Hôm nay,  

Tản mạn đầu năm

16/02/202400:00:00(Xem: 2168)

Tản mạn đầu năm_photo Nguyễn Lập Hậu
 Đón xuân tại nhà sách Tự Lực. Ảnh của Nguyễn Lập Hậu.

Không biết cựu tổng thống Trump cầm tinh con gì nhưng đầu năm ông có hai tin vui lớn.  Một là có nhiều hy vọng Toà án Tối cao sẽ phán ông được quyền ra tranh cử năm nay.  Hai là công tố viên đặc biệt Robert Hur trong báo cáo về việc xử lý tài liệu mật của đương kim tổng thống Biden đã mô tả ông này là một người già với trí nhớ kém.
 
Mặc dù tuổi hai ông không chênh lệch bao nhiêu và cả hai đều có nhiều lần lầm lẫn khi nói về một biến cố hay tên ai đó, ít ai lo ngại về sự già nua của ứng cử viên Trump vì ông có nhiều năng lực.  Nay bị chỉ mặt kêu tên, ứng cử viên Biden sẽ phải tìm cách thuyết phục cử tri là sự mô tả đó không xác thực.  Chẳng hạn như lên án công tố viên đã chịu ảnh hưởng chính trị vì là người theo đảng Cộng hòa và do cựu tổng thống Trump bổ nhiệm, điều mà một vài nhân vật đảng Dân chủ đang làm.
 
Hai tin vui trong năm mới có lẽ làm cựu tổng thống nguôi phiền muộn. Trong năm cũ, ông đã bao lần phải ra tòa, bị kết án, phạt tiền.  Xui như thế còn chưa đủ!  Báo Times lại phớt lờ, không bình chọn ông là Nhân vật của năm 2023.  Theo lời kể của những người gần gũi ông, thì ông đã khẳng định rằng mình nổi tiếng hơn, được nhiều người ái mộ hơn cô ca nhạc sĩ Taylor Swift, người nhận được vinh hạnh này. 
 
Nếu Chủ tịch Xi Jinping hay Tổng thống Vladimir Putin được bình chọn thay vì cô Taylor Swift thì có lẽ ông đã bớt bực bội hơn.  Hai đấng lãnh tụ này đầy quyền lực, rất cứng rắn, nhiều phẩm chất mà ông ngưỡng mộ.  Một vị có biệt tài dàn xếp cho các tỷ phú có trí nhớ kém (quên mình đang sống nơi đâu) ngồi nhà ngẫm sự đời.  Vị kia giúp người có mầm bệnh chống đối rong chơi qua cửa sổ hay lan can bệnh viện.
 
Ngay cả cái ông thủ tướng của cái nước bé như móng tay Israel cũng đáng được danh hiệu Nhân vật trong năm.  Ông thủ tướng này cũng có quyền sinh sát, tuy nhiên chỉ trên dân đầu người dân Palestine nghèo khổ, chứ không phải trên dân Israel tài giỏi của ông.  Ông này nhận tiền tài trợ của Mỹ mà coi lời nói của tổng thống Mỹ như gió thổi mây trôi, nghĩa là cứng rắn bất kể quân sư phụ.  Ồ, nhưng không được!  Ông này đã cả gan phản bội cựu tổng thống Trump khi gửi lời chúc mừng tân tổng thống Biden.  Nếu ông được bình chọn, thì cựu tổng thống Trump lại càng bực mình hơn nữa.
 
Tại sao một trong ba người này không được chọn mà cô Taylor Swift lại được?  Là vì cô đã làm một chuyến lưu diễn để đời.  Eras tour của cô gồm có 151 buổi ca nhạc, thực hiện tại năm lục địa với tổng số thu hoach vượt quá một tỷ đô la.  Cô không những đem lại thu nhập cho chính mình mà còn giúp tăng thu nhập của những nơi cô trình diễn.  Trong ấn bản mới của tạp chí đánh giá kinh tế hàng tháng Beige Book, Cục Dự trữ Liên bang nhấn mạnh là Eras Tour đã thúc đẩy doanh thu của khách sạn ở Philadelphia.  Cũng để thúc đẩy kinh tế địa phương, thủ tướng Trudeau đã nài nỉ cô sang Canada trình diễn.
 
