Pho Tượng Phật Bamiyan của Tuan Andrew Nguyễn Sắp Hiện Diện Trên High Line, New York
09/01/202600:00:00(Xem: 315)
Tác phẩm cao 27 bộ mang tên “Ánh sáng soi khắp vũ trụ”, do Tuan Andrew Nguyen thực hiện, sẽ được dựng trên bệ The Plinth, New York vào mùa xuân năm nay. Phác họa mô phỏng pho tượng “Ánh sáng soi khắp vũ trụ” sẽ được dựng tại công viên High Line ở New York. (Điêu khắc gia: Tuan Andrew Nguyen / High Line)
NEW YORK, ngày 5 tháng Giêng — Mùa xuân năm nay, trên công viên trên không High Line của thành phố New York sẽ xuất hiện một tác phẩm điêu khắc quy mô lớn: pho tượng Phật bằng sa thạch cao 27 bộ Anh, mang tựa The Light That Shines Through the Universe (Ánh Sáng Soi Thấu Vũ Trụ), do nghệ sĩ Việt–Mỹ Tuan Andrew Nguyen thực hiện.
Tác phẩm sẽ được đặt tại Plinth, không gian dành cho các dự án điêu khắc luân phiên của High Line, thay thế cho pho tượng chim bồ câu khổng lồ Dinosaur của nghệ sĩ Iván Argote, đang trưng bày từ tháng 10 năm 2024.
The Light That Shines Through the Universe là một diễn giải mới dựa trên một trong hai pho tượng Phật Bamiyan — những pho tượng từng được tạc trực tiếp vào vách núi sa thạch tại thung lũng Bamiyan, Afghanistan. Từ thế kỷ thứ sáu, hai pho tượng cao hơn 100 bộ này từng được xem là biểu tượng của sự giao thoa văn hóa và ảnh hưởng lâu dài của kinh tế Con Đường Tơ Lụa, theo giới thiệu của ban quản trị High Line. Năm 2001, cả hai pho tượng đã bị Taliban phá hủy, để lại những hốc đá trống rỗng trên vách núi.
Bà Cecilia Alemani, giám đốc kiêm giám tuyển trưởng chương trình High Line Art, nhớ lại thời điểm chứng kiến hình ảnh các pho tượng Bamiyan bị đánh sập. Trả lời Artnet, bà cho biết đó là lần đầu tiên, khi còn trẻ, bà cảm nhận rõ sự bất lực của con người trước việc một di sản văn hóa lớn lao bị hủy diệt ngay trước mắt thế giới.
Nghệ sĩ Tuan Andrew Nguyen quan sát phần đầu pho tượng trong xưởng điêu khắc tại Việt Nam.
(Ảnh: Quinn Ryan Mattingly / High Line)
(Ảnh: Quinn Ryan Mattingly / High Line)
Tuan Andrew Nguyen sinh tại Sài Gòn năm 1976, sang Hoa Kỳ cùng gia đình khi mới ba tuổi, và hiện sinh sống, làm việc tại Việt Nam. Ông cũng còn nhớ rõ biến cố Bamiyan năm 2001. Theo ông, ký ức tập thể về những pho tượng đã mất ấy sẽ trở lại khi công chúng New York đối diện hình ảnh một tượng Phật Bamiyan được gợi lại trong một không gian và bối cảnh hoàn toàn khác.
Tựa đề tác phẩm được lấy từ tên gọi mà người dân địa phương từng đặt cho pho tượng Bamiyan lớn hơn: “Salsal”, có nghĩa là “ánh sáng soi thấu vũ trụ”. Theo ban tổ chức, tác phẩm của Nguyen không phải là bản sao nguyên dạng, mà là một “dư vang”, nhằm gợi nhớ những di sản văn hóa đã biến mất hơn là tái tạo hình hài cũ.
Giống pho tượng nguyên thủy, tác phẩm mới có phần thân còn nguyên, trong khi khuôn mặt và đôi chân được thể hiện trong tình trạng sứt mẻ, không trọn. Do các tượng Phật Bamiyan xưa vốn được tạc liền với vách đá, Nguyen đã phải tự hình dung và thiết kế phần mặt sau của pho tượng — một chi tiết chưa từng tồn tại trong nguyên mẫu lịch sử.
Đôi bàn tay của pho tượng được đúc từ kim loại phế liệu và vỏ đạn pháo nấu chảy. Trái với nguồn gốc chiến tranh của vật liệu, các cử chỉ tay lại mang ý nghĩa từ bi và vô úy trong truyền thống Phật giáo. Trước đây, Nguyen từng nhiều lần sử dụng vật liệu quân sự cũ, kể cả vỏ đạn từ chiến tranh Việt Nam, trong các dự án nghệ thuật của mình.
Tác phẩm được tuyển chọn từ 56 đề án do 49 nghệ sĩ đệ trình. Nguyen thực hiện pho tượng này cùng một nhóm thợ chạm đá tại Việt Nam, nơi ông hiện cư ngụ. Dự kiến, pho tượng sẽ được trưng bày trên Plinth trong thời gian 18 tháng, bắt đầu từ mùa xuân năm nay.
Ông Alan van Capelle, giám đốc điều hành Friends of the High Line, nhận định tác phẩm cao 27 bộ Anh này là một điểm dừng để công chúng suy ngẫm về ký ức chung và giá trị nhân văn còn sót lại sau những đổ vỡ của lịch sử.
Cung Đô sưu tầm
Gửi ý kiến của bạn
