bà Hillary clinton là Ngoại Trưởng Mỹ
Vi Anh
"Bà Hillary Clinton là ngoại trưởng Mỹ." Câu tựa đề bài này bên ngoài có vẻ là một chân lý Palice, biết rồi khổ lắm nói mãi, ai mà chẳng biết Bà Hillary là Bộ Trưởng Ngoại Giao kiêm Ngoại Trưởng Mỹ. Nhưng bên trong hàm chứa một ý nghĩa cần phân tích, nhiều khi con người nhận lãnh một trọng trách đối với quốc gia, mang hia đội mũ, trở thành "phương diện quốc gia" rồi, thì suy nghĩ và hành động không như trước được.
Ngày 22.02.09, bà Hillary Clinton đã kết thúc chuyến viếng thăm đầu tiên kéo dài ba ngày tại Bắc Kinh với tư cách ngoại trưởng của chính phủ Obama. Chế độ Trung Cộng rất hài lòng vì bà không đề cập đến vấn đề nhân quyền, mà chỉ tập trung vào những lãnh vực hợp tác song phương.
TC "hồ hởi, phấn khởi" với cách hành xử mới của Bà Hillary Clinton vì vai trò mới rất quan trọng trong bang giao Washington - Bắc Kinh. Nếu Bà hành động như con ngưòi cũ thì kẹt cho TC lắm. Khi là đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ, bà Hillary Clinton đã lên án tình trạng nhân quyền ở Trung Quốc. Năm 1995 khi dự Hội nghị quốc tế về phụ nữ được tổ chức tại Bắc Kinh, Bà đã hùng hồn bảo vệ nữ quyền. Và gần đây thôi, chưa đầy một năm trong khi tranh cử làm ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân Chủ, chủ trương ngoại giao của Bà đối với TC rất cứng rắn.
Trái lại, giới bảo vệ nhân quyền thì "bàng hoàng và hết sức thất vọng" vì trước khi lên máy bay từ Seoul đi Bắc Kinh ngày 20/02/2009, Bà nói ''Các chính quyền Mỹ liên tiếp cũng như các chính phủ Trung Quốc đều bị vấn đề nhân quyền khuấy động. Chúng ta cần phải tiếp tục gây áp lực. Thế nhưng không nên để điều này chi phối các cuộc thảo luận về cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, về biến đổi khí hậu và về an ninh". Nói gọn, theo câu này của tân Ngoại Trưởng Mỹ, vấn đề nhân quyền là thứ yếu trong bang giao giữa Mỹ và Trung Cộng. Nói khác, vấn đề nhân quyền ở TC đối với tân chánh quyền do tân TT Obama, người Da Màu, chủ trương chánh trong tranh cử là "Đổi Thay", "vũ như cẩn", trong tương quan Washington- Bắc Kinh, vẫn như thời TT Bush Da Trắng của Đảng Cộng Hoà.
Thất vọng vì chánh trị thực dụng của Mỹ cũng còn ngự trị trong tương quan ngoại giao Washington và Bắc Kinh, quyền lợi vật chất và kinh tế vẫn là ưu tiên hàng đầu và nhân quyền vần là thứ yếu. Thất vọng vì theo nhận định của ông T. Kumar, thuộc phân hội Mỹ của Ân Xá Quốc Tế, thì Mỹ là một trong những nước duy nhất có thể gây sức ép trên Trung Quốc trong lãnh vực nhân quyền. Thế nhưng Ngoại Trưởng Mỹ lại nói không nên để Nhân quyền chi phối các cuộc thảo luận về cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, về biến đổi khí hậu và về an ninh, thì coi như Nhân quyền "trớt qướt" rồi.
Báo chí Pháp chẳng những thất vọng và còn mỉa mai. Pháp thích khôi hài tím ruột và bay bướm ngạo đời, nên báo Liberation Pháp đi tựa "Bà Clinton tán tỉnh Bắc Kinh", nói Bà mãi lo cho món nợ của mình đã "quên mất" hồ sơ nhân quyền; báo Figaro cười Bà ra sức quyến rũ Trung Quốc, phớt tĩnh nhân quyền. Báo L'Humanité của Đảng CS Pháp nói Mỹ-TC phải hợp tác, nương nhau mà sống chung hoà bình, Trung Quốc cần thị trường Mỹ và Mỹ là con nợ số một TC.
