Dịch sởi lan rộng ở Texas khiến nhiều trẻ em mắc bệnh. Nhưng thay vì cho con đi bác sĩ để điều trị kịp thời, nhiều gia đình nghe theo lời khuyên của Bộ trưởng Y tế Kennedy và chọn các cách chữa “thần kỳ” như dầu gan cá tuyết. Hậu quả là số ca bệnh nặng gia tăng, khiến giới chức y tế lo ngại. (Nguồn: Chụp lại từ YouTube)
Vừa chật vật kiểm soát đợt bùng phát sởi nghiêm trọng ở Tây Texas, các viên chức y tế công cộng vừa lo lắng về tình trạng người dân vẫn cứ tin dùng những phương thức điều trị mà Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. ủng hộ (dù chưa được kiểm chứng khoa học đàng hoàng). Hậu quả là nhiều người chần chừ không chịu đi bác sĩ cho đến khi bệnh tình trở nặng.
Trước nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng, trong tuần này, các bệnh viện và cơ quan y tế đã loan tin cảnh báo, hướng dẫn người dân nhận biết các triệu chứng sởi cần được điều trị khẩn cấp, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc điều trị kịp thời để tránh biến chứng nguy hiểm.
Katherine Wells, Giám đốc Y tế Công cộng tại Lubbock, Texas (nơi có nhiều trẻ em mắc bệnh nặng phải vào bệnh viện), cho biết: “Tôi lo lắm. Có nhiều gia đình cho con cái mình sử dụng các loại thuốc khác mà không chịu đến bệnh viện sớm.”
Bà cho biết một số trẻ bị bệnh nặng đã được cha mẹ cho uống dầu gan cá tuyết (cod liver oil), và cảnh báo: “Khi các em quá yếu và mức oxy trong máu thấp, lẽ ra các em phải được đưa vào bệnh viện từ một đến hai ngày trước đó rồi mới phải.”
Dịch sởi lần này đã lan rộng với tốc độ đáng báo động, đã lây nhiễm gần 260 người ở Texas. Tính đến thời điểm hiện tại, 34 bệnh nhân phải vào bệnh viện và một trẻ em đã không qua khỏi.
Ngoài Texas, siêu vi trùng sởi cũng đã lan sang các bang lân cận. Tại New Mexico, 35 người đã mắc bệnh, trong đó có hai trường hợp phải vào bệnh viện. Oklahoma cũng ghi nhận hai ca có liên quan đến đợt bùng phát này.
Giới chức y tế Texas tin rằng số ca mắc sởi thực tế cao hơn nhiều so với con số được thống kê chính thức. Theo Trung tâm Kiểm Soát và Phòng Bệnh Hoa Kỳ (CDC), tổng số ca mắc sởi tại Hoa Kỳ trong năm nay đã lên đến 301, mức cao nhất kể từ năm 2019.
Trong tuyên bố công khai đầu tiên về đợt bùng phát này, Bộ trưởng Y tế Kennedy đã vấp phải phản ứng dữ dội khi xem thường mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh, cho rằng “không có gì bất thường” và thậm chí còn tuyên bố (sai) rằng nhiều bệnh nhân vào bệnh viện “chủ yếu chỉ để cách ly.”
Tuy nhiên, trong những tuần tiếp theo, Kennedy đã thay đổi quan điểm, đưa ra khuyến nghị nhẹ về việc chích ngừa cho người dân Tây Texas. Dù vậy, ông vẫn tiếp tục quảng bá các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng, ca ngợi tác dụng của dầu gan cá tuyết, chứa nhiều vitamin A, và tuyên bố rằng nhiều bệnh nhân đã hồi phục “kỳ diệu và tức thì” nhờ sử dụng steroid hoặc các loại thuốc kháng sinh (antibiotics).
Thực tế, y học chưa có phương pháp chữa khỏi bệnh sởi, chỉ có thể sử dụng các loại thuốc giúp làm giảm nhẹ triệu chứng. Nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng chích ngừa là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh.
Dù trong một số trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể sử dụng vitamin A liều lượng cao để hỗ trợ điều trị, nhưng chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh rằng vitamin A có thể giúp chữa khỏi hoặc phòng ngừa bệnh sởi.
Tương tự, kháng sinh chỉ có tác dụng điều trị các bệnh nhiễm khuẩn thứ phát (secondary infection) do vi khuẩn gây ra, chẳng hạn như viêm phổi, nhưng không có tác dụng chống lại siêu vi trùng sởi.
Tại Quận Gaines, Texas, nơi hầu hết các ca mắc sởi đang tập trung, người dân có truyền thống tránh tiếp xúc với hệ thống y tế hiện đại. Thay vì đến bệnh viện, họ chuộng các phương pháp chữa bệnh tự nhiên và tin tưởng vào những bài thuốc dân gian.
Trong những tuần gần đây, các hiệu thuốc ở Tây Texas liên tục cháy hàng các loại vitamin A và dầu gan cá tuyết.
