Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Hoa Kỳ Và Đông Á

13/02/200900:00:00(Xem: 8548)

Hoa Kỳ và Đông Á
Nguyễn Xuân Nghĩa & RFA

...Hoa Kỳ nhìn vào Đông Á với hai con mắt là an ninh và kinh tế...
Hoa Kỳ có lãnh đạo mới là Tổng thống Barack Obama vừa nhậm chức, với Ngoại trưởng mới là bà Hillary Clinton. Nơi đầu tiên mà Ngoại trưởng Clinton sẽ thăm viếng chính là Đông Á. Trong bối cảnh suy thoái kinh tế đang lan ra toàn cầu và gây sóng gió cho các nước Đông Á, Diễn đàn Kinh tế đài RFA sẽ tìm hiểu về vị trí của Đông Á trong chính sách của Chính quyền Obama. Phần trao đổi với nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa do Việt Long thực hiện...
Hỏi: Xin kính chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Thưa ông, Bộ trưởng ngoại giao Hillary Clinton của Chính quyền Barack Obama vừa nhậm chức tháng trước và nơi đầu tiên mà bà đi công du với tư cách Ngoại trưởng là Đông Á.
Những tin mới nhất mà chúng ta biết được là bà Hillary sẽ trước tiên thăm viếng Nhật Bản trong hai ngày, rồi tới Indonesia trong hai ngày 18-19, sau đó là Nam Hàn và dừng chân tại Trung Quốc từ ngày 20 đến 22 tháng này.
Trong bối cảnh suy trầm hay suy thoái kinh tế toàn cầu, việc Ngoại trưởng Clinton đi công du Đông Á trước tiên đã khiến dư luận Á Châu chú ý. Chương trình chuyên đề tuần này,  đề nghị là ta sẽ tìm hiểu về vị trí của các nước Đông Á trong chính sách mới của Chính quyền Obama. Ông nghĩ sao về vị trí đó"
- Chúng ta có nhiều cách nhìn vấn đề này, từ quan hệ cơ bản của Hoa Kỳ với Đông Á đến các vấn đề nóng trong tương quan hiện tại, nhất là khi kinh tế toàn cầu đang từ suy trầm có thể sụt thành suy thoái, như Quỹ Tiền tệ Quốc tế vừa cảnh báo tuần trước.
- Nhìn trên đại thể để thấy ra quan hệ cơ bản thì Hoa Kỳ là quốc gia xuất phát từ Âu Châu nhưng trở thành cường quốc tiếp giáp với cả hai đại dương lớn nhất địa cầu là Thái Bình dương và Đại Tây dương.
- Trong Thế chiến II của thế kỷ trước, Hoa Kỳ đã tham chiến trên cả hai đại dương ấy vả đang là siêu cường đại dương trên cả hai khu vực Đông và Tây. Biến cố đáng chú ý là từ năm 1983, luồng trao đổi hàng hoá của Mỹ với các nước Á Châu Thái Bình Dương đã vượt qua số lượng mua bán với Âu Châu. Vì vậy, dù xuất hiện từ khái niệm hay nhân sự Âu Châu vào thời lập quốc, Hoa Kỳ đang trở thành siêu cường Châu Á, với các vùng lãnh thổ nối liền với Đông Á là hai tiểu bang Alaska, Hawaii hay cả đảo Guam. Đó là về cơ bản.
- Về các vấn đề cụ thể của Chính quyền mới, tôi e rằng Hoa Kỳ sẽ chưa có đối sách gì mới với Đông Á, ít ra trong một hai năm, vì nhiều ưu tiên trọng yếu hơn của nước Mỹ. Do vậy, tôi thiển nghĩ là Ngoại trưởng Hillary Clinton mở ra cuộc tiếp xúc đầu tiên với các nước Đông Á là để trấn an và duy trì hòa khí trong khi Hoa Kỳ dồn sức giải quyết các hồ sơ ưu tiên hơn.
Hỏi: Ý kiến của ông lại có vẻ bao hàm những nghịch lý, như thường lệ. Ông vừa trình bày rằng Hoa Kỳ là một siêu cường có hai mặt là vừa châu Âu vừa châu Á, mà lại có vẻ là một siêu cường châu Á nhiều hơn, thế nhưng ưu tiên cấp thiết của chính quyền mới lại chưa là Châu Á, trong khi bà Clinton vẫn đi Đông Á đầu tiên. Vậy những ưu tiên cao hơn mà ông nói đó là gì"
- Thứ nhất, Hoa Kỳ phải cố khắc phục khó khăn kinh tế và tài chính bên trong để khỏi bị suy thoái, là bị "depression", và sớm ra khỏi nạn suy trầm, là "recession", đã khởi sự từ cuối năm 2007. Cuộc tranh luận đang xảy ra trong chính trường Mỹ cho thấy những khó khăn muôn mặt đó.
