Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Bàn Tay Mùa Cảm Cúm

16/10/200900:00:00(Xem: 8329)

Bàn Tay Mùa Cảm Cúm

Xin nhớ rửa tay thường xuyên.


Nguyễn Thượng Chánh, DVM


 Trong cuộc sống hằng ngày đôi khi chúng ta quên tuốt luốt là vô số vi khuẩn và virus đang rình rập quanh ta chờ có dịp để lây nhiễm và tấn công...
Bàn tay thường là trung gian đem mầm bệnh vào người.
Cũng may là trong một môi trường tràn ngập vi khuẩn nhưng cơ thể chúng ta cũng có trang bị những đội quân phòng thủ gồm những vi khuẩn tốt để chống lại quân xâm lược là những vi khuẩn xấu từ ngoài vào.
Trong ruột, trên da và cả trên hai bàn tay chúng ta có chứa hằng tỉ vi khuẩn.
 Mỗi khi bắt tay hay sờ mó một vật gì chẳng hạn như nắm khóa cửa, robinet, chốt xả nước bàn cầu, v.v… chắc chắn là bàn tay chúng ta đã bị nhiễm rồi và có thể là với nhiều loại vi khuẩn khác nhau.
 Để phòng ngừa sự lây nhiễm thì có một cách rất dễ, đó là chúng ta hãy chịu khó rửa tay thường xuyên!
 Nội thù hay ngoại thù
Biết rằng có nhiều loại vi khuẩn sống một cách tự nhiên bình thường trên cơ thể và không hề hại đến sức khỏe, nhưng ngược lại cũng có rất nhiều loại vi khuẩn khác thì lại gây cảm nhiễm mỗi khi tiếp xúc vào người chúng ta. Theo sự ước lượng của các nhà khoa học thì có vào khoảng từ 10.000 đến 100.000.000 mầm bệnh hiện diện trên hai bàn tay và đặc biệt là dưới khe của các móng tay. Trong bối cảnh nầy, một số mầm bệnh có thể tồn tại trong nhiều phút thậm chí trong nhiều giờ. Đó là trường hợp của các loại virus gây các bệnh cảm nhiễm như cảm cúm, rối loạn tiêu hóa, bệnh nhiệt miệng  feu sauvage (herpes labial), bệnh impétigo (chốc lở) và các bệnh ngộ độc thực phẩm... Một vài loại vi khuẩn độc hại hơn có nguồn gốc từ phân, chẳng hạn như vi khuẩn salmonella (gây bệnh thương hàn) cũng có thể lây nhiễm từ hai bàn tay. Mỗi khi bắt tay với nhau là mỗi người có thể sau đó đem truyền sang cho 6 người khác. Mầm bệnh có thể tồn tại trong một thời gian lâu dài trên bàn bureau, trên nắm khóa cửa, bàn cầu, v.v…Khi nắm vào những đồ vật bẩn và nếu quên chúng ta lấy tay dụi vào mắt, móc vào mũi, hoặc bốc thức ăn đưa vào miệng, thế là bị nhiễm. Rửa tay thường xuyên là một cách ngừa bệnh cảm cúm rất hữu hiệu.
 Nên rửa tay bằng savon thường
Loại savon thường (savon ordinaire) giúp làm sạch chất bẩn và dầu mỡ dính trên tay.
 Còn loại savon diệt khuẩn (savon antibactérien) thì có chứa thêm chất kháng sinh để diệt một vài loại vi khuẩn...
Nếu so với loại savon thường thì savon diệt khuẩn cũng không có bảo vệ gì thêm hơn cho chúng ta đối với các bệnh thông thường. Ngoài ra, việc sử dụng savon diệt khuẩn quá thường xuyên có thể làm nẩy sinh ra hiện tượng kháng kháng sinh (antibiorésistance)...Không có một khảo cứu nào khuyên chúng ta nên dùng savon diệt khuẩn hoặc chất tẩy rửa diệt khuẩn (détergent antibactérien) để thay thế cho savon thường.
 Savon diệt khuẩn cũng không hữu ích để loại bỏ siêu vi (virus) vì chất kháng sinh không thể diệt được siêu vi... Khi chúng ta dùng savon diệt khuẩn chà xát lên hai bàn tay thì những vi khuẩn nào nằm tại mí savon ở phía ngoài rìa sẽ thoát chết vì chúng tiếp xúc rất ít với chất kháng sinh chứa trong savon. Chúng có thể trở thành những vi khuẩn kháng kháng sinh rất nguy hiểm nếu sau nầy chúng ta phải dùng một loại thuốc kháng sinh nào đó để trị bệnh. Ngoài ra, những dòng vi khuẩn mang tính kháng kháng sinh cũng có thể chuyển nhượng tính nầy cho những dòng vi khuẩn khác (transfert de résistance)...Hiện nay trên thị trường có bán rất nhiều loại chất chà tay có chứa alcool (alcohol based hand rubs) để chúng ta diệt trùng trên hai bàn tay. Những hóa chất nầy có thể bán dưới dạng gel alcool đựng trong những chai nho nhỏ rất tiện cho chúng ta mang theo trong người mỗi khi ra ngoài.