Nhưng làm thế nào được, Bà Hillary Clinton bây giờ là ngoại trưởng của Mỹ. Trung Cộng là một chế độ đối tác ngoại giao mà Mỹ đang cần về kinh tế tài chánh, an ninh quốc tế, và khí hậu toàn cầu. Trung cộng cũng là chế độ có nhiều tiền tích vi phạm nhân quyền mà thế giới mong mỏi Mỹ có thể can thiệp để cải thiện. Một xung đột lớn về quyền lợi. Một bên là quyền lợi vật chất trước mắt, cụ thể của đất nước và nhân dân Mỹ mà Bà là đại diện ngoại giao. Một bên là quyền lợi tinh thần, trừu tượng, mà người dân Trung Quốc và các tổ chức quốc tế mong Mỹ can thiệp. Một trường hợp rất khó xử Bà Ngoại Trưởng Hillary Clinton.
Chính trị thực dụng Mỹ không có thù muôn thuở, bạn muôn đời, chỉ có quyền lợi Mỹ là trường cửu. Người Tàu có câu vạn sự khởi đầu nan. Chẳng lẽ mới đầâu hôm sớm mai, trong chuyến đi đầu tiên, viếng thăm xã giao TC, mà Bà lại mở lời chào TC bằng chữ Nhân Quyền rất dị ứng với TC, lúc đó không muốn nghe, thì còn ngoại giao gì được nữa.
Phương chi, Mỹ có những chuyện cấp thiết, những quyền lợi cấp bách phải giải quyết và cần sự cộng tác của chế độ CS Bắc Kinh. Chuyến đi TC đầu tiên này, mục tiêu chính của bà Ngoại Trưởng Hiallary Clinton là phải đem về Washington lời cam kết của Bắc Kinh là sẽ không gây khó khăn cho kế hoạch vực dậy kinh tế của tổng thống Obama bằng cách tiếp tục nắm giữ các cổ phiếu của Ngân khố Mỹ. TC đã hứa. TC là chủ nợ số 1 của Mỹ và TC còn có với dự trữ ngoại tệ là hai ngàn tỷ đôla và có gần bảy trăm tỷ đôla công trái phiếu của Mỹ.
Mỹ cũng cần TC tiếp tay để giải quyết ba vấn đề chiến tranh và an ninh quốc tế ở Afghanistan, Pakistan và Bắc Triều Tiên. Liên quan đến các vấn đề trên, với tư cách là đồng minh của Pakistan và nhất là của Bắc Triều Tiên, Trung Quốc có thể trợ giúp Hoa Kỳ trong việc tìm giải pháp thỏa đáng.
Với những nhu cầu đó của Mỹ, Bà không thể làm trái ý Bắc Kinh khi Mỹ rất cần Bắc Kinh như vậy. Bà bây giờ là một nhà ngoại giao, lãnh đủ trách nhiệm với đất nước và nhân dân Mỹ đang găïp khó khăn. Chớ Bà không phải là một nhà chánh trị thuần túy nữa, một trong 60 thượng nghị sĩ chịu trách nhiệm tập thể của Thượng Viện hay Đệ Nhứt Phu Nhân với vai trò nghi lễ mà thôi nữa.
Nhưng sau khi biết được phản ứng của các tổ chức nhân quyền, theo tin AFP, Bà cũng tìm cách tỏ ra không lơ là đề vấn đề nhân quyền. Bà đã đến dự lễ cầu nguyện tại một nhà thờ ở phía tây Bắc Kinh. Sau đó, bà gặp các đại diện xã hội dân sự Trung Quốc. Giới phân tích cho rằng qua hai lần xuất hiện trước công chúng, lãnh đạo ngành ngoại giao Mỹ muốn chứng minh rằng bà vẫn gắn bó, quan tâm tới các quyền dân sự và tự do tôn giáo, mà không hề làm cho chính quyền Bắc Kinh phật ý.
Nhưng then chốt của vấn đề nhân quyền ở TC là tùy thuộc người dân TC. Tự do, dân chủ, nhân quyền ở TC, Mỹ chỉ có thể can thiệp, tạo áp lực với nhà cầm quyền. Chớ Mỹ không làm thay nghĩ thế được. Tự do, dân chủ, nhân quyền của một dân tộc phải do dân tộc đó đấu tranh mới có. Người dân Trung Hoa có đấu tranh thì Mỹ mới có lý do đặt thành vấn đề với TC được.
