Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Mê Tín Dị Đoan

30/10/200700:00:00(Xem: 14162)

Mọi sinh họat của đời sống hàng ngày, ít hay nhiều, có liên quan đến vấn đề mê tín dị đoan.  Mê tín dị đoan được định nghĩa là “sự tin tưởng những chuyện kỳ quặc, khó hiểu.” Người Việt Nam, tương tự như tất cả các dân tộc khác trên thế giới từ văn minh đến bán khai,  cũng mê tín dị đoan.  Các kinh, kệ hay các lời giảng của các tôn giáo lớn đều có nói về sự dị đoan.   Nhiều sự mê tín dị đoan thuần túy ngớ ngẩn, gần như điên khùng nhưng vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến đời sống chúng ta.

Khởi đầu, nhiều mê tín dị đoan được ghi lại từ một hay nhiều sự kiện quan trọng đã ra xẩy tại một thời điểm nào đó căn cứ trên các lời giải thích rất thích đáng.  Dần dà, qua thời gian, sự giải thích đứng đắn bị diễn dịch sai lệch, làm cho sự kiện đó mất đi ý nghĩa (trung thực;) thành ra được hiểu là dị doan.  Cũng có nhiều chuyện dị đoan rất vô lý, nhảm, vô căn cứ ngay từ buổi đầu nhưng vẫn có người tin.

Nếu tất cả các mê tín dị đoan đều tin là đúng thì phải nói là thật khổ cho số kiếp con người: bất cứ lúc nào, ở nhà hay ra đường, lúc nào cũng có thể gặp chuyện gở, xúi quẩy…

Có cả trăm ngàn cách để người mê tín dị đoan nhìn thấy cái gọi là “ddiềm hoặc điều gở” hoặc “ddiềm tốt” chung quanh họ.    

Nhiều điềm xấu (hoặc điềm tốt) của dị đoan mà người ta tin là có ảnh hưởng đến các chuyện sẽ xẩy ra trong tương lai liên hệ đến người, súc vật sống chung quang chúng ta: đàn bà có mang (bầu), chó, mèo, chim, rắn, …  Ngày Tết gặp bà bầu, chó “tru,” lê trôn trước cửa nhà người bịnh, nhìn thấy mèo đen khi ra khỏi nhà, chim lạ bay vào nhà, cú kêu quạ kêu, gà gáy giữa trưa…

Rất nhiều dị đoan ảnh hưởng đến sự khởi hành của một chuyến đi xa, sự bắt đầu của một chương trình, dự án quan trọng.  Chẳng hạn ra khỏi ngõ (để đi thi, xin việc) đã gặp  gái; xuất quân để đánh trận mà gió thổi gẫy cờ… Dự án quan trọng phải bị hủy bỏ, ngày khởi đầu được trì hõan lại…

Cách nhau qua một khỏang không gian rộng lớn, vậy mà văn hóa Trung Hoa, Việt Nam và dân da đỏ ở Hoa kỳ có dị đoan giống nhau trong việc cầu mưa, chống hạn hán cho ngành nông nghiệp.  Vua Tầu và vua Việt lập đàn giữa trời để cầu mưa; và dân da đỏ có tục lệ nhẩy cầu mưa (Rain dance!)  Nếu may mà mưa có xẩy ra thì cũng hòan tòan ngẫu nhiên chứ có trời đất nào mà trả lời những lời cầu đảo, những màn nhẩy múa điên lọan này (")

Giấc mơ cũng đã được bàn cãi nhiều.  Chuyện nằm mơ thấy “Sinh (đẻ con) thì là điềm dữ (") mà thấy tử (người chết, đám ma) là chuyện lành (!)”  (“Sinh dữ tử lành!”).  Có lẽ vì đám ma thường có “Quan tài;” và quan tài được chú giải một cách ngây ngô: Quan là quan chức, công danh; Tài là tiền tài, tiền bạc may mắn thành ra nằm mơ có “Tử” là điềm tốt…

Nhiều dị đoan liên quan đến sự sợ hãi chết chóc: kỵ cắt móng tay cho người thân (chồng, vợ, con cái) đang ngủ vì sợ đây là điềm gở; Người đang ngủ sẽ chết.  Sự sợ hãi này bắt nguồn từ tục lệ cắt móng tay cho người chết vì sợ người chết với móng tay dài sẽ biến thành ma quỷ, không siêu thóat được – cũng lại là một dị đoan!  Chó tru, cú quạ kêu, chim lạ bay lạc vào nhà là điềm báo sắp có người chết…  Ai rồi cũng đến luc phải chết ! Đâu cần phải chờ đến lúc có quạ kêu!

