Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Kinh Tế Mỹ Sắp Phục Hồi?

10/08/200900:00:00(Xem: 8611)

Kinh Tế Mỹ Sắp Phục Hồi"

Nguyễn Xuân Nghĩa - Đức Tâm RFI

Con gà gáy làm mặt trời mọc...
Thứ Sáu mùng bảy vừa qua, Tổng thống Barack Obama tuyên bố là kinh tế Hoa Kỳ đã ra khỏi bờ vực trong khi đang xây dựng lại một nền tảng phát triển mới nhờ chính sách cấp cứu của Chính quyền do ông lãnh đạo. Tổng thống Mỹ sở dĩ lạc quan như vậy vì vừa có hai thống kê mới nhất về tình hình nhân dụng do bộ Lao động công bố. Thứ nhất là số người bị mất việc đã giảm mạnh hơn mọi dự đoán; và thứ hai, tỷ lệ thất nghiệp đã hạ từ 9,5 xuống còn 94,%, lần đầu tiên kể từ 15 tháng nay. Đức Tâm của đài Phát thanh Quốc tế Pháp tìm hiểu sự việc qua cuộc phỏng vấn chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa tại Hoa Kỳ....
Đức Tâm: Xin kính chào chuyên gia Nguyễn Xuân Nghĩa. Hôm Thứ Sáu mùng bảy, bộ Lao động Hoa Kỳ vừa công bố hai số liệu tương đối khả quan hơn về tình hình công ăn việc làm tại Mỹ. Thứ nhất là số người bị mất việc giảm mạnh và thứ hai tỷ lệ thất nghiệp cũng giảm, lần đầu tiên kể từ 15 tháng nay. Tổng thống Barack Obama lập tức tuyên bố rằng chính sách kinh tế đúng đắn của chính quyền ông đang kéo kinh tế Hoa Kỳ ra khỏi khủng hoảng trong khi đang xây dựng một nền móng phát triển mới. Anh nghĩ sao về lời tuyên bố này và, sâu xa hơn, về tình hình kinh tế Hoa Kỳ"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Đây là một thí dụ điển hình của hiện tượng ta gọi là con gà tưởng tiếng gáy của nó đã kéo mặt trời lên! Theo thiển ý, Tổng thống Obama đã lộ tinh thần mị dân trong cách phát biểu ấy.
Đức Tâm: Anh quả là có một phê phán nghiêm khắc, vì sao anh lại nghĩ như vậy"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Cách đây gần hai tháng, Phó Tổng thống Joe Biden của Mỹ thú nhận là Chính quyền không lường được tình trạng nguy ngập của kinh tế. Ông Biden là người có trách nhiệm trong Chính quyền Obama về kinh tế và cải cách chứ không phát biểu linh tinh như thói quen cố hữu của ông ta.
- Cách đây đúng một tháng, ngày bảy Tháng Bảy, một Giáo sư Kinh tế của Đại học U.C. Berkeley nay đang làm Cố vấn về phục hồi kinh tế cho Obama là bà Laura D'Andrea Tyson đã tuyên bố tại Singapore rằng gói kích cầu kinh tế trị giá 787 tỷ đô la Chính quyền Obama mới ban hành hồi tháng Hai còn quá ít và rằng Chính quyền chẩn đoán sai tình hình nhân dụng nên số người mất việc còn cao hơn họ dự báo đến hai triệu rưởi. Vì vậy, bà Laura Tyson mới kết luận là có lẽ Hoa Kỳ cần một kế hoạch kích cầu nữa.