 Khi nào thì cần rửa tay
Cho dù có áp dụng cách rửa nào đi nữa thì bàn tay cũng không bao giờ được tiệt trùng (stérile) hết. Bất quá chúng ta chỉ giúp làm giảm bớt số vi khuẩn trên tay mà thôi! Rửa tay có mục đích là loại các chất bẩn mà ta thấy được cũng như các chất bẩn không thể thấy được. Vậy cần nên rửa tay:
- trước và sau khi ăn.
- trước khi rửa mắt rửa mũi.
- trước khi chuẩn bị thức ăn.
- trước và sau khi săn sóc cho các cháu bé, thí dụ như thay tã, v.v…
- trước và sau khi săn sóc vết thương.
- sau khi tiếp xúc với người bệnh.
- sau khi làm một công việc dơ bẩn, thí dụ như làm vườn, v.v…
 - sau khi đi toilette.
- sau khi tay đã có đụng chạm tiếp xúc với súc vật hoặc các đồ vật dơ bẩn, chẳng hạn như tiền bạc, robinets, nắm khóa cửa, lan can, v.v…
Có nhiều cách rửa tay
Thông thường nhứt là rửa tay bằng savon.
Nguyên tắc chung là phải chà xát cho nổi bọt, xoa hai lòng bàn tay với nhau, trên mu bàn tay, tất cả các ngón và cũng đừng quên các khe móng tay nữa. Thời gian rửa tay và chờ cho savon thấm vào da tối thiểu phải từ 20 giây trở lên mới hữu hiệu được. Sau đó là xả bằng nước cho đến khi sạch hết savon trên tay. Cuối cùng là chùi tay khô bằng khăn sạch, khăn giấy hoặc bằng hơi nóng do máy thổi ra. Tránh dùng tay sạch vừa mới được rửa xong mà nắm khóa robinet để tắt nước hay để vặn nắm khóa cửa để đi ra. Nên dùng một tấm giấy để làm công việc nầy. Tùy theo mục đích của công việc mà người ta chia cách rửa tay ra như sau:
*-Rửa thường với savon (lavage simple): Savon có tính tẩy rửa (détergent) các chất bẩn và dầu mỡ. Với cách nầy chỉ loại bỏ được nhóm vi khuẩn tạm trú trên da mà thôi nhưng không ảnh hưởng mấy đến số vi khuẩn thường trú nằm sâu phía dưới da được.
*-Rửa sát trùng (lavage antiseptique): Dùng loại savon đặc biệt vừa có tính tẩy rửa chất bẩn và đồng thời cũng có tính diệt khuẩn (antibactérien) nữa. Hiệu quả sát trùng tùy thuộc vào liều lượng savon được sử dụng. Người ta khuyên nên sử dụng từ 3 tới 5ml savon cho mỗi lần rửa tay.
*-Rửa tay giải phẫu (lavage chirurgical): Sử dụng những dung dịch nước và alcool. Không có tính tẩy rửa (non détergent) nhưng có tính năng sát khuẩn.
 Kết luận
Mặc dù sống trong một môi trường có vô số mầm bệnh đang ngày đêm lảng vảng xung quanh ta, nhưng chúng ta có những phương cách đơn giản để đề phòng và giảm thiểu nguy cơ bị lây nhiễm...Đó là sự rửa tay, một phương cách đã được y giới nhìn nhận từ gần một thế kỷ nay rồi.
Bàn tay đưa ta vào đời nhưng nó cũng có thể làm ta lìa đời./.
 Tham khảo:
-Agence de Santé publique du Canada, Se laver les mains… un geste important pour la santé. Mars 2006.   
-CDC, Hand Hygiene Guidelines Fact Sheet, 2002.
-FDA, Hand Hygiene in Retail & Food Service Establishments. May 2003.
-J.B. Hann, The Source of the Resident flora. The Hands. 1973, 5; 247-252.
 Montreal, October 15,2009