Vi Anh
"Bà Hillary Clinton là ngoại trưởng Mỹ." Câu tựa đề bài này bên ngoài có vẻ là một chân lý Palice, biết rồi khổ lắm nói mãi, ai mà chẳng biết Bà Hillary là Bộ Trưởng Ngoại Giao kiêm Ngoại Trưởng Mỹ. Nhưng bên trong hàm chứa một ý nghĩa cần phân tích, nhiều khi con người nhận lãnh một trọng trách đối với quốc gia, mang hia đội mũ, trở thành "phương diện quốc gia" rồi, thì suy nghĩ và hành động không như trước được.
Ngày 22.02.09, bà Hillary Clinton đã kết thúc chuyến viếng thăm đầu tiên kéo dài ba ngày tại Bắc Kinh với tư cách ngoại trưởng của chính phủ Obama. Chế độ Trung Cộng rất hài lòng vì bà không đề cập đến vấn đề nhân quyền, mà chỉ tập trung vào những lãnh vực hợp tác song phương.
TC "hồ hởi, phấn khởi" với cách hành xử mới của Bà Hillary Clinton vì vai trò mới rất quan trọng trong bang giao Washington - Bắc Kinh. Nếu Bà hành động như con ngưòi cũ thì kẹt cho TC lắm. Khi là đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ, bà Hillary Clinton đã lên án tình trạng nhân quyền ở Trung Quốc. Năm 1995 khi dự Hội nghị quốc tế về phụ nữ được tổ chức tại Bắc Kinh, Bà đã hùng hồn bảo vệ nữ quyền. Và gần đây thôi, chưa đầy một năm trong khi tranh cử làm ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân Chủ, chủ trương ngoại giao của Bà đối với TC rất cứng rắn.
Trái lại, giới bảo vệ nhân quyền thì "bàng hoàng và hết sức thất vọng" vì trước khi lên máy bay từ Seoul đi Bắc Kinh ngày 20/02/2009, Bà nói ''Các chính quyền Mỹ liên tiếp cũng như các chính phủ Trung Quốc đều bị vấn đề nhân quyền khuấy động. Chúng ta cần phải tiếp tục gây áp lực. Thế nhưng không nên để điều này chi phối các cuộc thảo luận về cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, về biến đổi khí hậu và về an ninh". Nói gọn, theo câu này của tân Ngoại Trưởng Mỹ, vấn đề nhân quyền là thứ yếu trong bang giao giữa Mỹ và Trung Cộng. Nói khác, vấn đề nhân quyền ở TC đối với tân chánh quyền do tân TT Obama, người Da Màu, chủ trương chánh trong tranh cử là "Đổi Thay", "vũ như cẩn", trong tương quan Washington- Bắc Kinh, vẫn như thời TT Bush Da Trắng của Đảng Cộng Hoà.
Thất vọng vì chánh trị thực dụng của Mỹ cũng còn ngự trị trong tương quan ngoại giao Washington và Bắc Kinh, quyền lợi vật chất và kinh tế vẫn là ưu tiên hàng đầu và nhân quyền vần là thứ yếu. Thất vọng vì theo nhận định của ông T. Kumar, thuộc phân hội Mỹ của Ân Xá Quốc Tế, thì Mỹ là một trong những nước duy nhất có thể gây sức ép trên Trung Quốc trong lãnh vực nhân quyền. Thế nhưng Ngoại Trưởng Mỹ lại nói không nên để Nhân quyền chi phối các cuộc thảo luận về cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, về biến đổi khí hậu và về an ninh, thì coi như Nhân quyền "trớt qướt" rồi.
Báo chí Pháp chẳng những thất vọng và còn mỉa mai. Pháp thích khôi hài tím ruột và bay bướm ngạo đời, nên báo Liberation Pháp đi tựa "Bà Clinton tán tỉnh Bắc Kinh", nói Bà mãi lo cho món nợ của mình đã "quên mất" hồ sơ nhân quyền; báo Figaro cười Bà ra sức quyến rũ Trung Quốc, phớt tĩnh nhân quyền. Báo L'Humanité của Đảng CS Pháp nói Mỹ-TC phải hợp tác, nương nhau mà sống chung hoà bình, Trung Quốc cần thị trường Mỹ và Mỹ là con nợ số một TC.
