Dưới đây là bản dịch của ông Nguyễn Huệ, theo bài báo của ký giả Jean O. Pasco, cây bút chính trị của nhật báo Los Angeles Times, một tờ báo lớn nhất California, có hơn 1 triệu đọc giả mỗi ngày, bài báo đã đăng ngày 22-10-2004.
*
Sức mạnh của Cộng Đồng Việt về chính trị và kinh tế đang được phô trương trong hai cuộc tranh cử tại quận hạt Orange, trong đó hai ứng cử viên, gồm có một nhân vật chắc sẽ trở thành người lập pháp cấp tiểu bang California đầu tiên gốc Việt nam, đã gây quỹ gần 1 triệu đô la.
Phần lớn số tiền này dành cho Trần Thái Văn, một nghị viên thành phố Garden Grove đang đại diện Đảng Cộng Hoà tranh cử vào Hạ viện tiểu bang. Ông Văn Trần đã gom được khoảng 800 ngàn đô la từ các ủng hộ viên Cộng hoà và người Mỹ gốc Việt từ địa phương và toàn quốc. Khoảng 1/3 số tiền này từ ngoài vùng Nam California, kể cả từ các cuộc gây quỹ tại Philadelphia, Dallas, tiểu bang Washington và Virginia.
Ông Andy Quách, một nghị viên thành phố Westminster đang ứng cử chức vụ thị trưởng cũng đã gây được một khoảng tiền khá lớn, trong đó 1/4 của số tiền 177 ngàn đô la mà ông đã nhận được đến từ bên ngoài. Người Mỹ gốc Việt từ các nơi như San Jose, Sacramento, Oakland và San Francisco đã đóng góp.
Theo các chuyên viên nghiên cứu chính trị thì số tiền này là chứng thực không những cho sự tin tưởng có thể đắc cử của các ứng cử viên mà còn cho cả sự sống động về chính trị và kinh tế của cộng đồng thiểu số này. Đúng như khuôn mẫu của các cộng đồng di dân, người Mỹ gốc Việt càng ngày càng gia tăng mức năng động trong chính trị.
Bà Sherry Bebitch Jeffe, một chuyên gia lão thành tại trường Chính sách, Kế hoạch và Phát triển của đại học USC đã tuyên bố: "đây là những ứng cử viên với sự thành công về kinh tế sẽ đẩy họ đến tham gia chính trị." Bà nói tiếp: "Các mạnh thường quân của họ là những người mong muốn các ứng cử viên mình được thành công. Đây không phải để mua sự nhờ vã. Thực ra chỉ là để tạo dựng tên tuổi và uy tín trong hệ thống chính trị."
Nhờ vào số cử tri đảng Cộng hoà chiếm đa số trong địa hạt của ông ta, Luật sư Trần Thái Văn được trông đợi sẽ trở thành một người Mỹ gốc Việt đầu tiên trong cơ quan lập pháp của tiểu bang . Người đối thủ của ông ta thuộc đảng Dân chủ là ông Al Snook, một vị ra ứng cử hàng năm, chỉ mới gây quỹ được 2.650 đô la.
Tại thành phố Westminster, cuộc tranh cử của ông cố vấn thương gia Andy Quách có ít phần chắc chắn hơn, vì ông đang tranh đua với vị thị trưởng đương kim bà Margie L. Rice và một vị bán địa ốc ông Hà Mạch. Bà Rice đã gây được 40 ngàn đô la, và ông Hà Mạch đã gây ít hơn 5 ngàn.
Cho đến ngày 30 tháng 9, ông Andy Quách đã gây được 1/3 số tiền từ thành phố Westminster và Garden Grove, còn gọi là Little Saigon, một vùng thương mại và gia cư có số người Việt Nam sinh sống nhiều nhất ngoài nước Việt Nam ra. Vùng này có khoảng 135 ngàn trong số 450 ngàn người Việt tại tiểu bang California và khoảng 1 triệu mốt người Việt trên toàn quốc đến cư ngụ sau khi Saigon thất thủ vào năm 1975.
Hiện nay, có 8 vị ứng cử viên với tên họ Việt đang nằm trong các phiếu bầu tại thành phố Westminster và Garden Grove, nơi mà số người Việt chiếm 31% và 21%. Số ứng cử viên năm nay gấp đôi con số ứng cử viên vào năm 2000.
Tại quận Santa Clara, nơi có số người Việt đông thứ nhì, thì có 5 ứng cử viên gốc Việt.
Trong khi conù số tương đối nhỏ nếu so sánh với 42 người ứng cử viên có họ gốc Latin trong quận hạt Orange. Ông Christian Collet, một vị nghiên cứu thuộc Phân Khoa Chính Trị Học của Đại Học UCI đã nói: "Nhưng cái quan trọng là vì có một vài ứng cử viên với thành tích hoạt động nghiêm chỉnh, có khả năng gây quỹ đáng kể đã thúc đẩy một khối cử tri và mang theo cơ may được đắc cử rất đáng kể."