- Quan điểm ấy lập tức được ban tham mưu kinh tế Obama điều chỉnh lại, rằng chưa nên vội tung ra một kế hoạch kích thích mới, mà nên đợi xem... Cách đây cũng mới chỉ hai tuần, chính ông Obama còn tiên đoán là tỷ lệ thất nghiệp có thể sẽ lên tới 10% chứ không chỉ có 9,5% mà thôi. Nói chung là ban tham mưu kinh tế của Obama đang bao biện nhiều kế hoạch đầy tham vọng mà nội bộ còn không thống nhất được về chiều hướng kinh tế.
- Bây giờ, khi vừa có hai con số tạm gọi là khả quan, các chính khách ấy lập tức kể công, trong khi trước đấy không lâu họ than vãn về di sản kinh tế quá u ám do chính quyền Bush cũ để lại và khai thác ngay nỗi lo ấy để tung ra nhiều chương trình cải tạo xã hội của họ.
- Thực chất thì kế hoạch kích cầu 787 tỷ đô la không nhắm vào việc cấp cứu kinh tế mà còn tái phân lợi tức để cải tạo xã hội và nhất là để trả nợ cho thành phần cử tri đã bầu Chính quyền này lên. Một cách cụ thể thì sau năm tháng ban hành, số tiền giải ngân trong gói kích cầu vẫn còn quá ít, tính cho cả năm thì chưa tới 100 tỷ đô la bơm vào kinh tế nên chưa thể có tác dụng cấp cứu hay kích thích. Một kinh tế gia Mỹ còn theo dõi việc thi hành kế hoạch kích cầu này trong quý hai và kết luận là tổng số tiền kích cầu tại cấp liên bang, tiểu bang và địa phương lên tới 12 đô la một đầu người, tức là chỉ bằng giọt lệ!
Đức Tâm: Nếu như vậy, ta trở lại hai thống kê về nhân dụng để hỏi anh là tình hình kinh tế Mỹ đã sáng sủa hơn chưa"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Hàng tuần, và tất nhiên hàng tháng, bộ Lao động Mỹ vẫn khảo sát các doanh nghiệp ngoài canh nông về số người tuyển dụng và sa thải, từ đó họ tính ra số người mất việc nhiều hay ít. Sau một giai đoạn dài bị mất việc từ 400 ngàn đến nửa triệu, thì trong tháng Bảy vừa qua, số người bị sa thải chỉ có 247.000 trong khi đa số giới kinh tế và đầu tư dự đoán là có chừng 330.000 người mất việc. Vì vậy, tình hình không đến nỗi tệ và thật ra không đến nỗi tệ trong nhiều tháng liền.
- Về số liệu kia thì hàng tháng, bộ Lao động Mỹ cũng khảo sát các hộ gia đình xem có bao nhiêu người ghi danh thất nghiệp, tức là số người muốn kiếm việc làm mà kiếm không ra. Họ công bố con số này vào mỗi Thứ Sáu đầu tháng, đó là con số thất nghiệp. Tháng Bảy vừa qua, số người khai báo thất nghiệp có giảm chút đỉnh nên tỷ lệ thất nghiệp từ 9,5% sụt xuống còn 9,4%. Thuần về kỹ thuật thống kê thì con số thất nghiệp 9,4% này không đủ chính xác với sai số là 0,2% cao hay thấp hơn số công bố. Ta còn phải đợi một khoảng thời gian dài hơn thì mới biết được đích xác sau khi có điều chỉnh.
- Nhưng điều đáng chú ý là kinh tế Mỹ đã đụng đáy từ Tháng Sáu và có thể đang hồi phục dù là không mạnh. Và đây cũng là chiều hướng chung của kinh tế toàn cầu, từ Mỹ, qua Âu, qua Á, với một ngoại lệ có thể là các nước Đông Âu và Trung Âu.