 - Thứ hai, ưu tiên chiến lược của Chính quyền Obama là giải quyết chiến trường Afghanistan. Trong mục tiêu ấy, họ gặp trở lực và phải đàm phán với Liên bang Nga về các ngả tiếp vận cho các đơn vị Hoa Kỳ và Minh ước NATO tại Afghanistan. Lồng trong quan hệ khá căng thẳng giữa Nga và Mỹ còn có vai trò của Âu Châu, một khối quốc gia bất định và thiếu thống nhất, lại đang bị nguy cơ suy thoái và cả khủng hoảng vì khí đốt của Nga.
- Mà hồ sơ Afghanistan lại liên quan đến hai cường quốc Nam Á có võ khí nguyên tử là Pakistan và Ấn Độ và một cường quốc Trung Đông là Iran, vốn có biên giới tiếp giáp với Afghanistan và cũng không che giấu tham vọng chế tạo võ khí nguyên tử.
- Do đó, tuần qua, không phải Ngoại trưởng Clinton mà là Phó Tổng thống Joe Biden của chính quyền Obama đã dự hội luận an ninh quốc tế tại Munich để thảo luận về Afghanistan, về quan hệ Mỹ-Nga, quan hệ Mỹ-Âu và tương lai của Minh ước NATO, một tổ chức phòng thủ trải ngang Đại Tây dương.
- Đây là ta chưa nói đến Trung Đông và mâu thuẫn giữa Israel và Palestine sau cuộc bầu cử sắp tới tại Israel. Vì vậy tôi trộm nghĩ là trong hiện tại, Hoa Kỳ chưa thể có đối sách gì mới tại Đông Á. Điều ấy không có nghĩa là nước Mỹ không có vấn đề cần giải quyết trong khu vực này. Chưa tới lúc thôi.
Hỏi: Trở lại chuyện Đông Á và nhìn từ quan hệ cơ bản đến cục bộ nhất thời, những vấn đề sẽ phải giải quyết đó là gì"
- Hoa Kỳ nhìn vào Đông Á với hai con mắt là an ninh và kinh tế, hai mục tiêu bổ xung có tính chất hữu cơ là gắn liền với nhau. Kinh tế Mỹ tùy thuộc nhiều vào Đông Á và kinh tế Đông Á vào Hoa Kỳ. Nước Mỹ không muốn có trở ngại nào trong việc trao đổi giao dịch bình hoà trên Thái Bình Dương. Trong bối cảnh kinh tế suy sụp ngày nay, mối lo cấp bách nhất trong từng quốc gia là phản ứng dân tộc về kinh tế, tức là tinh thần bảo hộ mậu dịch, protectionism. Trong phạm vi ấy, ta để ý đến ba biến cố đáng quan tâm.
- Trước khi ông Barack Obama nhậm chức, Bắc Kinh đã bắn tiếng là sẽ giảm bớt việc mua công khố phiếu Mỹ, cụ thể là không bơm tiền giúp Mỹ cấp cứu hệ thống tài chính vì cần tiền khắc phục các khó khăn kinh tế của Trung Quốc. Đúng ngày ông Obama nhậm chức, 20 tháng Giêng, Bắc Kinh mới công bố Bạch thư về Quốc phòng của mình với nội dung yêu cầu Hoa Kỳ là đừng thách đố Trung Quốc, tức là loạn hay trị đều tùy vào thái độ của Hoa Kỳ.


- Sau đấy, khi điều trần trước Thượng viện Mỹ để được phê chuẩn làm Tổng trưởng Ngân khố, tức là Tổng trưởng Tài chính, ông Timothy Geithner nói ra một điều nhạy cảm với Bắc Kinh, rằng Trung Quốc can thiệp vào thị trường ngoại hối để giữ giá đồng Nhân dân tệ quá thấp hầu chiếm lợi thế cạnh tranh bất chính.