Khi ông Trần Thái Văn đắc cử sẽ là "một điểm son cho một cộng đồng mà trong quá khứ thích biểu tình thay vì đi bỏ phiếu bầu," ông Collet nói tiếp và có ý đề cập đến một số nhóm đông biểu tình tại Westminster cách đây 5 năm chống lại một chủ nhân tiệm video đã treo lá cờ cộng sản.
Thay vì biểu tình, ông Collet nói, hàng chục ngàn người ngày nay sẽ bỏ phiếu để chọn một "gà nhà" đại diện tại Sacramento.
Ông Trần Thái Văn đã hoạt động chính trị từ năm 1985 khi bắt đầu từ năm 20 tuổi đã làm việc cho ông Dân biểu liên bang Robert K. Dornan thuộc đảng Cộng hoà, thành phố Garden Grove. Ông Dornan đã bị thua ra khỏi chức vụ vì thua một bà gốc Latino, bà Loretta Sanchez thuộc đảng Dân chủ. Bà Sanchez có chiến thuật thu hút cử tri Latino và Việt Nam.
Ông Trần Thái Văn, khi thấy ghế của ông Dân biểu tiểu bang Ken Maddox bỏ trống vì hết hạn nên đã gây quỹ tối đa vào năm ngoái lên đến 600 ngàn trong kỳ sơ bộ chống lại một nghị viên thành phố Garden Grove cùng đảng Cộng Hoà, ông Mark Leyes, người có được sự ủng hộ của một người bạn lâu năm, ông Thị Trưởng Thành Phố Anaheim Curt Pringle. Ông Trần Thái Văn đã thắng cử với con số 57% so với ông Leyes chỉ được 43%.
Sau khi được đắc cử kỳ sơ bộ, ông đã dồn nỗ lực giúp ông Andy Quách và các ứng cử viên thuộc thành phố Garden Grove, kể cả cô Janet Nguyen vào hội đồng thành phố, ông Trung Nguyen vào hội đồng giáo dục, và ông Bill Dalton vào chức vụ thị trưởng chống lại ông Leyes.
Ông Trần Thái Văn, di cư từ năm 10 tuổi, cho biết việc gây quỹ trong cộng đồng người Việt nằm trong một chiến lược gây quỹ rộng lớn hơn.
Ông nói: "Tôi đã làm việc trong cộng đồng này suốt 2 thập niên, nên đây là số cử tri tự nhiên và tôi có thể gây quỹ thật nhanh cũng như trải dài mọi nơi. Tôi có trên 3,000 mạnh thường quân và tôi rất hãnh diện có số đông ủng hộ viên như vậy."
Trong những cá nhân đã tặng số tiền tối đa của luật định là $3,200 của kỳ sơ bộ và tổng tuyển cử, phần lớn là người Việt, kể cả những người sống tại Stockton, Sacramento hay quận Orange.
Một số tiền trong số ủng hộ ông Andy Quách thì lớn hơn vì thành phố Westminster không có giới hạn tiền ủng hộ tranh cử. Một gia đình có các cửa tiệm kim hoàn trong thành phố Westminster đã tặng ông $10,000 và một công ty có các cửa tiệm bán thực phẩm tại Westminster, Garden Grove và San Jose đã tặng ông $7,900.
Ông Andy Quách, đã định cư tại Hoa kỳ từ năm 1980 lúc 7 tuổi sau khi thân phụ bị chính quyền cộng sản Việt Nam bỏ tù 5 năm, cho biết một số mạnh thường quân đã tặng tiền, nhất là những người không thuộc thành phố Westminster, đâu có mong được giúp đỡ mà chỉ muốn thực thi quyền phát biểu của họ mà thôi."
Ông nói thêm: "Sau cùng, bất cứ một người Mỹ gốc thiểu số nào cũng yêu thương quốc gia này hết."
Bà Jeffe cho biết: "Năng lực gây quỹ của hai ông Trần Thái Văn và Andy Quách đã theo đúng một chỉ nam từng dùng để giúp cho các cộng đồng thiểu số khác." Bà nói, thí dụ như cựu thống đốc George Deukmejian đã kiếm sự giúp đỡ từ cộng đồng gốc Armenian khi tranh cử năm 1982. Ông Thủ quỹ tiểu bang Phil Angelides, một dân cử kỳ cựu của đảng Dân chủ, cũng đã liên hệ với người thiểu số gốc Hy lạp.