Với sự thành công rực rỡ đó, cô đã củng cố vai trò thần tượng của mình và gia nhập giới tỷ phú, với ước lượng tài sản khoảng một tỷ đô la.  Không tệ tí nào!  Tuy nhiên, một tỷ mà đã thấm thía gì so với tài sản của cựu tổng thống Trump?  Thêm nữa, trong khi làm tổng thống, ông đã không lấy tiền lương.  Cô Taylor Swift có cho khán giả vào coi không mua vé không?
 
Đùa cợt về sự buồn bực của cựu tổng thống thôi chứ thực sự ông vẫn còn nhiều cơ hội.  Là Nhân vật của năm 2016, thể nào ông cũng được thêm một lần là Nhân vật của năm nếu tái đắc cử năm Rồng.  Đó là chưa nói đến việc ông sẽ đi vào lịch sử với rất nhiều phong cách dù thất cử:  tổng thống được mấy chục triệu người yêu mến tôn sùng như thần thánh, tổng thống bị truy tố về nhiều tội phạm, tổng thống không thích đọc báo cáo, tổng thống nói về mình dùng ngôi thứ ba. “Chẳng có ai tôn trọng phụ nữ hơn Donald Trump”, “Nếu Putin thích Donald Trump thì, đoán xem, đó là tài sản ...”, ông đã nói hai câu này và vô số câu tương tự khác.
 
À, nói đến chuyện xưng hô, con rối Elmo màu đỏ trong chương trình TV cho trẻ em Sesame Street cũng thích dùng ngôi thứ ba khi nói về mình.  Thay vì nói ‘I like you', Elmo sẽ nói ‘Elmo likes you'… đại khái như vậy.  Người Việt mình cũng hay xưng tên trong các cuộc đối thoại thân thiết.  Nhưng thường xuyên dùng ngôi thứ ba để nói về mình trước hàng triệu thính giả tây phương chắc chỉ có cựu tổng thống Trump và Elmo mà thôi.
 
Biết cựu tổng thống hãnh diện với tên Trump, cử tri không phiền khi ông xưng tên mình ra như vậy.  Với con rối Elmo thì lại khác.  Có người trách để Elmo xưng như vậy là dạy trẻ em nói tiếng Anh không chuẩn.  Đáp lại sự chỉ trích này, chương trình Sesame nói rằng Elmo chỉ mới ba tuổi rưỡi nên, như các trẻ em cùng tuổi, Elmo chưa có khả năng và kiến thức để nói tiếng Anh đúng cách đó thôi.
 
Tuy nhiên, thứ ba ngày 30 tháng giêng mới đây, thay vì làm vài người xem bực mình, Elmo đã làm cho hàng triệu giật mình với một câu hỏi vô cùng đơn giản.  Elmo vào trang mạng X và chào mọi người với lời hỏi thăm thông lệ ‘Mọi người hôm nay ra sao?’  Theo thông lệ, không ai nên nói thật mình ra sao mà chỉ nên trả lời qua loa ‘tốt’ hoặc ‘không tệ lắm’.  Thế nhưng, thay vì câu trả lời thông lệ, Elmo đã nhận được những lời tâm sự vô cùng buồn bã.  Nói cách khác, Elmo đã ‘mở vòi và bóng tối tràn ra'!
 
Đáp lại câu chào hỏi vô tư này của Elmo là 19 ngàn câu trả lời và 205 triệu lượt người xem.
Một người nói: “Elmo, tôi vừa bị sa thải.”
Người khác nói: “Elmo, tôi thấy chán nản và suy sụp.”
Và tiếp theo là những câu trả lời đầy tuyệt vọng khác:
 “Thế giới đang bùng cháy xung quanh chúng ta, Elmo.”
 “Mỗi ngày, vực thẳm mà chúng ta nhìn chằm chằm vào tạo ra nỗi kinh hoàng có một không hai.”
 “Sự diệt vong không thể tránh khỏi của chúng ta vốn tăng tốc độ theo năm theo tháng, giờ đây tăng tốc độ theo giờ, thậm chí là vài phút.”
 
