Hôm nay,  

Vở Kịch Về Cuộc Đời Của Đức Milarepa

2/3/201000:00:00(View: 4702)

Vở Kịch Về Cuộc Đời Của Đức Milarepa

Hình ảnh trong đêm diễn kịch của soạn giả  Gyalwang Karmapa về cuộc đời Ngài Milarepa. (ảnh của Karma Norbu và Pema Orser Dorje.)

Của Soạn Giả Gyalwang Karmapa Trình Diễn Tại Bồ Đề Đạo Tràng
Bài tường thuật của Lhundup Damchoe, ảnh của Karma Norbu và Pema Orser Dorje. Tiểu Nhỏ chuyển Việt ngữ.
Theo nguồn: http://www.kagyumonlam.org/English/News/Report/Report_20100101_1.html
Kịch trình diễn ngày 1 tháng 1 năm 2010, tại khu vực diễn kịch gần tu viện Tergar, Bồ Đề Đạo Tràng, Ấn Độ.
Trong khoảng thời gian ba năm, ngài Karmapa đã tuyên đọc tiểu sử của đức Milarepa, mỗi lần trong hai tiếng đồng hồ, cho những người đến dự lễ hội Monlam. [Năm nay,] ngài Karmapa đã truyền tải toàn bộ cuộc đời của đức Milarepa chỉ trong một buổi tối kỳ diệu. Trong một buổi trình diễn kịch nghệ có chất lượng chẳng hề thua kém tiêu chuẩn quốc tế, khoảng 20.000 người đã đến để xem vở kịch về cuộc đời của đức Milarepa do ngài Karmapa soạn và được trình diễn bởi các diễn viên  của Viện Sân khấu Kịch nghệ Tây Tạng (TIPA). Bổ sung chức danh soạn giả kịch vào một danh sách những việc thành tựu, vốn đã vô cùng đa dạng, ngài Gyalwang Karmapa đã tự mình soạn vở kịch dài 6 hồi này. Trong những tháng vừa qua, ngài Karmapa cũng đã duyệt lại các thiết kế sân khấu và xem các diễn viên tập dợt tại trú xứ tạm thời của ngài ở Kyoto.  Nói chung, ngài Karmapa đã chỉ đạo nghệ thuật một cách sáng tạo trong mọi khâu dàn dựng. Theo TIPA thì đây là vở kịch hoành tráng nhất trong lịch sử Tây Tạng.
Một cánh đồng, gần đây vẫn bị bỏ hoang,  nằm gần tu viện Tergar ở Bồ Đề Đạo Tràng, được người ta cải tạo hoàn toàn để xây dựng một sân khấu nhiều tầng và khu vực diễn xuất thật rộng lớn. Các kỹ thuật sân khấu cao cấp nhất đã được nhập về và đã phát huy tác dụng tốt. Thậm chí trước khi vở diễn bắt đầu, khán giả đã vỗ tay từng chập khi ánh đèn sân khấu uyển chuyển thay đổi màu sắc khi dòng khán giả từ từ tiến vào khu vực diễn xuất. Nhiều máy thu hình được lắp đặt để ghi hình rồi phóng to trên các phông chiếu lớn đặt ở bên hông khu vực diễn xuất, giúp cho khán giả có thể xem vở kịch thật rõ.
Một đoàn bao gồm 50 diễn viên và ca sĩ đã đến từ Dharamsala để diễn kịch vào ngày đầu năm mới. Vở kịch kết hợp các yếu tố của kịch nghệ cổ điển Tây Tạng và phong cách kịch nghệ hiện đại mà không làm phai nhạt bản sắc Tây Tạng độc đáo. Trong phút giải lao giữa các hồi kịch, chư tăng và ni Tây Tạng hát lên các bài khấn nguyện của Phật giáo, chủ yếu là các giai điệu do ngài Karmapa sáng tác. Đêm diễn xuất được kết thúc bởi các điệu múa dân ca ba miền Tây Tạng đầy sôi nổi. Đánh dấu ý nghĩa văn hóa quan trọng của vở kịch, ông Sherab Tharchin,  một nghị viên [đại diện giòng] Kagyu, đã khai mạc buổi diễn và chính ngài Karmapa đã đưa ra những lời tổng kết khi bế mạc. Kế hoạch sản xuất các đĩa DVD cũng đang được tiến hành.
Như ngài Karmapa đã chỉ ra, việc diễn kịch về cuộc đời của các đại đạo sư vào ngày đầu năm mới là một truyền thống sâu xa của Tây Tạng. Tuy cuộc đời của đức Milarepa, nhà đại hành giả  Tây Tạng, đã được phản ánh trong vô số tác phẩm văn học Tây Tạng, cách thể hiện của ngài Karmapa cũng có khác. Nói chung, Tạng ngữ văn học Tây Tạng được sử dụng phổ biến nhất trong hoạt động kịch nghệ nhưng trong vở kịch này, ngài Karmapa lại sử dụng thể văn nói Tây Tạng. Điều này làm cho vở kịch gần gũi hơn với công chúng nói chung và thậm chí đối với những khán giả rất quen thuộc với Tạng ngữ văn học. Việc chuyển thể [từ Tạng ngữ văn học qua thể văn nói] giúp cho [người xem] có thể tiếp xúc một cách thân thuộc và tức thời với nhân vật Milarepa như là một con người.


