Hôm nay,  

Có Nụ Hồng Ngày Xưa Rớt Lại

21/02/202500:00:00(Xem: 3271)
IMG_5188
 
Khánh Ly khóc.
Tôi bất ngờ.
Mọi người chưa nghĩ ra.

300 cái đầu, 600 trăm con mắt, 600 trăm lỗ tai, 300 hơi thở đều im lặng. Một cảnh tượng hoàn toàn đồng cảm. Tâm trạng nặng nề trong bóng tối tràn ngập cả thính đường.

Lúc đó, sân khấu kéo màn. Hậu cảnh sáng dần lên, thấy tấm hình lớn, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đang cầm cây đàn thùng, tay kia quàng qua mái tóc Khánh Ly. Nét mặt ông chìm đắm vào địa đàng âm nhạc và Khánh Ly trẻ như thời còn chân đất ở quán Tre.

Đèn pha từ phía xa rọi đến bước chân Khánh ly xuất hiện trong chiếc áo dài đen từ hậu trường. Khánh Ly khóc.

Tôi nghĩ, dù là ai, trong trường hợp này cũng không thể ngăn cảm xúc sụt sùi.

Kể lại chuyện ngày tháng cũ.  Năm 2000, trong khi các chương trình đại nhạc hội rầm rộ khắp nơi ở hải ngoại, gây quỹ, kiếm tiền, vinh danh đủ các lý do. Đây là loại nhạc nhìn, không phải nhạc nghe.

Chúng tôi những người yêu nghe nhạc thính phòng trong phong cách ‘recital’. Để tận hưởng chất giọng và nghệ thuật truyền cảm xúc qua những ca từ chất lượng bởi tài hoa diễn đạt của một ca sĩ. Một ca sĩ, một chương trình trong hai giờ trình diễn, Không phải ca sĩ nào cũng thực hiện được. Buổi nhạc recital đòi hỏi ca sĩ phải có khả năng hát khoảng hai mươi ca khúc với dương cầm, vỹ cầm, guitar, kèn đồng. Điểm nhấn: Làm sao cho người nghe mê mẩn không biết chán. 

Vì vậy, anh Nguyễn Cương và Ngu Yên thành lập chương trình nhạc thính phòng (theo nghĩa rộng) có tên gọi là “Bạn và Nghệ Sĩ.” Chúng tôi say mòng, trôi nổi, vui buồn được hai mươi hai chương trình với hầu hết những ca sĩ có khả năng dài hơi, đam mê, chinh phục và đồng cảm với khán giả. Nghĩ lại còn thấy lòng nao nức.

Khánh Ly hát nhạc Trịnh Công Sơn là chương trình Bạn và Nghệ Sĩ thứ 6. Mỗi chương trình thường được dàn dựng, tập tành, để tiếp cận hoàn tất cần khoảng ba tháng chuẩn bị. Dự định thực hiện vào cuối tháng Năm, chúng tôi bắt đầu thực thi chương trình Khánh Ly-Trịnh Công Sơn vào tháng Ba năm 2001, với chủ đề: Như Cánh Vạc Bay.

Sau khi mướn thính đường thính phòng của đại học Saint Thomas, nằm ngay trung tâm phố Houston. Đẹp và sang với không khí cổ kính của đại học tôn giáo, dưới những tàng cây sồi trăm năm, mọc nhánh nối lại với nhau. Bên trong, sân khấu tròn sâu xuống, khán giả ngồi vòng cung, ghế cấp cao dần lên. Âm thanh, ánh sáng, tân thời với 300 trăm chỗ ngồi.

Quảng cáo đưa lên, vé bán thong thả, đột nhiên, tin nhạc sĩ Trịnh Công Sơn qua đời ngày 1 tháng Tư năm 2001. Mọi chuyện thay đổi. 300 trăm vé tự động bốc khói. Vì buổi nhạc sẽ diễn ra từ 2 giờ trưa đến 5 giờ chiều, nên chúng tôi có khoảng thời gian còn lại. Ban tổ chức hỏi ý Khánh Ly. Đúng là con người chịu chơi. Nàng đồng ý, chơi luôn. Xuất thứ hai bắt đầu từ 6 giờ đến 9 giờ đêm.

Chịu chơi? Đúng. Hát 40 bài trong một buổi chiều, chịu chơi chỉ là danh từ chưa đủ nghĩa. Có bao nhiêu ca sĩ dám chơi một loạt 40 bài trong sáu giờ đồng hồ? Nghỉ một giờ ở giữa, xúm nhau ăn chiều ‘to go’. Chùi miệng chưa xong phải lên giàn thử điều chỉnh âm thanh. Và khách đã tấp nập hàng dài chờ mở cửa.