Nói chung, các câu trả lời ghi nhận những mối lo âu về vật chất, tinh thần của cá nhân.  Lo lắng về tiền ăn, tiền thuê nhà, tiền đổ xăng, tiền bảo hiểm sức khỏe khi mất việc.  Lo lắng về thiên tai địa họa do việc làm bừa bãi của con người.  Lo âu của bất cứ thời đại nào.  Lo âu của riêng thời đại chúng ta.
 
Hiện tại chán chường.  Tương lai mờ mịt.  Mười mấy ngàn người rót vào tai Elmo ưu tư, cảm nghĩ của mình.  Nhưng vì sao những ưu tư này lại được chia sẻ với Elmo?  Có phải vì không còn ai muốn nghe người khác trải lòng, không ai muốn an ủi người khác?
 
Đang ở đâu, cha mẹ và người thân?  Đang ở đâu, hàng ngàn người bạn Facebook?  Những liên hệ mật thiết của quá khứ đã bị mài dũa mỏng tanh bởi cái tôi sắc bén của con người thời đại?  Hay tất cả chúng ta trở nên vô tình vì đã có đủ mối lo của đời mình?
 
Đang ở đâu những đường dây cung cấp dịch vụ cố vấn tinh thần?  Không phải mọi thành phần, mọi giới đang được quan tâm, từ chuyện sức khoẻ đến chuyện nhà tắm?  Hay những đường dây vẫn có, nhưng lời cố vấn của người xa lạ không thay được lời cảm thông của người bạn, người thân?
 
Xã hội chúng ta đánh giá cao sự tương trợ cộng đồng.  Các lời kêu gọi trên mạng Gofundme luôn được đáp ứng, ngay cả khi lý do kêu gọi không đến từ nhu cầu bức thiết cho cuộc sống.  Nhưng xã hội này cũng đánh giá cao tính riêng tư và biên giới cá nhân.  Khó mà thổ lộ lòng mình.  Khó mà mở lòng cho những lời thổ lộ.
 
Tìm nguồn an ủi, tìm đôi tai lắng nghe từ một con rối.  Thật bất ngờ.  Có thể chúng ta đã đọc quá đủ, đã nghe quá đủ những lo âu thất vọng và không còn sức tiếp thu.  Bảo hoà.  Miễn nhiễm. Nhưng thế giới sẽ buồn và nặng nề biết bao nhiêu nếu quanh ta có quá nhiều người, khi nhìn vào hiện tại lẫn tương lai, không thấy một chút gì nhẹ nhàng, an ủi ngoài câu thăm hỏi đơn sơ của Elmo. 
 