Nhưng làm thế nào được, Bà Hillary Clinton bây giờ là ngoại trưởng của Mỹ. Trung Cộng là một chế độ đối tác ngoại giao mà Mỹ đang cần về kinh tế tài chánh, an ninh quốc tế, và khí hậu toàn cầu. Trung cộng cũng là chế độ có nhiều tiền tích vi phạm nhân quyền mà thế giới mong mỏi Mỹ có thể can thiệp để cải thiện. Một xung đột lớn về quyền lợi. Một bên là quyền lợi vật chất trước mắt, cụ thể của đất nước và nhân dân Mỹ mà Bà là đại diện ngoại giao. Một bên là quyền lợi tinh thần, trừu tượng, mà người dân Trung Quốc và các tổ chức quốc tế mong Mỹ can thiệp. Một trường hợp rất khó xử Bà Ngoại Trưởng Hillary Clinton.
Chính trị thực dụng Mỹ không có thù muôn thuở, bạn muôn đời, chỉ có quyền lợi Mỹ là trường cửu. Người Tàu có câu vạn sự khởi đầu nan. Chẳng lẽ mới đầâu hôm sớm mai, trong chuyến đi đầu tiên, viếng thăm xã giao TC, mà Bà lại mở lời chào TC bằng chữ Nhân Quyền rất dị ứng với TC, lúc đó không muốn nghe, thì còn ngoại giao gì được nữa.
Phương chi, Mỹ có những chuyện cấp thiết, những quyền lợi cấp bách phải giải quyết và cần sự cộng tác của chế độ CS Bắc Kinh. Chuyến đi TC đầu tiên này, mục tiêu chính của bà Ngoại Trưởng Hiallary Clinton là phải đem về Washington lời cam kết của Bắc Kinh là sẽ không gây khó khăn cho kế hoạch vực dậy kinh tế của tổng thống Obama bằng cách tiếp tục nắm giữ các cổ phiếu của Ngân khố Mỹ. TC đã hứa. TC là chủ nợ số 1 của Mỹ và TC còn có với dự trữ ngoại tệ là hai ngàn tỷ đôla và có gần bảy trăm tỷ đôla công trái phiếu của Mỹ.
Mỹ cũng cần TC tiếp tay để giải quyết ba vấn đề chiến tranh và an ninh quốc tế ở Afghanistan, Pakistan và Bắc Triều Tiên. Liên quan đến các vấn đề trên, với tư cách là đồng minh của Pakistan và nhất là của Bắc Triều Tiên, Trung Quốc có thể trợ giúp Hoa Kỳ trong việc tìm giải pháp thỏa đáng.
Với những nhu cầu đó của Mỹ, Bà không thể làm trái ý Bắc Kinh khi Mỹ rất cần Bắc Kinh như vậy. Bà bây giờ là một nhà ngoại giao, lãnh đủ trách nhiệm với đất nước và nhân dân Mỹ đang găïp khó khăn. Chớ Bà không phải là một nhà chánh trị thuần túy nữa, một trong 60 thượng nghị sĩ chịu trách nhiệm tập thể của Thượng Viện hay Đệ Nhứt Phu Nhân với vai trò nghi lễ mà thôi nữa.
Nhưng sau khi biết được phản ứng của các tổ chức nhân quyền, theo tin AFP, Bà cũng tìm cách tỏ ra không lơ là đề vấn đề nhân quyền. Bà đã đến dự lễ cầu nguyện tại một nhà thờ ở phía tây Bắc Kinh. Sau đó, bà gặp các đại diện xã hội dân sự Trung Quốc. Giới phân tích cho rằng qua hai lần xuất hiện trước công chúng, lãnh đạo ngành ngoại giao Mỹ muốn chứng minh rằng bà vẫn gắn bó, quan tâm tới các quyền dân sự và tự do tôn giáo, mà không hề làm cho chính quyền Bắc Kinh phật ý.
Nhưng then chốt của vấn đề nhân quyền ở TC là tùy thuộc người dân TC. Tự do, dân chủ, nhân quyền ở TC, Mỹ chỉ có thể can thiệp, tạo áp lực với nhà cầm quyền. Chớ Mỹ không làm thay nghĩ thế được. Tự do, dân chủ, nhân quyền của một dân tộc phải do dân tộc đó đấu tranh mới có. Người dân Trung Hoa có đấu tranh thì Mỹ mới có lý do đặt thành vấn đề với TC được.
Gửi ý kiến của bạn