Một kiểu nào đó, Khánh Ly mang phong thái bất cần đời vào tiếng hát vì vậy mới nổi bật trong Một Cõi Đi Về, Phôi Pha, Đàn Bò Vào Thành Phố…. Chất giọng nhân sinh tiêu điều trong nhạc Trịnh hòa hợp với chất giọng rã rời, mệt mỏi, vô chừng thời chiến, khiến cho nhạc Trịnh qua tiếng hát Khánh Ly là một đồng cảm độc đáo. Dù sau này, nhiều giọng ca trẻ thể hiện nhạc Trịnh qua nhiều kiểu mẫu và phong cách khác nhau: hay, nghe thấm thía nhưng cái chất giọng khàn nhựa kia vẫn không lấy gì thay thế.  Theo tôi, cụm từ “Khánh Ly hát Nhạc Trịnh Công Sơn” là một điều gì mang tính văn hóa. Tại sao?
Khi tôi một mình trở về trên đường phố khuya, Kyoto tắt đèn cũng buồn như phố Qui Nhơn. Tôi nghe trong tôi tiếng hát: “Khi bước chân ta về, đêm khuya nhìn thành phố, thành phố hoang vu, như một lần qua cuộc tình. Làm sao em biết đời sống buồn tênh…” Cảm tưởng đó đã chìm trong máu, chỉ chờ một rung động khêu gợi, cảm xúc hiện lên và đến với tiếng hát Khánh Ly, không phải của ai khác. Những cảm xúc bất chợt trong những hoàn cảnh ngẫu nhiên kèm theo hình ảnh, lời nói, làm rung cảm tâm hồn, ai cũng có trải qua. Và những lẩm bẩm ca từ của Trịnh trong trí tưởng thì rất nhiều, nhất là những bạn cùng một thế hệ với tôi hoặc trẻ hơn.  

Về biển, đôi khi gặp Biển Nhớ-Khánh Ly. Mệt mỏi đời sống lại nghe Khánh Ly-Một Cõi Đi Về. Bạn có thấy trong nhiều cảnh sống, tự động trong thâm tâm chúng ta vang lên câu nhạc, câu thơ, dường như chúng nó đã là một phần đời của mỗi người. Văn hóa đó làm cho đời thêm đẹp và hay.

“Bạn và Nghệ Sĩ thứ 6” thay đổi chủ đề cho phù hợp với hoàn cảnh. “Như Một Lời Chia Tay” ra đời. 300 vé nữa cũng cháy. Khách nghe từ New Orleans lái xe lên, từ Dallas lái xe qua, không còn chỗ ngồi. Họ tình nguyện mua vé nhưng đứng xem.

Rồi trưa Chủ Nhật ngày 25 tháng Một, trên sân khấu âm u. Đèn pha từ phía xa rọi vào góc phải hậu trường, Khánh ly bước ra trong chiếc áo dài đen. Khánh Ly đang khóc. Tôi nghĩ, dù là ai, trong trường hợp này cũng không thể ngăn cảm xúc sụt sùi.

Trịnh Công Sơn và Khánh Ly không phải chỉ là nhạc sĩ và ca sĩ; họ là hai thầy trò, anh Sơn đàn và hướng dẫn Ly hát theo đúng ý nhạc, giải thích vì sao, lúc nào phải chìm sâu vào ca từ, làm sao để vượt qua ca sĩ để trở thành nghệ sĩ của âm nhạc; họ là hai anh em gắn bó trên con đường trải nghiệm nhạc và tiếng hát đến cho một thời đại chết chóc, tang tương, cho những thế hệ trẻ ngẩn ngơ thất lạc; mối tình đó lớn hơn tình yêu. Bỗng dưng, người anh qua đời. Bỗng dưng chương trình hát ca ngợi nghệ thuật trở thành chương trình tưởng niệm. Bất ngờ.

Bất ngờ hơn nữa, khi bước ra sân khấu, việc đầu tiên là nhìn thấy tấm poster lớn được chiếu lên màn ảnh với cả một trời kỷ niệm. Nhìn thấy người thầy, người anh, người bạn đồng hành, nay không còn nữa. Tôi nghĩ, dù là ai, trong lúc đó, không thể không rơi nước mắt.

