Hôm nay,  

Kinh Tế Trong Bầu Cử Hoa Kỳ

7/4/200800:00:00(View: 8411)
...năm nay, các doanh gia cự phú chi tiền cho đảng Dân Chủ nhiều hơn đảng Cộng Hoà gấp bội...

Còn đúng bốn tháng nữa, người dân Hoa Kỳ sẽ bầu lên một Tổng thống mới. Qua cuộc trao đổi với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa do Việt Long thực hiện sau đây, Diễn đàn Kinh tế đài RFA kỳ này sẽ tìm hiểu về chủ trương kinh tế của hai ứng viên thuộc hai đảng Dân Chủ và Cộng Hoà.   

Hỏi: Xin chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Đúng bốn tháng nữa, Hoa Kỳ có bầu cử để chọn ra một người sẽ làm Tổng thống. Trong khi ấy, tình hình kinh tế u ám của nước Mỹ và của cả thế giới đang khiến kinh tế trở thành mối quan tâm lớn nhất của cử tri Hoa Kỳ chưa kể tới các nước đang có quan hệ kinh tế với nước Mỹ. Vì vậy, trong chương trình chuyên đề tuần này, chúng tôi  đề nghị là ta cùng tìm hiểu về chủ trương kinh tế của hai ứng cử viên chính là Nghị sĩ Barack Obama bên đảng Dân Chủ và Nghị sĩ John McCain bên đảng Cộng Hoà.

Câu hỏi đầu tiên là bối cảnh cuộc tranh cử năm nay có những gì là đặc biệt nhất"

- Về bối cảnh chung của cuộc tranh cử thì, thứ nhất, sau năm tháng tranh cử ở vòng sơ bộ, hai đảng Dân Chủ và Cộng Hoà đã đề cử ra hai nhân vật xuất sắc nhất của họ mà cũng là hai ứng cử viên bất ngờ nhất. Năm tháng trước, vào ngày sơ bộ quan trọng đầu tiên là Thứ Ba mùng năm Tháng Hai, ít ai tin rằng hai ông Obama và McCain sẽ được tuyển chọn. Bây giờ, sau bất ngờ đó, hai ứng viên này còn bốn tháng để gọt dũa và trình bày chủ trương kinh tế của mình cho cử tri. Cho nên, khi so sánh chương trình kinh tế của họ, ta cần thấy rằng mỗi tuần hay mỗi ngày mình sẽ biết rõ hơn về các chi tiết.

Hỏi: Đó là về bối cảnh chung, ngoài ra, cuộc tranh cử năm nay còn có những gì đặc biệt khác"

- Năm nay Hoa Kỳ có tổng tuyển cử vì sẽ bầu lại Tổng thống, Phó Tổng thống, một phần ba Thượng viện là 33 Nghị sĩ, toàn thể 435 Dân biểu Hạ viện, 11 Thống đốc Tiểu bang và nhiều chức vụ dân cử địa phương khác. Theo Hiến pháp Hoa Kỳ và thực tế chính trị tại Mỹ lẫn thực tế kinh tế thế giới, Tổng thống Mỹ không có nhiều quyền hạn và ảnh hưởng kinh tế như ta nghĩ.

- Lý do là Tổng thống phải chia quyền với hệ thống ngân hàng trung ương là một cơ chế độc lập; phải chia quyền với Lập pháp là Quốc hội, nhất là Hạ viện, vốn nắm giữ quyền chi thu là ngân sách quốc gia và chính sách thuế khoá; và thực tế là còn chia quyền với thị trường đã toàn cầu hoá mà cũng không thể toàn quyền chi phối các quyết định kinh tế của từng tiểu bang.

