...Canh bài của Mỹ là canh bài kiểu chín nút tôi ăn, bù thì... bạn thua...
Cách đây bốn năm, Tổng thống T Bush quyết định đánh Iraq sau khi đã lấy được sự chấp thuận của Quốc Hội. Lý do được nêu ra vững như đinh đóng cột. Cái đinh ở đây rất giản dị và rõ ràng, chẳng ai chối cãi được: Saddam Hussein có vũ khí tàn sát tập thể (weapons of mass destruction WMD) và đã không ngớt lớn tiếng hăm dọa Mỹ và Mỹ không thể khoanh tay ngồi đợi một 9/11 nữa. Hãy tưởng tượng một quả bom hơi ngạt được tung ra tại đường Bolsa: chắc đồng bào tỵ nạn chúng ta sẽ không ai phản đối chuyện đánh Iraq. Cẩn tắc vô áy náy, phải không" Và tuy không nói ầm lên, nhưng TT Bush dĩ nhiên cũng không muốn một Kuwait thứ hai, tức là Mỹ lại phải đi lấy lại một mỏ dầu bị Saddam xâm chiếm.
Và đúng như Bộ trưởng Rumsfield hứa hẹn, Baghdad bị lãnh một trận mưa bom kinh thiên động địa và những "trận đánh lớn" đã mau chóng chấm dứt như TT Bush khoe với quốc dân.
Nhưng rồi... những "trận đánh nhỏ" cứ lai rai hoài, cho đến giờ vẫn chưa hết.
Dân Mỹ, là dân tộc có sự kiên nhẫn của một cơn gió thoảng, bắt đầu thấy sốt ruột và thắc mắc. Sao lâu vậy" Sao chết nhiều lính quá vậy" Lại một Việt Nam nữa"
Chính quyền Bush thấy không xong, vội vã đóng thêm vài cái đinh nữa vào cái cột đang lung lay, để thay thế cái đinh WMD bị gẫy. Cuộc chiến được bồi dưỡng thêm vài lý do rất chính đáng: Saddam có liên hệ với Al-Qaida, cuộc chiến nhằm mục đích nhân đạo cứu dân Iraq khỏi tên cai ngục khát máu Saddam, cuộc chiến nằm trong chiến lược mang dân chủ đến lò lửa Trung Đông để tạo ổn định lâu dài cho toàn vùng, và cuối cùng (tính đến ngày hôm này) là Mỹ cần hiện diện để ngăn ngừa sự tan vỡ của Iraq với hậu quả là một cuộc chiến đẫm máu giữa những người anh em Sunnis và Shiites, từ đó có thể dẫn đến một trận đại chiến trong khối Hồi Giáo ngay trên vùng mỏ dầu hỏa lớn nhất của thế giới. Cái đinh cuối này chắc sẽ tạo được sự chú ý của mấy ông bà có xe SUV, một con số không nhỏ trong cử tri đoàn Mỹ.
Nhưng dường như mấy cái đinh này, cái nào cũng lỏng lẻo hết. Dân Mỹ vẫn ngày thêm nghi ngờ và lo lắng.
Sự lo ngại của người dân được phe đối lập khai thác triệt để trong mùa bầu cử tháng 11 vừa qua, đưa đến thắng lợi quan trọng của phe Dân Chủ tại lưỡng viện Quốc Hội. Sự khai thác này lại càng tăng mạnh trong cuộc bầu cử tổng thống hiện nay.
Tóm lại thì Bush đã sai lầm nghiêm trọng khi đánh Iraq, đã lừa gạt hay dụ dỗ mọi người, trong đó có hầu hết nghị sĩ và dân biểu Dân Chủ, kể cả phần lớn các ứng viên Dân Chủ đang chạy đua vào Tòa Bạch Ốc. Phe Dân Chủ nay đã thức tỉnh và đòi hỏi phải bỏ cuộc. Trong khi Bush thì vẫn ngoan cố chưa chấp nhận đã thua.