KC Nguyễn
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Mỗi năm, tôi đều nhận được điện thư hoặc thiệp chúc Tết từ một số bạn, trong đó có nó. Nó không gởi thư Merry Christmas, Happy New Year, chỉ duy nhất dịp Tết Âm lịch. Nó là dân miền Tây cần cù, hiếu hoc, là bạn thân của tôi...
Con người đến với nhau nhờ duyên và yêu nhau vì nợ. Ông cha ta đã nói là có duyên thì nghìn trùng xa cách cũng gặp mà khi không có duyên, nôm na gọi là vô duyên, thì có ngồi đối mặt cũng "bất tương phùng“ coi như người đối diện không có mặt, không hiện hữu: Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ Vô duyên đối diện bất tương phùng. Nên hữu duyên hay vô duyên có thể nói là do ông trời xếp đặt, vợ chồng không phải ngẫu nhiên mà đến với nhau được, đều do nhân duyên mà ra, mọi vật đều do nhiều yếu tố kết hợp mà thành. Mà đã do nhân duyên rồi, thì tránh trời cũng không khỏi nắng, coi như định mệnh đã an bài.
Thành ngữ ta có câu “Cái răng, cái tóc là góc con người” nhưng cái tóc thường ám chỉ với nữ giới vì “người đẹp nhờ tóc”. Về nhân tướng học, có nhiều khuôn mặt thích ứng cùng với mắt, mũi, miệng… và kèm theo đó với răng và tóc. Trong Hồi Ức Một Đời Người của Nguyễn Ngọc Chính có chương đề cập đến mái tóc, và tùy theo nhãn quan của mỗi người với phái nữ về tóc ngắn, tóc dài.
Tôn Ngộ Không (Sun Wukong) là một chú khỉ có những khả năng phi thường và trí tuệ giống như con người. Với cây gậy như ý và những phép thuật siêu phàm, Tôn Ngộ Không, hay còn gọi là Hầu Vương, là một nhân vật huyền thoại trong tiểu thuyết Tây Du Ký (Journey to the West) – một trong Tứ Đại Kỳ Thư (hay Tứ Đại Tài Tử Thư) của nền văn học cổ đại Trung Hoa – và vẫn luôn được nhiều thế hệ độc giả trên toàn thế giới ưa thích.
Giáo Hoàng là người lãnh đạo tinh thần của dân Chúa trên khắp hoàn vũ phải là người luôn oai nghiêm và… buồn. Nhưng thực tế không phải vậy. Các Giáo hoàng cũng vui ra phết. Vui nhất là đương kim Giáo hoàng Francis, tên Việt hóa là Phanxicô. Ngày 14/6/2024, vừa qua Ngài mở đại hội vui bằng cách mời 107 danh hài không phân biệt tôn giáo từ 15 nước tới Vatican dự đại hội. Các cây hài Mỹ phó hội gồm Whoopi Goldberg, Julia Louis-Dreyfus, Jimmy Fallon, Chris Rock, Stephen Colbert, Conan O’Brien, Tig Notaro, Jim Gaffigan. Chỉ có hai ông Colberg và Gaffigan là người Công giáo. Còn hai ông Fallon và O’Brien hồi nhỏ có theo học tại các trường công giáo. Khi được mời, các cây hài này hành nghề liền. Cây hài Stephen Colberg nói: “Giáo hoàng Francis sắp gặp tôi tại Vatican! Tôi hồi hộp chứ. Không biết Giáo hoàng có phải là người Công giáo không?”.
Một nửa thế kỷ trôi qua sau ngày mất nước. Những cay đắng chua xót đau đớn một thời cũng phai nhạt dần. Thời gian qua đã là liều thuốc chữa những ưu phiền khổ đau một thời.,,
ác thí nghiệm chỉnh sửa gen đã chỉ ra rằng: trong quá trình tiến hóa kéo dài hàng triệu năm, sụn (cartilage) trong mang cá đã dần dần di chuyển vào trong ống tai (ear canal), và phát triển thành tai ngoài của tổ tiên loài người. Thậm chí, nếu lùi thời gian xa hơn, các khoa học gia tin rằng tai ngoài của chúng ta có thể có liên quan với các sinh vật biển không xương sống thời cổ đại, chẳng hạn như loài sam (horseshoe crabs)
Suốt chiều dài đất nước, có nhiều vùng miền có nem chua nổi tiếng. Nhưng mỗi vùng có một loại lá kèm theo không giống nhau. Hương vị nem sàn sàn như nhau nhưng nem miền Bắc có vị mặn và chua đặc trưng, miền Trung có vị cay truyền thống, miền Nam có vị ngọt trội hơn, trừ nem Thủ Đức.
Ngày 23 tháng chạp, các Táo Ta, Táo Mỹ (gốc Việt), Táo Tàu, mũ áo về trời, báo cáo chuyện thế gian một năm qua cho Ngọc Hoàng xét xử. Sau khi các Táo báo cáo, nhận lời khuyên nhủ cúi tạ ra về tiếp tục làm nhiệm vụ cho năm con Rắn đang chờ trước mặt, Ngọc Hoàng toan bãi triều thì bỗng ngài cúi xuống thấy một cây hoa rất bé đang lễ phép ngước lên nhìn ngài như muốn nói một điều gì, ngài ân cần hỏi: - Cô hoa kia, cô cần chi mà lên đây.
Nghe danh anh đã lâu, cũng đã từng gặp anh một lần ở New Orleans ngay sau khi cơn bão Katrina không thể bứng anh ra khỏi vùng đất cái nôi nhạc Jazz này, nhưng lúc ấy có lẽ vì đang là người nổi tiếng, bạn bè vây quanh, nên anh chẳng nhớ tôi là ai, một gã trời ơi nào từ tận Bắc Âu đến chào, bắt tay và xin chụp với anh một tấm hình...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.