- Điểm thứ hai là trong bối cảnh kinh tế u ám và sau tám năm nắm quyền bên Hành pháp, đảng Cộng Hoà bị thất thế nặng vì nhiều lý do nên Quốc hội được bầu vào ngày bốn tháng 11 tới sẽ có đa số Dân Chủ còn lớn hơn Quốc hội khoá 110 sắp mãn nhiệm. Quốc hội mới sẽ chi phối đường lối kinh tế Mỹ còn mạnh hơn Tổng thống - dù là một Tổng thống Dân Chủ. Cụ thể là nếu Nghị sĩ Obama làm Tổng thống mà muốn tiến hành một số cải cách, thí dụ như An sinh Xã hội, thì ngoài sức ép của các công đoàn ông ta còn phải nhượng bộ Quốc hội, về một số chương trình tăng chi chẳng hạn.

Hỏi: Sau khi thấy rõ hơn vể bối cảnh khá đặc biệt của Mỹ, ta bắt đầu đi vào chủ trương khác biệt của hai ứng viên đại diện cho hai đảng. Khác biệt quan trọng nhất của hai đảng này là gì"

- Thuần về kinh tế, bên Dân Chủ coi trọng công bằng xã hội và tin vào vai trò điều tiết thị trường của nhà nước để đạt mục tiêu xã hội đó. Đảng Cộng Hoà thì coi trọng phát triển kinh tế và tự do cá nhân hơn là sự can thiệp của nhà nước. Một ẩn dụ dễ nhớ là đảng Cộng Hoà muốn con tầu kinh tế vận hành tự do để tạo ra của cải cho xã hội và đảng Dân Chủ thì muốn san xẻ của cải đó.

- Nếu thực thi tới cùng triết lý kinh tế và xã hội này, đảng Dân Chủ có thể dẫn tới chế độ bao cấp và tinh thần ỷ lại vào phúc lợi của nhà nước, làm kinh tế bị suy trầm. Ngược lại đảng Cộng Hoà có thể dẫn tới bất công xã hội vì ít quan tâm đến người thất bại hay thua kém trong cạnh tranh kinh tế và tiến hoá xã hội. Trường hợp cực đoan ấy khó xảy ra nhờ thế cân bằng giữa hai đảng và quyền tự do của từng đảng viên là được bỏ phiếu khác với đa số trong đảng. Khác biệt nếu có là một bên theo lập trường trung tả, một bên theo lập trường trung hữu, yếu tố then chốt vẫn là tinh thần trung dung, ở giữa.

Hỏi: Một số dư luận nhất là ở nước ngoài thường nói rằng đảng Dân Chủ là đảng của dân nghèo và các thiểu số thất thế trong khi đảng Cộng Hoà là đảng của doanh gia, tài phiệt, điều ấy có đúng không"

- Đấy là một huyền thoại đơn giản mà vẫn cứ được loan truyền. Trong cuộc tranh cử tổng thống năm nay, các doanh gia cự phú chi tiền cho đảng Dân Chủ nhiều hơn đảng Cộng Hoà gấp bội.

- Nói chung, đảng Dân Chủ có hậu thuẫn của giới trí thức, nghệ sĩ, các công đoàn và thành phần thiểu số nhưng cũng được các tập đoàn kinh doanh ủng hộ rất mạnh để được bảo vệ. Đảng Cộng Hoà thì có hậu thuẫn của thành phần sùng đạo, đề cao kỷ cương gia đình và trật tự xã hội và ưu tiên quan tâm đến giới tiểu doanh thương trong một cơ chế tự do ít bị kiểm soát. Về kinh tế đối ngoại, do chủ trương can thiệp, đảng Dân Chủ thiên về chế độ bảo hộ mậu dịch và nghi ngờ toàn cầu hoá. Ngược lại, đảng Cộng Hoà đề cao tự do mậu dịch giữa các nước. Đó là về đại thể, về chi tiết, hai ứng cử viên đều nhấn mạnh tới những gì họ cho là quan trọng nhất cho cử tri.