Trên đây là đại khái cái nhìn bình thường đối với cuộc chiến Iraq của đại đa số dân Mỹ, mà cách suy nghĩ đã được uốn nắn phần nào bởi một giới truyền thông vốn có cảm tình với Bush như... mẹ ghẻ với con chồng. Nhưng nếu ta chịu khó nghĩ lại cho kỹ thì cái nhìn trên dường như có cái gì... không ổn.
Người ta khó có thể tin được TT Bush với toàn bộ các siêu cố vấn tham mưu lại có thể tính toán sai lầm nghiêm trọng như vậy được. Chẳng những sai lầm mà dường như còn một chiều: chỉ có đường tiến mà không có đường thoái. Cũng khó tin không kém là chuyện TT Bush vốn không được phe Dân Chủ coi như một người cực kỳ thông minh, sao lại có thể lừa gạt hay dụ dỗ được hàng trăm tay chính trị gia lão thành Dân Chủ đã cho phép Bush đánh Iraq... từ thời ông Clinton còn làm Tổng thống.
Sự thật chắc không phải như vậy. Rất có thể đã có sự "đồng lõa" hay "hiểu ý nhau" giữa Bush, Cộng Hòa, và Dân Chủ, sau khi đã tính toán rất kỹ lưỡng, để đánh Iraq. Canh bài của Mỹ là canh bài kiểu "chín nút tôi ăn, bù thì... bạn thua"!
"Chín nút" dĩ nhiên là tình trạng Mỹ thắng theo định nghĩa của Bush, tức là loại bỏ được Saddam, mang lại thống nhất, ổn định, và dân chủ, vào Iraq và toàn vùng Trung Đông. Mỹ sẽ chễm chệ ngồi ngay giữa vùng mỏ dầu, kiểm soát Iraq, đồng minh với Ả Rập và các tiểu vương, thân thiện với Ai Cập và Jordan, nhờ Do Thái cầm chân Syria, khuyến khích Thổ Nhĩ Kỳ vào Liên Hiệp Âu Châu, bạn với Pakistan, đồng thời kẹp Iran giữa Iraq và Afghanistan đầy lính Mỹ. Bức tranh tuyệt hảo. Mọi người đều vui vẻ.
"Bù" là trường hợp Mỹ thất bại, không tạo được ổn định, phải cuốn gói ra đi vì cái "gân gà" Iraq nuốt không được nữa, Iraq sẽ tan vỡ làm ba mảnh Kurds, Sunnis, và Shiites. Trong trường hợp này, rõ ràng Mỹ đã thất bại, sao lại nói "bạn thua" được"
"Bạn thua" vì tuy quả thật Mỹ đã thất bại vì không đạt được mục tiêu "chín nút", nhưng trên thực tế chiến lược dài hạn thì ... vẫn thắng! Mỹ thắng vì đã:
- Loại bỏ được mối đe dọa lớn, Saddam. Đe dọa khủng bố ở Mỹ và đe dọa chiếm mỏ dầu Trung Đông.
- Bảo đảm không còn WMD mà khỏi cần mấy anh giám sát quốc tế vô tích sự.
- Khối Hồi Giáo Trung Đông sẽ suy yếu.
Phe chủ chiến hiện nay đã cảnh giác về trường hợp Mỹ rút lui sẽ bỏ lại một Iraq tan làm ba mảnh với nguy cơ nội chiến. Rồi sao" Nếu Iraq lâm vào cảnh "Tam Quốc Chí" lai rai giữa ba phe, thì đối với sự ổn định của Trung Đông thì đây là một vấn đề, nhưng đối với Mỹ thì vẫn chỉ là một cuộc chiến cục bộ, không ai muốn, nhưng ít ra cũng không đe dọa trực tiếp đến an ninh của Mỹ và bình xăng của SUV như Saddam.
Mấy anh Hồi Giáo quá khích giết lẫn nhau, nghĩ cho cùng, có khi còn có lợi, phải không" Nếu ba phe có thể hòa hoãn (ví dụ dưới áp lực của khối Ả Rập) thì sự kết hợp miễn cưỡng cũng chỉ đưa đến một Iraq vá víu, dĩ nhiên yếu hơn Iraq của thời Saddam nhiều, và do đó cũng không còn là một đe dọa lớn như trước. Chia để trị chẳng phải là một sách lược hiệu nghiệm sao" Đằng nào thì hai mối đe dọa lớn cũng đã biến mất rồi. Còn vấn đề Iraq có được hòa bình, thống nhất và dân chủ hay không thì là chuyện phụ, có thì tốt, không thì thôi vậy. Vậy là Mỹ đã thắng.