Sau một khoảng im lặng, im lặng hoàn toàn, mọi người đều tôn trọng giây phút thiêng liêng đó. Trong cương vị là người giới thiệu chương trình, tôi thật sự không biết phải làm gì. Cảm giác vừa buồn, vừa sung sướng, vừa lo lắng, vừa muốn bước ra bắt đầu chương trình, vừa muốn đứng lại, không muốn phá vỡ giây phút thăng hoa này.

Trong khi bên trong thính đường im lặng, bên ngoài thính đường, bên kia sân đại học, loa cầm tay hô hào, ồn ào, đã đảo, náo loạn. Một số đồng bào người Việt tổ chức chống lại buổi nhạc Trịnh Công Sơn vì lý do chính trị và cùng số phận, họ tẩy chay Khánh Ly. Họ đến rất sớm, trước khán giả, giăng biểu ngữ, phất phới cờ cầm tay, nhưng chỉ được đứng bên kia đường hò hét, vì cảnh sát ngăn chận không cho họ tràn qua. Quang cảnh rối loạn. Nhưng người nghe vẫn sắp hàng từ từ vào cửa.

Trong khoảng im lặng tôn nghiêm đó. Chưa ai biết phải làm gì. Đột nhiên, lẻ loi một tiếng vỗ tay vang lên. Trăm trăm tiếng vỗ vang lên. Ngàn ngàn tiếng vỗ nối tiếp. Tiếng vỗ của tình cảm thông, tiếng vỗ của lòng đồng cảm. Tiếng vỗ của tình yêu nhạc. Tiếng vỗ của những tâm hồn mất mất tìm gặp lại nhau trong một buổi chiều kỳ diệu.

Buổi nhạc bắt đầu trong cảm giác vui buồn lẫn lộn, bát ngát những say mê. Chiều đó Khánh Ly hát 40 bài mà không phải hát. Đó là tiếng kêu, tiếng gọi làm sống lại một thời dĩ vãng; làm say sưa 600 khán giả; làm cho nhiều người già còn nhắc lại chuyện hôm xưa: Chiều đêm đó, Như một lời chia tay, Khánh Ly và các bạn nghệ sĩ đã từ giã Trịnh Công Sơn trong lời ca xa xăm, sâu thẳm của bóng đêm:

Có nụ hồng ngày xưa rớt lại
Bên cạnh đời tôi đây
Có chút tình thoảng như gió vội
Tôi chợt nhìn ra tôi
Tiếng thì thầm từng đêm nhớ lại
Ngỡ chỉ là cơn say
Đoá hoa vàng mỏng manh cuối trời
Như một lời chia tay
                                
         
(Như Một Lời Chia Tay. TCS.)
         