Điều đáng chú ý hơn là số bệnh nhân đến khám sởi tại Bệnh viện Seminole Memorial (trung tâm Quận Gaines) đã giảm mạnh trong tuần này. Nhưng đây không phải là dấu hiệu tích cực, mà ngược lại, cho thấy người dân đang trì hoãn không chịu đi bác sĩ. Và những bệnh nhân chịu tìm đến bệnh viện cũng thường trong tình trạng nghiêm trọng hơn so với trước đây.
Bác sĩ Leila Myrick cho biết, dù số ca mắc sởi trong cộng đồng đang gia tăng, nhưng tuần này số ca làm xét nghiệm sởi chỉ bằng một nửa so với tuần trước.
Bà lo ngại rằng bệnh nhân đang đổ xô đến một phòng khám tạm thời gần bệnh viện, nơi bác sĩ Ben Edwards – một người nổi tiếng với quan điểm chống vắc-xin – cung cấp các liệu pháp thay thế như dầu gan cá tuyết và vitamin C.
Bác sĩ Edwards còn điều hành một phòng khám sức khỏe ở Lubbock, nơi từ lâu đã bác bỏ các nguyên tắc y học hiện đại, thậm chí phủ nhận quan điểm rằng vi khuẩn gây ra một số bệnh.
Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, Kennedy thừa nhận rằng ông đã trò chuyện với bác sĩ Edwards (dù nhầm lẫn gọi là “Bác sĩ Ed Benjamin”) để “tìm hiểu những gì đang có hiệu quả trên thực tế.”
Sau đó, trong một email do nhân viên chuyển qua, bác sĩ Edwards xác nhận đã nói chuyện với Kennedy qua điện thoại trong khoảng 15 phút. Ông mô tả đây chỉ là một cuộc gọi “tìm hiểu thông tin,” và từ chối trả lời phỏng vấn trực tiếp từ tờ The New York Times.
Những ngày sau đó, hàng trăm người trong cộng đồng Mennonite đã kéo đến xếp hàng tại phòng khám tạm thời của bác sĩ Edwards, nằm sau một cửa hàng bán thực phẩm lành mạnh tại địa phương.
Theo Tina Siemens, người giúp tổ chức sự kiện, nhiều người đến khám vì đã mắc sởi, trong khi một số khác hy vọng có thể phòng bệnh bằng thuốc bổ sung (supplements).
Edwards thậm chí còn nhờ một bệnh nhân là phi công bay đến Scottsdale, Arizona, để lấy gần 1,000 chai vitamin C và dầu gan cá tuyết nhằm phục vụ nhu cầu gia tăng tại phòng khám.
Patrick Sullivan, một trong những chủ sở hữu công ty sản xuất thuốc bổ sung, nhớ lại cuộc trò chuyện với Edwards: “Ông ấy hỏi tôi: ‘ông còn bao nhiêu hàng trong kho, và có thể giao nhanh nhất là lúc nào?’”
Các loại thuốc bổ sung này đều được phát miễn phí. Một trang gây quỹ do tổ chức vô vụ lợi Children’s Health Defense do Kennedy sáng lập đã quyên góp được hơn 16,000 MK để hỗ trợ chi phí mua “các loại vitamin, thuốc bổ sung và thuốc thiết yếu.”
Dù triệu chứng sởi thường tự thuyên giảm trong vòng vài tuần, nhưng trong một số trường hợp, siêu vi trùng có thể gây viêm phổi hoặc viêm não, dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như mù lòa, điếc hoặc suy giảm trí tuệ (đặc biệt trẻ nhỏ rất dễ bị tổn thương).
Wells, Giám đốc Y tế Lubbock, cảnh báo trong đợt bùng phát lần này, một số trẻ em bị sởi biến chứng viêm phổi nghiêm trọng đã phải luồn ống vào khí quản (intubation) để thở. Bà cảnh báo rằng trong những trường hợp nguy kịch như vậy, điều trị kịp thời là yếu tố quyết định sự sống còn.
Patsy Stinchfield, cựu Chủ tịch Quỹ National Foundation for Infectious Diseases, cũng cho biết niềm tin vào các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng từ lâu đã khiến các đợt dịch sởi trở nên nguy hiểm hơn.
Bà nhớ lại đợt dịch sởi năm 1989 tại Minnesota, khi bà đang làm y tá tại một bệnh viện. Khi đó, nhiều trẻ đã tử vong vì cha mẹ tin vào các “bài thuốc dân gian” thay vì đưa con đến bệnh viện kịp thời. Có hai trẻ đến bệnh viện của bà trong tình trạng nguy kịch sau khi được cha mẹ điều trị tại nhà bằng phương thức truyền thống.
Stinchfield nói: “Họ giữ con ở nhà quá lâu, cứ ráng chạy chữa bằng các bài thuốc dân gian. Khi đến bệnh viện, các con đã quá nguy kịch, phải chuyển thẳng từ phòng cấp cứu vào phòng chăm sóc tích cực, và rồi có nhiều trường hợp không qua khỏi.”
Cung Đô biên dịch
Nguồn: “Keeping With Kennedy’s Advice, Measles Patients Turn to Unproven Treatments” được đăng trên trang NYTimes.com.
Send comment
