đảng Dân chủ Hoa Kỳ rút kết luận như vậy để dùng thành phần này tác động ngược vào chính quyền Mỹ. Thực tế thì các lãnh tụ Bắc Kinh đều rất thực tiễn và lý tài khi tính toán về chuyện tiền bạc của họ.
Anh Vũ: Họ tính toán ra sao, anh có thể giải thích được cho thính giả được rõ không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nếu có nơi nào an toàn và có lời hơn thì dù ông Obama có bò bốn chân năn nỉ, Bắc Kinh vẫn rút tiền khỏi thị trường Mỹ. Nhưng trên thế giới, không có thị trường trái phiếu nào đủ dày và đủ sâu như thị trường Mỹ để nhận cả trăm tỷ đô la như nước lũ có thể tràn vào hay chảy ra mỗi ngày. Thị trường Âu Châu hiện nay với viễn ảnh các nước miền Nam có khi vỡ nợ, hay thị trường Anh hoặc Thụy Sĩ cũng không đủ sức đó. Thị trường Nhật là nơi mà Công khố phiếu Nhật có giá trị như mớ giấy lộn vì đang là khách nợ lớn nhất thế giới, hơn cả Hoa Kỳ!
- Thứ hai, kinh tế Trung Quốc lệ thuộc vào xuất cảng và thị trường xuất cảng lớn nhất của họ cũng lại là Hoa Kỳ. Khi cho Mỹ vay tiền bằng cách mua Công khố phiếu do Mỹ phát hành, Bắc Kinh có góp phần làm giảm bớt phân lời trái phiếu trên thị trường tín dụng Mỹ, tức là làm hạ lãi suất dài hạn khiến dân Mỹ tiếp tục tiêu xài như Mỹ mà lại mua hàng Trung Quốc. Năm ngoái, khi tổng sản lượng nội địa Trung Quốc tăng được 8,7% là nhờ đầu tư làm tăng được 8% - tức là đóng góp đến 92% vào đà tăng trưởng, nếu không là chết - trong khi xuất cảng lại là số âm -3,6% và tiêu thụ nội địa chỉ tăng có 4,6% thì Bắc Kinh rất lo sợ và mong muốn Hoa Kỳ bình phục.
- Nhìn ngược vào Trung Quốc thì Bắc Kinh có khối dự trữ ngoại tệ trị giá tương đương với 2.400 tỷ đô la và không muốn tài sản ấy bị hao mòn nên phải đầu tư. Nếu có khả năng thì sao họ không đầu tư ngay trong các tỉnh lạc hậu nghèo khó của họ bị khoá trong lục địa" Họ cần đến sự an toàn nên gần một phần ba của khối ngoại tệ đó mới trút vào thị trường công trái của Mỹ, nay trị giá khoảng hơn 750 tỷ đô la. Họ cố nuôi khách nợ để khách nợ trở thành khách hàng. Nếu không thì họ bị loạn. Bây giờ, nếu muốn hăm he trả đũa Hoa Kỳ mà bán tháo Công khố phiếu Mỹ thì Bắc Kinh sẽ trước tiên mất vốn vì trị giá công khố phiếu sẽ sụt. Và phân lời mà tăng thì kinh tế Mỹ càng bớt tiêu thụ, bớt nhập cảng thì Trung Quốc càng khốn đốn!
Anh Vũ: Anh vừa nhắc đến trường hợp Nhật Bản, vì sao nước Nhật là con nợ lớn nhất thế giới mà cũng lại là chủ nợ lớn nhất của Hoa Kỳ" Chuyện này có thể là hơi lạ cho nhiều người.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nhật Bản bị khủng hoảng vì vụ bể bóng đầu tư từ hai chục năm trước - như Trung Quốc cũng có thể bị trong vòng 10 năm tới vì những nguyên nhân tương tự mà nguy kịch hơn nhiều. Kể từ năm 1991 trở đi, Nhật thường xuyên bị suy trầm thậm chí suy thoái sáu đợt và chính quyền phải bơm tiền kích thích kinh tế mà chưa có kết quả. Hậu quả là Nhật đang có gánh nặng công trái lên tới 217% tổng sản lượng nội địa của họ nên cũng phải phát hành Công khố phiếu để vay tiền. Nhưng, Nhật Bản vẫn là một cường quốc kinh tế với dự trữ ngoại tệ tương đương với hơn ngàn tỷ Mỹ kim, hạng nhì thế giới sau Trung Quốc và lớn hơn tổng số dự trữ của 16 nước trong khối Euro - chỉ có chừng hơn 700 tỷ đô la - cho nên họ cũng phải tìm nơi đầu tư lượng tài sản này cho an toàn và có lời. Xưa nay họ vẫn chủ yếu đầu tư vào thị trường Mỹ, trở thành chủ nợ lớn nhất của Mỹ từ cả chục năm nay cho tới khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới OMC và gom được rất nhiều ngoại tệ nhờ bán hàng cho Mỹ, lấy đô la về là lại cho Mỹ vay vì thấy rằng đó vẫn là an toàn hơn cả! Ưu thế rất bất công ở đây của Mỹ là đồng Mỹ kim vẫn là ngoại tệ dự trữ phổ biến nhất và dễ giao dịch thanh toán nhất.
Anh Vũ: Câu hỏi cuối thưa anh, liệu Trung Quốc có vượt qua Nhật Bản thành cường quốc kinh tế thứ nhì thế giới hay không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Người ta có nhiều cách tính về sức nặng kinh tế của một quốc gia. Nếu tính trên mệnh giá của Tổng sản lượng nội địa PIB thì Hoa Kỳ đang dẫn đầu với lượng sản xuất là hơn 14.400 tỷ Mỹ kim một năm. Kế tiếp là Nhật với gần 5.000 tỷ Mỹ kim rồi tới Trung Quốc là 4.300 tỷ, còn Việt Nam chỉ có khoảng 90 tỷ. Nhưng, một Mỹ kim tại Trung Quốc hay Việt Nam lại có sức mua hay mãi lực cao hơn một Mỹ kim tại các nước công nghiệp hoá. Vì vậy, người ta có cách tính thực tế hơn, đó là tính ra tổng sản lượng kinh tế theo tỷ giá mãi lực, gọi tắt theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế là PPP hay "parité du pouvoir d'achat". Theo cách tính này, kinh tế Trung Quốc có sản lượng cao hơn Nhật Bản từ cả chục năm nay rồi, hiện tương đương với gần 7.000 tỷ Mỹ kim, bằng phân nửa nước Mỹ và gấp đôi nước Nhật! Cho nên bảo rằng Trung Quốc đã vượt Nhật Bản về sản lượng kinh tế thì cũng là đúng thôi. Với dân số hơn gấp 10 Nhật Bản và hơn gấp bốn Hoa Kỳ thì đây chẳng là chuyện gì ghê gớm nếu ta tính theo sản lượng bình quân một đầu người. Nhưng đó là chuyện khác mà ta sẽ đề cập tới trong một kỳ khác!...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.