- Đây là một lập luận cổ điển bên đảng Dân Chủ từ các khoá trước của Quốc hội Mỹ và gây tranh luận rất nặng với Bắc Kinh. Vì vậy, mâu thuẫn về mậu dịch hay quan hệ kinh tế có thể bùng nổ tại đây, là điều mà Ngoại trưởng Clinton sẽ phải giải bày cho rõ.
- Ta nên quan tâm đến chuyện bảo hộ mậu dịch này vì hôm kia, Cộng hoà Tiệp - Czech Republic - vốn đang là Chủ tịch luân phiên của Âu Châu, cũng đả kích Pháp là có phản ứng bảo hộ khi muốn đóng cửa các hãng xe Pháp tại nước ngoài để cấp cứu riêng kỹ nghệ xe hơi Pháp. Trong nội bộ Liên hiệp Âu Châu mà đã có hiện tượng ấy thì ta không thể coi thường được, nhất là khi Hạ viện Mỹ cũng có phản ứng bảo hộ đó trong đạo luật cấp cứu kinh tế vừa phê chuẩn, mà ta có đề cập tới trong một kỳ trước.
Hỏi: Như ông có dự đoán, thì dường như Thượng viện Mỹ đã có chiều hướng giới hạn phản ứng bảo hộ này trong kế hoạch của Thượng viện vừa được biểu quyết hôm Thứ Ba"
- Quả vậy điều khoản "chỉ mua hàng Mỹ" có thêm một điều kiện là "miễn rằng quyết định ấy không vi phạm luật lệ quốc tế" mà Hoa Kỳ đã ký kết. Đây chỉ là một nhượng bộ nhỏ nhưng báo trước nhiều chuyện kiện tụng tranh cãi trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới WTO.
Hỏi: Nói tiếp về Đông Á thì ngoài mâu thuẫn mậu dịch hay ngoại hối với Trung Quốc, quan hệ giữa Hoa Kỳ với các xứ Đông Á còn những vấn đề gì là đáng quan tâm, dù chưa hẳn là ưu tiên cấp bách như ông nói"
- Sau bảy năm quá tập trung vào chuyện Iraq, có lẽ Hoa Kỳ cần trấn an các đồng minh chiến lược tại Đông Á, trước nhất là Nhật Bản, có thể là Úc Đại Lợi, về mối quan tâm của mình. Thứ nữa, Hoa Kỳ còn phải giải quyết hồ sơ nguyên tử của Bắc Hàn, trong hoàn cảnh sẽ có thay đổi lãnh đạo tại Bình Nhưỡng khi lãnh tụ Kim Yong-il ra đi, và phải khai thông một ách tắc là Hiệp định Tự do Thương mại song phương với Nam Hàn mà đôi bên đã ký kết nhưng Quốc hội Mỹ chưa chịu phê chuẩn. Ngoại trưởng Hillary Clinton sẽ phải giải thích vì sao.
- Sau cùng, bà không quên được Đông Nam Á cũng có một khối Hồi giáo đông đảo có thể liên kết cùng Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố từ các lực lượng Hồi giáo quá khích nên việc thăm viếng Indonesia, một nước Hồi giáo đông dân nhất địa cầu, cũng có ý nghĩa đáng kể.
Hỏi: Trở lại một hồ sơ mà cả thế giới đều quan tân theo dõi, là kế hoạch cấp cứu kinh tế Hoa Kỳ, hôm Thứ Ba, Thượng viện Mỹ đã biểu quyết kế hoạch của mình, bước kế tiếp sẽ là gì và liệu Hoa Kỳ có hy vọng hồi phục kinh tế hay không"
- Hạ viện Mỹ đã biểu quyết kế hoạch trị giá 819 tỷ thành đạo luật H.R. 1 mà không có một lá phiếu nào của các Dân biểu Cộng hoà. Hai tuần sau, Thượng viện huy động được ba lá phiếu Cộng Hoà để vượt qua thủ tục câu giờ và hôm Thứ ba mùng 10 đã biểu quyết kế hoạch trị giá 838 tỷ của mình với tỷ số 61-37 nhờ ba Nghị sĩ Cộng Hoà. Bây giờ, hai viện trên và dưới - chủ yếu là hai Ủy ban Chuẩn chi tại Hạ viện và Uỷ ban Chi thu tại Thượng viện - sẽ phải làm việc để kết hợp hai đạo luật này làm một trước khi thoả thuận để chuyển qua Hành pháp cho Tổng thống Obama ban hành.