Ngu Yên. Houston. 19 tháng 2 năm 2025.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong thế hệ ca nhạc sĩ trẻ của nền âm nhạc Sài Gòn trước 1975, cặp uyên ương Lê Uyên - Phương có một chỗ đứng đặc biệt, độc nhất. Sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Phương kéo dài từ đầu thập niên 1970s ở Miền Nam sang đến tận Hoa Kỳ sau 1975, cho đến khi ông mất vào năm 1999. Nhiều ca khúc Lê Uyên Phương cho đến nay vẫn chưa được chính thức phổ biến, phát hành. Để tưởng nhớ 25 năm ngày mất của người nhạc sĩ tài hoa, ca sĩ Lê Uyên sẽ tổ chức đêm nhạc chủ đề “Lê Uyên Phương 25 Năm Cuộc Đời– Tình Yêu – Âm Nhạc” tại Saigon Grand Center thành phố Fountain Valley vào ngày 7 tháng 12 2024.
Nhà thơ Kiên Giang nổi tiếng trên thi đàn miền Nam từ những năm 1955, 1956 với bài thơ “Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím” (được nhạc sĩ Huỳnh Anh phổ nhạc rất nổi tiếng)
Bài thơ này đăng trên Việt Báo vào ngày 10 tháng 8 2024. Người dịch nói rằng “…Bài này hợp với tinh thần Phật Giáo…” Tác giả Henry Wadsworth Longfellow là một nhà thơ nổi tiếng vào bậc nhất ở Mỹ trong thế kỷ 19. Trong tiểu sử không thấy nhắc ông có nghiên cứu về Phật Giáo. Có thể giải thích rằng những gì thuộc về chân lý, sự thật thì sẽ mãi mãi tồn tại, bất kể Đức Phật có thuyết giảng hay không.
VFF đang cùng cộng đồng hướng đến một sự kiện trọng đại: kỷ niệm 50 năm tị nạn kể từ biến cố 30-04-1975. Không phải tình cờ khi nhiều phim đoạt giải năm nay có chủ đề liên quan đến sự hòa giải giữa các thế hệ sau nửa thế kỷ ly hương.
Năm 1816, khi nhà phát minh người Pháp, Joseph Nicephore Niepce thành công chế tạo ra chiếc máy ảnh bằng gỗ có gắn thấu kính, cũng là lúc nghề vẽ tranh truyền thần của những họa sĩ thời đó bắt đầu gặp nguy hiểm. Đến khi công nghệ chụp ảnh hoàn hảo hơn ra đời vào khoảng 1839, thì những người vẽ tranh chân dung dần dần… thất nghiệp.
Tuy than thở như vậy nhưng Nguyễn Vỹ theo cái nghiệp trong suốt bốn thập niên. Sau khi tốt nghiệp tiểu học ở quê, lên trung học Pháp-Việt ở Quy Nhơn (1924-1927), tham gia bãi khóa để tang nhà cách mạng Phan Châu Trinh nên bị đuổi học, phải ra Hà Nội học tiếp. Sau khi đậu tú tài toàn phần, Nguyễn Vỹ dạy học tại trường trung học Thăng Long, Hà Nội. Vừa dạy học, vừa làm thơ, viết văn, viết báo... Nguyễn Vỹ là tên thật, các bút hiệu khác: Tân Phong, Tân Trí, Lệ Chi, Cô Diệu Huyền. Cuộc đời ông trải qua nhiều sóng gió và nghiệt ngã nhất với nghề báo.
Vào chiều ngày 3 tháng 9, 2024, tại rạp Frida Cinema, thành phố Santa Ana, Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) chính thức khởi động Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế 2024 (Viet Film Fest-VFF), sự kiện phim ảnh quốc tế thường niên lớn và lâu dài nhất của cộng đồng người Việt hải ngoại.
Đội Los Angeles Lakers vừa công bố kết quả cuộc thi tuyển nghệ thuật “Lakers In The Paint - 2023-2024”, nhằm vinh danh mười nghệ sĩ da màu từ khắp khu vực Los Angeles như một phần của chương trình nghệ thuật thường niên của đội nhằm ghi nhận, hỗ trợ và nâng cao tinh thần cho các nghệ sĩ đến từ các cộng đồng thiểu số. Trong mười họa sĩ trúng tuyển, có hai họa sĩ gốc Việt, gồm họa sĩ Ann Phong và Michael Trần Thế Khôi, và 8 họa sĩ từ các cộng đồng đa dạng Abby Aceves, Estefania Ajcip, Jessica Taylor Bellamy, Daryll Cumbie, Derick Edwards, Megan Gabrielle Harris, Marlon Ivory, Larry Li
Khán thính giả yêu nhạc Từ Công Phụng sẽ có dịp nghe nhạc, mua sách, gặp mặt, được ký tặng sách tại hai buổi chiều cuối tuần Thứ Bảy 21/09 và Chủ Nhật 22/09/2024, từ 2:00 PM đến 6:00 PM, tại Phòng Sinh Hoạt Báo Người Việt (14771 Moran St. Westminster) qua chương trình nhạc để giới thiệu Tuyển Tập Tình Khúc Từ Công Phụng. Đây là một tuyển tập bao gồm toàn bộ những tình khúc của Từ Công Phụng trước và sau 1975, cùng những bài viết về người nhạc sĩ tài hoa này từ người thân và bằng hữu.
Vào tối ngày Thứ Bảy 31 tháng 8 tới đây, tại sân khấu ngoài trời Garden Grove Amphitheater (12762 Main Street, Garden Grove CA 92843), Đài Truyền Hình SBTN, hội thiện nguyện Bên Em Đang Có Ta sẽ có một sự kiện đặc biệt dành cho những người yêu nhạc: Đại Hội Nhạc Trẻ Mùa Hè 2024 (SBTN Music Festival). Nhiều ca sĩ hải ngoại nổi tiếng sẽ có mặt để cống hiến một chương trình ca nhạc đặc sắc cho khán giả. Hai ca nhạc sĩ Sỹ Đan, Việt Khang đã có cuộc trả lời phỏng vấn ngắn với Việt Báo, chia sẻ tâm tình của mình về Đại Hội Nhạc Trẻ Mùa Hè 2024.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.