Đức Tâm: - Anh có vẻ không mấy tin tưởng vào thống kê về nhân dụng, thế tại sao anh lại cho là kinh tế Mỹ đã đụng đáy và đang phục hồi"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi xin lỗi nếu phải nói một chút về chuyên môn. Theo định nghĩa tại Mỹ kinh tế bị suy trầm - bị récession - khi đà tăng trưởng sút giảm trong hai quý liền, tức là ta chỉ biết kinh tế sa sút sau khi thu thập dữ kiện thống kê của nhiều tháng trước. Cũng thế, người ta chỉ có thống kê về sự phục hồi vài tháng sau khi sự phục hồi này xảy ra.
- Giới kinh tế và kinh doanh không thể chờ đợi loại thống kê vuốt đuôi ấy vì hàng ngày phải quyết định về chuyện làm ăn hay vay mượn cho thời gian tới, tức là họ phải tìm ra "chỉ dấu tiên báo", là những số liệu có thể báo trước tình hình. Sau đó họ mới kiểm chứng lại dự báo này là chính xác hay không bằng loại thống kê được thu thập sau khi thực tế đã xảy ra, gọi là loại "hậu kiểm". Thống kê về thất nghiệp thuộc vào loại hậu kiểm đó vì là tấm ảnh về tình hình quá khứ, của tháng trước.
Đức Tâm: Anh nói về chỉ dấu tiên báo, tức là những thống kê dù thuộc về quá khứ vẫn giúp cho mình dự báo về tương lai" Những chỉ dấu ấy là gì"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Người ta có cả chục chỉ dấu thuộc loại đó. Hãy nói về một thí dụ dễ hiểu là lượng hàng tồn kho, tức là hàng hoá sản xuất ra rồi mà chưa bán được, nôm na là hàng ế. Khi thấy lượng hàng tồn kho sút giảm ta đoán là số hàng ế ẩm đang giảm nên suy ra là sẽ có lúc doanh nghiệp phải sản xuất thêm. Khi nào sản xuất mạnh hơn thì mới tuyển thêm nhân công và lúc đó số thất nghiệp mới giảm. Một thí dụ khác là chỉ số tiếp liệu, là khối lượng nguyên nhiên vật liệu mà các doanh nghiệp mua vào để sẽ sản xuất ra hàng hoá sau này, tuần tới hay tháng tới. Chỉ số tiếp liệu này được tính theo lối bách phân và khi nào cao quá 50% là tình hình sẽ sáng sủa ra trong thời gian tới.
- Trong tháng Bảy vừa qua, trên toàn cầu, các khối kinh tế lớn nhất đều có chỉ số tiếp liệu vượt quá hoặc mấp mé cái ngưỡng 50% đó, kể cả Hoa Kỳ - và chậm lụt nhất là tại Âu Châu. Nếu nhìn lại chỉ dấu này từ hơn một năm nay theo lối kiểm chứng thì tình hình thật ra đã chuyển từ đầu năm rồi. Cho tôi nói thêm một chỉ dấu khác là đường tuyến phân lời trái phiếu hay nói theo tiếng Pháp là "courbe des taux". Trên nguyên tắc, đi vay dài hạn thì phải trả lãi cao hơn vì có nhiều rủi ro hơn nên đường tuyến này thường phải dốc lên, nếu chúc xuống thì đó là chỉ dấu suy sụp kinh tế. Trên thị trường tín dụng Hoa Kỳ, đường tuyến này đang cho thấy là giới đi vay tin rằng từ nay đến cuối năm kinh tế Mỹ sẽ hết bị suy thoái. Họ tin tưởng như vậy thì mới dám bỏ tiền ra kinh doanh nên kinh tế mới sáng sủa hơn....
- Nói chung, người ta nhiều dấu hiệu cho thấy là cơn hốt hoảng đã qua rồi, kể cả trên thị trường gia cư địa ốc tại Mỹ là cái gốc của khủng hoảng tài chính. Tình hình sản xuất hay công việc làm sẽ khả quan hơn từ nay đến cuối năm, với sản xuất của Mỹ có thể tăng được 3-4% vào quý ba này. Qua năm tới, các ngân hàng trung ương sẽ còn bàn cãi xem là đã phải nâng lãi suất hay chưa vì e sợ lạm phát.
Đức Tâm: Trở lại chuyện chính sách, theo nhận định của anh, những biện pháp kinh tế của Chính quyền Obama có đóng góp gì cho sự phục hồi đó không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nếu có thể nói ngắn gọn thì đóng góp rất ít nhưng với cái giá rất đắt mà nước Mỹ sẽ phải trả sau này.
- Lý do là từ khi kinh tế Mỹ bị suy trầm vào tháng 12 năm 2007 rồi bị khủng hoảng tài chính vào tháng Chín năm ngoái khiến kinh tế bị suy thoái - tức là không có tăng trưởng dù chậm hơn mà còn sa sút nặng - thì ngân hàng trung ương Mỹ đã liên tục hạ lãi suất căn bản tới số không. Rồi họ còn in bạc bơm vào kinh tế tới mấy ngàn tỳ đô la để chấn chỉnh hệ thống ngân hàng và tín dụng. Nói vắn tắt cho dễ hiểu thì họ tăng gấp đôi khối tiền tệ lưu hành trong kinh tế, là điều chưa từng có tại Mỹ kể từ khi nước Mỹ có hệ thống ngân hàng trung ương này vào năm 1913.
- Nhưng vụ khủng hoảng tài chính và nạn dọa nạt chính trị trong suốt một năm tranh cử đã gây hốt hoảng cho thị trường, làm giới sản xuất co cụm và ào ạt sa thải nhân viên quá nhiều trong khi giới tiêu thụ thấy lợi tức sa sút bèn ghim tiền để dành nhiều hơn. Bây giờ người ta mới hết sợ và bắt đầu trở lại sinh hoạt bình thường.
- Nhìn lại thì các chính trị gia đã nhân vụ khủng hoảng tung ra nhiều kế hoạch cải tạo xã hội ngụy trang là cấp cứu kinh tế, chứ thực tế thì thị trường đang hồi phục sau những đổ vỡ quá lớn vừa qua. Mối lo cho tương lai là nạn bội chi ngân sách quá lớn và vay mượn quá nhiều cho các kế hoạch cải tạo xã hội đang được ban hành. Chính sách ấy sẽ làm cho việc phục hồi trở thành bấp bênh, với lãi suất sẽ tăng và đồng Mỹ kim có khi sụt giá mạnh vào năm tới và nhiều thế hệ sau này sẽ trả nợ mệt nghỉ!
Đức Tâm: Cũng trong chuyện bội chi, thưa anh xin nhắc lại rằng số liệu thâm hụt ngân sách Hoa Kỳ trong bảy tháng của tài khóa hiện nay đã lên đến 1.300 tỷ. Đài Phát thanh Quốc tế Pháp xin thành thật cám ơn chuyên gia Nguyễn Xuân Nghĩa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.