Bà nói thêm: "Cộng đồng người Mỹ gốc Việt đang theo đuổi hình thức mà các cộng đồng thiếu đại diện đã theo đuổi để trở thành một sức mạnh chính trị."
*
Sức mạnh của Cộng Đồng Việt về chính trị và kinh tế đang được phô trương trong hai cuộc tranh cử tại quận hạt Orange, trong đó hai ứng cử viên, gồm có một nhân vật chắc sẽ trở thành người lập pháp cấp tiểu bang California đầu tiên gốc Việt nam, đã gây quỹ gần 1 triệu đô la.
Phần lớn số tiền này dành cho Trần Thái Văn, một nghị viên thành phố Garden Grove đang đại diện Đảng Cộng Hoà tranh cử vào Hạ viện tiểu bang. Ông Văn Trần đã gom được khoảng 800 ngàn đô la từ các ủng hộ viên Cộng hoà và người Mỹ gốc Việt từ địa phương và toàn quốc. Khoảng 1/3 số tiền này từ ngoài vùng Nam California, kể cả từ các cuộc gây quỹ tại Philadelphia, Dallas, tiểu bang Washington và Virginia.
Ông Andy Quách, một nghị viên thành phố Westminster đang ứng cử chức vụ thị trưởng cũng đã gây được một khoảng tiền khá lớn, trong đó 1/4 của số tiền 177 ngàn đô la mà ông đã nhận được đến từ bên ngoài. Người Mỹ gốc Việt từ các nơi như San Jose, Sacramento, Oakland và San Francisco đã đóng góp.
Theo các chuyên viên nghiên cứu chính trị thì số tiền này là chứng thực không những cho sự tin tưởng có thể đắc cử của các ứng cử viên mà còn cho cả sự sống động về chính trị và kinh tế của cộng đồng thiểu số này. Đúng như khuôn mẫu của các cộng đồng di dân, người Mỹ gốc Việt càng ngày càng gia tăng mức năng động trong chính trị.
Bà Sherry Bebitch Jeffe, một chuyên gia lão thành tại trường Chính sách, Kế hoạch và Phát triển của đại học USC đã tuyên bố: "đây là những ứng cử viên với sự thành công về kinh tế sẽ đẩy họ đến tham gia chính trị." Bà nói tiếp: "Các mạnh thường quân của họ là những người mong muốn các ứng cử viên mình được thành công. Đây không phải để mua sự nhờ vã. Thực ra chỉ là để tạo dựng tên tuổi và uy tín trong hệ thống chính trị."
Nhờ vào số cử tri đảng Cộng hoà chiếm đa số trong địa hạt của ông ta, Luật sư Trần Thái Văn được trông đợi sẽ trở thành một người Mỹ gốc Việt đầu tiên trong cơ quan lập pháp của tiểu bang . Người đối thủ của ông ta thuộc đảng Dân chủ là ông Al Snook, một vị ra ứng cử hàng năm, chỉ mới gây quỹ được 2.650 đô la.
Tại thành phố Westminster, cuộc tranh cử của ông cố vấn thương gia Andy Quách có ít phần chắc chắn hơn, vì ông đang tranh đua với vị thị trưởng đương kim bà Margie L. Rice và một vị bán địa ốc ông Hà Mạch. Bà Rice đã gây được 40 ngàn đô la, và ông Hà Mạch đã gây ít hơn 5 ngàn.
Cho đến ngày 30 tháng 9, ông Andy Quách đã gây được 1/3 số tiền từ thành phố Westminster và Garden Grove, còn gọi là Little Saigon, một vùng thương mại và gia cư có số người Việt Nam sinh sống nhiều nhất ngoài nước Việt Nam ra. Vùng này có khoảng 135 ngàn trong số 450 ngàn người Việt tại tiểu bang California và khoảng 1 triệu mốt người Việt trên toàn quốc đến cư ngụ sau khi Saigon thất thủ vào năm 1975.
Hiện nay, có 8 vị ứng cử viên với tên họ Việt đang nằm trong các phiếu bầu tại thành phố Westminster và Garden Grove, nơi mà số người Việt chiếm 31% và 21%. Số ứng cử viên năm nay gấp đôi con số ứng cử viên vào năm 2000.
Tại quận Santa Clara, nơi có số người Việt đông thứ nhì, thì có 5 ứng cử viên gốc Việt.
Trong khi conù số tương đối nhỏ nếu so sánh với 42 người ứng cử viên có họ gốc Latin trong quận hạt Orange. Ông Christian Collet, một vị nghiên cứu thuộc Phân Khoa Chính Trị Học của Đại Học UCI đã nói: "Nhưng cái quan trọng là vì có một vài ứng cử viên với thành tích hoạt động nghiêm chỉnh, có khả năng gây quỹ đáng kể đã thúc đẩy một khối cử tri và mang theo cơ may được đắc cử rất đáng kể."