Hỏi: Thế Nghị sĩ Barack Obama coi trọng vấn đề gì nhất về kinh tế, và khác với quan điểm của ông McCain như thế nào"

- Ông Obama cho rằng thiếu năng lượng là mối nguy lâu dài cho kinh tế Mỹ, nhưng không tin vào giải pháp gia tăng số cung bằng cách cho đào thêm dầu trong lãnh thổ hay lãnh hải Hoa Kỳ mà đề nghị nghiên cứu thêm giải pháp thay thế. Ngược lại, ông McCain thì cho rằng an ninh vẫn là vấn đề nghiêm trọng nhất cho kinh tế và xã hội vì mối đe dọa của khủng bố vẫn còn.

- Cả hai ông đều ưu tiên quan tâm đến môi sinh và nạn nhiệt hoá địa cầu, là quan điểm khiến ông McCain đối lập với Chính quyền Bush. Nhưng khác biệt giữa hai Nghị sĩ là cách tranh thủ mục tiêu đó. Ông Obama thì tin vào bước đột phá về công nghệ trong khi McCain chủ trương cho phép đào thêm dầu ngoài thềm lục địa và nói rõ hơn về các nguồn năng lượng thay thế như nguyên tử, quang năng là ánh sáng mặt trời, phong năng là sức gió. Nhưng ngược với Obama, ông McCain đã bỏ phiếu chống giải pháp trợ cấp nông gia trồng ngô bắp để chế cất thành cồn thay xăng. Trong một hồ sơ lớn như vậy, ông Obama thiên về nỗ lực thúc đẩy của Chính quyền, ông McCain thì tin vào sự sáng tạo của dân chúng và thị trường.

Hỏi: Dư luận bên ngoài thường nói tới khác biệt quan trọng nhất giữa hai ông Obama và McCain là về thuế khoá, ông có thể giải thích khác biệt đó cho thính giả không"

- Ông McCain cho rằng nếu không tái tục kế hoạch giảm thuế hiện hành thì thuế sẽ tăng đồng loạt sau năm 2010 vào đúng lúc kinh tế bị suy yếu. Ngược lại, ông Obama chủ trương không cho tái tục việc hạ thuế mà còn tăng thuế doanh nghiệp và nâng mức thuế của thành phần giàu có trong xã hội, có lợi tức đồng niên từ 250 ngàn đô la trở lên. Trên đại thể, đây là khác biệt lớn nhất giữa hai người. Nhưng họ sẽ tiếp tục tham khảo ý kiến của ban tham mưu về kinh tế để trình bày kế hoạch ngày một tinh vi hơn trong thời gian tới. Vì thời giờ có hạn, chúng ta sẽ cần một chương trình khác để nói riêng về thành phần đang là cố vấn kinh tế cho hai ứng cử viên này.

Hỏi: Chúng ta sẽ trở lại đề tài này nữa, nhưng câu hỏi cuối, ông có thể cho biết dự đoán riêng của ông về kết quả tranh cử này không"

- Dự đoán duy nhất là sau khi đã gặp bất ngờ ta sẽ còn gặp nhiều bất ngờ vì bốn tháng là thời gian khá dài trong sinh hoạt chính trị Hoa Kỳ. Nhiều chuyên gia về kinh tế và chính trị thì tính ra yếu tố tổng hợp là đà tăng trưởng sản xuất và mức thăng trầm của thị trường cổ phiếu trong năm tranh cử. Họ tin là khi kinh tế sa sút và cổ phiếu sụt giá thì đảng cầm quyền sẽ thất cử, tức là đảng Dân Chủ thắng cử Tổng thống năm nay. Tính từ đỉnh cao tháng 10 năm ngoái thì hôm Thứ Ba, cổ phiếu Mỹ đã chính thức mất giá 20%. Khi mất giá quá 20% thì được công nhận là đi vào suy thoái. Tuy nhiên, dù có ưu thế khách quan, ông Obama vẫn chỉ dẫn trước đối thủ có năm ba điểm nên chuyện bất ngờ vẫn có thể xảy ra, là McCain sẽ làm Tổng thống vào tháng Giêng tới.

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
1234567Next PageLast Page

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.