Hơn nữa, cách ngài Karmapa trình bày về [nhân vật] Kargyen - bà mẹ của đức Milarepa, thể hiện mối đồng cảm lớn đối với hoàn cảnh tuyệt vọng của bà, một người mẹ bất lực trong các nỗ lực chăm sóc con mình. Với những cảnh ngược đãi con bà phải hứng chịu về mặt tâm lý, lời nói và trên thân thể, vở kịch nêu rõ ra rằng bà không còn cách nào khác ngoài việc sai đức Milarepa đi học huyền thuật của triệt hạ kẻ thù. Khi gởi đức Milarepa đi học huyền thuật, bà nói: 'Huyền thuật của những người khác là sở thích của những kẻ giàu sang thối nát. Huyền thuật của chúng ta là cơ hội cuối cùng của những kẻ tuyệt vọng'.
Từ đầu đến cuối vở kịch, ngài Karmapa khai thác triệt để các thủ thuật kịch nghệ để mang sự khổ đau và sự chuyển hóa tâm linh của đức Milarepa đến với cuộc đời, cho phép khán giả kết nối với đức Milarepa theo những phương cách mới một cách vô cùng sống động. Khi đức Milarepa quay trở lại quê nhà với lòng mong mỏi gặp lại người mẹ thì ngài được biết rằng bà đã vỡ tim mà chết từ lâu rồi và thi hài của bà đã bị bỏ phế, thối rửa trong căn nhà hoang [của họ]. Sau khi tìm thấy bộ xương mục nát của mẹ trong căn nhà hoang tàn, ngài quỳ xuống rồi nhẹ nhàng gom đống xương đó đặt trên đùi mình. Các phông chiếu dựng chung quanh khu vực diễn xuất đã phát huy tác dụng khi máy thu hình ghi được cận cảnh những giọt lệ lăn dài trên gương mặt sầu khổ của đức Milarepa và đã làm cho khán giả cảm thông với các cảm xúc tận đáy lòng ngài. Lúc này, nhiều khán giả cũng rơi lệ theo.
Một vị geshe Tây tạng đã tâm sự rằng ông đã rơi lệ năm lần, kể cả khi mẹ của đức Milarepa  sụp xuống vì giận dữ khi ngài về nhà trong trạng thái say mèm từ lớp học mà bà đã sắp xếp, lo toan để ngài có thể trở thành một người có giáo dục. Một khán giả khác, không phải là học trò của ngài Gyalwang Karmapa, đã nhận xét rằng vở kịch đã đem được đức Milarepa vào cuộc đời một cách cảm động và sống động hơn bất kỳ cuốn phim hay vở kịch nào [về đức Milarepa] mà cô đã từng xem.
Vở kịch cũng mang lại những phút giây hài hước mà khán giả rất thích. Khi đức Milarepa tự giới thiệu về mình với đức Marpa như 'một kẻ đại thủ ác đến từ vùng Lato', đức Marpa đáp lại: 'Có thể mi là một kẻ đại thủ ác. Nhưng tại sao lại khoe khoang với ta về điều này" Ta KHÔNG phải là người đã khiến mi thực hiện các hành vi độc ác. À, mà mi đã phạm phải những ác hạnh nào"' làm cho khán giả phải bật cười.
Những cơn gió lạnh đã làm tăng cường thêm yếu tố hiện thực và khiến cho khán giả gần gũi hơn với vở diễn: Khi nhiệt độ giảm dần trong buổi tối, nhân vật Milarepa xuất hiện trên sân khấu lộng gió, với một chiếc áo mỏng màu trắng trong tất cả các cảnh diễn, trong khi khán giả ngồi rúc vào nhau, run rẩy trong áo khoác và khăn len. Khán giả có dịp suy ngẫm đến sự khổ hạnh mà đức Milarepa đã điềm nhiên [chịu đựng] trên đỉnh núi và phản ứng của chính họ trước nhiệt độ chỉ tương đối hơi se lạnh của đêm Bồ Đề Đạo Tràng. Trong khi đó, 500 tì khưu và tì khưu ni, ngồi bên hông sân khấu, vẫn chăm chú ngồi xem kịch với cánh tay phải [để trần] và đầu cạo nhẵn, tiếp xúc trực tiếp với cơn gió đêm.
Trong lúc bế mạc đêm diễn, ngài Karmapa lặng nhìn hàng ngàn khán giả hồi lâu rồi nói về các lợi lạc của việc nghe đọc tiểu sử đức Milarepa, trong đó có sự lợi lạc là không tái sinh vào các cõi thấp và sẽ đạt được giải thoát.  Ngài Gyalwang Karmapa nói rằng ngài vui biết bao khi mọi người đều đến xem kịch và đến với một thái độ thật rộng lượng.  Ngài đã cám ơn khán giả chịu lạnh để xem kịch.
*Có thể xem thêm nhiều hình ảnh tại link dưới đây:
http://picasaweb.google.com/monlam.picture/MilarepaPerformance#5423932111292139986
(Bài dịch của Tiểu Nhỏ lưu ở trang http://www.vietnalanda.org, nơi có nhiều tài liệu và bài viết về  Phật Giáo Tây Tạng.)

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
1234567Next PageLast Page

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.