Đổ mắm đổ muối cũng bị coi là điềm gở trong cả 2 văn hóa Đông và Tây.  Thời cổ, muối rất đắt cho nên đánh đổ muối là chuyện dễ hiểu, phải tránh không nên làm.  Có người lại cho là Judas (người tông đồ tứ 13 của chúa Kitô – cũng là người phản bội chúa Kitô) làm đổ muối trên bàn trong bữa tiệc cuối cùng giữa chúa Kitô và các tông đồ của Ngài (“The Last Supper”).

Người đàn bà thường bị cấm không cho lên tầu buôn cũng như tầu chiến vì sẽ làm biển cả nổi giận gây sóng bão.  Nhưng ngược lại, một người đàn bà khỏa thân đứng trên tầu lại làm yên sóng bão (")  Không lẽ lúc có sóng bão nổi lên, thủy thủ đòan sẽ đề nghị một nữ thủy thủ thơ mộng thóat y chăm phần chăm ra đứng giữa boong tầu cho song bão hạ xuống (") Thật vô lý !  Tuy vậy , các tầu buồm vượt đại duơng thuở xưa vẫn có tạc các tương hình phụ nữ khỏa thân bằng gỗ ở mũi tầu là vậy.  Phụ nữ có mang (bầu) bị kỳ thị, bị ngăn cấm trong nhiều hòan cảnh là một dị đoan hòan tòan bất nhân, vô nghĩa và vô căn cứ.  Cấm, ngăn cản phụ nữ có mang tham dự các buổi lễ long trọng, các dịp cúng bái vì người ta cho rằng sự hiện diện của họ sẽ gây sự bất hạnh cho những người chung quanh; nhất là các dịp đầu năm, xông nhà đạp đất, bà bầu có thể gây xúi quẩy cho gia chủ suốt cả năm sau đó (")…

Vỡ kiếng soi mặt (gương) là một điềm quở được công nhận một cách rộng rãi qua văn hóa của nhiều quốc gia từ Đông sang Tây.  Lúc con người chưa phát minh ra gương soi (gương thủy tinh mỏng có tráng thủy ngân ở mặt sau), người ta thường soi để thấy dung nhan của mình bằng cách nhìn xuống các mặt hồ phẳng lặng.  Người cổ La mã tin là nhìn vào bóng của mình trên mặt hồ lặng yên còn thấy cả linh hồn của mình nữa.  Tất cả mọi nguyên do làm giao động mặt hồ, chẳng hạn như có cục đá rớt xuống hồ, sẽ làm cho linh hồn mình bị giao động theo.  Đó là chuyện không tốt.  Sự việc “vỡ kính” soi mặt có lẽ bắt nguồn từ chuyện mặt hồ bị giao động này"

Có lẽ tục lệ cưới hỏi có nhiều các vấn đề dị đoan can dự vào nhất.  Rất khó mà theo đúng các truyền thống, hủ tục một cách chặt chẽ, để khỏi bị làng xóm dị nghị, chê bai.  Mãi cho đến đầu thế kỷ 20, mới có chuyện cô dâu đi mua áo cưới về để mặc cho ngày cưới.  Thuở trước, cô dâu thường chỉ lấy một bộ quần áo có sẵn, ưng ý nhất của mình để  mặc cho ngày cưới là xong việc.  Cô dâu tự may lấy áo cưới cho mình là một điều gở.  Thực ra, chỉ có nhà thật giầu có hoặc hòang tộc mới có của để thuê người may áo cưới cho cô dâu.  Ngay chiếc áo cưới cũng không được cô dâu thử tòan bộ trước ngày cưới, mà phải tách ra nhiều phần rời nhau để mặc thử.  Tòan bộ (complete) áo cưới chỉ được nối lại với nhau bởi những đường chỉ cuối cùng vào giây phút trước lễ cưới (!)

Tục lệ dùng phù dâu trong đám cuới cũng từ dẫn từ vấn đề dị đoan.  Đám cưới dùng nhiều cô phù dâu cũng mặc y phục thật đẹp đứng chung quanh cô dâu để làm cho ma quỷ không nhận ra cô dâu là ai mà ganh tị, hãm hại (!)