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Theo nghiên cứu “The neurons that restore walking after paralysis” (Tế bào thần kinh phục hồi khả năng đi lại sau khi bị liệt) được công bố trên tạp chí Nature trong tháng 11 năm 2022, chín người bị liệt do chấn thương tủy sống nghiêm trọng đã lấy lại được khả năng đi lại nhờ sự kết hợp của kích thích điện từ cột sống dưới và vật lý trị liệu.
Cặp song sinh một trai một gái, tên là Lydia và Timothy Ridgeway, có thể đã phá vỡ kỷ lục phôi thai đông lạnh lâu nhất từng sinh ra. Người giữ kỷ lục trước đó là Molly Everette Gibson, sinh ra từ một phôi thai đã được đông lạnh trong khoảng 27 năm. Mẹ của cô, Tina Gibson, người cấy phôi thai vào cơ thể mình và sinh ra cô mới được 1 tuổi khi phôi thai đó được đông lạnh.
Vì Vi-rút Hợp Bào Đường Hô Hấp (RSV), bệnh cúm, và COVID-19 tiếp tục ảnh hưởng đến người dân California sớm hơn thường lệ trong năm nay, nên Nhà Dịch Tễ Học của tiểu bang, cũng chính là bác sĩ Erica Pan, kêu gọi mọi người trên toàn tiểu bang bảo vệ bản thân và gia đình của họ trước nhiều loại vi-rút đang hoành hoành.
Cơ Quan Kiểm Soát Thực Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chuẩn thuận loại thuốc điều trị đầu tiên có khả năng trì hoãn – có thể trong nhiều năm – sự khởi phát của bệnh tiểu đường Loại 1, một căn bệnh thường xuất hiện ở thanh thiếu niên.
Nước Mỹ có vấn đề về uống rượu. Theo nghiên cứu mới của Trung tâm Kiểm soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC), việc tiêu thụ rượu quá mức đã góp phần gây ra ước tính một phần tám số ca tử vong, hay12.9 phần trăm trên tổng số người Mỹ từ 20 đến 64 tuổi. Uống quá nhiều rượu cũng là nguyên nhân gây ra 1/5 số ca tử vong - 20,3% - ở người Mỹ từ 20 đến 49 tuổi, theo nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí JAMA Network Open.
Vắn tắt, người càng lớn tuổi, số lượng tế bào thần kinh giảm và khả năng về tâm trí sẽ giảm đi. Một số triệu chứng nhẹ như hay quên, hay lẫn lộn có thể chấp nhận như là sự lão hoá bình thường. Khi các triệu chứng này gia tăng, tiến triển đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật, lúc đó người ta dùng từ "dementia" hay "mất trí" theo nghĩa đen, hay bịnh lẫn. Có nhiều nguyên nhân cho dementia. Bịnh Alzheimer là nguyên nhân của phần lớn người mắc dementia. Một số nguyên nhân dementia chữa được, chưa có thuốc thay đổi được bịnh Alzheimer (disease-modifying drugs), chỉ có những thuốc giúp giảm triệu chứng thôi (symptomatic treatment).
Các Telomere* đóng một vai trò thiết yếu trong việc xác định số lần một tế bào có thể phân chia. Telomere là 1 đoạn DNA có trình tự (TTAGGG) lặp lại nhiều lần ở đầu mỗi nhiễm sắc thể, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ phân tử DNA khỏi các tác động gây hại và sự mất ổn định của hệ genome. Trong chu trình của một tế bào bình thường, quá trình phân bào sẽ khiến cho một phần của telomere bị mất đi. Khi độ dài của telomere đạt tới mức giới hạn thì tế bào sẽ tự chết theo chương trình (apotosis**). Do vậy, độ dài của telomere có thể coi như chiếc đồng hồ sinh học để xác định “tuổi thọ” của tế bào và các cơ quan.
Mùa đông đang đến rất nhanh và thời tiết lạnh hơn, điều quan trọng hơn bao giờ hết là quý vị phải tiêm vắc-xin và liều tăng cường chống lại COVID-19 cho bản thân và gia đình. Đối với những người từ 65 tuổi trở lên, việc tiêm liều tăng cường COVID-19 loại cập nhật là cực kỳ quan trọng vì nguy cơ mắc bệnh nặng do COVID-19 tăng lên theo tuổi tác.
Việc các bác sĩ có thể nhìn xuyên thấu bên trong cơ thể bệnh nhân mà không cần phải rạch một đường nào từng là một khái niệm thần kỳ. Cho đến nay, hình ảnh y tế (medical imaging) trong khoa quang tuyến đã trải qua một chặng đường dài, và các kỹ thuật mới nhất dựa vào trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ còn tiến xa hơn nữa: chúng khai thác khả năng tính toán khổng lồ của AI và khả năng học hỏi vô giới hạn để tận dụng triệt để các phương pháp dò chụp trên cơ thể, tìm ra những điều khác thường mà mắt người có thể bỏ sót.
Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska ngày 3/10/22 đã quyết định trao Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2022 cho Svante Pääbo vì những khám phá của ông liên quan đến bộ gen của những hominin (cũng thuộc giống người, tương tự như “người khôn” [homo sapiens] chúng ta hiện nay) đã tuyệt chủng và sự tiến hóa của loài người. Svante Pääbo sinh ngày 20 tháng 4 năm 1955 tại Stockholm, Thụy Điển. Mẹ của ông là nhà hóa học người Estonia Karin Pääbo (1925–2013), từng trốn thoát khỏi Estonia bị Liên Xô xâm lược vào năm 1944 và đến Thụy Điển tị nạn trong Thế chiến thứ hai. Ông là con ngoại hôn của nhà hóa sinh người Thụy Điển Sune Bergström (1916-2004), và cha ông cũng từng được giải Nobel về Sinh lý học hoặc Y học (năm 1982).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.