Nhưng nếu nội chiến Iraq đưa đến đại chiến Trung Đông thì sao"
Điều này thực sự rất khó xẩy ra. Trước đây, Iraq (Sunnis) và Iran (Shiites) đã từng đánh nhau cả chục năm trời, chẳng có anh Sunnis hay Shiites nào khác nhúc nhích hết. Ngay cả mấy lần kẻ thù chung Do Thái đánh Ai Cập, Jordan, Lebanon, và Syria, thì mấy đại cường Trung Đông như Thổ Nhĩ Kỳ, Vương Quốc Ả Rập, Iran, Iraq, Lybia, và mấy tiểu vương vùng Vịnh tuy la hét rất ồn ào, nhưng vẫn án binh bất động. Mấy ông "sheiks" Ả Rập chẳng ông nào dại gì gây ra đại chiến trên mấy mỏ dầu hỏa mỗi ngày đẻ ra hàng triệu Mỹ kim của mình. Do đó sẽ không có đại chiến ở Trung Đông. Tức là Mỹ vẫn thắng.
Không có đại chiến nhưng tình trạng bất ổn, chia rẽ và cầm chân nhau tại Trung Đông sẽ làm cho các nước khu vực này yếu thế đi nhiều. Nếu mấy nước vừa Hồi Giáo, vừa là chủ mỏ dầu mà yếu đi thì Mỹ... lại thắng nữa rồi, không phải sao"
Như vậy thì Mỹ thua chỗ nào" Cái thế "tất thắng" của Mỹ có vẻ hiển nhiên, dù "binh" đường nào cũng thắng.
Câu hỏi dĩ nhiên là dù đi hay ở, Mỹ cũng đều thắng hết, vậy thì tại sao Bush và Quốc Hội do Dân Chủ kiểm soát hiện nay lại đánh nhau chí chóe như vậy"
Chẳng qua chỉ vì Bush vẫn tin là mình còn hy vọng được "chín nút" trong khi dân Mỹ đã sốt ruột quá và Dân Chủ không thể nào bỏ qua dịp may khai thác tình trạng này. Hơn nữa, đây cũng là cơ hội giành lại ưu thế cho lập pháp Dân chủ đã bị hành pháp cưỡng chiếm từ mấy năm qua. Và dĩ nhiên là Bush phải chống thôi.
Tổng thống Bush có thể sẽ phải rút lui nhưng không thể rút dưới áp lực của Dân Chủ. Cái khổ của Bush là há miệng mắc quai, chỉ có thể hứa hẹn "chín nút" thôi, không thể nói lớn lối "bù cũng vẫn thắng". Các chính trị gia lão thành của Dân Chủ cũng đã nhìn thấy rõ khi bỏ phiếu cho Bush đánh Iraq: "chín nút" thì chúng ta cùng thắng hết, "bù" thì họ sẽ có dịp bán cái "bù rồi, Bush làm ta đang thua, Bush đã lừa gạt chúng tôi, lỗi tại Bush, đây là cuộc chiến của Bush ("his war")!" Và họ cũng hiểu Bush sẽ bị á khẩu.
Chẳng biết lập luận "đồng lõa" trên là sự thật hay chỉ là một cách lý luận méo mó, nhưng muốn chắc ăn thì chúng ta nên dè dặt mà không nên hăng tiết chạy theo những cơn gió thoảng hoan hô hay đả đảo phe này phe kia vội, lỡ như chẳng may làm con múa rối cho mấy ông chính trị gia trong mùa tranh cử thôi thì thật là... vô duyên!
Vô bổ hay không thì chưa biết, nhưng chắc chắn là vô duyên!
29-04-07
Gửi ý kiến của bạn