Dị đoan về số 13 đã được đề cập quá nhiều.  Cho đến lúc này 80% các cao ốc trên thế giới không có tầng thứ 13.  Máy bay dân sự chuyên chở hành khách không có hàng ghế số 13.  Bịnh viện và khách sạn không có phòng 13.  Người Ý đại lợi (Italian) còn đi xa hơn, họ hòan tòan lọai bỏ số 13 trong các cuộc sổ số (lottery).  Số 13 đã liên quan đến nhiều bất hạnh cận đại như phi thuyền Apollo 13, là phi thuyền không gian thứ 3 của Hoa Kỳ phóng lên không gian với dự định đáp và thám hiểm mặt trăng, bị tê liệt sau 2 ngày bay trên không gian vì hệ thống dưỡng khí (oxygen) và điện bi trục trặc.  Chương trình thám hiểm  mặt trăng phải bị hủy bỏ;  Jack  The Ripper, Charles Manson, Jeffrey Dahmer và Theodore Bundy những tên sát nhân hàng lọat (serial killers) ghê rợn nhất của lịch sử thế giới đều có tên với 13 mẫu tự (!)

Trong thời buổi văn minh của thế kỷ 21 hôm nay, mọi người chúng ta tin, vô tình hay cố ý, tin vào một điều đị đoan nào đó.  Ngày 07/07/07 vừa qua có con số kỷ lục các đám cưới.  Trung quốc sẽ khai mạc thế vận hội sắp đến tại Bắc kinh vào ngày 08/08/08 (!)  và sự lưa chọn các ngày này không phải là sự ngẫu nhiên, khoa học!

Bás sĩ B.F. Skinner, một chuyên gia về tâm lý học chứng minh rằng không riêng gì con người, thú vật cũng dị đoan!   Bác sĩ Skinner chứng minh lập luận này bằng cách nhốt một con thú (bất kỳ lọai thú nào) vào một cái chuồng.  Cứ mỗi 5 phút một lần, thức ăn sẽ được đưa vào chuồng cho con thú bằng một dụng cụ tự động.  Gỉa thử rằng con thú đó tình cờ (ngẫu nhiên) lấy thức ăn lên bằng tay (hay chân) phải; thì con thú sẽ tiếp tục lấy thứ ăn bằng tay phải vì nó sợ rằng nếu nó đổi tay thì thức ăn sẽ không đến nữa!  Nó không hiểu là lấy bằng tay nào đi nữa thì thức ăn vẫn được đưa vào !  Những người mê tín dị đoan có thể học bài học thật đơn gỉan này từ Bác sĩ Skinner.

Con người luôn luôn cảm thấy yếu đuối, không có khả năng sửa đổi vận mệnh của mình.  Dị đoan phát triển mạnh vào những giai đọan bấp bênh đầy bất trắc của cuộc sống.  Một khi con người cảm thấy yếu đuối, bất lực thì họ tự trấn an mình bằng cách trao vận mệnh vào vòng tay của một quyền lực cao siêu.  Mê tín dị đoan có cơ hội phát triển trong những lúc yếu đuối bất lực này.  Một số khoa học gia cho rằng nguời sống theo quy tắc đạo lý, ăn hiền ở lành mà tôn giáo đã dậy; họ ít phải đương đầu với sự hỗn lọan và ưu phiền.  Nói một cách khác đức tin tôn gíao đem lại cho con người sức mạnh “tâm linh” để đối phó với những hòan cảnh khó khăn của cuộc sống.  Dị đoan, là một thói quen xấu, hòan tòan khác với đức tin tôn gíao.  Bởi vì dị đoan thường có kèm theo các hủ tục, các tiêu cực xã hội.  Nhiều hạnh phúc gia đình bị đổ vỡ chỉ vì dị đoan điểm gở điềm lành.

Ngày nay, kỹ thuật, khoa học, nhất là kỹ thuật tin học (Information technology) tiến triển quá nhanh.  Không có không gian, hành tinh xa, núi cao nào mà không có ngưới thám hiểm.  Trong các vấn đề quan trọng của cuộc sống: những phiền muộn, lo âu của hiện tại và bất hạnh tương lai sắp xẩy ra thì chúng ta lại chưa có phương cách để hiểu mà vượt qua.  Như vậy mê tín dị đoan sẽ mãi mãi trường tựu, mãi mãi là một phần đời sống của con người.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.