- Trong mấy ngày qua, ông Obama đã đi nhiều nơi và gặp gỡ báo chí lẫn công chúng để vận động cho kế hoạch cứu nguy kinh tế này. Xét như vậy, ta thấy ra những đòi hỏi rất phức tạp mà cần thiết của một nền dân chủ.
- Trong khi ấy, Tổng trưởng Ngân khố vẫn phải chuẩn bị kế hoạch song hành là cứu nguy hệ thống tài chính để giải tỏa ách tắc tín dụng. Trong phạm vi này, vai trò của Ngân hàng Trung ương độc lập có phần đóng góp đáng kể khi hạ lãi suất tới số không và bơm thêm cả ngàn tỷ đô la để cải thiện sổ sách - nôm na là phần vốn và nợ - của các cơ sở tài chính. Kế hoạch cứu nguy tài chính này là bước kế tiếp mà dư luận đang theo dõi.
Hỏi:  Nhưng sau những nỗ lực đó thì thị trường lại có phản ứng không thuận lợi. Chỉ số  Dow Jones xuống 4,62%, chỉ số Nasdaq xuống 4,2%.  Lý do vì sao như vậy"
- Tôi thiển nghĩ thị trường có thể hốt hoảng. Tôi cho là thị trường đánh giá sai khi thấy ra ngân khoản tới cả ngàn tỷ để cấp cứu hệ thống tài chính. Thực sự số tiền đó không phải trong công quỹ mà ra, mà là cho vay mượn. Việc giải quyết chuyện đó rồi cũng phải xong. Có thể phải mất một chương trình riêng cho đề tài rất chuyên môn đó. 
Hỏi:  Câu hỏi cuối, thưa ông. Ngoài các vấn đề đối ngoại đầy phức tạp mà ông vừa duyệt qua, Hoa Kỳ bị suy trầm từ tháng 12 năm 2007 và khủng hoảng tài chính từ tháng Chín năm ngoái. Nhiều kế hoạch cấp cứu đã được đưa ra liên tục, liệu Hoa Kỳ có tránh được sự suy sụp kéo dài cả chục năm như Nhật Bản mà Tổng thống Obama có nói tới trong cuộc họp báo tối Thứ Hai mùng chín hay không"
- Tôi thú thật là không hiểu sao ông Obama lại nói như vậy, có lẽ chỉ để cảnh báo chính trường. Nhật Bản bị bể bóng đầu tư địa ốc rồi cổ phiếu từ năm 1990 mà loay hoay sáu năm mới có phản ứng quyết liệt thì đã quá trễ nên bị suy trầm sáu lần trong 18 năm.
- Hoa Kỳ bị suy trầm từ cuối năm 2007 thì ba tháng sau đã có kế hoạch cấp cứu và bị khủng hoảng từ tháng Chín thì đã bơm mấy ngàn tỷ Mỹ kim vào kinh tế trong năm tháng vừa qua, ta chưa nói gì tới việc dầu thô sụt giá cũng tiết kiệm được mấy trăm tỷ cho kinh tế. Tôi vẫn tin là kinh tế Mỹ sẽ hồi phục sớm và hồi phục rồi thì ách tắc tín dụng sẽ được khai thông. Có khi ta cần một chương trình khác cho vấn đề rắc rối này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
Sau các cuộc thảo luận, các chính giới tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Bali, Indonesia đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với các nội dung là lên án mạnh mẽ cuộc chiến của Nga tại Ukraine, quan tâm đến tình trạng nợ và lạm phát đang bùng phát trại các nước, đồng thời kêu gọi bảo vệ một nền thương mại tự do cho thế giới và thực hiện các cam kết về chống biến đổi khí hậu...
Trung Quốc đã lộ rõ tham vọng kiểm soát toàn bộ Biển Đông qua kéo dài thương thuyết thỏa hiệp COC với Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN, the Association of South East Asian Nations). Việc này thể hiện qua lập trường của Bắc Kinh khi bước vào trong vòng thương thuyết thứ hai với ASEAN về Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông / Code of Conduct (COC)...
Với việc ông Tập Cận Bình siết chặt kìm kẹp sắt đá đối với đảng lãnh đạo và nền kinh tế chính trị của Trung Quốc, các cuộc tranh luận dai dẳng về tính bền vững của sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của đất nước đã trở lại nổi bật. Mô hình độc đoán của Trung Quốc, sau khi tiến xa, rốt cuộc có thể là không có gì là quá đặc biệt. Bằng chứng về sự trì trệ này cho thấy càng ngày càng tăng...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.