Khi ông Trần Thái Văn đắc cử sẽ là "một điểm son cho một cộng đồng mà trong quá khứ thích biểu tình thay vì đi bỏ phiếu bầu," ông Collet nói tiếp và có ý đề cập đến một số nhóm đông biểu tình tại Westminster cách đây 5 năm chống lại một chủ nhân tiệm video đã treo lá cờ cộng sản.
Thay vì biểu tình, ông Collet nói, hàng chục ngàn người ngày nay sẽ bỏ phiếu để chọn một "gà nhà" đại diện tại Sacramento.
Ông Trần Thái Văn đã hoạt động chính trị từ năm 1985 khi bắt đầu từ năm 20 tuổi đã làm việc cho ông Dân biểu liên bang Robert K. Dornan thuộc đảng Cộng hoà, thành phố Garden Grove. Ông Dornan đã bị thua ra khỏi chức vụ vì thua một bà gốc Latino, bà Loretta Sanchez thuộc đảng Dân chủ. Bà Sanchez có chiến thuật thu hút cử tri Latino và Việt Nam.
Ông Trần Thái Văn, khi thấy ghế của ông Dân biểu tiểu bang Ken Maddox bỏ trống vì hết hạn nên đã gây quỹ tối đa vào năm ngoái lên đến 600 ngàn trong kỳ sơ bộ chống lại một nghị viên thành phố Garden Grove cùng đảng Cộng Hoà, ông Mark Leyes, người có được sự ủng hộ của một người bạn lâu năm, ông Thị Trưởng Thành Phố Anaheim Curt Pringle. Ông Trần Thái Văn đã thắng cử với con số 57% so với ông Leyes chỉ được 43%.
Sau khi được đắc cử kỳ sơ bộ, ông đã dồn nỗ lực giúp ông Andy Quách và các ứng cử viên thuộc thành phố Garden Grove, kể cả cô Janet Nguyen vào hội đồng thành phố, ông Trung Nguyen vào hội đồng giáo dục, và ông Bill Dalton vào chức vụ thị trưởng chống lại ông Leyes.
Ông Trần Thái Văn, di cư từ năm 10 tuổi, cho biết việc gây quỹ trong cộng đồng người Việt nằm trong một chiến lược gây quỹ rộng lớn hơn.
Ông nói: "Tôi đã làm việc trong cộng đồng này suốt 2 thập niên, nên đây là số cử tri tự nhiên và tôi có thể gây quỹ thật nhanh cũng như trải dài mọi nơi. Tôi có trên 3,000 mạnh thường quân và tôi rất hãnh diện có số đông ủng hộ viên như vậy."
Trong những cá nhân đã tặng số tiền tối đa của luật định là $3,200 của kỳ sơ bộ và tổng tuyển cử, phần lớn là người Việt, kể cả những người sống tại Stockton, Sacramento hay quận Orange.
Một số tiền trong số ủng hộ ông Andy Quách thì lớn hơn vì thành phố Westminster không có giới hạn tiền ủng hộ tranh cử. Một gia đình có các cửa tiệm kim hoàn trong thành phố Westminster đã tặng ông $10,000 và một công ty có các cửa tiệm bán thực phẩm tại Westminster, Garden Grove và San Jose đã tặng ông $7,900.
Ông Andy Quách, đã định cư tại Hoa kỳ từ năm 1980 lúc 7 tuổi sau khi thân phụ bị chính quyền cộng sản Việt Nam bỏ tù 5 năm, cho biết một số mạnh thường quân đã tặng tiền, nhất là những người không thuộc thành phố Westminster, đâu có mong được giúp đỡ mà chỉ muốn thực thi quyền phát biểu của họ mà thôi."
Ông nói thêm: "Sau cùng, bất cứ một người Mỹ gốc thiểu số nào cũng yêu thương quốc gia này hết."
Bà Jeffe cho biết: "Năng lực gây quỹ của hai ông Trần Thái Văn và Andy Quách đã theo đúng một chỉ nam từng dùng để giúp cho các cộng đồng thiểu số khác." Bà nói, thí dụ như cựu thống đốc George Deukmejian đã kiếm sự giúp đỡ từ cộng đồng gốc Armenian khi tranh cử năm 1982. Ông Thủ quỹ tiểu bang Phil Angelides, một dân cử kỳ cựu của đảng Dân chủ, cũng đã liên hệ với người thiểu số gốc Hy lạp.
Bà nói thêm: "Cộng đồng người Mỹ gốc Việt đang theo đuổi hình thức mà các cộng đồng thiếu đại diện đã theo đuổi để trở thành một sức mạnh chính trị."
Gửi ý kiến của bạn
